This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52021PC0834
Proposal for a COUNCIL DECISION repealing, on behalf of Representatives of the Governments of the Member States meeting within the Council, Council Decision 2016/394 concerning the conclusion of consultations with the Republic of Burundi under Article 96 of the Partnership Agreement between the members of the African, Caribbean and Pacific Group of States, of the one part, and the European Community and its Member States, of the other part
Wniosek DECYZJA RADY uchylająca, w imieniu przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie, decyzję Rady (UE) 2016/394 w sprawie zakończenia procedury konsultacji z Republiką Burundi na mocy art. 96 Umowy o partnerstwie między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku, z jednej strony, a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z drugiej strony
Wniosek DECYZJA RADY uchylająca, w imieniu przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie, decyzję Rady (UE) 2016/394 w sprawie zakończenia procedury konsultacji z Republiką Burundi na mocy art. 96 Umowy o partnerstwie między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku, z jednej strony, a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z drugiej strony
COM/2021/834 final
KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 22.12.2021
COM(2021) 834 final
2021/0440(NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
uchylająca, w imieniu przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie, decyzję Rady (UE) 2016/394 w sprawie zakończenia procedury konsultacji z Republiką Burundi na mocy art. 96 Umowy o partnerstwie między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku, z jednej strony, a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z drugiej strony
UZASADNIENIE
1.KONTEKST WNIOSKU
•Przyczyny i cele wniosku
W związku z pogarszającą się sytuacją w Burundi przed wyborami parlamentarnymi i prezydenckimi w czerwcu i lipcu 2015 r. Unia Europejska uznała, że Republika Burundi nie przestrzega zasadniczych elementów określonych w art. 9 umowy o partnerstwie AKP-UE 1 w zakresie praw człowieka, demokracji i praworządności.
W następstwie konsultacji, które odbyły się w Brukseli w dniu 8 grudnia 2015 r. na mocy art. 96 umowy o partnerstwie AKP-UE, Unia Europejska przyjęła do wiadomości odpowiedzi udzielone przez rząd Burundi oraz jego zobowiązanie do przedstawienia wyjaśnień dotyczących podniesionych kwestii oraz do przyspieszenia niektórych postępowań sądowych. Unia Europejska uznała jednak, że w wyrażonych stanowiskach nie poruszono wyczerpująco kwestii nieprzestrzegania zasadniczych elementów partnerstwa Unii z Republiką Burundi. Nie odniesiono się również w zadowalającym stopniu do decyzji podjętych przez Radę Pokoju i Bezpieczeństwa Unii Afrykańskiej w dniach 17 października i 13 listopada 2015 r., w szczególności do potrzeby szybkiego uruchomienia autentycznego i pluralistycznego dialogu opierającego się na poszanowaniu porozumienia z Aruszy.
W dniu 13 listopada 2015 r. decyzją Rady 2016/394 zakończono konsultacje i wprowadzono odpowiednie środki określone w załączniku do tej decyzji 2 . Polegały one m.in. na zawieszeniu wsparcia finansowego lub płatności (w tym wsparcia budżetowego) przeznaczonych bezpośrednio dla burundyjskich organów administracyjnych lub instytucji.
Od czasu pokojowej transformacji w 2020 r., która doprowadziła do wyboru prezydenta Évariste’a Ndayishimiyego i powołania nowego rządu, UE odnotowała pozytywną dynamikę, o której świadczą:
·konstruktywne zaangażowanie Burundi w dialog polityczny zgodnie z art. 8 umowy o partnerstwie AKP-UE;
·wysiłki rządu na rzecz pokoju i stabilności oraz działania na rzecz lepszego rządzenia i wolności mediów; deklaracje dotyczące praw człowieka, praworządności i walki z bezkarnością;
·porozumienie w sprawie planu działania („Feuille de route”), zawierające zobowiązania rządu Burundi w odpowiedzi na decyzję Rady 2016/394 w dziedzinie praw człowieka, sprawiedliwości i praworządności, wolności opinii i prasy, dobrego rządzenia, pokoju, bezpieczeństwa i demokracji, klimatu biznesowego oraz środowiska i bioróżnorodności;
·dobrowolny powrót do Burundi dużej liczby uchodźców;
·wznowienie współpracy ze społecznością międzynarodową i z krajami sąsiadującymi.
W świetle tych postępów i zobowiązań szefowie misji w swoim sprawozdaniu z dnia 19 maja 2021 r. wyrazili opinię, że odpowiednie środki określone w załączniku do decyzji Rady 2016/394 nie są już adekwatne, i w związku z tym zalecili ich zniesienie.
Niemniej jednak w ramach dialogu politycznego z Burundi, prowadzonego na mocy art. 8 umowy o partnerstwie AKP-UE, należy nadal poruszać następujące kwestie:
·poprawa w zakresie dobrego rządzenia, praworządności, praw człowieka i klimatu biznesowego jako koniecznych fundamentów zrównoważonego rozwoju;
·uwolnienie więźniów politycznych, powrót członków opozycji i społeczeństwa obywatelskiego, otwarcie i załagodzenie przestrzeni politycznej w celu osiągnięcia pojednania;
·dalsze wysiłki na rzecz zwiększenia wolności mediów;
·ograniczenie arbitralnych aresztowań, lepsza kontrola właściwych organów nad grupami dopuszczającymi się przemocy o podłożu politycznym („Imbonerakure”) oraz większa rozliczalność i przejrzystość niektórych działań krajowej służby wywiadowczej (SNR); reforma sądownictwa, rozdział państwa i partii;
·poszanowanie niezależności społeczeństwa obywatelskiego i organizacji pozarządowych.
Celem niniejszego wniosku jest zatem uchylenie decyzji Rady 2016/394, co będzie oznaczać zniesienie odpowiednich środków określonych w konkluzjach z konsultacji na podstawie art. 96 umowy o partnerstwie AKP-UE.
•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki
Wniosek jest spójny z następującymi przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki:
·Nowy Europejski konsensus w sprawie rozwoju – „Nasz świat, nasza godność, nasza przyszłość”, 8 czerwca 2017 r. 3 ;
·globalna strategia na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej;
·wspólny komunikat do Parlamentu Europejskiego i Rady: „W kierunku kompleksowej strategii współpracy z Afryką”, 9 marca 2020 r. 4 ;
·Plan działania UE dotyczący praw człowieka i demokracji na lata 2020–2024 5 ;
·strategiczne ramy UE dotyczące praw człowieka i demokracji, 2012 6 ;
·trzeci unijny plan działania w sprawie równości płci z dnia 25 listopada 2020 r. 7 ;
Współpraca UE opiera się na Agendzie 2030 i celach zrównoważonego rozwoju, porozumieniu paryskim i programie działań z Addis Abeby.
Wniosek umożliwi pełne wdrożenie postanowień tych aktów, umożliwiając współpracę z rządem Burundi przy jednoczesnym dalszym monitorowaniu kwestii budzących obawy poprzez przywrócenie stałego dialogu politycznego.
•Spójność z innymi politykami Unii
Wniosek jest spójny z priorytetami Komisji na lata 2019–2024 mającymi zastosowanie do działań zewnętrznych, dotyczącymi: Zielonego Ładu, transformacji cyfrowej i technologii danych, sojuszów na rzecz zrównoważonego wzrostu gospodarczego i godnych miejsc pracy, lepszego zarządzania migracją, partnerstw w dziedzinie migracji, a także sprawowania rządów, pokoju i bezpieczeństwa. Jest on również spójny z globalną strategią na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej z 2016 r.
2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ
•Podstawa prawna
Zgodnie z celem, treścią i kontekstem proponowanego środka materialną podstawą prawną jest art. 3 umowy wewnętrznej między przedstawicielami rządów państw członkowskich, zebranymi w Radzie, w sprawie przyjęcia środków i ustanowienia procedur w celu wykonania Umowy o Partnerstwie AKP-WE, w związku z pkt 3 akapit drugi załącznika do tej umowy (zwanej dalej „umową wewnętrzną”) 8 .
•Wybór instrumentu
Zgodnie z art. 3 umowy wewnętrznej stanowisko państw członkowskich w celu wykonania art. 96 Umowy AKP–WE, gdy takie stanowisko dotyczy spraw w zakresie ich kompetencji, jest przyjmowane przez Radę, stanowiącą zgodnie z procedurą określoną w załączniku. Zgodnie z pkt 3 załącznika do umowy wewnętrznej środki te pozostają w mocy do czasu podjęcia przez Radę – na wniosek Komisji, w porozumieniu z Wysokim Przedstawicielem Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, większością kwalifikowaną w przypadku częściowego zawieszenia – decyzji zmieniającej lub odwołującej wcześniej przyjęte środki.
3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW
•Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa
Nie dotyczy.
•Konsultacje z zainteresowanymi stronami
Niniejszy wniosek zainicjowano z uwzględnieniem wyżej wspomnianego sprawozdania szefów misji UE w Burundi, które omówiono na forum Grupy Roboczej ds. Afryki (COAFR) w dniu 25 maja 2021 r. oraz na forum grupy roboczej państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) w dniu 28 maja 2021 r. Delegaci COAFR odnotowali pozytywne zmiany i opowiedzieli się za uchyleniem odpowiednich środków, podkreślając jednocześnie, że należy nadal zachęcać rząd Burundi do dalszych postępów w dziedzinie praw człowieka, praworządności i sprawowania rządów. Delegaci Grupy Roboczej AKP wyrazili poparcie dla wyników dyskusji COAFR i podkreślili, jak ważne jest utrzymanie przewagi w postaci indywidualnych sankcji w celu ułatwienia dalszych postępów.
•Ocena skutków
Oczekuje się, że uchylenie odpowiednich środków przyczyni się do zwiększenia zaufania między UE a Burundi, do normalizacji stosunków i do wzmocnienia pozytywnych sił w strukturach władzy w Burundi, umożliwi dialog polityczny na newralgiczne tematy oraz zwiększy wpływ UE i wzmocni jej pozycję w Burundi w stosunku do innych podmiotów międzynarodowych.
Zniesienie odpowiednich środków umożliwi wykorzystanie wpływu wieloletniego programowania indykatywnego na lata 2021–2027 jako zachęty do wprowadzania ulepszeń w zakresie praw człowieka, praworządności i sprawowania rządów.
•Prawa podstawowe
Ponadto nadal obowiązywać będą środki ograniczające na podstawie decyzji Rady 2015/1763 9 wobec osób, podmiotów lub organów podważających demokrację lub utrudniających poszukiwanie rozwiązania politycznego w Burundi.
4.WPŁYW NA BUDŻET
Brak wpływu na budżet.
5.ELEMENTY FAKULTATYWNE
Jakkolwiek niniejszy wniosek przewiduje zniesienie odpowiednich środków wymienionych w załączniku do decyzji Rady 2016/394, nadal obowiązują środki ograniczające na podstawie decyzji Rady 2015/1763; zostaną one poddane przeglądowi w nadchodzących miesiącach zgodnie z tą decyzją.
Delegaci COAFR wezwali do dyskusji na temat przyszłości komisji śledczej ONZ ds. Burundi. W następstwie tej dyskusji Rada Praw Człowieka ONZ, na podstawie rezolucji przyjętej z inicjatywy UE 10 , podjęła decyzję o ustanowieniu mandatu monitorującego w odniesieniu do konkretnego kraju w postaci mandatu specjalnego sprawozdawcy ds. sytuacji w zakresie praw człowieka w Burundi, z uwzględnieniem wyników prac komisji śledczej.
2021/0440 (NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
uchylająca, w imieniu przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie, decyzję Rady (UE) 2016/394 w sprawie zakończenia procedury konsultacji z Republiką Burundi na mocy art. 96 Umowy o partnerstwie między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku, z jednej strony, a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z drugiej strony
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając Umowę wewnętrzną między przedstawicielami rządów Państw Członkowskich, zebranych w Radzie, w sprawie przyjęcia środków i ustanowienia procedur w celu wykonania Umowy o Partnerstwie AKP-WE, w szczególności jej art. 3 i załącznik do niej,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)Konsultacje z Republiką Burundi na mocy art. 96 Umowy o partnerstwie między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku z jednej strony a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z drugiej strony, podpisanej w Kotonu w dniu 23 czerwca 2000 r. 11 , z uwzględnieniem jej późniejszych zmian 12 13 i przedłużenia okresu jej obowiązywania 14 , zakończono decyzją Rady (UE) 2016/394 15 i wprowadzono odpowiednie środki, określone w załączniku do tej decyzji, na wniosek Komisji w porozumieniu z Wysokim Przedstawicielem Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa.
(2)Ogólnie rzecz biorąc, pokojowe przemiany polityczne, które zaszły dzięki wyborom powszechnym w maju 2020 r., przyniosły nową nadzieję dla ludności oraz otworzyły nowe szanse dla Burundi i jego stosunków z partnerami.
(3)Od tego czasu Unia odnotowała pozytywne zmiany dokonane przez rząd Burundi w zakresie praw człowieka, dobrego rządzenia i praworządności, a także zobowiązania podjęte w planie działania („Feuille de route”) na rzecz dalszej poprawy w tych dziedzinach.
(4)Powołano rząd zaangażowany we wdrażanie reform niezbędnych do rozwoju i stabilizacji kraju oraz poczyniono zachęcające postępy w kierunku wypełnienia zobowiązań określonych w decyzji Rady (UE) 2016/394.
(5)Komisja ocenia, w porozumieniu z Wysokim Przedstawicielem Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, że okoliczności, które doprowadziły do przyjęcia decyzji (UE) 2016/394, przedstawione w tej decyzji, nie są już aktualne. W związku z tym decyzję tę należy uchylić w imieniu państw członkowskich w odniesieniu do kwestii wchodzących w zakres ich kompetencji.
(6)Nadal utrzymują się wyzwania w dziedzinie praw człowieka, dobrego rządzenia i praworządności i potrzebne są dalsze postępy ze strony władz Burundi, m.in. w drodze realizacji planu działania oraz w ramach trwającego dialogu politycznego.
(7)Sytuacja w Burundi pozostaje niestabilna, a wybrane władze potrzebują wsparcia ze strony partnerów międzynarodowych, aby wdrożyć krajowy program reform i program rozwoju.
(8)Unia Europejska i państwa członkowskie powinny wraz z innymi partnerami międzynarodowymi wspierać wysiłki podejmowane przez władze krajowe na rzecz stabilizacji i konsolidacji instytucji demokratycznych, propagowania praw człowieka, dobrego rządzenia i praworządności oraz na rzecz realizacji zobowiązań podjętych w planie działania w celu dalszej poprawy w tych dziedzinach,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Uchyla się decyzję (UE) 2016/394 w imieniu państw członkowskich w odniesieniu do kwestii wchodzących w zakres ich kompetencji.
Artykuł 2
Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.
Sporządzono w Brukseli dnia […] r.
W imieniu Rady
Przewodniczący