KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 8.7.2021

COM(2021) 398 final

2021/0216(NLE)

Wniosek

DECYZJA WYKONAWCZA RADY

w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Cypru

{SWD(2021) 196 final}

2021/0216 (NLE)

Wniosek

DECYZJA WYKONAWCZA RADY

w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Cypru

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiające Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności 1 , w szczególności jego art. 20,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Pandemia COVID-19 miała destrukcyjny wpływ na gospodarkę Cypru, pogłębiając wyzwania, które istniały przed pandemią. W 2019 r. produkt krajowy brutto na mieszkańca (PKB na mieszkańca) Cypru wyniósł 81 % średniej unijnej. Według prognozy Komisji z wiosny 2021 r. realny PKB Cypru zmalał w 2020 r. o 5,1 %, a jego łączny spadek w latach 2020 i 2021 wyniesie zgodnie z przewidywaniami 2,1 %. Długoterminowe aspekty mające wpływ na średniookresowe wyniki gospodarcze obejmują model wzrostu opierający się na stosunkowo niewielu źródłach i wysoki poziom zadłużenia sektora prywatnego, długu publicznego i zadłużenia zewnętrznego oraz słabości sektora finansowego.

(2)W dniach 9 lipca 2019 r. i 20 lipca 2020 r. Rada skierowała do Cypru zalecenia w kontekście europejskiego semestru. W szczególności Rada zaleciła, by skutecznie stawić czoła pandemii, wspomóc gospodarkę i wspierać proces odbudowy. W przypadku gdy warunki ekonomiczne na to pozwalają, Rada zaleciła Cyprowi kontynuację polityki fiskalnej mającej na celu osiągnięcie rozważnej średniookresowej sytuacji budżetowej i zapewnienie zdolności do obsługi długu, przy jednoczesnym zwiększeniu inwestycji. Ponadto Rada zaleciła wzmocnienie odporności i zdolności systemu ochrony zdrowia w celu zapewnienia wysokiej jakości i przystępnych cenowo usług, w tym przez poprawę warunków pracy pracowników ochrony zdrowia, oraz zapewnienie, by krajowy system opieki zdrowotnej zaczął funkcjonować w 2020 r., zgodnie z planem, przy jednoczesnym zachowaniu jego długoterminowej stabilności. Rada zaleciła również Cyprowi zapewnienie odpowiedniego zastąpienia dochodu i dostępu do ochrony socjalnej dla wszystkich, wzmocnienie publicznych służb zatrudnienia, zwiększenie zasięgu działań i wsparcia w zakresie aktywizacji zawodowej skierowanych do młodzieży, promowanie elastycznej organizacji pracy, lepsze dopasowanie kształcenia i szkolenia do potrzeb rynku pracy, przeprowadzenie reformy systemu kształcenia i szkolenia, w tym systemu oceny nauczycieli, a także zwiększenie zaangażowania pracodawców i uczestnictwa osób uczących się w kształceniu i szkoleniu zawodowym oraz dostępu do przystępnej cenowo wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem. Rada zaleciła również Cyprowi zapewnienie odpowiedniego dostępu do finansowania i płynności, zwłaszcza dla małych i średnich przedsiębiorstw, przyjęcie przepisów upraszczających procedury uzyskiwania niezbędnych zezwoleń i licencji przez inwestorów strategicznych, wznowienie realizacji projektów prywatyzacyjnych oraz przyspieszenie realizacji gotowych projektów inwestycji publicznych, a także promowanie inwestycji prywatnych w celu wspierania odbudowy gospodarki oraz ukierunkowanie inwestycji na zieloną i cyfrową transformację, w szczególności na czyste i wydajne wytwarzanie i wykorzystanie energii, gospodarowanie odpadami i gospodarkę wodną, zrównoważony transport, cyfryzację, badania naukowe i innowacje. Ponadto wezwano Cypr do wzmożenia działań w celu eliminowania cech systemu podatkowego, które ułatwiają osobom fizycznym i przedsiębiorstwom międzynarodowym agresywne planowanie podatkowe, w szczególności poprzez płatności transgraniczne. Cyprowi zalecono również poprawę wydajności i jakości, w tym cyfryzację, (i) systemu sądownictwa, w tym funkcjonowania sądów administracyjnych oraz przeprowadzenie przeglądu procedur cywilnych i zwiększenie poziomu specjalizacji sądów, oraz (ii) sektora publicznego, w tym funkcjonowania administracji publicznej i instytucji samorządowych na szczeblu lokalnym oraz zarządzania podmiotami państwowymi, a także wdrożenie środków w celu wzmocnienia prawnego egzekwowania wierzytelności oraz wprowadzenia rzetelnego, bezpiecznego i sprawnego systemu wydawania i przenoszenia tytułów własności i praw do własności nieruchomości. Cypr wezwano również do ułatwienia zmniejszenia liczby kredytów zagrożonych, w tym poprzez ustanowienie skutecznej struktury zarządzania państwowej spółki zarządzania aktywami, podjęcie kroków w celu poprawy dyscypliny płatniczej oraz zwiększenie nadzoru nad spółkami skupującymi kredyty oraz nad pozabankowym sektorem finansowym, w tym poprzez pełną integrację organów nadzorujących ubezpieczenia i fundusze emerytalne. Ponadto Cypr wezwano do przyspieszenia reform antykorupcyjnych, zachowania niezależności prokuratury i wzmocnienia zdolności organów ścigania. Po dokonaniu oceny stanu wdrożenia tych zaleceń krajowych na chwilę przedłożenia planu odbudowy i zwiększania odporności Komisja stwierdza, że zalecenie dotyczące podjęcia wszelkich działań niezbędnych do skutecznego zaradzenia pandemii, wspomożenia gospodarki, a następnie wsparcia jej odbudowy zostało w pełni wdrożone.

(3)W dniu 2 czerwca 2021 r. Komisja opublikowała szczegółową ocenę sytuacji dla Cypru na podstawie art. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1176/2011 2 . W analizie Komisji stwierdzono, że na Cyprze występuje nadmierne zakłócenie równowagi makroekonomicznej, w szczególności związane z wysokim poziomem zadłużenia zewnętrznego, długu publicznego i zadłużenia sektora prywatnego oraz nadal wysokim poziomem kredytów zagrożonych, a także ze znacznym deficytem obrotów bieżących.

(4)[W zaleceniu Rady w sprawie polityki gospodarczej w strefie euro wezwano państwa członkowskie będące członkami strefy euro do podjęcia działań, w tym poprzez ich plany odbudowy i zwiększania odporności, m.in. w celu zapewnienia kursu polityki wspierającego odbudowę oraz dalszej poprawy konwergencji i odporności oraz trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. W zaleceniu Rady wezwano również do wzmocnienia krajowych ram instytucjonalnych, zapewnienia stabilności makrofinansowej oraz dokończenia budowy Unii gospodarczej i walutowej i wzmocnienia międzynarodowej roli euro.] [Jeżeli zalecenie Rady nie zostanie przyjęte do czasu przyjęcia decyzji wykonawczej Rady, proszę usunąć ten motyw.]

(5)W dniu 17 maja 2021 r. Cypr przedstawił Komisji swój krajowy plan odbudowy i zwiększania odporności, zgodnie z art. 18 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/241. Plan ten złożono po przeprowadzeniu, zgodnie z krajowymi uregulowaniami, procesu konsultacji z władzami lokalnymi, partnerami społecznymi, organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, organizacjami młodzieżowymi i innymi odpowiednimi zainteresowanymi stronami. Poczucie odpowiedzialności krajowej za plany odbudowy i zwiększania odporności jest podstawą ich pomyślnej realizacji oraz ich trwałego wpływu na szczeblu krajowym i wiarygodności na szczeblu unijnym Na podstawie art. 19 tego rozporządzenia Komisja oceniła adekwatność, skuteczność, efektywność oraz spójność planu odbudowy i zwiększania odporności, zgodnie z wytycznymi dotyczącymi oceny zawartymi w załączniku V do tego rozporządzenia.

(6)Plany odbudowy i zwiększania odporności powinny służyć realizacji ogólnych celów Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności ustanowionego rozporządzeniem (UE) 2021/241 oraz Instrumentu UE na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 3 w celu wspierania odbudowy po kryzysie wywołanym COVID-19. Powinny one promować spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną Unii poprzez przyczynianie się do realizacji sześciu filarów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (UE) 2021/241.

(7)Realizacja planów odbudowy i zwiększania odporności państw członkowskich będzie stanowić skoordynowany wysiłek w zakresie inwestycji i reform w całej Unii. Dzięki skoordynowanej i jednoczesnej realizacji tych reform i inwestycji oraz wdrożeniu projektów transgranicznych, reformy i inwestycje będą się wzajemnie wzmacniać i generować pozytywne efekty zewnętrzne w całej Unii. W związku z tym około jedna trzecia wpływu instrumentu na wzrost gospodarczy i tworzenie miejsc pracy w państwach członkowskich powinna wynikać z efektów zewnętrznych pochodzących z innych państw członkowskich.

Wyważona reakcja przyczyniająca się do realizacji sześciu filarów

(8)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. a) i sekcją 2.1 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności stanowi w dużym stopniu (rating A) kompleksową i odpowiednio wyważoną reakcję na sytuację gospodarczą i społeczną, tym samym przyczyniając się odpowiednio do realizacji wszystkich sześciu filarów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (UE) 2021/241, z uwzględnieniem szczególnych wyzwań i alokacji finansowej dotyczących danego państwa członkowskiego.

(9)Plan odbudowy i zwiększania odporności składa się z szerokiego i wyważonego zestawu reform i inwestycji, który wspiera rozwiązywanie głównych wyzwań w zakresie polityk publicznych stojących przed cypryjskim społeczeństwem i gospodarką, stanowiąc jednocześnie odpowiednią reakcję na skutki pandemii COVID-19. Plan ten opracowano wokół nadrzędnego celu, jakim jest wzmocnienie odporności gospodarki oraz zwiększenie potencjału państwa w zakresie zrównoważonego pod względem gospodarczym, społecznym i środowiskowym długoterminowego wzrostu i dobrobytu. Plan koncentruje się na pięciu priorytetowych osiach polityki: ochrona zdrowia i ludności; przejście na zieloną gospodarkę; odporność i konkurencyjność gospodarki; transformacja cyfrowa; oraz rynek pracy, ochrona socjalna, edukacja i kapitał ludzki. W planie wyraźnie wyjaśniono, w jaki sposób każda oś polityki przyczynia się do realizacji sześciu filarów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (UE) 2021/241. Sprzyja to zapewnieniu kompleksowego i spójnego podejścia do każdego filaru.

(10)Celem planu jest sprostanie kluczowym wyzwaniom związanym z zieloną transformacją, w tym wysokim emisjom gazów cieplarnianych, brakom w gospodarce wodnej i gospodarce odpadami oraz potrzebie ochrony różnorodności biologicznej i dzikiej fauny i flory. Działania podejmowane w tym kontekście obejmują wprowadzenie zielonego opodatkowania, reformę rynku energii elektrycznej, której towarzyszą ułatwienia we wprowadzaniu energii ze źródeł odnawialnych, renowacje budynków pod kątem poprawy efektywności energetycznej, ekologizację taboru pojazdów, ochronę lasów przed pożarami, ochronę ekosystemu morskiego i inteligentną gospodarkę wodną. Plan zawiera także działania mające przyczynić się do transformacji cyfrowej, z naciskiem na rozwiązania w zakresie łączności i administracji elektronicznej, a kwestie związane z cyfryzacją włączono do wielu innych działań przewidzianych w planie w innych dziedzinach, takich jak reforma wymiaru sprawiedliwości, systemu opieki zdrowotnej oraz systemu kształcenia i szkolenia. Transformację cyfrową przedsiębiorstw, w szczególności małych i średnich przedsiębiorstw, wspiera się w ramach bezpośrednich działań mających na celu zwiększenie ich wydajności i konkurencyjności. Oczekuje się, że inteligentny, zrównoważony wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu będzie wspierany w ramach działań poprawiających dostęp przedsiębiorstw do finansowania, ukierunkowanych reform i inwestycji w zakresie badań i innowacji, reformy edukacji przyczyniającej się zarówno do poprawy jakości wyników nauczania, jak i zaspokojenia potrzeby zmniejszenia różnic społeczno-gospodarczych, a także działań na rzecz czystszego koszyka energetycznego i zmniejszenia śladu węglowego gospodarki w sposób sprawiedliwy i sprzyjający włączeniu społecznemu. Równocześnie komponent poświęcony stabilności finansowej i fiskalnej ma na celu wzmocnienie solidności sektora bankowego, poprawę funkcjonowania ram dotyczących niewypłacalności oraz zapobieganie wysokiemu zadłużeniu sektora prywatnego, a także skuteczniejszy i sprawiedliwszy system podatkowy, co zwiększy odporność gospodarki. Plan pomaga również sprostać wyzwaniom stojącym przed gospodarką cypryjską w zakresie konkurencyjności, wydajności i konieczności dywersyfikacji modelu wzrostu, za pośrednictwem reform i inwestycji w sektorze rolno-spożywczym, lekkim przetwórstwie przemysłowym, zrównoważonej turystyce i gospodarce o obiegu zamkniętym.

(11)Plan przyczynia się do zwiększania spójności i konwergencji gospodarczej, społecznej i terytorialnej Cypru z Unią dzięki działaniom poprawiającym dostępność, odporność i jakość systemu opieki zdrowotnej i systemu opieki długoterminowej, działaniom służącym renowacji infrastruktury społecznej, zwalczaniu ubóstwa energetycznego, wyrównywaniu dostępu do infrastruktury cyfrowej oraz zwiększaniu zatrudnienia i wsparcia społecznego dla grup szczególnie wrażliwych. Niektóre z tych działań powinny również przynieść korzyści w dziedzinie ochrony zdrowia oraz zapewnić odporność gospodarczą, społeczną i instytucjonalną, a także powinny działać w synergii z innymi ukierunkowanymi reformami i inwestycjami, takimi jak domykanie luk w systemie ochrony socjalnej, zmniejszenie niedopasowania umiejętności do potrzeb rynku pracy poprzez inicjatywy w zakresie podnoszenia i zmiany kwalifikacji oraz poradnictwo, a także modernizacja i cyfryzacja administracji i usług publicznych, w tym szkół i placówek opieki zdrowotnej. Polityka na rzecz następnego pokolenia, dzieci i młodzieży również zajmuje ważne miejsce w planie, obejmując modernizację i wzmocnienie systemu kształcenia i szkolenia na wszystkich poziomach, bardziej dostępną wczesną edukację i opiekę nad dzieckiem, lepsze docieranie do młodzieży niekształcącej się, niepracującej ani nieszkolącej się, a także wspieranie na wszystkich poziomach rozwoju umiejętności istotnych dla transformacji cyfrowej i zielonej.

Sprostanie wszystkim wyzwaniom wskazanym w zaleceniach krajowych lub znacznej części tych wyzwań

(12)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. b) i sekcją 2.2. załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności ma przyczynić się do skutecznego sprostania wszystkim wyzwaniom, które zostały wskazane w skierowanych do Cypru zaleceniach krajowych, lub znacznej części tych wyzwań (rating A), w tym w zakresie ich aspektów fiskalnych, oraz w zaleceniach wydanych na podstawie art. 6 rozporządzenia (UE) nr 1176/2011, lub wyzwaniom wskazanym w innych stosownych dokumentach formalnie przyjętych przez Komisję w ramach europejskiego semestru.

(13)Plan zawiera obszerny zestaw wzajemnie wzmacniających się reform i inwestycji, które przyczyniają się do skutecznego sprostania wszystkim wyzwaniom gospodarczym i społecznym wskazanym w zaleceniach krajowych Rady skierowanych do Cypru w ramach europejskiego semestru w latach 2019 i 2020 lub znacznej części tych wyzwań. Ponieważ w planie odbudowy i zwiększania odporności uwzględniono powyższe wyzwania, ma on także przyczynić się do skorygowania nadmiernych zakłóceń równowagi makroekonomicznej 4 , z którymi boryka się Cypr i które w szczególności są związane z wysokim zadłużeniem zewnętrznym, wysokim długiem sektora instytucji rządowych i samorządowych i sektora prywatnego oraz nadal wysokim odsetkiem kredytów zagrożonych, czemu towarzyszy znaczny deficyt obrotów bieżących.

(14)Oczekuje się, że rozbudowa sieci o bardzo wysokiej przepustowości na obszarach o niedostatecznym zasięgu sieci oraz system okablowania dostosowany do standardu „Gigabit” poprawią łączność internetową na Cyprze i przyczynią się do jej upowszechnienia. Przewiduje się, że cyfryzacja usług rządowych oraz wprowadzenie e-sprawiedliwości, e-zdrowia i inteligentnych miast pomogą w transformacji cyfrowej. Ponadto oczekuje się, że plan poprawi skuteczność administracji publicznej wskutek wzmocnienia strategicznej roli działu kadr oraz zdolności administracji właściwych ministerstw do lepszego wdrażania polityki administracji publicznej i pełnienia funkcji związanych z zasobami ludzkimi, wprowadzenia nowych ram obsadzania wolnych stanowisk w służbie cywilnej oraz oceny wyników pracowników. Oczekuje się, że wprowadzenie nowych ram prawnych w odniesieniu do instytucji samorządowych na szczeblu lokalnym usprawni ich funkcjonowanie. Ponadto przewiduje się, że ustanowienie organu antykorupcyjnego pomoże w skuteczniejszym zwalczaniu korupcji, co powinno również przyczynić się do zapobiegania nieprawidłowościom w wykorzystaniu funduszy publicznych oraz ich wykrywania i korygowania. Plan obejmuje działania, które mają odnieść się do właściwości cypryjskiego systemu podatkowego, ułatwiających agresywne planowanie podatkowe, w szczególności przedsiębiorstwom wielonarodowym, w tym wprowadzenie podatku u źródła od transgranicznych wypłat dywidend, tantiemów i odsetek.

(15)Oczekuje się, że ustanowienie krajowego systemu monitorowania losów absolwentów oraz aktualizacja programów nauczania w szkołach średnich w celu poprawy umiejętności cyfrowych, umiejętności miękkich i umiejętności w zakresie przedsiębiorczości, wraz z kilkoma programami szkoleniowymi mającymi na celu zwiększenie umiejętności cyfrowych, ekologicznych, niebieskich i w zakresie przedsiębiorczości w różnych grupach społecznych, poprawią jakość kształcenia i szkolenia oraz ich dostosowanie do potrzeb rynku pracy. Ponadto zgodnie z oczekiwaniami cyfryzacja systemu obsługującego programy zachęt do zatrudniania oraz opracowanie systemu zarządzania wynikami pracy dla publicznych służb zatrudnienia mają poprawić skuteczność działań i jakość usług. Zapewnienie doradztwa i poradnictwa, a także programu zachęt do zatrudniania młodzieży niekształcącej się, niepracującej ani nieszkolącej się ma przyczynić się do zwiększenia wsparcia w zakresie docierania do osób młodych i ich aktywizacji. Można się spodziewać, że system kształcenia i szkolenia zostanie ulepszony dzięki nowemu systemowi oceny nauczycieli i szkół, wdrożeniu krajowego planu działania na rzecz rozwiązania problemu niedopasowania umiejętności, rozszerzeniu bezpłatnej, obowiązkowej edukacji przedszkolnej od czwartego roku życia oraz utworzeniu dwóch modelowych szkół technicznych, co przyczyni się do dalszego wzmocnienia kształcenia i szkolenia zawodowego. Ponadto oczekuje się, że inwestycje we wczesną edukację i opiekę nad dzieckiem oraz przyjęcie krajowej strategii i planu działania poprawią jakość i przystępność cenową wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem. W planie przewidziano również ustawę regulującą elastyczną organizację pracy w postaci telepracy oraz rozszerzenie ochrony socjalnej na osoby samozatrudnione i pracowników zatrudnionych według nowych form zatrudnienia zgodnie z odpowiednimi zaleceniami krajowymi. Oczekuje się, że realizacja planu zwiększy możliwości, jakość i odporność systemów opieki zdrowotnej i ochrony ludności poprzez działania mające na celu modernizację sprzętu i utworzenie specjalnych systemów informacyjnych, a także promowanie inwestycji w systemy komunikacji i e-zdrowie. Przewiduje się również rozbudowę i budowę dodatkowych jednostek opieki specjalistycznej.

(16)Można oczekiwać, że ustanowienie krajowej agencji promocyjnej oraz wprowadzenie programów i systemów finansowania poprawi dostęp do finansowania i płynność finansową, zwłaszcza w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw. Programy dotacji na badania naukowe i innowacje oraz utworzenie centralnego biura transferu wiedzy mają zwiększyć inwestycje w badania naukowe i innowacje.

(17)Plan odbudowy i zwiększania odporności zawiera działania, które mają przyczynić się do zielonej transformacji. W planie promuje się produkcję i wykorzystanie energii w sposób czysty i efektywny za pomocą różnych działań, które obejmują zielone opodatkowanie, otwarcie rynku energii elektrycznej, wsparcie zielonych inwestycji oraz projekty renowacji budynków i innej infrastruktury. Plan obejmuje również działania mające na celu wzmocnienie ochrony przeciwpożarowej lasów i ochrony ekosystemu morskiego. Działania związane z gospodarką odpadami i gospodarką wodną służą zmniejszeniu strat wody, modernizacji istniejącej infrastruktury i gospodarki wodnej. Ponadto przewiduje się inwestycje w pojazdy bezemisyjne lub niskoemisyjne oraz w transformację cyfrową sektora transportu w celu promowania zrównoważonego transportu.

(18)Celem tego planu jest ograniczenie ryzyka w sektorze bankowym związanego z dotychczasowymi kredytami zagrożonymi poprzez specjalny plan działania, jak również dzięki działaniom mającym na celu poprawę warunków pracy podmiotów zajmujących się skupowaniem i obsługą kredytów. Jeżeli chodzi o wysokie zadłużenie sektora prywatnego i dyscyplinę płatniczą, w planie zaproponowano poprawę monitorowania długów, usprawnienie funkcjonowania ram dotyczących niewypłacalności oraz strategię zwalczania analfabetyzmu finansowego. Oczekuje się, że lepszy nadzór nad sektorami ubezpieczeń i funduszy emerytalnych zostanie osiągnięty dzięki zwiększeniu dostępnych zasobów ludzkich i udoskonaleniu dostępnych narzędzi nadzoru.

(19)Zalecenia dotyczące natychmiastowej reakcji na pandemię środkami polityki fiskalnej można uznać za wykraczające poza zakres cypryjskiego planu odbudowy i zwiększania odporności, niezależnie od faktu, że Cypr zasadniczo adekwatnie i wystarczająco zareagował na potrzebę natychmiastowego wsparcia gospodarki za pomocą środków fiskalnych w latach 2020 i 2021, zgodnie z postanowieniami ogólnej klauzuli wyjścia.

Przyczynienie się do potencjału wzrostu gospodarczego, tworzenia miejsc pracy oraz odporności gospodarczej, społecznej i instytucjonalnej

(20)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. c) i sekcją 2.3 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności ma mieć duży wpływ (rating A) na wzmocnienie potencjału wzrostu gospodarczego, tworzenie miejsc pracy oraz zwiększenie odporności gospodarczej, społecznej i instytucjonalnej państwa członkowskiego, przyczyniając się do realizacji Europejskiego filaru praw socjalnych, w tym poprzez promowanie polityki na rzecz dzieci i młodzieży, złagodzenia skutków gospodarczych i społecznych kryzysu związanego z COVID-19, a przez to do wzmocnienia spójności i konwergencji gospodarczej, społecznej i terytorialnej w Unii.

(21)Z symulacji przedstawionych przez służby Komisji wynika, że plan może przyczynić się do zwiększenia PKB Cypru o 1,1–1,8 % do 2026 r. 5 . Plan obejmuje szeroki zestaw inwestycji w kapitał fizyczny i ludzki oraz reform, które mają przyczynić się do wzrostu gospodarczego i zwiększenia zatrudnienia. Plan ma na celu przyspieszenie ożywienia gospodarczego na Cyprze i stworzenie podstaw dla modelu zrównoważonego wzrostu gospodarczego w perspektywie długoterminowej. Działania uwzględnione w planie mają zmniejszyć podatność państwa na wstrząsy poprzez poprawę potencjału wzrostu, tworzenie miejsc pracy i zwiększenie odporności gospodarczej, społecznej i instytucjonalnej. Plan ma się również przyczynić do wdrożenia Europejskiego filaru praw socjalnych, w tym poprzez promowanie strategii politycznych stwarzających równe szanse wszystkim dzieciom i zwiększających zatrudnienie ludzi młodych, a także pomóc Cyprowi w przekształceniu się w społeczeństwo integracyjne z dobrym dostępem do opieki zdrowotnej oraz wydajną i zrównoważoną gospodarką.

(22)Cypryjski plan dotyczy zatrudnienia, edukacji i umiejętności oraz wyzwań społecznych istotnych dla wdrożenia Europejskiego filaru praw socjalnych. Aby wspierać równość szans i dostęp do zatrudnienia, w planie proponuje się reformy mające na celu zwiększenie umiejętności cyfrowych i ekologicznych, modernizację systemu oceny nauczycieli i szkół oraz rozwiązanie problemu ogólnego niedopasowania umiejętności. Przewiduje się również inwestycje służące podniesieniu poziomu kształcenia i szkolenia zawodowego oraz zapewnienie wsparcia aktywizacyjnego dla osób młodych, co stanowi uzupełnienie działań w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Plus. Aby poprawić dynamikę rynku pracy i warunki pracy, Cypr zaproponował szereg działań, w tym legislacyjnych, mających na celu zwiększenie dostępności elastycznej organizacji pracy. W planie przyjęto zintegrowane podejście do usług i strategii politycznych rynku pracy, takich jak publiczne służby zatrudnienia i aktywna polityka rynku pracy, zgodnie z zaleceniem Komisji w sprawie skutecznego aktywnego wspierania zatrudnienia 6 . Główną grupą docelową jest młodzież, a plan obejmuje ukierunkowaną zachętę do zatrudniania powiązaną ze szkoleniami. Aby poprawić ochronę socjalną i włączenie społeczne, w planie zaproponowano działania wspierające deinstytucjonalizację i usługi opieki długoterminowej.

(23)W planie przedstawiono kompleksowy zestaw działań mających na celu sprostanie wyzwaniom rynku pracy i poprawę spójności społecznej. Działania te obejmują reformy i inwestycje w zakresie edukacji i umiejętności, polityki aktywizacji i usług społecznych, zwalczania nierówności, modernizacji rynku pracy oraz zwiększenia włączenia społecznego. Plan zawiera szczegółową mapę wybranych interwencji mających zaradzić słabym punktom określonym w tablicy wskaźników społecznych stanowiącej podstawę Europejskiego filaru praw socjalnych.

(24)Plan obejmuje reformy administracji publicznej mające na celu przyspieszenie transformacji cyfrowej administracji, zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorstw oraz dalsze przyspieszenie planowania i zatwierdzania projektów inwestycji publicznych. Oczekuje się, że działania te sprawią, iż w perspektywie długoterminowej klimat biznesowy będzie bardziej sprzyjał inwestycjom, a gospodarka stanie się bardziej konkurencyjna, dzięki zapewnieniu efektywnych usług administracji cyfrowej i umożliwieniu osiągania długotrwałych efektów w zakresie zwiększenia wydajności.

Zasada „Nie czyń poważnych szkód”

(25)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. d) i sekcją 2.4 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności ma przyczynić się do zapewnienia, aby żadne z działań (rating A) służących realizacji reform i projektów inwestycyjnych ujętych w planie odbudowy i zwiększania odporności nie czyniło poważnych szkód dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 7 (zasada „nie czyń poważnych szkód”).

(26)Plan odbudowy i zwiększania odporności Cypru ma zapewnić, aby żadne z ujętych w nim działań nie powodowało poważnych szkód w zakresie żadnego z sześciu celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, obejmujących: łagodzenie zmian klimatu i adaptację do nich, zrównoważone wykorzystywanie i ochronę zasobów wodnych i morskich, gospodarkę o obiegu zamkniętym, zapobieganie zanieczyszczeniu i jego kontrolę oraz ochronę i odbudowę bioróżnorodności i ekosystemów. Cypr przedstawił uzasadnienia w oparciu o wytyczne techniczne Komisji Europejskiej dotyczące zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01).

(27)W odniesieniu do działań, w przypadku których zaproszenia do składania wniosków lub zaproszenia do wyrażenia zainteresowania powinny być konieczne, aby można było wybrać konkretne projekty w przyszłości, zasada „nie czyń poważnych szkód” powinna być przestrzegana. Odbywa się to poprzez zagwarantowanie, za pomocą odpowiednich kamieni milowych związanych z tymi działaniami, że specyfikacja istotnych warunków zamówienia w zaproszeniach do składania wniosków lub zaproszeniach do wyrażenia zainteresowania zawiera kryteria wyłączenia uniemożliwiające wybór działań, które mogą poważnie zaszkodzić celom środowiskowym.

Przyczynienie się do zielonej transformacji, w tym do różnorodności biologicznej

(28)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. e) i sekcją 2.5 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności zawiera działania, które przyczyniają się w dużym stopniu (rating A) do zielonej transformacji, w tym do różnorodności biologicznej, lub do sprostania związanym z tym wyzwaniom. Działania wspierające realizację celów klimatycznych stanowią kwotę wynoszącą 41 % łącznej alokacji w ramach planu, obliczoną zgodnie z metodyką określoną w załączniku VI do rozporządzenia (UE) 2021/241. Zgodnie z art. 17 rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności jest spójny z informacjami zawartymi w krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu na lata 2021-2030.

(29)Jeżeli chodzi o wkład w realizację celów Unii na rok 2030 w zakresie klimatu i energii, wdrożenie planu ma pomóc w sprostaniu niektórym z głównych wyzwań w zakresie polityk publicznych wskazanych w zaleceniach Komisji w sprawie cypryjskiego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu. Plan obejmuje reformy związane z wprowadzeniem zielonego opodatkowania, liberalizacją rynku energii elektrycznej, ułatwieniami w zakresie renowacji energetycznej budynków oraz przyspieszeniem mobilności elektrycznej. Plan obejmuje ponadto szeroki zakres inwestycji w efektywność energetyczną i energię odnawialną, skierowanych do gospodarstw domowych, przedsiębiorstw, gmin i szerzej rozumianego sektora publicznego oraz organizacji pozarządowych. W planie uwzględniono inwestycje związane z masowym wprowadzeniem inteligentnych liczników, jak również projekt EuroAsia Interconnector, który powinien wspierać wytwarzanie energii elektrycznej z czystszych źródeł, w szczególności ze źródeł odnawialnych. W planie promuje się również zastąpienie pojazdów konwencjonalnych pojazdami bezemisyjnymi i niskoemisyjnymi, stosowanie alternatywnych, czystszych paliw i środków transportu, a także korzystanie z transportu publicznego.

(30)Zgodnie z oczekiwaniami realizacja planu przyczyni się również do osiągnięcia celów unijnej polityki ochrony środowiska, kładąc szczególny nacisk na gospodarkę wodną i gospodarkę o obiegu zamkniętym. Plan obejmuje reformę gospodarki wodnej, a także zestaw wzajemnie powiązanych i wzmacniających się inwestycji mających na celu modernizację gospodarki wodnej i uczynienie jej bardziej zrównoważoną. W planie uwzględniono również działania mające wzmocnić gospodarkę o obiegu zamkniętym w sektorze turystyki i w sektorze przemysłowym, jak również zintensyfikować zrównoważone praktyki w zakresie gospodarowania odpadami, w tym recyklingu. W planie odniesiono się także do wyzwań związanych z przystosowaniem się do zmiany klimatu poprzez szereg działań ochronnych i zapobiegawczych w dziedzinie ochrony przeciwpożarowej lasów i zarządzania przeciwpowodziowego. Kwestią ochrony różnorodności biologicznej zajęto się w ramach jednego działania, które dotyczy ochrony ekosystemu morskiego przed zagrożeniami.

Przyczynianie się do transformacji cyfrowej

(31)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. f) i sekcją 2.6 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności zawiera działania, które przyczyniają się w dużym stopniu (rating A) do transformacji cyfrowej lub do sprostania związanym z tym wyzwaniom. Działania wspierające realizację celów cyfrowych stanowią kwotę wynoszącą 23 % łącznej alokacji w ramach planu, obliczoną zgodnie z metodyką określoną w załączniku VII do rozporządzenia (UE) 2021/241.

(32)W zaproponowanym planie odbudowy i zwiększania odporności Cypr kładzie duży nacisk na transformację cyfrową i związane z nią wyzwania we wszystkich sektorach, o czym świadczy fakt, że przeznaczył na ten cel znaczną część całkowitego budżetu, a aspekty cyfrowe odgrywają dużą rolę w przypadku większości komponentów planu.

(33)Prawie każdy komponent obejmuje działania bezpośrednio wspierające transformację cyfrową lub ukierunkowane na związane z nią wyzwania. Największy wkład wnoszą komponenty dotyczące infrastruktury łączności i cyfryzacji sektora publicznego, a następnie trzy komponenty dotyczące e-sprawiedliwości, stabilności fiskalnej i finansowej oraz wspierania umiejętności cyfrowych. Dlatego też działania związane z transformacją cyfrową lub z podejmowaniem wyzwań z niej wynikających są rozłożone w całym planie. Oczekuje się, że przyczynią się one do transformacji cyfrowej kilku sektorów gospodarczych i społecznych, takich jak edukacja lub sektor ochrony zdrowia, oraz do sprostania specyficznym dla tego państwa wyzwaniom wynikającym z transformacji cyfrowej.

Trwały wpływ

(34)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. g) i sekcją 2.7 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności ma mieć trwały wpływ na Cypr w dużym stopniu (rating A).

(35)W planie przedstawiono szereg działań mających przyczynić się do transformacji cyfrowej oraz do rozwiązania problemu niskiego poziomu cyfrowych usług publicznych. Przewidziane działania mają zapewnić 100 % ludności mieszkającej w zorganizowanych społecznościach dostęp do stacjonarnych i bezprzewodowych, w tym ruchomych, łączy szerokopasmowych o bardzo wysokiej przepustowości, czyli 5G, w tym wdrożenie 5G wzdłuż głównych korytarzy naziemnych, oraz umożliwić powszechny i przystępny cenowo dostęp do połączeń gigabitowych, w tym łączności 5G, na wszystkich obszarach miejskich i wiejskich. Plan ma również na celu promowanie administracji elektronicznej za pomocą szeregu reform i inwestycji. Oczekuje się, że projekty cyfrowe, takie jak cyfrowa transformacja sądów, inteligentne miasta i cyfryzacja procesu stanowienia prawa, w połączeniu z projektami dotyczącymi poprawy systemu zarządzania, oceny i rekrutacji pracowników administracji publicznej oraz restrukturyzacji władz lokalnych, spowodują strukturalną i trwałą zmianę w funkcjonowaniu administracji publicznej i systemu wymiaru sprawiedliwości, co powinno ostatecznie poprawić otoczenie działalności gospodarczej. Kluczowym elementem planu dotyczącym zmian strukturalnych w instytucjach jest powołanie niezależnego organu, który koordynowałby i nadzorował działania mające na celu zwalczanie korupcji.

(36)Oczekuje się, że przeprowadzenie reform i inwestycji przewidzianych w cypryjskim planie przyniesie trwałe zmiany w systemie kształcenia i szkolenia oraz na rynku pracy. Plan obejmuje poważne reformy systemu kształcenia, takie jak wprowadzenie nowego systemu oceny nauczycieli i szkół, rozszerzenie bezpłatnej obowiązkowej edukacji przedszkolnej oraz dostosowanie programów nauczania w szkolnictwie wyższym i średnim do potrzeb rynku pracy. Plan zakłada również prowadzenie szkoleń rozwijających umiejętności cyfrowe studentów, osób pracujących i bezrobotnych. Ponadto plan obejmuje opracowanie kompleksowej krajowej strategii na rzecz rozwiązania problemu niedopasowania umiejętności, a także przygotowanie krajowej strategii na rzecz wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem. Działania te mają poprawić jakość kształcenia i szkolenia wszystkich grup wiekowych oraz wyniki uczniów, a także sprawią, że system edukacji będzie lepiej powiązany z rynkiem pracy.

(37)Trwały wpływ planu można również zwiększyć, wykorzystując synergię między planem a innymi programami finansowanymi z funduszy w ramach polityki spójności, w szczególności poprzez znaczące działania ukierunkowane na wyzwania terytorialne i promowanie zrównoważonego rozwoju.

Monitorowanie i realizacja

(38)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. h) i sekcją 2.8 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 ustalenia zaproponowane w planie odbudowy i zwiększania odporności są adekwatne (rating A), aby zapewnić skuteczne monitorowanie i realizację planu odbudowy i zwiększania odporności, w tym planowanego harmonogramu działań, kamieni milowych i wartości docelowych oraz związanych z nimi wskaźników.

(39)Komitet monitorujący, któremu przewodniczy dyrektor generalny Dyrekcji generalnej ds. programów europejskich, koordynacji i rozwoju („DG EPCD”) i w którym zasiadają szefowie ministerstw i wiceministrowie zaangażowani w realizację planu, jest odpowiedzialny za centralne monitorowanie postępów w realizacji. Ogólna odpowiedzialność za monitorowanie i realizację planu odbudowy i zwiększania odporności spoczywa na Dyrekcji ds. odbudowy i odporności DG EPCD, która pełni rolę organu koordynującego. Rola ta polega na koordynowaniu wdrażania działań, poświadczaniu osiągnięcia kamieni milowych i wartości docelowych, sporządzaniu sprawozdań z postępów oraz utrzymywaniu kontaktów z Komisją, w tym na składaniu wniosków o płatność na podstawie rozporządzenia (UE) 2021/241. W pełnieniu tej roli dyrekcję wspierają dwa wyspecjalizowane organy monitorujące, które poświadczają osiągnięcie kamieni milowych i wartości docelowych w odniesieniu do działań przewidzianych w planie, które wymagają specjalistycznego wkładu. Za realizację poszczególnych inwestycji i reform przewidzianych w planie odpowiedzialne są instytucje wykonawcze. 

(40)Kamienie milowe i wartości docelowe przewidziane w planie Cypru stanowią odpowiedni system służący monitorowaniu realizacji planu. Są one wystarczająco jasne, realistyczne i wyczerpujące, aby zapewnić możliwość prześledzenia i zweryfikowania ich realizacji, a proponowane wskaźniki dla tych kamieni milowych i wartości docelowych są adekwatne, akceptowalne i wiarygodne. Kamienie milowe i wartości docelowe odnoszą się również do zakończonych już działań, które kwalifikują się zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/241. Do uzasadnienia wniosku o wypłatę wymagane jest osiągnięcie w zadowalającym stopniu tych kamieni milowych i wartości docelowych. Mechanizmy weryfikacji, gromadzenie danych i obowiązki opisane przez władze Cypru wydają się wystarczająco solidne, by odpowiednio uzasadnić wnioski o wypłatę środków po uznaniu, że kamienie milowe i wartości docelowe zostały osiągnięte.

(41)Państwa członkowskie powinny zadbać o to, by informowano o wsparciu finansowym udzielonym w ramach Instrumentu i potwierdzano takie wsparcie zgodnie z art. 34 rozporządzenia (UE) 2021/241. W ramach Instrumentu Wsparcia Technicznego można wystąpić o wsparcie techniczne, służące pomocą państwom członkowskim w realizacji ich planu.

Kalkulacja kosztów

(42)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. i) i sekcją 2.9 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 przedstawione w planie uzasadnienie kwoty szacunkowych łącznych kosztów planu odbudowy i zwiększania odporności jest w umiarkowanym stopniu (rating B) racjonalne i wiarygodne, zgodne z zasadą efektywności kosztowej i proporcjonalne do spodziewanego wpływu na krajową gospodarkę i społeczeństwo.

(43)W przypadku większości działań przedstawione informacje na temat kalkulacji kosztów są dość szczegółowe, metodyka jest dobrze wyjaśniona, a obliczenia są łatwe do prześledzenia i poparte dowodami. Z przedstawionych informacji wynika, że koszty odpowiadałyby charakterowi i rodzajowi przewidywanych reform i inwestycji, co potwierdza ich zasadność. Niewielką część kosztów oceniono jednak jako racjonalne i wiarygodne jedynie w umiarkowanym stopniu. Na koniec, szacunkowy łączny koszt planu odbudowy i zwiększania odporności jest zgodny z zasadą efektywności kosztowej i proporcjonalny do spodziewanego wpływu na krajową gospodarkę i społeczeństwo.

Ochrona interesów finansowych

(44)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. j) i sekcją 2.10 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 ustalenia zaproponowane w planie odbudowy i zwiększania odporności oraz dodatkowe środki zawarte w niniejszej decyzji są adekwatne (rating A), aby zapobiegać korupcji, nadużyciom finansowym i konfliktom interesów, a także aby je wykrywać i eliminować, podczas korzystania ze środków finansowych udostępnionych na podstawie tego rozporządzenia, i ustalenia te mają skutecznie zapobiegać podwójnemu finansowaniu w ramach tego rozporządzenia i innych programów unijnych. Pozostaje to bez uszczerbku dla stosowania innych instrumentów i narzędzi służących propagowaniu i egzekwowaniu przestrzegania prawa Unii, w tym stosowanych w celu zapobiegania korupcji, nadużyciom finansowym i konfliktom interesów oraz ich wykrywania i korygowania, a także w celu ochrony finansów Unii zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 8 .

(45)System kontroli i audytu opracowany przez Cypr jest spójnie zaprojektowany w celu spełnienia wymogów rozporządzenia (UE) 2021/241. W szczególności, do czasu opracowania specjalnego systemu monitorowania informacji na potrzeby zarządzania planem i monitorowania jego realizacji zgodnie z art. 22 ust. 2 lit. d) rozporządzenia (UE) 2021/241, należy ustanowić odpowiedni przejściowy system repozytorium. W przejściowym systemie repozytorium lub w specjalnym systemie monitorowania informacji należy rejestrować i przechowywać odpowiednie dane związane z realizacją planu odbudowy i zwiększania odporności, w szczególności dotyczące realizacji kamieni milowych i wartości docelowych, dane dotyczące odbiorców końcowych, wykonawców, podwykonawców, beneficjentów rzeczywistych zgodnie z art. 22 ust. 2 lit. d) rozporządzenia (UE) 2021/241. Zgodnie z art. 20 ust. 5 lit. e) rozporządzenia (UE) 2021/241 Cypr powinien wdrożyć przejściowy system repozytorium lub specjalny system monitorowania informacji z wymaganymi funkcjami, aby spełnić wymogi określone w art. 22 tego rozporządzenia, potwierdzając zakończenie jego wdrożenia wraz ze złożeniem pierwszego wniosku o płatność. Specjalny audyt systemu powinien potwierdzić, że posiada on wymagane funkcje zgodnie z art. 22 ust. 2 lit. d) rozporządzenia (UE) 2021/241.

(46)System kontroli wewnętrznej opiera się na wiarygodnych procesach i strukturach. Role i obowiązki podmiotów w zakresie kontroli i audytów są jasne, adekwatne funkcje kontrolne są stosownie rozdzielone, a niezależność podmiotów przeprowadzających audyty zapewniona. Podmioty odpowiedzialne za kontrole dysponują uprawnieniami prawnymi i zdolnościami administracyjnymi do pełnienia przewidzianych dla nich ról i zadań. Opisane w planie procedury kontroli i audytu weszły w życie, a obowiązki zaangażowanych organów określono w drodze decyzji Rady Ministrów zatwierdzającej plan. Wyznaczonymi organami audytowymi są Urząd Kontroli Republiki Cypryjskiej oraz Służba Audytu Wewnętrznego Republiki Cypryjskiej. Są one upoważnione do przeprowadzania audytów ex post w celu sprawdzenia, czy instytucje wykonawcze stosują procedury zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji i konfliktom interesów oraz wykrywania i korygowania tych zjawisk przy wykorzystywaniu środków przewidzianych w rozporządzeniu (UE) 2021/241. Ponadto na kilku poziomach obowiązują ustalenia kontrolne pozwalające uniknąć podwójnego finansowania z innych programów unijnych, a także służące zapewnieniu zgodności z obowiązującymi przepisami.

Spójność planu

(47)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. k) i sekcją 2.11 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan zawiera w dużym stopniu (rating A) działania służące realizacji reform i projektów inwestycji publicznych, które mają spójny charakter.

(48)Reformy i inwestycje przedstawione w cypryjskim planie odbudowy i zwiększania odporności wzajemnie się uzupełniają. Opierają się one na kompleksowym planie wzrostu, co gwarantuje, że będą one spójnie przyczyniać się w przyszłości do inteligentnego, zrównoważonego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. Pięć głównych osi polityki planu: „Odporny i skuteczny system opieki zdrowotnej, wzmocniona ochrona ludności”, „Neutralność klimatyczna, efektywność energetyczna i rozpowszechnienie energii odnawialnej”, „Wzmocnienie odporności i konkurencyjności gospodarki”, „W kierunku ery cyfrowej” oraz „Rynek pracy, ochrona socjalna, edukacja i kapitał ludzki” są ze sobą powiązane i wzajemnie się wzmacniają. Obejmują one działania związane z transformacją cyfrową, które są kluczowymi czynnikami sprzyjającymi zielonej transformacji cypryjskiej gospodarki oraz przejściu na gospodarkę o obiegu zamkniętym. Plan obejmuje również reformy, które wzmacniają planowane inwestycje, np. w sektorze gospodarki wodnej, oraz reformę podatkową mającą na celu zachęcanie do ograniczania emisji i realizowania zielonych inwestycji. Oś polityki „Wzmocnienie odporności i konkurencyjności gospodarki” obejmuje inwestycje publiczne mające na celu zwiększenie konkurencyjności, wsparcie wydajności i długofalowego wzrostu oraz tworzenie nowych miejsc pracy, wspierane przez reformy ukierunkowane na poprawę ram instytucjonalnych, a tym samym otoczenia działalności gospodarczej. Oś polityki „Rynek pracy, ochrona socjalna, edukacja i kapitał ludzki” przyczynia się do zielonej i cyfrowej transformacji poprzez udoskonalenie systemu edukacji i rozwoju umiejętności na wszystkich poziomach, wyposażając w ten sposób społeczeństwo cypryjskie w niezbędne umiejętności, zapewniając, aby transformację zieloną i cyfrową przeprowadzano w sposób rzetelny, dzięki priorytetowemu traktowaniu tworzenia trwałych miejsc pracy, w szczególności dla osób młodych, jak również poprzez inwestycje w usługi opieki społecznej, podczas gdy oś polityki „Odporny i skuteczny system opieki zdrowotnej, wzmocniona ochrona ludności” ma na celu zapewnienie powszechnego dostępu do wysokiej jakości i skutecznych świadczeń zdrowotnych, w tym usług cyfrowych. W celu zapewnienia większej spójności między instrumentami, w szczególności z funduszami w ramach europejskiej polityki spójności, zachęca się do wyważonego terytorialnego podziału zasobów.

Równość

(49)Plan obejmuje szereg środków należących do różnych komponentów, które mają przyczynić się do sprostania wyzwaniom w dziedzinie równości płci i równych szans dla wszystkich. Do szczególnie istotnych działań należą te mające na celu poprawę dostępu do wysokiej jakości wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem po przystępnych cenach oraz do opieki długoterminowej, a także promowanie elastycznej organizacji pracy ułatwiającej aktywizację zawodową osób sprawujących opiekę, w szczególności kobiet, włączenie społeczne i zmniejszenie nierówności społeczno-gospodarczych. W planie poruszane są również wyzwania dotyczące przedsiębiorczości kobiet czy analfabetyzmu finansowego starszych kobiet. Oczekuje się, że wsparcie dla młodzieży niekształcącej się, niepracującej ani nieszkolącej się przyniesie korzyści osobom młodym ze środowisk podatnych na zagrożenia, w tym ze środowisk migracyjnych. W całym planie uwzględniono potrzeby osób niepełnosprawnych, oraz zawarto w nim cel ilościowy dotyczący poprawy charakterystyki energetycznej w gospodarstwach domowych osób niepełnosprawnych.

Samoocena bezpieczeństwa

(50)Plan obejmuje samoocenę bezpieczeństwa w odniesieniu do inwestycji w zdolności cyfrowe i łączność. Jeżeli chodzi o inwestycje w łączność, w planie określono istotne kwestie dotyczące bezpieczeństwa i związane z nimi zagrożenia oraz wskazano środki łagodzące, które należy zastosować w odniesieniu do każdej z nich w oparciu o wspólne obiektywne kryteria zawarte w unijnym zestawie narzędzi na potrzeby cyberbezpieczeństwa sieci 5G.

Projekty transgraniczne i dotyczące wielu krajów

(51)Cypr uwzględnił w swoim planie dwa projekty transgraniczne dotyczące elektrycznych połączeń wzajemnych i kabli podmorskich do przesyłu danych. Oba projekty charakteryzuje element transgraniczny wspólny z Grecją. Po pierwsze, budowa połączenia wzajemnego EuroAsia ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa dostaw i bardziej konkurencyjnych hurtowych cen energii elektrycznej oraz umożliwienie większego wykorzystania energii elektrycznej z czystszych źródeł, w szczególności odnawialnych, poprzez połączenie sieci energetycznej Cypru z kontynentalnym systemem w Unii za pośrednictwem greckiej sieci na Krecie. Jest to część większej inwestycji polegającej na budowie transgranicznego połączenia wzajemnego o łącznej długości 1 208 km pomiędzy Kretą, Cyprem i Izraelem. Po drugie, jeśli chodzi o kable podmorskie, projekt ma na celu stworzenie dla Cypru odpornego szkieletowego połączenia internetowego o wysokiej przepustowości dzięki nowym podmorskim łączom do transmisji danych między Cyprem a Grecją. Oczekuje się, że uruchomienie nowej, oddzielnej trasy szkieletowej między Cyprem a Grecją przyczyni się do poprawy łączności na Cyprze. Przewiduje się również, że będzie to miało pozytywny wpływ na dostępną przepustowość i oferty handlowe w zakresie połączeń szkieletowych niezbędnych do świadczenia bardzo szybkich usług użytkownikom końcowym. Ponadto oczekuje się, że trasa ta zapewni wyższą wydajność w porównaniu z istniejącymi, przestarzałymi kablami.

Proces konsultacji

(52)Na podstawie streszczenia procesu konsultacji zawartego w planie przeprowadzono konsultacje ze wszystkimi odpowiednimi zainteresowanymi stronami, takimi jak partnerzy społeczni, organizacje społeczeństwa obywatelskiego i organizacje młodzieżowe, na etapie przygotowywania planu i zgodnie z krajowymi ramami prawnymi. W ramach swoich obowiązków różne ministerstwa, służby państwowe i władze lokalne były zaangażowane na wczesnym etapie, a także na licznych etapach opracowywania planu. Parlament był regularnie informowany o treści planu. Ponadto przeprowadzono konsultacje z cypryjską Radą ds. Gospodarki i Konkurencyjności, będącą odpowiednikiem krajowej rady ds. produktywności. W wyniku konsultacji ze wszystkimi zainteresowanymi stronami część początkowo planowanych reform i inwestycji dostosowano lub usunięto z planu.

(53)Oczekuje się, że proces koordynacji ze wszystkimi odpowiednimi zainteresowanymi stronami, w tym partnerami społecznymi i społeczeństwem obywatelskim, będzie miał miejsce również na etapie realizacji planu. Aby zapewnić odpowiedzialność odpowiednich podmiotów, kluczowe znaczenie ma zaangażowanie wszystkich odpowiednich władz lokalnych i zainteresowanych stron, w tym partnerów społecznych, w całym okresie realizacji inwestycji i reform przewidzianych w planie.

Pozytywna ocena

(54)Po pozytywnej ocenie Komisji w sprawie planu odbudowy i zwiększania odporności Cypru i stwierdzeniu, że plan ten spełnia w zadowalający sposób kryteria oceny określone w rozporządzeniu (UE) 2021/241, zgodnie z art. 20 ust. 2 tego rozporządzenia, w niniejszej decyzji należy określić reformy i projekty inwestycyjne niezbędne do zrealizowania planu, odpowiednie kamienie milowe, wartości docelowe i wskaźniki, a także kwotę udostępnianą przez Unię na wdrożenie planu w formie bezzwrotnego wsparcia finansowego i wsparcia w formie pożyczki.

Wkład finansowy

(55)Szacunkowy łączny koszt planu odbudowy i zwiększania odporności Cypru wynosi 1 206 400 000 EUR. Ponieważ plan odbudowy i zwiększania odporności spełnia w zadowalający sposób kryteria oceny określone w rozporządzeniu (UE) 2021/241, a ponadto kwota szacunkowych łącznych kosztów planu odbudowy i zwiększania odporności jest wyższa od maksymalnego wkładu finansowego dostępnego dla Cypru, wkład finansowy przydzielony na plan odbudowy i zwiększania odporności Cypru powinien być równy łącznej kwocie wkładu finansowego dostępnego dla Cypru.

(56)Zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/241 obliczenie maksymalnego wkładu finansowego dla Cypru jest aktualizowane do dnia 30 czerwca 2022 r. Tym samym, zgodnie z art. 23 ust. 1 tego rozporządzenia, kwotę dla Cypru należy teraz udostępnić do celów zaciągnięcia zobowiązania prawnego do dnia 31 grudnia 2022 r. Jeżeli będzie to konieczne w związku z aktualizacją maksymalnego wkładu finansowego, Rada, działając na wniosek Komisji, powinna zmienić bez zbędnej zwłoki niniejszą decyzję, aby uwzględnić zaktualizowany maksymalny wkład finansowy.

(57)Aby wesprzeć dodatkowe reformy i inwestycje, Cypr wystąpił ponadto o wsparcie w formie pożyczki. Maksymalna wielkość pożyczki, o którą wystąpił Cypr, wynosi mniej niż 6,8 % jego dochodu narodowego brutto z 2019 r. w cenach bieżących. Kwota szacunkowych łącznych kosztów planu odbudowy i zwiększania odporności jest wyższa niż suma wkładu finansowego dostępnego dla Cypru i wsparcia w formie pożyczki, o które wystąpiono.

(58)Wsparcie, które zostanie udostępnione, ma być finansowane z pożyczek zaciąganych przez Komisję w imieniu Unii na podstawie art. 5 decyzji Rady (UE, Euratom) 2020/2053 9 . Płatności wsparcia należy dokonać w transzach, gdy Cypr w zadowalający sposób osiągnie odpowiednie kamienie milowe i wartości docelowe wskazane w odniesieniu do realizacji planu odbudowy i zwiększania odporności.

(59)Cypr wystąpił o płatność zaliczkową w wysokości 13 % wkładu finansowego i 13 % pożyczki. Kwotę tę należy udostępnić Cyprowi z zastrzeżeniem wejścia w życie umowy w sprawie finansowania przewidzianej w art. 23 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/241 i umowy pożyczki przewidzianej w art. 15 ust. 2 tego rozporządzenia i zgodnie z tymi umowami.

(60)Niniejsza decyzja powinna pozostawać bez uszczerbku dla wyniku wszelkich procedur dotyczących przyznawania funduszy unijnych w ramach jakiegokolwiek innego programu UE niż na podstawie rozporządzenia (UE) 2021/241 lub procedur dotyczących zakłóceń funkcjonowania rynku wewnętrznego, które mogą zostać wszczęte, w szczególności na mocy art. 107 i 108 Traktatu. Niniejsza decyzja nie uchyla obowiązku powiadomienia Komisji przez państwo członkowskie, na podstawie art. 108 Traktatu, o przypadkach potencjalnej pomocy państwa,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1
Zatwierdzenie oceny planu odbudowy i zwiększania odporności

Zatwierdza się ocenę planu odbudowy i zwiększania odporności Cypru na podstawie kryteriów przewidzianych w art. 19 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2021/241. Reformy i projekty inwestycyjne w ramach planu odbudowy i zwiększania odporności, ustalenia oraz harmonogram monitorowania i realizacji planu odbudowy i zwiększania odporności, w tym odpowiednie kamienie milowe i wartości docelowe oraz dodatkowe kamienie milowe i wartości docelowe związane z płatnością pożyczki, odpowiednie wskaźniki dotyczące osiągnięcia planowanych kamieni milowych i wartości docelowych oraz ustalenia dotyczące sposobu zapewnienia Komisji pełnego dostępu do odpowiednich danych bazowych określono w załączniku do niniejszej decyzji.

Artykuł 2
Wkład finansowy

1.Unia udostępnia Cyprowi wkład finansowy w formie bezzwrotnego wsparcia w wysokości 1 005 946 047 EUR 10 . Kwota 818 213 837 EUR jest dostępna do celów zaciągnięcia zobowiązań prawnych do dnia 31 grudnia 2022 r. O ile kwota obliczona dla Cypru w wyniku aktualizacji przewidzianej w art. 11 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/241 jest równa tej kwocie albo wyższa od niej, udostępniana jest dodatkowa kwota w wysokości 187 732 210 EUR do celów zaciągnięcia zobowiązań prawnych w okresie od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r.

2.Wkład finansowy Unii jest udostępniany Cyprowi przez Komisję w transzach zgodnie z załącznikiem. Kwotę 130 772 986 EUR udostępnia się jako płatność zaliczkową, która jest równa 13 % wkładu finansowego. Płatności zaliczkowe i transze mogą być wypłacane przez Komisję w jednej racie albo w kilku ratach. Wielkość rat zależy od dostępności środków finansowych.

3.Płatności zaliczkowe są uruchamiane z zastrzeżeniem wejścia w życie umowy w sprawie finansowania przewidzianej w art. 23 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/241 i zgodnie z tą umową. Płatności zaliczkowe rozlicza się, odliczając je proporcjonalnie od wypłacanych transz.

4.Uruchomienie transz zgodnie z umową w sprawie finansowania jest uzależnione od dostępności środków finansowych oraz od decyzji Komisji podjętej zgodnie z art. 24 rozporządzenia (UE) 2021/241 i stwierdzającej, że Cypr osiągnął w zadowalający sposób odpowiednie kamienie milowe i wartości docelowe wskazane w odniesieniu do realizacji planu odbudowy i zwiększania odporności. Z zastrzeżeniem wejścia w życie zobowiązań prawnych, o których mowa w ust. 1, aby kwalifikować się do płatności, kamienie milowe i wartości docelowe powinny zostać osiągnięte nie później niż w dniu 31 sierpnia 2026 r.

Artykuł 3
Wsparcie w formie pożyczki

1.Unia udostępnia Cyprowi pożyczkę w wysokości maksymalnie 200 320 000 EUR.

2.Wsparcie w formie pożyczki jest udostępniane Cyprowi przez Komisję w transzach zgodnie z załącznikiem. Kwotę 26 041 600 EUR udostępnia się jako płatność zaliczkową, która jest równa 13 % pożyczki. Płatności zaliczkowe i transze mogą być wypłacane przez Komisję w jednej racie albo w kilku ratach. Wielkość rat zależy od dostępności środków finansowych.

3.Płatności zaliczkowe są uruchamiane z zastrzeżeniem wejścia w życie umowy pożyczki przewidzianej w art. 15 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/241 i zgodnie z tą umową. Płatności zaliczkowe rozlicza się, odliczając je proporcjonalnie od wypłacanych transz.

4.Uruchomienie transz zgodnie z umową pożyczki jest uzależnione od dostępności środków finansowych oraz od decyzji Komisji podjętej zgodnie z art. 24 rozporządzenia (UE) 2021/241 i stwierdzającej, że Cypr osiągnął w zadowalający sposób dodatkowe kamienie milowe i wartości docelowe powiązane z pożyczką i wskazane w odniesieniu do realizacji planu odbudowy i zwiększania odporności. Aby kwalifikować się do płatności, dodatkowe kamienie milowe i wartości docelowe powiązane z pożyczką należy osiągnąć nie później niż w dniu 31 sierpnia 2026 r.

Artykuł 4
Adresat

Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Cypryjskiej.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

(1)    Dz.U. L 57 z 18.2.2021, s. 17.

(2)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1176/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zapobiegania zakłóceniom równowagi makroekonomicznej i ich korygowania (Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 25).

(3)    Rozporządzenie Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiające Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433I z 22.12.2020, s. 23).

(4)    Te zakłócenia równowagi makroekonomicznej są przedmiotem zaleceń wydanych na podstawie art. 6 rozporządzenia (UE) nr 1176/2011 w latach 2019 i 2020.

(5)    Takie symulacje odzwierciedlają ogólny wpływ NextGenerationEU, który obejmuje również finansowanie na rzecz REACT-EU, oraz zwiększone finansowanie na rzecz programu „Horyzont Europa”, InvestEU, FST, rozwoju obszarów wiejskich i RescEU. Symulacje te nie obejmują możliwego pozytywnego wpływu reform strukturalnych, który może być znaczny.

(6)    Zalecenie Komisji (UE) 2021/402 z dnia 4 marca 2021 r. w sprawie skutecznego aktywnego wspierania zatrudnienia w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (EASE) (Dz.U. L 80 z 8.3.2021).

(7)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/2088 (Dz.U. L 198 z 22.6.2020, s. 13).

(8)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii (Dz.U. L 433I z 22.12.2020, s. 1).

(9)    Decyzja Rady (UE, Euratom) 2020/2053 z dnia 14 grudnia 2020 r. w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej oraz uchylająca decyzję 2014/335/UE, Euratom (Dz.U. L 424 z 15.12.2020, s. 1).

(10)    Ta kwota odpowiada alokacji finansowej po odliczeniu proporcjonalnego udziału wydatków Cypru określonych w art. 6 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/241, obliczonej zgodnie z metodyką przyjętą w art. 11 tego rozporządzenia.

KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 8.7.2021

COM(2021) 398 final

ZAŁĄCZNIK

do

wniosku dotyczącego decyzji wykonawczej Rady

w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Cypru

{SWD(2021) 196 final}

ZAŁĄCZNIK

SEKCJA 1: REFORMY I INWESTYCJE W RAMACH PLANU ODBUDOWY I ZWIĘKSZANIA ODPORNOŚCI

1.Opis reform i inwestycji

A. KOMPONENT 1.1: Odporny i skuteczny system opieki zdrowotnej, wzmocniona ochrona ludności

Ten element cypryjskiego planu odbudowy i odporności odnosi się do wyzwania, jakim jest powszechny dostęp do wysokiej jakości opieki zdrowotnej na Cyprze, a także ogólna gotowość i reagowanie w sytuacjach nadzwyczajnych w ramach ochrony ludności. Celem tego komponentu jest zwiększenie skuteczności, dostępności i ogólnej odporności sektora opieki zdrowotnej, wspierającego niedawno wprowadzony krajowy system opieki zdrowotnej poprzez różne interwencje. Obejmują one (i) modernizację i cyfryzację infrastruktury i sprzętu opieki zdrowotnej, (ii) intensyfikację usług e-zdrowia, (iii) akredytację świadczonych usług opieki zdrowotnej oraz wprowadzenie opartych na dowodach protokołów klinicznych i systemów monitorowania jakości, a także (iv) możliwości podnoszenia kwalifikacji pracowników służby zdrowia. Ponadto jego celem jest wzmocnienie cypryjskiego systemu ochrony ludności poprzez ustanowienie nowoczesnego systemu ostrzegania publicznego.

Komponent ten odnosi się do zaleceń dla poszczególnych krajów w zakresie zdrowia (zalecenie 1 dla poszczególnych krajów z 2020 r. i zalecenie dla poszczególnych krajów nr 3 z 2019 r.).

Oczekuje się, że żaden środek w ramach tego komponentu nie spowoduje znaczącej szkody w realizacji celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środków i działań łagodzących określonych w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi DNSH (2021/C58/01).

A.1.    Opis reform i inwestycji, które mają być finansowane z bezzwrotnego wsparcia finansowego

Reforma 1 (C1.1R1): Krajowe Centrum Dokumentów Klinicznych i Poprawy Jakości

Celem reformy jest poprawa jakości i stabilności systemu opieki zdrowotnej.

W tym celu ustanawia się Krajowe Centrum Dokumentów Klinicznych i Poprawy Jakości (EBM) opracowujące oparte na dowodach wytyczne kliniczne, protokoły i ścieżki dla wszystkich szczebli opieki zdrowotnej (podstawowej, wtórnej i trzeciej opieki zdrowotnej) w ścisłej współpracy z pracownikami służby zdrowia i pacjentami, a także procesy monitorowania i oceny, takie jak audyty kliniczne, wzajemne oceny i inspekcje. Ponadto należy opracować system informatyczny umożliwiający wdrażanie i monitorowanie norm i protokołów klinicznych oraz obejmujący platformę e-uczenia się. Reforma obejmuje szkolenie pracowników służby zdrowia w ramach odpowiednich nowo ustanowionych protokołów i procesów.

Reforma zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

Reforma nr 2 (C1.1R2): Projekt elektronicznej platformy nadzoru nad niepożądanym spożyciem antybiotyków i opieką zdrowotną - związane z nimi zakażenia

Celem reformy jest wsparcie transformacji cyfrowej sektora opieki zdrowotnej oraz zwiększenie skuteczności i odporności systemu opieki zdrowotnej.

Polega ona na opracowaniu elektronicznej platformy przetwarzania danych pochodzących z aptek szpitalnych (zużycie antybiotyków szpitalnych), laboratoriów mikrobiologicznych (oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe) oraz szpitali (zakażenia związane z opieką zdrowotną).

Reforma zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

Inwestycja 1 (C1.1I1): Nowe obiekty dla cypryjskiej placówki krwionośnej i zamówienia na najnowocześniejszy sprzęt towarzyszący technologii

Celem inwestycji jest wzmocnienie operacji centralnego zakładu krwi na Cyprze.

Środek ten obejmuje budowę nowych obiektów dla cypryjskiego zakładu krwiopochodnej oraz zakup najnowocześniejszego sprzętu wykorzystywanego w technologii. Około 80 000 produktów z krwi (takich jak krwinki czerwone, płytki krwi i świeże mrożone osocze) może być rozprowadzanych do użytku klinicznego w całym kraju. Nowe obiekty muszą mieć zapotrzebowanie na energię pierwotną niższe o co najmniej 20 % od zapotrzebowania na budynki o niemal zerowym zużyciu energii.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2025 r.

Inwestycja 2 (C1.1I2): Cypr - innowacyjny system informacyjno-komunikacyjny w dziedzinie zdrowia publicznego (ICT)

Celem środka jest ustanowienie modułu nadzoru nad grypą Sentinel cypryjskiego systemu innowacyjnych technologii informacyjno-komunikacyjnych w dziedzinie zdrowia publicznego (ICT), aby wspierać organy sektora zdrowia publicznego w podejmowaniu decyzji opartych na dowodach.

Obejmuje ona zarówno opracowanie niezbędnych narzędzi cyfrowych (takich jak oprogramowanie i infrastruktura ICT), jak również podnoszenie kwalifikacji pracowników służby zdrowia i personelu Ministerstwa Zdrowia w celu korzystania z systemu gromadzenia danych i pozyskiwania informacji. Zgodnie z wytycznymi Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) i Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) moduł Influenza Sentinel Surveillance (ISS) cypryjskiego systemu ICT w zakresie innowacyjnej opieki zdrowotnej rejestruje dane epidemiologiczne informujące Ministerstwo Zdrowia o potencjalnych zakłóceniach epidemiologicznych. Ministerstwo Zdrowia wyznacza 150 lekarzy jako urzędników wskaźnikowych, którzy wprowadzają dane do modułu Influenza Sentinel Surveillance (ISS) Cypryjskiego systemu ICT w dziedzinie zdrowia publicznego. 

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

Inwestycja 3 (C1.1I3): Zakup/wymiana sprzętu medycznego w szpitalach

Celem inwestycji jest umożliwienie prywatnym szpitalom inwestowania w krótkim czasie w modernizację sprzętu medycznego podnoszącego jakość świadczonych usług zdrowotnych.

Środek obejmuje program wsparcia dla prywatnych szpitali wspierających modernizację lub wymianę sprzętu medycznego. Wnioski o dofinansowanie są oceniane na podstawie przejrzystych kryteriów wyboru przez specjalny komitet oceniający, który jest powoływany przez Ministra Zdrowia.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

Inwestycja 4 (C1.1I4): Akredytacja szpitali publicznych i prywatnych

Celem tej inwestycji jest wsparcie akredytacji szpitali, umożliwienie ich rejestracji w ramach krajowego systemu opieki zdrowotnej (NHS) oraz poprawa jakości świadczonych usług opieki zdrowotnej.

Składa się on z systemu sponsorowania ułatwiającego akredytację szpitali poprzez pokrycie części (i) kosztów ponoszonych przez szpitale prywatne i publiczne związane z usługami doradczymi akredytacyjnymi ekspertów zewnętrznych (w sprawie przygotowania niezbędnych do akredytacji) oraz (ii) opłat akredytacyjnych pobieranych przez organy uznane na szczeblu międzynarodowym.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

Inwestycja 6 (C1.1I6): Wprowadzenie ogólnych transgranicznych usług e-zdrowia na Cyprze

Środek ten ma na celu rozszerzenie zakresu usług e-zdrowia, aby umożliwić transgraniczną wymianę informacji dotyczących zdrowia pacjentów (w szczególności kartotek pacjentów i e-recept), aby stać się częścią bezpiecznej sieci „peer to peer-to-peer” w UE.

Polega ona na uruchomieniu transgranicznej wymiany danych między Cyprem a państwami członkowskimi Unii z operacyjnymi krajowymi punktami kontaktowymi ds. e-zdrowia, takich jak e-recepty, e-dyspensencje, kartoteki pacjentów i dodatkowe zbiory danych (między innymi formularze wypisów, wyniki laboratoryjne i obrazowanie), zgodnie z ustaleniami z infrastrukturą usług cyfrowych w dziedzinie e-zdrowia (eHDSI).

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2025 r.

Inwestycja 7 (C1.1I7): Publiczny system ostrzegania wspomagający działania awaryjne za pośrednictwem SMS

Celem inwestycji jest wzmocnienie cypryjskiego systemu ochrony ludności poprzez ustanowienie nowoczesnego publicznego systemu ostrzegania skierowanego do całej ludności za pomocą aplikacji mobilnej w celu zwiększenia bezpieczeństwa, gotowości i odporności społeczeństwa.

Środek ten polega na uruchomieniu publicznego systemu ostrzegania docierającego do całej ludności za pośrednictwem aplikacji mobilnej lub SMS w celu ostrzegania o zbliżających się lub rozwijających się sytuacjach nadzwyczajnych.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

A.2.    Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji na potrzeby bezzwrotnego wsparcia finansowego

A.3.    Opis reform i inwestycji, które mają być finansowane z pożyczki

Reforma nr 3 (C1.1R3): Stopniowe przechodzenie na modele oparte na wartościach w zakresie świadczenia opieki zdrowotnej i zwrotu kosztów

Celem reformy jest wprowadzenie i stopniowe przejście na modele opieki zdrowotnej oparte na wartościach w celu uzupełnienia obecnych modeli opieki zdrowotnej opartej na ilości, poprawy wyników zdrowotnych i ograniczenia kosztów.

Obejmuje ono opracowanie odpowiednich modeli i inicjatyw opartych na wartościach, wraz z odpowiednimi mechanizmami monitorowania w celu pomiaru i śledzenia powodzenia reformy, a także wprowadzenie modeli opartych na wartościach w decyzji o zwrocie kosztów opieki podstawowej i opieki szpitalnej zgodnie z przepisami dotyczącymi ogólnego systemu opieki zdrowotnej.

Reforma zostanie zakończona do dnia 31 marca 2023 r.

Inwestycja 5 (C1.1I5): Wzmocnienie, modernizacja i modernizacja szpitali państwowych na Cyprze

Celem tej inwestycji jest wzmocnienie, modernizacja lub modernizacja szpitali państwowych na Cyprze, aby umożliwić im konkurowanie na równych zasadach z sektorem prywatnym, przy jednoczesnej poprawie jakości usług opieki zdrowotnej oraz warunków pracy pracowników służby zdrowia w szpitalach publicznych.

Środek ten polega na ulepszeniu, modernizacji lub modernizacji następujących dziewięciu szpitali państwowych: (1) Wzmocnienie Szpitala Makarios dla Dzieci w celu zapewnienia dzieciom pełnego leczenia przypadków; (2) budowa lub rozbudowa jednostki hemodializy w szpitalach Paphos i Limassol; (3) budowa szpitala zdrowia psychicznego; (4) wzmocnienie ogólnego szpitala w Limassol; (5) rozbudowa jednostek ds. wypadków i ratownictwa we wszystkich szpitalach na Cyprze; (6) wzmocnienie szpitala generalnego Pafos; (7) rozbudowa jednostki ds. radiologii inwazyjnej, w tym sprzętu medycznego (takiego jak jednostka angigraficzna); (8) budowa jednostki ds. COVID-19 w szpitalu Famagusta; oraz (9) utworzenie jednostki ds. chorób zakaźnych w szpitalu ogólnym Limassol. Celem renowacji budynków jest osiągnięcie średnio co najmniej 30-procentowego zmniejszenia zapotrzebowania na energię pierwotną. Jednostka hemodializy w szpitalu Paphos musi mieć zapotrzebowanie na energię pierwotną o co najmniej 20 % niższe od zapotrzebowania na budynek o niemal zerowym zużyciu energii (NZEB).

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

A.4.    Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji dotyczące pożyczki

B. KOMPONENT 2.1: Neutralność klimatyczna, efektywność energetyczna i energia odnawialna

Ten element cypryjskiego planu odbudowy i odporności ma na celu sprostanie wyzwaniu, jakim jest łagodzenie zmiany klimatu, poprzez przyczynienie się do transformacji tego kraju w kierunku neutralności klimatycznej.

Celem komponentu jest poprawa polityki ochrony środowiska za pomocą środków związanych z opodatkowaniem ekologicznym, otwarciem rynku energii elektrycznej oraz ułatwieniem wydawania zezwoleń na projekty w zakresie energii odnawialnej i renowacji. Komponent ten ma na celu poprawę efektywności energetycznej zasobów budowlanych i innej infrastruktury oraz wspieranie ekologicznych inwestycji na rzecz MŚP, gospodarstw domowych, szeroko rozumianego sektora publicznego i organizacji pozarządowych. Komponent ten ma również na celu zmniejszenie ubóstwa energetycznego i ma na celu rozwiązanie problemu izolacji energetycznej Cypru.

Komponent ten wspiera realizację zaleceń dla poszczególnych krajów na lata 2019 i 2020, w których zaleca się skoncentrowanie polityki inwestycyjnej i inwestycyjnej na efektywności energetycznej i energii ze źródeł odnawialnych (zalecenie dla poszczególnych krajów nr 4 z 2019 r. i zalecenie dla poszczególnych krajów nr 3 z 2020 r.).

Oczekuje się, że żaden środek w ramach tego komponentu nie spowoduje znaczącej szkody w realizacji celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środków i działań łagodzących określonych w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi DNSH (2021/C58/01).

B.1.    Opis reform i inwestycji, które mają być finansowane z bezzwrotnego wsparcia finansowego

Reforma 1 (C2.1R1): Opodatkowanie ekologiczne

Celem środka jest wspieranie przejścia na bardziej efektywne wykorzystanie zasobów środowiskowych, ograniczenie emisji gazów cieplarnianych oraz zwiększenie udziału energii ze źródeł odnawialnych.

Reforma obejmuje zmiany legislacyjne wprowadzające podatek od emisji dwutlenku węgla w odniesieniu do paliw wykorzystywanych w sektorach gospodarki nieobjętych systemem handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. Reforma obejmuje również stopniowe wprowadzanie opłaty za wodę, a także wprowadzenie opłaty od odpadów z gospodarstw domowych/składowiska. Reforma ma na celu wniesienie wymiernego wkładu w osiągnięcie celów w zakresie klimatu i energii na 2030 r., aby ograniczyć emisje gazów cieplarnianych i zwiększyć udział energii ze źródeł odnawialnych. Zmiany legislacyjne opierają się na wynikach niezależnego badania, które ma zostać przeprowadzone.

Reforma zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Reforma nr 2 (C2.1R2): Niezależność cypryjskiego operatora systemu przesyłowego (TSOC) od zasiedziałego cypryjskiego organu ds. energii elektrycznej

Celem środka jest zwiększenie konkurencji na rynku energii elektrycznej poprzez stworzenie warunków dla nowych inwestorów do udziału w wytwarzaniu, magazynowaniu, agregacji, odpowiedzi odbioru i dostawach energii elektrycznej.

Reforma polega na zapewnieniu niezależności cypryjskiego operatora systemu przesyłowego (TSOC) od obecnego cypryjskiego organu ds. energii elektrycznej (EAC) pod względem zarządzania, zarządzania finansami i personelem. Środek ten ułatwia również zmianę dostawcy, która ma zmniejszyć koszt energii elektrycznej dla odbiorców krajowych i komercyjnych/przemysłowych.

Reforma zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2021 r.

Reforma nr 3 (C2.1R3): Cyfrowe punkty kompleksowej obsługi w celu usprawnienia projektów w zakresie OZE umożliwiających wydawanie pozwoleń i ułatwienia renowacji energetycznej budynków

Celem środka jest wspieranie realizacji projektów OZE poprzez usprawnienie procesu wydawania pozwoleń na projekty OZE. Reforma ma również na celu przyspieszenie termomodernizacji budynków.

Reforma polega na cyfryzacji procesu wydawania zezwoleń na projekty OZE oraz ustanowieniu pojedynczego punktu kontaktowego ds. wsparcia technicznego i finansowego na potrzeby termomodernizacji budynków.

Reforma zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2022 r.

Reforma nr 4 (C2.1R4): Ramy regulacyjne magazynowania energii

Celem środka jest ustanowienie ram regulacyjnych sprzyjających uczestnictwu instalacji magazynowych w rynku energii elektrycznej.

Reforma polega na zmianie zasad przesyłu i dystrybucji (TDR) oraz zasad handlu i rozliczania (TSR) w celu umożliwienia instalacji magazynowych udziału w hurtowym rynku energii elektrycznej. Oczekuje się, że przyczyni się to do promowania wytwarzania energii elektrycznej z systemów energii odnawialnej oraz do zwiększenia efektywności i rentowności całego rynku energii elektrycznej.

Reforma zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2021 r.

Inwestycja 1 (C2.1I1): Promowanie inwestycji w efektywność energetyczną w MŚP, gminach, społecznościach i szerzej rozumianym sektorze publicznym

Celem środka jest zmniejszenie zużycia energii pierwotnej i końcowej oraz emisji CO2 w budynkach lub obiektach będących własnością MŚP, władz lokalnych (gmin i społeczności) oraz organizacji sektora publicznego lub przez nie eksploatowanych.

Inwestycja polega na zapewnieniu wsparcia co najmniej 275 podmiotom w zakresie renowacji budynków i zwiększenia wydajności procesów produkcyjnych. System dotacji wspiera również przeprowadzanie audytów energetycznych, a także przyjmowanie technologii cyfrowych i integrację odnawialnych źródeł energii. Celem inwestycji jest osiągnięcie średnio co najmniej 30 % redukcji zapotrzebowania na energię pierwotną.

Oczekuje się, że środek ten nie spowoduje znaczących szkód dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środka i działania łagodzące określone w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi DNSH (2021/C58/01). W szczególności przed ogłoszeniem zaproszenia do składania wniosków dotyczących tego środka należy dopilnować, aby zakup kotłów na biomasę był zgodny z przepisami dyrektywy 2008/50/WE w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy, dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii (UE) 2018/2001 oraz odpowiednich przepisów krajowych dotyczących emisji zanieczyszczeń powietrza.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

Inwestycja 2 (C2.1I2): Promowanie odnawialnych źródeł energii i indywidualnych środków w zakresie efektywności energetycznej w budynkach mieszkalnych oraz przeciwdziałanie ubóstwu energetycznemu w gospodarstwach domowych z osobami niepełnosprawnymi

Celem środka jest zachęcenie do korzystania z odnawialnych źródeł energii i oszczędności energii przez duże zasoby starych mieszkań, a także dotowanie realizacji renowacji energetycznej na małą skalę w gospodarstwach domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz w gospodarstwach domowych z osobami niepełnosprawnymi.

Inwestycja składa się z dwóch poddziałań: (i) system wsparcia na rzecz promowania odnawialnych źródeł energii i indywidualnych środków w zakresie efektywności energetycznej w budynkach mieszkalnych oraz (ii) program wsparcia na rzecz rozwiązania problemu ubóstwa energetycznego w gospodarstwach domowych z osobami niepełnosprawnymi.

podśrodek 1; promowanie odnawialnych źródeł energii i środków w zakresie efektywności energetycznej w budynkach mieszkalnych

Inwestycja polega na udzieleniu dotacji na rzecz co najmniej 16 200 mieszkań (w tym gospodarstw domowych odbiorców energii elektrycznej znajdujących się w trudnej sytuacji) na izolację termiczną dachów lub na instalację systemu fotowoltaicznego lub na instalację lub wymianę systemów ogrzewania wody słonecznej (SWH) w istniejącym mieszkaniu.

podśrodek 2; przeciwdziałanie ubóstwu energetycznemu w gospodarstwach domowych z osobami niepełnosprawnymi

Inwestycja polega na zapewnieniu wsparcia na rzecz realizacji renowacji energetycznych na małą skalę, takich jak izolacja termiczna i energooszczędne urządzenia, w co najmniej 270 gospodarstwach domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz w gospodarstwach domowych z osobami niepełnosprawnymi.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 3 (C2.1I3): Zachęcanie do wykorzystywania odnawialnych źródeł energii i oszczędności energii przez lokalne/szeroko powszechne organy publiczne, a także organizacje pozarządowe, a także ułatwianie przekształcania społeczności lokalnych w łagodzenie zmiany klimatu i ograniczanie jej skutków; przystosowanie się do zmiany klimatu;

Celem środka jest promowanie wykorzystania odnawialnych źródeł energii i oszczędności energii przez duże zasoby starej infrastruktury wykorzystywanej przez władze lokalne, a także budowa rurociągu projektów inwestycyjnych dotyczących zrównoważonej energii i przystosowania się do zmiany klimatu we wszystkich społecznościach wiejskich na Cyprze.

Inwestycja składa się z dwóch poddziałań: (i) zachęcanie władz lokalnych i regionalnych oraz organizacji pozarządowych do korzystania z odnawialnych źródeł energii i oszczędności energii; oraz (ii) ułatwianie przekształcania społeczności lokalnych w łagodzenie zmiany klimatu i przystosowywanie się do niej. Celem inwestycji jest osiągnięcie średnio co najmniej 30 % redukcji zapotrzebowania na energię pierwotną.

podśrodek 1; Zachęcanie władz lokalnych i regionalnych oraz organizacji pozarządowych do korzystania z odnawialnych źródeł energii i oszczędności energii

Poddziałanie polega na ustanowieniu programu dotacji na rzecz wsparcia wielkoskalowych środków w zakresie efektywności energetycznej i OZE w budynkach, infrastrukturze i mieszkalnictwie socjalnym, skierowanych do lokalnych organów publicznych i organizacji pozarządowych.

podśrodek 2; Ułatwianie przekształcania społeczności lokalnych w łagodzenie zmiany klimatu i przystosowywanie się do niej

Poddziałanie polega na zapewnieniu wsparcia technicznego dla wspólnotowych rad obszarów wiejskich w opracowywaniu planów zrównoważonej energii i klimatu oraz realizacji inwestycji w dziedzinie energii i klimatu, jak również na ustanowieniu systemu dotacji wspierającego inwestycje w zrównoważoną energię i przystosowanie się do zmiany klimatu.

Te dwa poddziałania łącznie prowadzą do co najmniej 580 inwestycji mających na celu poprawę charakterystyki energetycznej i odporności na zmianę klimatu, podejmowanych przez władze lokalne lub organizacje pozarządowe.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 4 (C2.1I4): Ograniczenie emisji CO2 w przemyśle, przedsiębiorstwach i organizacjach

Celem środka jest zachęcenie przemysłu, przedsiębiorstw i organizacji do udziału w transformacjach ukierunkowanych na dekarbonizację oraz wdrożenie planów działania mających na celu ograniczenie emisji gazów cieplarnianych w ich działalności lub łańcuchach dostaw.

Inwestycja polega na ustanowieniu systemu wsparcia zapewniającego finansowanie odpowiadające kosztom zakupu uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, których należy unikać w związku z ograniczeniem emisji wynikającym z działań beneficjentów. W wyniku udzielonego wsparcia zmniejsza się co najmniej 354 566 ton równoważnika CO2.

Aby zapewnić zgodność środka z wytycznymi technicznymi „Nie powodować znaczących szkód” (2021/C58/01), kryteria kwalifikowalności zawarte w zakresie wymagań i obowiązków w odniesieniu do przyszłych zaproszeń do składania projektów wykluczają następujący wykaz działań: (i) działania związane z paliwami kopalnymi, w tym zastosowania niższego szczebla 1 ; (ii) działania w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) prowadzące do osiągnięcia prognozowanych emisji gazów cieplarnianych nie niższych niż odpowiednie poziomy odniesienia 2 ; (iii) działalność związana ze składowiskami odpadów, spalarniami 3 i zakładami mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów 4 ; oraz (iv) działań, w przypadku których długoterminowe unieszkodliwianie odpadów może szkodzić środowisku naturalnemu. Zakres uprawnień wymaga ponadto, aby można było wybierać wyłącznie działania zgodne z odpowiednimi przepisami unijnymi i krajowymi w zakresie ochrony środowiska.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 5 (C2.1I5): Modernizacja efektywności energetycznej budynków publicznych

Celem środka jest ułatwienie modernizacji energetycznej i zwiększenia efektywności energetycznej wybranych budynków publicznych, tj. budynków straży pożarnej, szkół, szpitala ogólnego w Nikozji, stacji uzdatniania wody i pompowni wody.

Inwestycja składa się z trzech poddziałań: (i) nieruchomości i szkoły straży pożarnej; (ii) szpital ogólny w Nikozji; oraz (iii) instalacja połączonych z siecią fotowoltaicznych systemów energetycznych w zakładach uzdatniania wody i pompowniach wody.

podśrodek 1; Właściwości straży pożarnej i szkoły

Poddziałanie obejmuje modernizację energetyczną 16 miejskich stacji pożarowych na Cyprze, dowództwa straży pożarnej i dwóch wiejskich stacji pożarowych. Poddziałanie obejmuje również instalację izolacji cieplnej i systemów fotowoltaicznych w co najmniej 405 szkołach.

Celem inwestycji jest osiągnięcie średnio co najmniej 30 % redukcji zapotrzebowania na energię pierwotną.

podśrodek 2; Szpital ogólny w Nikozji

Podśrodek obejmuje utworzenie i instalację systemu fotowoltaicznego w Szpitalu Głównym w Nikozji o łącznej pojemności 943 KW.

podśrodek 3; Stacje uzdatniania wody i pompownie wody

Podśrodek obejmuje instalację systemów energii fotowoltaicznej podłączonych do sieci o całkowitej mocy 2 MWp w stacjach uzdatniania wody i pompowni wody.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

Inwestycja 6 (C2.1I6): Modernizacja infrastruktury testowania energii ze źródeł odnawialnych i inteligentnych sieci na Uniwersytecie Cypryjskim

Celem środka jest modernizacja infrastruktury testowania energii ze źródeł odnawialnych i inteligentnych sieci na Uniwersytecie Cypryjskim oraz zintegrowanie tej infrastruktury z przyszłą inteligentną siecią.

Inwestycja obejmuje dostawę, instalację, testowanie, kalibrację, uruchomienie i odbiór urządzeń inteligentnych sieci, a następnie ostateczną integrację infrastruktury. Środek ten obejmuje również orientację i szkolenie personelu.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2024 r.

Inwestycja 7 (C2.1I7): Instalacja masowa i eksploatacja przez operatora systemu dystrybucyjnego inteligentnej infrastruktury pomiarowej (zaawansowanej infrastruktury pomiarowej)

Celem środka jest ułatwienie masowego rozpowszechnienia inteligentnych liczników na Cyprze.

Inwestycja polega na dostawie i instalacji 400 000 inteligentnych liczników do odbiorców końcowych energii elektrycznej, w tym osób fizycznych i prawnych.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 8 (C2.1I8): Monitorowanie i redukcja emisji gazów cieplarnianych w rolnictwie

Celem środka jest wzmocnienie monitorowania emisji gazów cieplarnianych z rolnictwa na Cyprze oraz przyczynienie się do ich zmniejszenia.

Inwestycja polega na ustanowieniu systemu monitorowania emisji gazów cieplarnianych w rolnictwie, który dostarcza danych na potrzeby wdrażania skuteczniejszych praktyk łagodzących i przyczynia się do osiągnięcia do końca 2025 r. 10 % redukcji emisji gazów cieplarnianych z rolnictwa.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

Inwestycja 9 (C2.1I9): Ochrona przeciwpożarowa lasów

Celem środka jest zwiększenie zdolności właściwych organów na Cyprze do radzenia sobie z zagrożeniami pożarowymi oraz wzmocnienie ochrony przed zagrożeniami, na jakie narażone są obywatele, infrastruktura i lasy.

Inwestycja polega na zakupie samolotów gaśniczych, pojazdów, sprzętu oraz związanych z tym szkoleń i serwisowania w okresie realizacji działania. Obejmuje to dostawę następujących pojazdów, maszyn i urządzeń: 75 pojazdów transportowych do celów patrolowych do celów ochrony lasów i przenoszenia pracowników w przypadku pożarów; 12 dużych pojazdów strażackich; 25 awaryjnych pojazdów gaśniczych; czterech spycharek do budowy obiektów ochrony przeciwpożarowej z możliwością transportu samochodem ciężarowym w celu szybkiego transportu do pożaru; cztery spycharki naziemne do budowy obiektów ochrony przeciwpożarowej; sześć ciągników rolniczych wyposażonych w narzędzia niezbędne do wdrożenia środków zapobiegania pożarom; koparki/ładowarki czterokołowe; sześć rozdrabniaczy; cztery ładowarki (samochody ciężarowe) i sześć 20-tonowych zbiornikowców do celów ochrony przeciwpożarowej; jeden samolot gaśniczy.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

Inwestycja 10 (C2.1I10): System zarządzania rynkiem ułatwiający otwarcie rynku energii elektrycznej na konkurencję

Celem środka jest wprowadzenie systemu zarządzania rynkiem przez cypryjskiego operatora systemu przesyłowego jako narzędzia ułatwiającego otwarcie rynku energii elektrycznej na konkurencję.

Inwestycja obejmuje instalację i wdrożenie systemu zarządzania rynkiem cypryjskiego rynku energii elektrycznej oraz związane z tym szkolenie 100 % personelu operatora systemu przesyłowego.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 marca 2023 r.

B.2.    Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji na potrzeby bezzwrotnego wsparcia finansowego

B.3.    Opis reform i inwestycji, które mają być finansowane z pożyczki

Inwestycja 11 (C2.1I11) Zakończenie izolacji energetycznej - Projekt będący przedmiotem wspólnego zainteresowania „Połączenie międzysystemowe EuroAsia”

Celem środka jest zapewnienie bezpieczeństwa dostaw i bardziej konkurencyjnych hurtowych cen energii elektrycznej oraz umożliwienie zwiększonego wykorzystania energii elektrycznej ze źródeł bardziej ekologicznych, w szczególności odnawialnych, poprzez przyłączenie cypryjskiej sieci elektroenergetycznej do systemu kontynentalnego UE.

Inwestycja polega na ukończeniu i oddaniu do eksploatacji PCI 3.10.2 Połączenie międzysystemowe między Cyprem a Grecją, w tym stacji przekształtnikowej o mocy 1 000 MW na Cyprze i powiązanej infrastruktury na Cyprze i na Krecie, połączonej za pośrednictwem 898 km podmorskich kabli HVDC o mocy 1 000 MW. Oczekuje się, że będzie to częścią szerszej inwestycji w budowę transgranicznego połączenia międzysystemowego o łącznej długości 1 208 km między Kretą, Cyprem i Izraelem. Oczekuje się, że różne części projektu otrzymają finansowanie z różnych źródeł, a mianowicie z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, instrumentu „Łącząc Europę”, pożyczki z Europejskiego Banku Inwestycyjnego, pożyczek komercyjnych i kapitału własnego.

Oczekuje się, że środek ten nie spowoduje znaczących szkód dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środka i działania łagodzące określone w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi DNSH (2021/C58/01). W szczególności środki łagodzące mające na celu ochronę środowiska morskiego są należycie przestrzegane podczas realizacji projektu, jak określono w ocenie oddziaływania na środowisko i pozwoleniu na budowę. Wszelkie środki określone w ramach OOŚ i oceny na podstawie dyrektywy 2000/60/WE jako niezbędne do zapewnienia zgodności z wytycznymi technicznymi DNSH (2021/C58/01) są włączane do projektu i przestrzegane na etapie budowy, eksploatacji i likwidacji infrastruktury.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

B.4.    Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji dotyczące pożyczki

C. KOMPONENT 2.2: Zrównoważony transport

Ten element cypryjskiego planu odbudowy i zwiększania odporności ma na celu promowanie czystszej, inteligentniejszej, bezpieczniejszej i sprawiedliwszej mobilności miejskiej poprzez zachęcanie do przechodzenia z samochodów prywatnych na bardziej zrównoważone rodzaje transportu, takie jak transport publiczny, jazda na rowerze, chodzenie pieszo, a także promowanie korzystania z pojazdów bezemisyjnych lub niskoemisyjnych oraz korzystania z systemów cyfrowych w sektorze transportu.

Komponent ten jest odpowiedzią na zalecenia dla poszczególnych krajów dotyczące inwestycji w zrównoważony transport (zalecenie dla poszczególnych krajów nr 4 z 2019 r. i zalecenie dla poszczególnych krajów nr 3 z 2020 r.).

Oczekuje się, że żaden środek w ramach tego komponentu nie spowoduje znaczącej szkody w realizacji celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środków i działań łagodzących określonych w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi DNSH (2021/C58/01).

C.1.    Opis reform i inwestycji, które mają być finansowane z bezzwrotnego wsparcia finansowego

Reforma 1 (C2.2R1): Ustanowienie inteligentnego systemu transportowego wykorzystującego dwutorowe technologie cyfrowe

Celem środka jest wzmocnienie infrastruktury technologicznej, umożliwienie lepszego i skuteczniejszego monitorowania infrastruktury oraz wprowadzenie do niej inteligentnych elementów.

Reforma polega na opracowaniu i wdrożeniu inteligentnego systemu transportowego w celu poprawy zarządzania mobilnością na obszarach miejskich i cypryjskiej sieci TEN-T, również poprzez poprawę współpracy między różnymi zainteresowanymi stronami. Reforma obejmuje dostawę, instalację i podłączenie do krajowego punktu dostępu 300 czujników. Oczekuje się, że sprzęt ten będzie stanowił podstawę cyfryzacji sieci fizycznej mobilności w bazie danych systemu informacji geograficznej (GIS) oraz integracji usług w zakresie mobilności.

Reforma zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

Reforma nr 2 (C2.2R2): Zapewnienie ram regulacyjnych dla interoperacyjnej i skutecznej infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych (EV) oraz wydajnego rynku ładowania pojazdów elektrycznych

Celem środka jest ułatwienie utworzenia wydajnej infrastruktury elektromobilności dla ładowania pojazdów elektrycznych.

Reforma ma na celu stworzenie mechanizmu (i) wdrażania i monitorowania rynku ładowania pojazdów elektrycznych oraz (ii) koordynowania analizy danych umożliwiającego skuteczne monitorowanie sieci, a także zapewnienie zgodności z prawem krajowym i unijnym.

Reforma zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2024 r.

Reforma nr 3 (C2.2R3): Stopniowe wycofywanie najbardziej zanieczyszczających pojazdów, zwłaszcza na zanieczyszczonych obszarach miejskich

Celem reformy jest stworzenie ram regulacyjnych w celu stworzenia bodźców do zastępowania starego i zanieczyszczającego taboru kolejowego oraz stworzenie zachęt do stosowania zrównoważonych rozwiązań w zakresie dojazdów do pracy i mobilności.

Reforma ta obejmuje takie środki jak wyłączenie zanieczyszczających pojazdów z kluczowych obszarów, takich jak strefy bez emisji zanieczyszczeń, opłaty za ruch pojazdów na niektórych obszarach oraz obowiązkowe stosowanie pojazdów elektrycznych w niektórych operacjach transportowych. Reformę wspiera inwestycja 3 (promowanie powszechnego stosowania pojazdów elektrycznych, pojazdów lekkich i alternatywnych środków transportu).

Reforma zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

Inwestycja 1 (C2.2I1): Wdrażanie projektów mobilności w miastach zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju (SUMP) i środków zwiększających dostępność

Celem środków jest stworzenie infrastruktury niezbędnej do zwiększenia mobilności w miastach dzięki wariantom bardziej przyjaznym dla środowiska, poprawa środowiska miejskiego i bezpieczeństwa ruchu drogowego w Limassol i Larnace. Inwestycja obejmuje również środki mające na celu zwiększenie dostępności i bezpiecznego ruchu pieszych, rowerzystów i osób niepełnosprawnych we wszystkich ośrodkach miejskich.

W szczególności inwestycja polega na wprowadzeniu ścieżek rowerowych, pasów dla autobusów i odpowiednich urządzeń ITS (tj. inteligentnego systemu sygnalizacji świetlnej z systemem priorytetowym dla autobusów), jak również na wprowadzeniu stojaków rowerowych, schronisk dla autobusów i poprawy warunków bezpieczeństwa ruchu drogowego na wybranych skrzyżowaniach. Obejmuje to również utworzenie Park & stacji Ride i odpowiedniego sprzętu ITS, a także modernizację istniejącej sieci drogowej w ośrodkach miejskich (takie jak chodniki, przejścia dla pieszych, rowerzystów lub osób niepełnosprawnych, systemy ostrzegania dla osób słabowidzących, węzły parkingowe dla rowerów, podjazdy).

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 marca 2026 r.

Inwestycja 2 (C2.2I2): Tworzenie infrastruktury elektromobilności

Celem środków jest stworzenie infrastruktury niezbędnej do ułatwienia przejścia na elektromobilność oraz przyczynienie się do rozwoju punktów ładowania.

Inwestycja składa się z trzech poddziałań: (i) instalację publicznie dostępnych stacji szybkiego ładowania pojazdów elektrycznych; (ii) system dotacji na instalację publicznie dostępnych punktów ładowania w lokalach przedsiębiorstw i władz lokalnych; oraz (iii) system dotacji na pobieranie opłat za pojazdy elektryczne z odnawialnych źródeł energii (OZE).

podśrodek 1; instalacja publicznie dostępnych stacji szybkiego ładowania pojazdów elektrycznych

Inwestycja polega na instalacji 10 stacji szybkiego ładowania jako projektu demonstracyjnego na rzecz promowania elektromobilności. Zapewnia ona dostęp do infrastruktury szybkiego ładowania dla pojazdów elektrycznych i w związku z tym oczekuje się, że przyczyni się do usunięcia przeszkód konsumentów w zakresie autonomii pojazdów elektrycznych. 10 stacji szybkiego ładowania umieszcza się w miejscach ogólnodostępnych, takich jak szpitale, duże publicznie dostępne parkingi lub poza budynkami służb publicznych (takich jak ministerstwa lub sądy).

podśrodek 2; system dotacji na instalację publicznie dostępnych punktów ładowania w lokalach przedsiębiorstw i władz lokalnych

System wspiera instalację punktów ładowania na publicznie dostępnych obszarach będących własnością przedsiębiorstw lub władz lokalnych.

podśrodek 3; system dotacji na pobieranie opłat za pojazdy elektryczne z OZE

System zapewnia zachęty finansowe w celu wspierania rozwoju niezbędnej infrastruktury elektromobilności, w szczególności poprzez ładowanie pojazdów elektrycznych z OZE. Program dotacji obejmuje instalację systemów fotowoltaicznych i urządzeń ładujących w mieszkaniach do ładowania elektrycznych pojazdów prywatnych oraz finansowanie przez władze lokalne/publiczne budowy publicznych punktów ładowania pojazdów elektrycznych. Oczekuje się, że energia elektryczna dla publicznych punktów ładowania będzie produkowana w dużej części z OZE.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

Inwestycja 3 (C2.2I3): Promowanie powszechnego korzystania z pojazdów elektrycznych (EV)

Celem środka jest promowanie zakupu pojazdów elektrycznych, pojazdów lekkich (tj. samochodów emitujących mniej niż 50 g CO2), rowerów elektrycznych oraz publicznych lub niezmotoryzowanych środków transportu (takich jak autobusy, rowery), przy jednoczesnym stopniowym wycofaniu z ruchu starszych pojazdów zanieczyszczających środowisko. Oczekuje się, że inwestycja uzupełni reformę 3 (stopniowe wycofywanie najbardziej zanieczyszczających pojazdów, zwłaszcza na obszarach zanieczyszczonych).

Inwestycja składa się z trzech poddziałań: (i) rozpoczęcie przejścia na elektromobilność w sektorze rządowym; (ii) system wsparcia zakupu pojazdów elektrycznych; oraz (iii) program złomowania pojazdów najbardziej zanieczyszczających środowisko, w połączeniu z zachętami do mobilności niskoemisyjnej.

podśrodek 1; rozpoczęcie przejścia na elektromobilność w sektorze instytucji rządowych i samorządowych

Inwestycje obejmują środki mające na celu rozpoczęcie stopniowego zastępowania rządowej floty pojazdów konwencjonalnych pojazdami elektrycznymi oraz promowanie przejścia na elektromobilność. Obejmuje on zakup 100 pojazdów elektrycznych na potrzeby sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz instalację odpowiednich punktów ładowania w budynkach sektora instytucji rządowych i samorządowych. Ponadto Departament Usług Pocztowych zastępuje cały swój park motocyklowy motocyklami elektrycznymi.

Oczekuje się, że będzie on służył jako projekt demonstracyjny na rzecz promowania elektromobilności wśród ogółu społeczeństwa.

podśrodek 2; system wsparcia na zakup pojazdów elektrycznych

W ramach programu przewiduje się zachęty, w formie dotacji, do zakupu i rejestracji pojazdów elektrycznych oraz zakupu rowerów elektrycznych. Jest ona bezpośrednio powiązana z reformą 3, „stopniowe wycofywanie najbardziej zanieczyszczających pojazdów, zwłaszcza na zanieczyszczonych obszarach miejskich”, jako równoległego, wspierającego i uzupełniającego środka.

podśrodek 3; system złomowania pojazdów najbardziej zanieczyszczających środowisko w połączeniu z zachętami do mobilności niskoemisyjnej

System ten zachęca kierowców do rezygnacji z starszych i bardziej zanieczyszczających pojazdów w zamian za alternatywne opcje mobilności, takie jak zakup pojazdów LEV lub rowerów elektrycznych lub bezpłatnych biletów na roczne autobusy. Oczekuje się, że usunięcie starszych pojazdów przyczyni się do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych z transportu, a także do złagodzenia jej wpływu na zanieczyszczenie powietrza, wody, gleby i zanieczyszczenie hałasem. Złomowane pojazdy są poddawane recyklingowi przez licencjonowanych podmiotów zajmujących się recyklingiem. Pierwszeństwo przyznaje się najstarszym pojazdom, które mają być złomowane.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

C.2.    Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji na potrzeby bezzwrotnego wsparcia finansowego

D. KOMPONENT 2.3: Inteligentna i zrównoważona gospodarka wodna

Ten komponent cypryjskiego planu odbudowy i zwiększania odporności odnosi się do niewydolności gospodarki wodnej. Celem tego komponentu jest zapewnienie odpowiedniego i nieprzerwanego zaopatrzenia w dobrej jakości wodę pitną, maksymalizacji infrastruktury systemów zbierania ścieków, oczyszczania ścieków i ponownego wykorzystania oczyszczonych ścieków w rolnictwie; ograniczenie strat wody, nieprzychodowego poboru wody i wód gruntowych, poprawa infrastruktury przeciwpowodziowej, poprawa efektywności operacyjnej usług świadczonych konsumentom dzięki postępowi technologicznemu oraz zapewnienie przejrzystości transakcji finansowych.

Komponent ten odnosi się do zalecenia dla poszczególnych krajów w sprawie gospodarki wodnej (zalecenie dla danego kraju nr 3 z 2020 r. i zalecenie dla poszczególnych krajów nr 4 z 2019 r.).

Oczekuje się, że żaden środek w ramach tego komponentu nie spowoduje znaczącej szkody w realizacji celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środków i działań łagodzących określonych w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi DNSH (2021/C58/01).

D.1.    Opis reform i inwestycji, które mają być finansowane z bezzwrotnego wsparcia finansowego

Reforma 1 (C2.3R1): Reforma gospodarki zasobami wodnymi

Celem środka jest określenie działań mających na celu wyeliminowanie strukturalnych słabości w zarządzaniu zasobami wodnymi na Cyprze oraz poprawę jego efektywności i trwałości.

Reforma polega na powołaniu grupy roboczej wysokiego szczebla (zwanej dalej „grupą roboczą”) pod przewodnictwem Ministerstwa Rolnictwa, Rozwoju Wsi i Środowiska Naturalnego z udziałem przedstawicieli Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, Ministerstwa Finansów, Dyrekcji Generalnej ds. Programów Europejskich, Koordynacji i Rozwoju oraz wszystkich rad ds. gospodarki wodnej i kanalizacyjnej, a także organów koordynujących administrację lokalną w celu reprezentowania wszystkich zainteresowanych stron w krajowej gospodarce wodnej. Grupa robocza pełni rolę organu współpracy między różnymi organami gospodarki wodnej oraz organu koordynującego i monitorującego realizację proponowanych inwestycji i działań. Grupa robocza proponuje plan działania wraz z niezbędnymi środkami regulacyjnymi i dostosowawczymi, które mają zostać wdrożone w ciągu najbliższych 10-15 lat. Celem sugerowanego planu działania jest: (i) zwiększenie efektywności operacyjnej poprzez połączenie wód rejonowych; tablice kanalizacji; (ii) ograniczenie nieprzychodowej wody; (iii) poprawa wykorzystania wody; oraz (iv) poprawa bezpieczeństwa i zrównoważonego funkcjonowania infrastruktury Departamentu Rozwoju Wodnego. Grupa robocza koordynuje i monitoruje realizację planu działania oraz zapewnia niezbędną pomoc techniczną odpowiednim organom ds. gospodarki wodnej w celu przeprowadzenia reform oraz inwestycji objętych tym elementem.

Reforma zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2025 r.

Inwestycja 1 (C2.3I1): Wymiana rurociągu Choirokitia-Famagusta

Celem środka jest zwiększenie bezpieczeństwa dostaw wody poprzez poprawę infrastruktury przesyłowej o zwiększonej przepustowości kanału między głównymi źródłami wody (takimi jak stacje uzdatniania wody) a obszarami zużycia. Inwestycja przyczynia się również do minimalizacji strat wody i występowania jej awarii, poprawy jakości wody poprzez mieszanie odsolonej i rafinowanej wody przed dotarciem do konsumentów końcowych oraz do uzyskania oszczędności energii dzięki ograniczeniu pompowania wody.

Środek polega na budowie wymiany istniejącego rurociągu. Projekt obejmuje prowadzenie badań topograficznych i ocen oddziaływania na środowisko. Po przeprowadzeniu ww. czynności wstępnych i wydaniu niezbędnych pozwoleń Departament Gospodarki Wodnej zleca wykonanie robót budowlanych wykonawcy, który zostanie wybrany w drodze postępowania o udzielenie zamówienia publicznego do wykonania robót budowlanych.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 2 (C2.3I2): zakład uzdatniania wody modernizacja w celu poprawy jakości wody

Celem środka jest poprawa jakości wody, zmniejszenie zużycia energii i kosztów produkcji wody pitnej poprzez ograniczenie potrzeby odsalania wody, a także ograniczenie zakłóceń w dostawie i dystrybucji wody.

Środek polega na modernizacji oczyszczalni ścieków w Limassol, Asprokremmos, Tersefanou, Kornos i Kannaviou. Obejmuje to wymianę istniejącej infrastruktury chlorowania dla tych pięciu oczyszczalni ścieków, instalację jednostek polerowania węgla aktywnego dla zakładów oczyszczania wody Limassol, Asprokremmos i Tersefanou, zwiększenie zdolności oczyszczalni ścieków Asprokremmos o 10 000 m³/dzień oraz modernizację systemu monitorowania i kontroli oraz systemu automatyzacji.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

Inwestycja 3 (C2.3I3): Zintegrowany system zarządzania monitoringiem i kontrolą infrastruktury Departamentu Rozwoju Wody

Celem środka jest poprawa efektywnego gospodarowania zasobami wodnymi i zwiększenie zdolności operacyjnej właściwych organów. Środek ten ma na celu zmniejszenie ryzyka zakłóceń w działalności gospodarczej poprzez zabezpieczenie różnych systemów przed atakami cybernetycznymi i fizycznymi, zmniejszenie zużycia energii i emisji gazów cieplarnianych poprzez zwiększenie efektywności, zmniejszenie ilości wody nieprzynoszącej przychodów w nawadnianiu poprzez poprawę infrastruktury i zdolności monitorowania oraz zmniejszenie ryzyka wystąpienia poważnych skutków zanieczyszczeń i skutków przedłużających się susz poprzez ścisłe zarządzanie zasobami wodnymi i prognozowanie.

Środek ten polega na utworzeniu zintegrowanej platformy składającej się z szeregu podsystemów, w ramach której każdy z nich powinien zająć się kluczowymi wyzwaniami, takimi jak jakość wody, zarządzanie ryzykiem powodziowym, zarządzanie zapotrzebowaniem na wodę i przydział wody do celów nawadniania, efektywność energetyczna, a także bezpieczeństwo cybernetyczne i fizyczne. Wdrożenie środków obejmuje: (i) instalację 500 czujników hydraulicznych i jakościowych we wszystkich jeziorach, zbiornikach, rzekach, jak również w sieci transportu wodnego, do poziomu zbiorowości; (ii) instalację liczników energii w celu monitorowania zużycia energii przez pompownie, które są przesyłane i przechowywane w bazie danych; (iii) platforma oprogramowania powiązana z inteligentną analizą i metodami wspomagającymi proces decyzyjny w odniesieniu do produkcji wody z różnych źródeł (odsalanie i uzdatnianie wody ze zbiorników) z uwzględnieniem bezpieczeństwa zaopatrzenia w wodę, kosztów produkcji wody w różnych systemach i prognoz suszy. Ponadto środek ten uwzględnia wyzwania związane z bezpieczeństwem cybernetycznym i fizycznym za pomocą narzędzi służących poprawie ochrony systemów ICT. Projekt jest realizowany w ramach następującej kolejności działań: szczegółową analizę wymogów z pomocą wyspecjalizowanych konsultantów; zakup i instalacja sprzętu; oraz wdrażanie, ocena i oddanie do użytku podsystemów IT.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 4 (C2.3I4): Inteligentne zarządzanie sieciami wodno-kanalizacyjnymi

Celem środka jest zwiększenie efektywności operacyjnej i efektywności energetycznej poprzez cyfryzację Rady ds. Kanalizacji i Drenażu w Larnace, Rady Wodnej w Larnace i Rady Wodnej w Limassol, w szczególności poprzez modernizację działania i usług organizacji oraz zintegrowanie systemów informatycznych obecnie wykorzystywanych w jednolitym systemie do działania w ramach usług w chmurze.

Środek ten obejmuje szereg modernizacji inteligentnych i cyfrowych w każdej z trzech organizacji: (i) Rada ds. Kanalizacji i Drenażu w Larnace przeprowadzi analizę techniczno-ekonomiczną w celu określenia swojego śladu energetycznego i określenia możliwości zmniejszenia zużycia energii, np. za pomocą rozwiązań w zakresie energii słonecznej i biogazu. Instaluje również inteligentne liczniki, czujniki i systemy do rejestrowania równowagi hydrologicznej w celu umożliwienia terminowego wykrywania uszkodzonych rurociągów i monitorowania patogenów. (ii) Rada ds. Gospodarki Wodnej w Larnace zainstaluje czujniki jakości wody i ciśnienia w swoich sieciach dystrybucyjnych i w związku z tym oczekuje się, że przynajmniej 50 % konwencjonalnych liczników dla konsumentów zostanie zastąpionych inteligentnymi licznikami. Ponadto opracowuje narzędzie wspierania decyzji Digital Twin oraz bank danych. Systemy te powinny pobierać informacje z zainstalowanych czujników, inteligentnych wodomierzy i istniejących systemów, które mają być połączone w celu dokładnego oszacowania przepływu wody, ciśnienia i jakości wody w celu szybkiego wykrywania zdarzeń. (iii) Rada ds. Gospodarki Wodnej Limassol zastępuje konwencjonalnych liczników dla konsumentów automatycznymi inteligentnymi licznikami oraz instaluje czujniki ciśnienia i jakości do celów monitorowania infrastruktury i rozwoju innowacyjnych usług obsługi klienta, takich jak wczesne ostrzeganie w przypadku wycieku. Ponadto oczekuje się, że Komisja zaprojektuje dostosowane do potrzeb oprogramowanie łączące wszystkie swoje działania i będzie wspierać podejmowanie decyzji w oparciu o dane.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 5 (C2.3I5): Środki przeciwdziałające powodziom i zbiorniki wodne

Celem środka jest złagodzenie negatywnego wpływu na zdrowie ludzkie, środowisko naturalne, obiekty kultury i dochody z powodzi poprzez zarządzanie ryzykiem powodziowym. Celem szczegółowym wynikającym z działań, które mają zostać zrealizowane, jest ograniczenie erozji spowodowanej przez ekstremalne odpływy, zarówno na obszarach rolniczych, jak i miejskich.

Środek ten składa się z szeregu środków zwalczania powodzi i zbierania wody. Prace koncentrują się na trzech obszarach, mianowicie Livadia, Kladeri i centrum Nikozji, w następujący sposób: (i) w Livadia gmina Larnaka zmodernizuje i wyposaży kanały przeciwpowodziowe poprzez ulepszenie koryta rzeki i brzegów rzek. (ii) na obszarze Kladeri gmina Ypsonas buduje pełną sieć zbierania wody deszczowej o długości 4 600 m, aby pokryć obszar kończący się 35 dojami absorpcyjnymi. (iii) w Nikozji gmina Nikozja wybrała już osiem obszarów, na których zostanie zbudowany kompletny system kanalizacyjny. Prace obejmują przebudowę ulic i nawierzchni oraz rozbudowę sieci wód opadowych.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

Inwestycja 6 (C2.3I6): Zwiększenie bezpieczeństwa wodnego w regionach Nikozji i Larnaki

Celem środka jest zwiększenie wystarczalności wody na potrzeby rad wodnych Nikozji i Larnaki.

Środek przewiduje budowę trzech nowych zbiorników wody Glass Lined Steel (GLS) o łącznej wartości 26 000m³ w regionie Nikozji oraz budowę zbiornika wody o wartości 10 000 m³ na konkretnym wyznaczonym obszarze w Klavdia w Larnace.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2025 r.

Inwestycja 7 (C2.3I7): Wschodnia infrastruktura Nikozji do ponownego wykorzystania oczyszczonych ścieków

Celem środka jest zwiększenie pojemności magazynowej oczyszczalni ścieków na obszarze Vathia Gonia, aby umożliwić wykorzystanie całej ilości oczyszczonych ścieków. Cel ten osiąga się poprzez budowę infrastruktury niezbędnej do natychmiastowego wykorzystania wody, unikanie wszelkich zrzutów i zaspokajanie istniejących potrzeb rolników podłączonych do sieci nawadniania.

Projekty realizowane są przez Departament Rozwoju Wodnego i obejmują również pompowanie, transport, dystrybucję i magazynowanie oczyszczonych ścieków z oczyszczalni ścieków Vathia Gonia położonej we wschodniej Nikozji. Oczyszczona woda jest ostatecznie wykorzystywana do celów nawadniania w określonych regionach rolniczych położonych na szerzej rozumianym wschodnim obszarze Nikozji znajdującym się pod kontrolą Republiki Cypryjskiej, unikając w ten sposób jakichkolwiek zrzutów.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 8 (C2.3I8) Ochrona ekosystemu morskiego przed zagrożeniami wynikającymi z wycieków ropy naftowej

Celem środka jest ochrona ekosystemów morskich poprzez zwiększenie zdolności operacyjnej Departamentu Rybołówstwa i Badań Morskich w celu szybkiego, odpowiedniego i skutecznego reagowania na incydenty związane z zanieczyszczeniem ropą naftową po zanieczyszczenie morza.

Środek polega na zakupie trzech detergentów z możliwością utworzenia niezależnych przedsiębiorstw zajmujących się odzyskiem ropy naftowej, z których dwa działają w pobliżu linii brzegowej, a większe na pełnym morzu, a także na zakupie dwóch autonomicznych urządzeń do spryskiwania powietrzem z dyspergatorów olejowych.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

D.2.    Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji na potrzeby bezzwrotnego wsparcia finansowego

E. KOMPONENT 3.1: Nowy model wzrostu i dywersyfikacja gospodarki

Komponent ten dotyczy wyzwań gospodarki cypryjskiej w zakresie konkurencyjności, wydajności i inwestycji, a także nadmiernego polegania na niektórych sektorach gospodarki, takich jak turystyka.

Celem komponentu jest pomoc gospodarce w przejściu do nowego modelu wzrostu gospodarczego (Europejskie Centrum Trwałych Przedsiębiorstw i Handlu) poprzez podjęcie następujących wyzwań sektorowych:

Sektor pierwotny: celem jest rozwój konkurencyjnego sektora rolnictwa przede wszystkim dzięki agrotechnologii oraz ścisłej współpracy z przedsiębiorstwami, instytucjami szkolnictwa wyższego i ośrodkami badawczymi, aby osiągnąć sukces.

Sektor przetwórczy celem jest rozwój konkurencyjnego sektora produkcji lekkiej, który obejmuje produkcję w dziedzinach takich jak technologie ekologiczne i agrotechnologiczne.

Zrównoważona turystyka: celem jest rozwój silnej agroturystyki i zrównoważonej infrastruktury hotelarsko-gastronomicznej oraz przyciągnięcie zdrowia i pielęgniarstwa, a także zapewnienie turystykom dobrobytu dzięki konkurencyjnej i godnej zaufania opiece zdrowotnej.

Gospodarka o obiegu zamkniętym (z naciskiem na gospodarowanie odpadami): celem jest pomoc w przejściu na gospodarkę o obiegu zamkniętym poprzez lepsze wykorzystanie surowców, ograniczenie ilości odpadów, podnoszenie świadomości na temat zrównoważonego rozwoju i przejście na energię ze źródeł odnawialnych w celu złagodzenia kryzysu klimatycznego, ochrony dobrobytu społecznego i budowania odpornej gospodarki. Komponent ten przyczynia się do realizacji zalecenia dla poszczególnych krajów dotyczącego „skoncentrowania inwestycji na transformacji ekologicznej i cyfrowej” oraz „odpadów i gospodarki wodnej” (zalecenie dla danego kraju nr 3 z 2020 r.), „skoncentrowania polityki gospodarczej związanej z inwestycjami na zrównoważonym transporcie, środowisku” oraz „środowisku, w szczególności gospodarowania odpadami i gospodarką wodną” (zalecenie specjalne nr 4 z 2019 r.).

Oczekuje się, że żaden środek w ramach tego komponentu nie spowoduje znaczącej szkody w realizacji celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środków i działań łagodzących określonych w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi DNSH (2021/C58/01).

E.1.    Opis reform i inwestycji, które mają być finansowane z bezzwrotnego wsparcia finansowego

Podkomponent 3.1.1 Odporny i konkurencyjny sektor pierwotny

Reforma 1 (C3.1R1): Przeniesienie praktyk rolniczych z XX wieku do XXI wieku poprzez inwestowanie w krajowe centrum doskonałości w dziedzinie technologii rolniczych

Celem reformy jest sprostanie wyzwaniom w sektorze pierwotnym, w tym niskiej wydajności i braku wiedzy technologicznej, poprzez ustanowienie scentralizowanego modelu operacyjnego poprzez ścisłą współpracę między Instytutem Badań Rolniczych a publicznymi uczelniami wyższymi.

Reforma polega na utworzeniu cypryjskiego Instytutu Badań Rolniczych jako centrum doskonałości w dziedzinie rolnictwa, hodowli zwierząt i ochrony środowiska oraz na wzmocnieniu współpracy między Instytutem Badań Rolniczych a uniwersytetami w celu opracowania nowych programów nauczania.

Reforma zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2023 r.

Reforma nr 2 (C3.1R2): Internetowa platforma oparta na chmurze w celu poprawy symetrii handlowej i informacyjnej w łańcuchu dostaw świeżych produktów

Celem reformy jest zajęcie się utrzymującymi się od dawna wadami łańcucha dostaw świeżych produktów, w szczególności w odniesieniu do identyfikowalności, zakłóceń cen rynkowych i asymetrii informacyjnej, co osłabia pozycję producentów na rynku.

Reforma obejmuje nową ustawę w sprawie nieuczciwych praktyk w transakcjach na lokalnym rynku świeżych produktów oraz działanie platformy umożliwiającej rejestrowanie transakcji na lokalnym rynku świeżych produktów.

Reforma zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Reforma nr 3 (C3.1R3): Poprawa genetyczna populacji owiec i kóz na Cyprze

Celem reformy jest zwiększenie wydajności i trwałości sektora pierwotnego poprzez promowanie agrotechnologii, zaawansowanej reprodukcji i poprawy genomowej owiec i kóz w celu optymalizacji produkcji produktów mlecznych.

Reforma obejmuje wsparcie dla hodowców owiec i kóz w celu poprawy ich dokumentacji w gospodarstwie, procesów produkcyjnych, działań w zakresie oceny jakości produktu oraz udziału w finansowanym ze środków krajowych projekcie AGRICYGEN, który zapewni im zaawansowaną wiedzę i wytyczne dotyczące wartości genetycznej ich zwierząt. Umożliwia to rolnikom podejmowanie świadomych decyzji w sprawie rozmnażania zwierząt w celu poprawy wydajności, przede wszystkim w zakresie produkcji mleka.

Reforma zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 1 (C3.1I1): Budowa infrastruktury morskiej opartej na współpracy (zaplecza portowe i lądowe) na obszarze przybrzeżnym Pentakomo

Celem środka jest wypełnienie luki polegającej na tym, że infrastruktura portowa i lądowa niewystarczająca do zaspokojenia codziennych potrzeb tej działalności jest niewystarczająca, poprzez pokrycie istniejących i przyszłych potrzeb ponad 70 % jednostek akwakultury morskiej działających na Cyprze, mając na celu sprawne funkcjonowanie tego sektora. Środek ten ma na celu utrzymanie rentowności akwakultury, poprawę jej konkurencyjności oraz zapewnienie jej przyszłego zrównoważonego rozwoju i ekspansji, wzmocnienie odporności, konkurencyjności i wkładu sektora pierwotnego w zrównoważony rozwój cypryjskiej gospodarki.

Inwestycja polega na budowie infrastruktury współpracy dla akwakultury morskiej na obszarze Pentakomo, która jest specjalnie zaprojektowana w celu zaspokojenia potrzeb związanych z morską akwakulturą morską (bezpieczne dokowania statków usługowych, obszary utrzymania wyposażenia, miejsca składowania, miejsca załadunku i rozładunku oraz stacja tankowania). Obejmuje on budowę małego portu z wymaganymi i odpowiednimi obiektami lądowymi, które mają zdolność obsługi siedmiu jednostek akwakultury posiadających około 40 statków usługowych różnej wielkości.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 marca 2026 r.

Inwestycja 2 (C3.1I2): Wzmocnienie istniejących baz danych izotopowych tradycyjnej żywności/napojów na Cyprze poprzez stworzenie platformy łańcucha bloków w celu zapewnienia ich tożsamości

Celem środka jest opracowanie mechanizmu i odpowiedniej do celu metodyki weryfikacji autentyczności produktów cypryjskich, a także ogólnie żywności europejskiej, poprzez wykorzystanie stabilnych baz izotopowych, wykorzystując w ten sposób badania naukowe i technologię. W szczególności w ramach tego środka opracowuje się metodykę weryfikacji w odniesieniu do co najmniej trzech obszarów autentyczności (wyroby mleczne, miód i napoje spirytusowe), które są w znacznym stopniu dotknięte fałszowaniem i oszustwami.

Inwestycja polega na ustanowieniu sieci wiedzy specjalistycznej, która będzie informować zainteresowane podmioty regulacyjne i produkcyjne o kwestiach i problemach związanych z autentycznością żywności, istniejących zbiorach danych, dostępnej metodologii oraz bezpiecznej wymianie danych i informacji. Ponadto opracowuje odpowiednią do celu metodykę weryfikacji w odniesieniu do co najmniej trzech obszarów autentyczności (wyroby mleczne, miód i napoje spirytusowe), na które w znacznym stopniu wpływa fałszowanie i oszustwa. Ponadto wspiera transfer wiedzy na temat produktów „IsoDataBase” do zainteresowanych stron z branży spożywczej, organów regulacyjnych, egzekwowania prawa, badań naukowych i konsumentów, a także tworzy konfigurowalne planowanie zasobów sieciowych i mobilnych przedsiębiorstw, które może przekształcić każdy łańcuch dostaw oparty na dokumentacji papierowej na cyfrowy.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 marca 2025 r.

Inwestycja 3 (C3.1I3): Podnoszenie kwalifikacji obecnej społeczności rolniczej i profesjonalizacja przyszłej siły roboczej poprzez inwestowanie w kapitał ludzki

Celem środka jest podnoszenie kwalifikacji społeczności rolniczej poprzez transfer wiedzy i promowanie innowacji. W ten sposób ma ona na celu wspieranie bardziej konkurencyjnego sektora rolnego o większym potencjale poprzez budowanie zdolności i transfer wiedzy.

Inwestycja polega na przyznaniu dziesięciu stypendiów w sektorze rolnym, po 10 000 EUR każdy, na wspieranie rozwoju przyszłej siły roboczej w tym sektorze. Wspiera również transfer wiedzy i innowacji w ramach istniejącej siły roboczej poprzez wykorzystanie systemu wiedzy i innowacji w dziedzinie rolnictwa w powiązaniu ze środowiskiem akademickim, wypełniając lukę między praktycznym zastosowaniem a wiedzą, nauką, doświadczeniem i badaniami naukowymi.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2022 r.

Podkomponent 3.1.2 Innowacyjny i konkurencyjny sektor drugorzędny

Inwestycja 4 (C3.1I4): Rozpoczęcie tworzenia pierwszego ekoprzemysłowego parku naukowego

Celem środka jest ustanowienie ram sprzyjających wzrostowi bezpośrednich inwestycji od podstaw oraz utworzenie klastra lekkich jednostek produkcyjnych, które skupiają się na odnawialnych źródłach energii (podkreślenie znaczenia energii słonecznej), rozwiązaniach agrotechnologicznych i ICT.

Inwestycja polega na zatwierdzeniu przez Radę Ministrów planu działania, opartego na analizie bazowej, dotyczącego utworzenia parku ekoprzemysłowego. Park będzie klastrem przedsiębiorstw specjalizujących się w produkcji sprzętu technicznego koncentrującego się na odnawialnych źródłach energii (w szczególności energii słonecznej), rozwiązaniach agrotechnologicznych i ICT.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 września 2023 r.

Inwestycja 5 (C3.1I5): Stworzenie krajowej tożsamości handlowej i promocja tradycyjnego produktu „halloumi”

Celem środka jest ustanowienie znaku towarowego dla produktów cypryjskich w celu promowania ich wywozu.

Inwestycja polega na opracowaniu planów działania w oparciu o dwa badania: a) jeden dotyczący utworzenia krajowej tożsamości handlowej „Made in Cyprus” (marka) koncentrujący się na jakości i cechach strukturalnych produktów i usług cypryjskich w połączeniu z elementami tradycji i historii wyspy oraz (b) badanie dotyczące wdrożenia strategii dotyczącej sera halloumi w celu zwiększenia jego rozpoznawalności jako autentycznego produktu cypryjskiego oraz opracowanie kampanii promocyjnej i uświadamiającej.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 marca 2022 r.

Inwestycja 6 (C3.1I6): Program modernizacji i cyfryzacji przedsiębiorstw zajmujących się produkcją i handlem produktami rolnymi

Celem środka jest wzmocnienie odporności sektora rolnego, promowanie dywersyfikacji działalności gospodarczej i ostatecznie przyspieszenie zrównoważonego wzrostu gospodarczego. Środek ten ma na celu zachęcanie do inwestycji w nowe przedsiębiorstwa lub w postęp technologiczny istniejących przedsiębiorstw, pomagając im w ten sposób wprowadzać na rynek produkty ulepszone, zwiększać produktywność i zwiększać ich perspektywy wzrostu, tworzyć lokalne miejsca pracy i stanowić podstawę trwałego wzrostu całej gospodarki.

Inwestycja polega na wykorzystaniu programu dotacji, który zapewnia pomoc istniejącym i nowo utworzonym przedsiębiorstwom, zwłaszcza MŚP, zajmującym się przetwarzaniem, wprowadzaniem do obrotu i rozwojem produktów rolnych objętych załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, z wyjątkiem wina, octu winnego i działalności związanej z rybołówstwem i akwakulturą. Program wspiera przedsiębiorstwa w finansowaniu inwestycji w rzeczowe aktywa trwałe lub wartości niematerialne i prawne w celu modernizacji i poprawy ich obiektów produkcyjnych, rozszerzenia i zwiększenia ich zdolności produkcyjnych, wprowadzenia nowych technologii i procedur oraz opracowania nowych lub wyższej jakości produktów rolnych. Finansowanie powinno również pomóc przedsiębiorstwom w poprawie ich zdolności cyfrowych, a tym samym pomóc im w doskonaleniu ich procesów.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 marca 2026 r.

Inwestycja 7 (C3.1I7): Program na rzecz zwiększenia konkurencyjności dużych przedsiębiorstw w sektorze wytwórczym

Celem środka jest pomoc dużym przedsiębiorstwom ponoszących nakłady kapitałowe na działania modernizacyjne, które mają umożliwić tym przedsiębiorstwom rozwój, zwiększenie konkurencyjności, tworzenie miejsc pracy i tym samym przyczynienie się do rozwoju gospodarczego kraju.

Inwestycja obejmuje program dotacji w wysokości do 7 000 000 EUR na rozwój i promowanie istniejących i nowych dużych przedsiębiorstw w sektorze wytwórczym. Każde przedsiębiorstwo otrzymuje maksymalnie 750 000 EUR. Program dotacji zapewnia zachęty dla przedsiębiorstw do utrzymania ich działalności i zatrudnienia.

Aby zapewnić zgodność środka z wytycznymi technicznymi „Nie powodować znaczących szkód” (2021/C58/01), kryteria kwalifikowalności zawarte w zakresie wymagań i obowiązków w odniesieniu do przyszłych zaproszeń do składania projektów wykluczają następujący wykaz działań 5 : (i) działania związane z paliwami kopalnymi, w tym zastosowania niższego szczebla; (ii) działania w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) prowadzące do osiągnięcia prognozowanych emisji gazów cieplarnianych nie niższych niż odpowiednie poziomy odniesienia; (iii) działalność związana ze składowiskami odpadów, spalarniami i zakładami mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów; oraz (iv) działań, w przypadku których długoterminowe unieszkodliwianie odpadów może szkodzić środowisku naturalnemu. Zakres uprawnień wymaga ponadto, aby można było wybierać wyłącznie działania zgodne z odpowiednimi przepisami unijnymi i krajowymi w zakresie ochrony środowiska.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Podkomponent 3.1.3 Zrównoważony sektor turystyki o wysokiej wartości dodanej

Inwestycja 8 (C3.1I8): Zwiększenie wartości dodanej sektora turystyki z naciskiem na obszary wiejskie, górskie i oddalone

Celem inwestycji jest wzbogacenie produktu turystycznego, przyciągnięcie nowych rynków, przy jednoczesnym ograniczeniu sezonowości i poprawie środowiska zbudowanego na obszarach wiejskich, górskich i oddalonych.

Inwestycja obejmuje dotacje dla trzech kategorii przedsiębiorstw: 1) MŚP działające w sektorze zakwaterowania, takie jak hotele, na obszarach wiejskich, górskich i oddalonych w ramach projektów renowacyjnych, 2) tradycyjne restauracje lub przedsiębiorstwa sprzedające tradycyjne produkty, które należy umieścić na etykiecie „Taste of Cyprus” w odniesieniu do prac remontowych, oraz 3) MŚP działające w branży zakwaterowania, takie jak hotele, w celu uwzględnienia placówek medycznych i mieszkań objętych pomocą.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 9 (C3.1I9): Promowanie gospodarki o obiegu zamkniętym w obiektach hotelowych

Celem inwestycji jest ułatwienie przejścia do obiegu zamkniętego modelu biznesowego hoteli lub opracowanie produktów lub usług o obiegu zamkniętym.

Inwestycja obejmuje diagnostykę, zalecenia, szkolenia i coaching oraz monitorowanie wdrażania zaleceń prowadzących do certyfikacji.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 marca 2026 r.

Inwestycja 10 (C3.1I10): Wzbogacenie produktu turystycznego na obszarach wiejskich, górskich i oddalonych 

Celem inwestycji jest wspieranie gospodarki na obszarach wiejskich, górskich i oddalonych poprzez opracowanie oferty dla odwiedzających, takich jak warsztaty, pokazy na żywo i tradycyjne pamiątki. Jego celem jest zwiększenie dywersyfikacji sektora turystyki, tworzenie miejsc pracy i ograniczenie migracji poza UE.

Inwestycja polega na: (i) utworzeniu „autentycznej trasy doświadczeń” o długości 300 km, która przebiega przez górskie, wiejskie i odległe części kraju, oraz (ii) przyznaniu przedsiębiorstwom i radom społeczności lokalnych wsparcia na rzecz remontu budynków prywatnych i publicznych na ograniczoną skalę i przeważnie przekierowania ich w celu przyjęcia mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw w sektorze kreatywnym i wytwórczym, takich jak artyści, rzemiosło i produkty tradycyjne.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

Podkomponent 3.1.4 Gospodarka o obiegu zamkniętym

Reforma nr 4 (C3.1R4): Wzmocnienie gospodarki o obiegu zamkniętym w przemyśle

Celem środka jest wzmocnienie modelu gospodarki o obiegu zamkniętym w kraju poprzez wdrożenie konkretnego planu działania. Plan działania obejmuje program dotacji mających na celu poprawę otoczenia biznesu w gospodarce o obiegu zamkniętym, jak również działania takie jak (i) podnoszenie świadomości konsumentów i środowiska biznesu na temat korzyści, jakie dla środowiska mają produkty o zamkniętym cyklu życia, oraz na temat mocnych stron i możliwości rynkowych, jakie oferuje gospodarka o obiegu zamkniętym, (ii) świadczenie usług konsultingowych w zakresie oceny funkcjonowania przedsiębiorstw, coachingu biznesowego, szkolenia pracowników i przygotowania planu działania w celu przejścia na obieg zamknięty oraz (iv) przedstawienie platformy rynkowej na potrzeby gospodarki o obiegu zamkniętym, aby gromadzić w jednym miejscu dostawców i odbiorców materiałów, produktów oczyszczania i odpadów.

Program dotacji będzie otwarty dla MŚP dążących do wprowadzenia modelu operacyjnego opartego na obiegu zamkniętym. Dotacje mogą wzrosnąć do 317500 EUR dla każdego beneficjenta, pokrywając do 60 % kosztów inwestycyjnych poniesionych przez każde MŚP. Ten program dotacji zostanie wdrożony.

Aby zapewnić zgodność środka z wytycznymi technicznymi „Nie powodować znaczących szkód” (2021/C58/01), kryteria kwalifikowalności zawarte w zakresie wymagań i obowiązków w odniesieniu do przyszłych zaproszeń do składania projektów wykluczają następujący wykaz działań 6 : (i) działania związane z paliwami kopalnymi, w tym zastosowania niższego szczebla; (ii) działania w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) prowadzące do osiągnięcia prognozowanych emisji gazów cieplarnianych nie niższych niż odpowiednie poziomy odniesienia; (iii) działalność związana ze składowiskami odpadów, spalarniami i zakładami mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów; oraz (iv) działań, w przypadku których długoterminowe unieszkodliwianie odpadów może szkodzić środowisku naturalnemu. Zakres uprawnień wymaga ponadto, aby można było wybierać wyłącznie działania zgodne z odpowiednimi przepisami unijnymi i krajowymi w zakresie ochrony środowiska.

Reforma zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Reforma nr 5 (C3.1R5): Ustanowienie organu koordynującego między rządem centralnym a samorządem lokalnym

Celem środka jest zwiększenie skali gospodarowania odpadami w kierunku zapobiegania powstawaniu odpadów i selektywnej zbiórki odpadów, a tym samym przyczynienie się do zgodności z unijnymi dyrektywami w sprawie gospodarowania odpadami, a także promowanie gospodarki o obiegu zamkniętym. Reforma zapewnia mechanizm wspierania władz lokalnych zarówno pod względem technicznym, jak i finansowym, pomaga im w nawiązywaniu kontaktów z rządem centralnym, tworzeniu wiedzy fachowej i wykorzystywaniu możliwości finansowania w dziedzinie gospodarowania odpadami.

Reforma polega na ustanowieniu organu koordynującego między rządem centralnym a samorządem lokalnym, który będzie promował działania w ramach hierarchii gospodarowania odpadami i planu gospodarowania odpadami oraz wspierał władze lokalne w tej perspektywie. Agencja uczestniczy również w programach badawczych, wspiera programy pilotażowe i prowadzi kampanie edukacyjne i informacyjne mające na celu zapobieganie powstawaniu odpadów i segregację odpadów, a także prowadzi bazę danych programów i projektów w dziedzinie gospodarowania odpadami.

Reforma zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2025 r.

Inwestycja 11 (C3.1I12): Gospodarowanie odpadami w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym

Celem środka jest skuteczne przyczynienie się do zwiększenia wysiłków na rzecz ponownego użycia oraz recyklingu bioodpadów i suchych materiałów nadających się do recyklingu. Celem inwestycji jest pomoc w osiągnięciu celów w zakresie ograniczenia ilości bioodpadów, zwiększenie zapobiegania powstawaniu odpadów, co jest najważniejszym sposobem poprawy efektywnego gospodarowania zasobami i zmniejszenia wpływu odpadów na środowisko.

Inwestycja składa się z trzech elementów: (i) dystrybucja 50 małych i średnich komposterów i 2 000 komposterów domów w społecznościach wiejskich i półwiejskich w celu ułatwienia selektywnej zbiórki i właściwego przetwarzania odpadów biologicznych, (ii) rozwój, utworzenie, instalacja i eksploatacja 50 zielonych kiosków do suchych materiałów nadających się do recyklingu, aby pomóc gminom na obszarach oddalonych w usprawnieniu systemów gospodarowania odpadami, oraz (iii) budowa i eksploatacja dwóch centrów ponownego wykorzystania i naprawy w strategicznych lokalizacjach na Cyprze, które mogą obsługiwać wszystkie 5 regionów wraz ze stowarzyszonymi lokalnymi ośrodkami gospodarowania zasobami;

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

E.2.    Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji na potrzeby bezzwrotnego wsparcia finansowego

E.3.    Opis reform i inwestycji, które mają być finansowane z pożyczki

Inwestycja 11 (C3.1I11): Poprawa i rozbudowa cypryjskiej sieci punktów zielonych oraz utworzenie sieci punktów zbiórki i korytarzy recyklingu

Celem środka jest poprawa gospodarowania odpadami stałymi, ochrona środowiska i zdrowia publicznego. Jego celem jest ograniczenie niekontrolowanego i nielegalnego składowania odpadów na obszarach publicznych, zwiększenie wskaźnika odzysku i recyklingu materiałów oraz zwiększenie świadomości użytkowników na temat zrównoważonego rozwoju i gospodarki o obiegu zamkniętym.

Inwestycja przewiduje budowę czternastu zielonych punktów o powierzchni co najmniej 50 500 m², aby służyć obywatelom i władzom lokalnym do składowania określonych strumieni odpadów z gospodarstw domowych i odpadów komunalnych. Oprócz utworzenia nowych punktów ekologicznych inwestycje przewidują budowę sieci korytarzy recyklingu i sieci punktów zbiórki w celu zapewnienia obywatelom społeczności wiejskich dostępu do usuwania odpadów.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 13(C3.1I13): Ustanowienie Orounda Livestock Waste and Animal-By-Product Management facilities (Orounda Livestock Waste and Animal-By-Product Management Facility)

Celem środka jest rozwój regionalnych obiektów gospodarowania odpadami zwierzęcymi, które służyłyby gospodarstwom na szerszym obszarze kompleksu Orounda w celu zapewnienia zintegrowanego rozwiązania w zakresie skutecznego gospodarowania odpadami organicznymi wytwarzanymi głównie z gospodarstw hodowli trzody chlewnej, drobiu, owiec, kóz i bydła. W przypadku tych społeczności celem inwestycji jest osiągnięcie bliskiego obiegu, minimalizacja efektów zewnętrznych i odzysk składników odżywczych w celu poprawy stanu gleby, a także ograniczenie skutków społecznych i środowiskowych.

Inwestycja przewiduje budowę instalacji oczyszczania ścieków, współkompostowania i fermentacji beztlenowej, aby umożliwić oczyszczanie dużych ilości odpadów zwierzęcych wytwarzanych na tym obszarze, produkować energię elektryczną z biogazu, przeciwdziałać pustynnieniu na szczeblu lokalnym, zmniejszyć uciążliwość zapachów lokalnych społeczności do mniej niż 10 % czasu życia, ograniczyć emisje gazów cieplarnianych i produkować wodę do nawadniania.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Oczekuje się, że środek ten nie spowoduje znaczących szkód dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środka i działania łagodzące określone w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi DNSH (2021/C58/01). W szczególności środek ten podlega ocenie oddziaływania na środowisko w pierwszym roku wdrażania, a wymóg przestrzegania zasady DNSH włącza się do wszystkich postępowań o udzielenie zamówienia.

E.4.    Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji dotyczące pożyczki

F. KOMPONENT 3.2: Intensyfikacja badań naukowych i innowacji

Komponent cypryjskiego planu odbudowy i zwiększania odporności odnosi się do wyzwań stojących przed Cyprem w odniesieniu do ekosystemu badań i rozwoju, który odgrywa stosunkowo ograniczoną rolę we wzroście gospodarczym. Wynika to głównie z niskiego odsetka absolwentów kierunków ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki (STEM), ograniczonej interakcji publicznego systemu badań z sektorem biznesu oraz ograniczonego dostępu do finansowania ryzyka i jego dostępności.

Celem komponentu jest wzmocnienie powiązań między organizacjami badawczymi a przedsiębiorstwami, komercjalizacja wyników badań, zwiększenie intensywności badań iampanii, działania w zakresie rozwoju (R &D) oraz inwestycje zarówno publicznych, jak i prywatnych, a także udostępnienie całej infrastruktury badawczej finansowanej ze środków publicznych całemu ekosystemowi. Ponadto jego celem jest zwiększenie wsparcia finansowego dla przedsiębiorstw typu start-up, przedsiębiorstw scale-up, MŚP, umiędzynarodowienie lokalnego ekosystemu badań naukowych i innowacji (B&I), rozwój lokalnych talentów i przyciągnięcie talentów z zagranicy do pracy w dziedzinie badań naukowych i innowacji ze szczególnym naciskiem na konkretne obszary tematyczne.

Komponent ten odnosi się do zaleceń dla poszczególnych krajów dotyczących zwiększenia nacisku na politykę gospodarczą związaną z inwestycjami w zakresie badań naukowych i innowacji (zalecenia dla poszczególnych krajów 3 z 2020 r. i 4 z 2019 r.).

Oczekuje się, że żaden środek w ramach tego komponentu nie spowoduje znaczącej szkody w realizacji celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środków i działań łagodzących określonych w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi DNSH (2021/C58/01).

F.1.    Opis reform i inwestycji, które mają być finansowane z bezzwrotnego wsparcia finansowego

Reforma 1 (C3.2R1): Kompleksowa krajowa polityka w zakresie badań naukowych i innowacji, wspierana przez oparte na danych narzędzia polityczne wspierające badania naukowe i innowacje Ecosystem i wzmacniające powiązania między kształtowaniem polityki a jej wdrażaniem

Celem środka jest promowanie skutecznej koordynacji systemu zarządzania badaniami i innowacjami, wspieranie podnoszenia świadomości i pielęgnowania kultury innowacji, mobilizowanie zainteresowanych stron oraz rozwijanie i wzmacnianie podstawowych elementów krajowego ekosystemu badań naukowych i innowacji (na trzech poziomach: kształtowanie polityki, strategia i wdrażanie, zainteresowane strony i użytkownicy/obywatele).

Reforma polega na realizacji planu działania w zakresie krajowej strategii w zakresie badań naukowych i innowacji. Będzie to następstwem politycznego zatwierdzenia planu działania wraz z przyjęciem krajowej strategii w zakresie badań naukowych i innowacji oraz zmienionej strategii inteligentnej specjalizacji dla Cypru. Obejmuje ono również ustanowienie mechanizmu ukierunkowanego na wpływ monitorowania i wsparcia sześciu centrów doskonałości oraz opracowanie narzędzia cyfrowego do dynamicznego mapowania ekosystemu badań naukowych i innowacji (zainteresowanych stron, środków i narzędzi politycznych, wyników badań i innowacji, rejestru innowacyjnych przedsiębiorstw i analiz sektorowych).

Reforma zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2024 r.

Reforma nr 2 (C3.2R2): Zachęty do pobudzania i przyciągania inwestycji i kapitału ludzkiego w dziedzinie badań naukowych i innowacji

Celem środka jest przyciągnięcie inwestycji w innowacyjne przedsiębiorstwa oraz talenty przedsiębiorcze i naukowe z zagranicy.

Reforma polega na rozszerzeniu stosowania systemu podatkowego na inwestycje w innowacyjne przedsiębiorstwa na podmioty prawne (obecnie z osób fizycznych). Kwalifikujące się inwestycje w wysokości do 150 000 EUR na inwestora, w ramach tej zachęty, obejmują kapitał własny, pożyczki, gwarancje i faktoring. Ponadto obejmuje on przegląd, promocję i, w stosownych przypadkach, zmianę obecnych systemów zachęt mających na celu przyciągnięcie talentów z państw trzecich, w tym programu naukowego VISA dla naukowców i ich rodzin oraz systemu rozpoczynania działalności VISA dla założycieli innowacyjnych przedsiębiorstw i ich rodzin.

Reforma zostanie zakończona do dnia 30 września 2022 r.

Reforma nr 3 (C3.2R3): Wprowadzenie polityki i zachęt w celu ułatwienia i ułatwienia dostępu do infrastruktury badawczej i laboratoriów finansowanych ze środków publicznych

Celem środka jest optymalizacja wykorzystania infrastruktury badawczej i laboratoriów finansowanych ze środków publicznych przez środowisko biznesu.

Reforma obejmuje: (i) zatwierdzenie planu działania skupiającego się na optymalnym wykorzystaniu infrastruktury badawczej oraz przyjęcie działań mających na celu promowanie i zacieśnianie współpracy między organizacjami badawczymi, środowiskiem akademickim i sektorem prywatnym; (ii) opracowanie i uruchomienie dynamicznego narzędzia cyfrowego dostępnego dla wszystkich zainteresowanych stron w ekosystemie badań i innowacji, zapewniającego obieg informacji, narzędzia i usługi ułatwiające zawarcie porozumienia o współpracy między różnymi organizacjami i zespołami zajmującymi się badaniami naukowymi i innowacjami (publicznymi i prywatnymi) w odniesieniu do infrastruktur badawczych i laboratoriów finansowanych ze środków publicznych; (iii) przegląd ram prawnych i operacyjnych instytucji badawczych finansowanych ze środków publicznych oraz promowanie działań mających na celu ułatwienie i wspieranie optymalnego wykorzystania infrastruktury badawczej poprzez otwarcie dostępu dla innych instytucji badawczych i sektora przedsiębiorstw; (iv) wprowadzenie środków i zachęt (takich jak włączenie do umowy grantowej Fundacji Badań i Innowacji klauzuli dotyczącej otwarcia finansowanej infrastruktury) w celu zacieśnienia współpracy organizacji prowadzących badania z przedsiębiorstwami i przedsiębiorstwami typu spin-off.

Reforma zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2024 r.

Inwestycja 1 (C3.2I1): Utworzenie i prowadzenie centralnego biura transferu wiedzy

Celem środka jest poprawa transferu technologii na Cyprze poprzez lepszą współpracę środowisk akademickich z przedsiębiorstwami oraz komercjalizację badań.

Inwestycja polega na utworzeniu i uruchomieniu Biura Transferu Wiedzy (KTO) przez Fundację ds. Badań i Innowacji w celu zapewnienia opłacalnego rozwiązania wspierającego transfer technologii, opartego na zasadach uzyskiwania masy krytycznej wyników badań i korzyści skali. KTO świadczy usługi transferu wiedzy, ułatwiając komercjalizację badań, uniwersytetom, innym organizacjom badawczym i przedsiębiorstwom. Orientacyjny wykaz usług: a) ocena perspektyw komercjalizacji, b) doradztwo w zakresie praw własności intelektualnej, c) złożone patenty i sprawy dotyczące utrzymania praw własności intelektualnej, d) opracowanie strategii komercjalizacji, e) marketing technologii, f) wsparcie w zakładaniu przedsiębiorstw typu spin-off oraz g) zapewnienie finansowania wspierającego badania translacyjne. Reforma obejmuje również przegląd istniejących ram instytucjonalnych dotyczących transferu wiedzy na Cyprze, w tym odpowiednich przepisów, a także krajowych i instytucjonalnych polityk dotyczących komercyjnego wykorzystania własności intelektualnej, transferu wiedzy i tworzenia spółek typu spin-off.

KTO staje się samofinansujący się od dnia 1 stycznia 2026 r., zachowując 20 % przychodów z umów zarządzanych przez KTO dotyczących kosztów operacyjnych, które zostaną określone w ustaleniach umownych między Fundacją badawczą i innowacyjną a beneficjentem.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

Inwestycja 2 (C3.2I2): Programy finansowania innowacji & systemy finansowania na rzecz wzrostu gospodarczego i konkurencyjności przedsiębiorstw typu start-up, innowacyjnych przedsiębiorstw i MŚP

Celem środka jest zapewnienie finansowania dotacji za pośrednictwem programów innowacji (takich jak Fast-Track Innovation, Pre-Seed, Seed, Innovate) jako sposobu na poprawę dostępu do funduszy dla innowacyjnych MŚP i przedsiębiorstw typu start-up.

Inwestycja polega na finansowaniu dotacji w ramach programów innowacji (na przykład Fast-Track Innovation, Pre-Seed, Seed, Innovate) dla przedsiębiorstw w celu opracowania innowacyjnych produktów i usług na poziomie międzynarodowym, począwszy od koncepcji po gotowe do wprowadzenia na rynek. Programy finansowania wspierają (i) współpracę przedsiębiorstw z organizacjami badawczymi; (ii) ułatwienie komercjalizacji wyników badań poprzez ukierunkowanie na dostarczanie produktów i wyników zbliżonych do rynkowych, umożliwiając tym samym krótkoterminowe skutki gospodarcze; (iii) prowadzą do tworzenia miejsc pracy; (iv) wspieranie tworzenia klastrów przedsiębiorstw oraz (v) ukierunkowanie na przyspieszone przejście na gospodarkę ekologiczną oraz w kierunku cyfrowej ery wydajności i wydajności. Programy te wymagają od przedsiębiorstw pozyskiwania funduszy prywatnych/własnych w połączeniu z finansowaniem publicznym (dostarczonym przez Fundację ds. Badań i Innowacji), co przyczyni się do ogólnego zwiększenia inwestycji w badania i rozwój.

Aby zapewnić zgodność środka z wytycznymi technicznymi „Nie powodować znaczących szkód” (2021/C58/01), kryteria kwalifikowalności zawarte w zakresie wymagań i obowiązków w odniesieniu do przyszłych zaproszeń do składania projektów wykluczają następujący wykaz działań 7 : (i) działania związane z paliwami kopalnymi, w tym zastosowania niższego szczebla; (ii) działania w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji prowadzące do osiągnięcia prognozowanych emisji gazów cieplarnianych nie niższych niż odpowiednie poziomy odniesienia; (iii) działalność związana ze składowiskami odpadów, spalarniami i zakładami mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów; oraz (iv) działań, w przypadku których długoterminowe unieszkodliwianie odpadów może szkodzić środowisku naturalnemu. Zakres uprawnień wymaga ponadto, aby można było wybierać wyłącznie działania zgodne z odpowiednimi przepisami unijnymi i krajowymi w zakresie ochrony środowiska.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 3 (C3.2I3): Tematyczny program finansowania badań naukowych i innowacji na rzecz zielonej transformacji

Celem działania jest zapewnienie finansowania dotacji w ramach tematycznych programów badań i innowacji o stosunkowo wysokim poziomie gotowości technologicznej, koncentrujących się na transformacji ekologicznej.

Inwestycja polega na dofinansowaniu projektów, w ramach których wykorzystuje się najnowsze technologie cyfrowe w celu zapewnienia opłacalnych rozwiązań w zakresie zielonej transformacji, zwiększając tym samym potencjał badawczy danego kraju. Wspierane projekty koncentrują się na energii ze źródeł odnawialnych, efektywności energetycznej i zrównoważonym transporcie, obejmują współpracę z centrami doskonałości ds. badań naukowych i innowacji oraz ułatwiają komercjalizację wyników badań.

Aby zapewnić zgodność środka z wytycznymi technicznymi „Nie powodować znaczących szkód” (2021/C58/01), kryteria kwalifikowalności zawarte w zakresie wymagań i obowiązków w odniesieniu do przyszłych zaproszeń do składania projektów wykluczają następujący wykaz działań 8 : (i) działania związane z paliwami kopalnymi, w tym zastosowania niższego szczebla; (ii) działania w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji prowadzące do osiągnięcia prognozowanych emisji gazów cieplarnianych nie niższych niż odpowiednie poziomy odniesienia; (iii) działalność związana ze składowiskami odpadów, spalarniami i zakładami mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów; oraz (iv) działań, w przypadku których długoterminowe unieszkodliwianie odpadów może szkodzić środowisku naturalnemu. Zakres uprawnień wymaga ponadto, aby można było wybierać wyłącznie działania zgodne z odpowiednimi przepisami unijnymi i krajowymi w zakresie ochrony środowiska.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 4 (C3.2I4): Systemy finansowania mające na celu wspieranie organizacji prowadzących badania naukowe i rozwój; Działania w zakresie rozwoju w zakresie technologii dualnych, w tym tworzenie nowych lub modernizacja istniejących laboratoriów oraz rozwój laboratoriów sklasyfikowanych

Celem środka jest promowanie badań podwójnego zastosowania oraz wykorzystanie technologii, które w przeciwnym razie służyłyby wyłącznie celom rządowym/wojskowym do celów cywilnych, handlowych i społecznych.

Inwestycja obejmuje dotacje, które umożliwiłyby organizacjom badawczym i przedsiębiorstwom zaangażowanie się w badania naukowe i rozwój w zakresie technologii podwójnego zastosowania. Systemy finansowania umożliwiają poprawę zdolności i zdolności w zakresie badań i innowacji centrów doskonałości, instytucji akademickich, organizacji badawczych, a także przedsiębiorstw zaangażowanych w badania i rozwój w zakresie technologii podwójnego zastosowania. W szczególności umożliwiają one tym organizacjom uzyskanie certyfikatów klasyfikacji bezpieczeństwa, aby móc uczestniczyć w konsorcjach ubiegających się o finansowanie europejskie (takich jak program „Horyzont Europa”, Europejski Fundusz Obronny), a także zwiększyć ich zdolności w zakresie badań naukowych i innowacji oraz konkurencyjność w dziedzinie technologii podwójnego zastosowania.

Finansowanie koncentruje się wyłącznie na przedsiębiorstwach cywilnych, a wyniki badań i infrastruktura służą wyłącznie celom cywilnym. Środek ten jest zgodny z rozporządzeniem Rady (WE) nr 428/2009 z dnia 5 maja 2009 r. ustanawiającym wspólnotowy system kontroli wywozu, transferu, pośrednictwa i tranzytu w odniesieniu do technologii podwójnego zastosowania podczas wdrażania systemu finansowania i jest opracowany zgodnie z dokumentem „Finansowanie UE na rzecz produktów podwójnego zastosowania - praktyczny przewodnik dostępu do funduszy UE dla europejskich władz regionalnych i MŚP”.

Aby zapewnić zgodność środka z wytycznymi technicznymi „Nie powodować znaczących szkód” (2021/C58/01), kryteria kwalifikowalności zawarte w zakresie wymagań i obowiązków w odniesieniu do przyszłych zaproszeń do składania projektów wykluczają następujący wykaz działań 9 : (i) działania związane z paliwami kopalnymi, w tym zastosowania niższego szczebla; (ii) działania w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji prowadzące do osiągnięcia prognozowanych emisji gazów cieplarnianych nie niższych niż odpowiednie poziomy odniesienia; (iii) działalność związana ze składowiskami odpadów, spalarniami i zakładami mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów; oraz (iv) działań, w przypadku których długoterminowe unieszkodliwianie odpadów może szkodzić środowisku naturalnemu. Zakres uprawnień wymaga ponadto, aby można było wybierać wyłącznie działania zgodne z odpowiednimi przepisami unijnymi i krajowymi w zakresie ochrony środowiska.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

F.2.    Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji na potrzeby bezzwrotnego wsparcia finansowego

G. KOMPONENT 3.3: Wspieranie konkurencyjności przez przedsiębiorstwa

Ten element ożywienia gospodarczego i odporności Cypru jest odpowiedzią na wyzwania związane z niską wydajnością i konkurencyjnością gospodarki, napędzane średnio przez małe rozmiary przedsiębiorstw, złożony proces udzielania licencji, o który zwrócono się w związku z inwestycjami, oraz trudności w dostępie do finansowania dla przedsiębiorstw. Celem tego komponentu jest wspieranie przedsiębiorców i przedsiębiorstw oraz poprawa ich konkurencyjności i wkładu we wzrost gospodarczy poprzez poprawę ram regulacyjnych dotyczących inwestycji i przedsiębiorczości oraz zwiększenie wydajności MŚP, głównie poprzez cyfryzację. Obejmuje on sześć reform i siedem inwestycji, które mają zostać ukończone do 2. kwartału 2026 r.

Komponent ten odnosi się do zalecenia dla poszczególnych krajów nr 3 z 2020 r. i zalecenia dla poszczególnych krajów nr 4 z 2019 r.

Oczekuje się, że żaden środek w ramach tego komponentu nie spowoduje znaczącej szkody w realizacji celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środków i działań łagodzących określonych w planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi DNSH (2021/C58/01).

G.1.    Opis reform i inwestycji, które mają być finansowane z bezzwrotnego wsparcia finansowego

Reforma 1 (C3.3R1): Ułatwianie inwestycji strategicznych

Celem środka jest opracowanie nowego systemu wspierającego inwestycje strategiczne, mającego na celu stymulowanie działalności inwestycyjnej w kraju poprzez usprawnione zasady i mechanizmy, uproszczenie procedur udzielania licencji i pozwoleń, zmniejszenie obciążeń administracyjnych i zwiększenie efektywności strategicznego otoczenia inwestycyjnego. Definicja inwestycji strategicznych odnosi się do inwestycji w sektorach strategicznych (w tym w sektorze opieki zdrowotnej i społecznej, edukacji, kultury, sportu, środowiska, przemysłu, turystyki, energii, badań naukowych, rozwoju i innowacji), które znacząco przyczyniają się do rozwoju gospodarki.

Reforma polega na wejściu w życie przepisów ułatwiających inwestycje strategiczne w odniesieniu do efektywności uzyskiwania koncesji inwestycyjnych i pozwoleń na budowę. Do przetwarzania inwestycji strategicznych przydziela się specjalny sektor rządowy. Polega ona na przygotowaniu wytycznych operacyjnych, przepływów procesów i innych wymogów ISO 9001:2015 dotyczących włączenia tego procesu do głównego nurtu. Opracowuje protokoły ustaleń z innymi departamentami istotne dla poszczególnych etapów procesu w celu zapewnienia wykonalności mechanizmu przyspieszonego. Ponadto obejmuje ono szkolenie pracowników w zakresie procedur, które mają zostać wprowadzone. Ponadto reforma skorzysta na utworzeniu platformy cyfrowej, która umożliwi cyfrowe stosowanie, badanie i wydawanie pozwoleń na planowanie i budowę za pośrednictwem narzędzia zarządzania aplikacjami i systemu RIG (projekt w ramach komponentu 3.4: „wzmacnianie elektronicznego systemu wydawania pozwoleń na budowę”).

Reforma zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2023 r.

Reforma nr 2 (C3.3R2): Wzmocnienie mechanizmu szybkiej rejestracji działalności gospodarczej

Celem środka jest uproszczenie procedur, cyfryzacja służb rządowych oraz funkcjonowanie centrum wsparcia biznesu, które dostarcza wszelkich niezbędnych i wspierających informacji i usług.

Reforma polega na ustanowieniu interaktywnej platformy cyfrowej, usprawniającej mechanizm szybkiego uruchamiania działalności gospodarczej, który już funkcjonuje. Za pośrednictwem platformy inwestor ma możliwość śledzenia swojego wniosku, ale również właściwe organy będą w stanie współdziałać, wymieniać dokumenty i przetwarzać wniosek.

Reforma zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

Reforma nr 3 (C3.3R3): Modernizacja prawa spółek

Celem środka jest wspieranie poprawy otoczenia biznesu poprzez przegląd ustawy o spółkach, dzięki czemu będzie on jaśniejszy w interpretacji i stosowaniu prawa w praktyce.

Reforma polega na modernizacji cypryjskiego prawa spółek poprzez wykorzystanie najlepszych praktyk z innych jurysdykcji common law w celu zapewnienia podstaw wiedzy i jasności w postaci orzecznictwa i literatury, aby pomóc w interpretacji i stosowaniu prawa w praktyce. Należy również dokonać przeglądu przepisów dotyczących spółek towarzyszących. Ponadto Cypr przydzieli zespół ekspertów prawnych do realizacji projektu usług doradczych i redakcyjnych w zakresie nowych przepisów ustawowych i wykonawczych dotyczących spółek. Ponadto kontrola prawna obejmuje postępowanie upadłościowe przewidziane w prawie spółek, które to postępowanie obejmuje likwidację, rekompensację i kontrolę. Reforma obejmuje również przeprowadzenie testu MŚP podczas przygotowywania projektu ustawy.

Reforma zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

Reforma nr 4 (C3.3R4): Opracowanie i ustanowienie Krajowej Agencji Promocyjnej

Celem reformy jest poprawa dostępu do finansowania dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) poprzez ułatwienie dostępu do pożyczek, gwarancji i finansowania kapitałowego oraz zwiększenie zdolności absorpcyjnej finansowania UE za pomocą narzędzi UE.

Reforma obejmuje ocenę ex ante obejmującą dostęp MŚP do finansowania we wszystkich sektorach gospodarki, ze szczególnym uwzględnieniem zielonej gospodarki i gospodarki o obiegu zamkniętym, możliwości cyfrowych i alternatywnego finansowania. W sprawozdaniu określa się zakres interwencji proponowanego NPA. Strukturę prawną i organizacyjną Krajowej Agencji Promocyjnej określa się po ostatecznym wyborze zakresu jej działalności. Proponowana struktura umożliwia dużą przejrzystość działania i autonomię NPA. Agencja nie działa na podstawie licencji bankowej i w związku z tym nie będzie musiała być a priori skapitalizowana. Nadzór nad wdrażaniem nadzoruje komitet sterujący, w którym uczestniczą przedstawiciele Ministerstwa Finansów oraz Ministerstwa Energii, Handlu i Przemysłu.

Reforma zostanie zakończona do dnia 30 września 2025 r.

Reforma nr 5 (C3.3R5): Inwestor strategiczny Cypryjskiej Giełdy Papierów Wartościowych

Celem reformy jest prywatyzacja cypryjskiej giełdy papierów wartościowych.

Reforma obejmuje obecnie toczącą się procedurę przetargową, w ramach której Cypryjska Giełda Papierów Wartościowych stara się powołać renomowanego niezależnego doradcy lub konsorcjum, dysponującego rozległą wiedzą fachową w celu znalezienia najbardziej odpowiedniego inwestora strategicznego dla cypryjskiej giełdy papierów wartościowych. Etap prywatyzacji umowy zostanie zakończony po ostatecznym zatwierdzeniu przez Izbę Reprezentantów Republiki Cypryjskiej, po spełnieniu wszystkich pozostałych warunków.

Reforma zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2024 r.

Reforma nr 6 (C3.3R6): Zachęty mające na celu wspieranie fuzji i przejęć

Celem środka jest zachęcenie MŚP do zwiększenia ich wielkości.

Reforma obejmuje ukierunkowane zachęty mające na celu wspieranie połączeń lub przejęć przedsiębiorstw w celu zwiększenia skali działalności i zwiększenia konkurencyjności. Reforma polega w szczególności na zatwierdzeniu przez Radę Ministrów sprawozdania i towarzyszącego mu planu działania, po dokonaniu oceny podobnych systemów w UE oraz przeprowadzeniu konsultacji z zainteresowanymi stronami w sprawie konkretnych zachęt do promowania połączeń i przejęć.

Reforma zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2022 r.

Inwestycja 2 (C3.3I2): Utworzenie skrzynki regulacyjnej w celu umożliwienia FinTech

Celem środka jest umożliwienie FinTech, przedsiębiorstwom typu start-up i innym innowacyjnym przedsiębiorstwom rozszerzenia oferty nowych produktów lub usług przez organy regulacyjne tworzące „teren testujący”, który umożliwi im prowadzenie eksperymentów na żywo w kontrolowanym środowisku pod ich nadzorem.

Inwestycja polega na ułatwianiu rozwoju odpowiedniego i atrakcyjnego systemu regulacyjnego w dziedzinie technologii finansowej i innowacyjnych technologii oraz na osiągnięciu równowagi między płynnym wprowadzaniem innowacyjnych produktów lub usług a zapewnieniem ochrony inwestorów.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 września 2024 r.

Inwestycja 3 (C3.3I3): Usługi konsultingowe dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP)

Celem środka jest promowanie rozwoju MŚP na Cyprze i zwiększenie ich konkurencyjności poprzez dostosowane do potrzeb usługi doradcze i inne narzędzia wsparcia pozafinansowego.

Inwestycja polega na zapewnieniu MŚP pomocy eksperckiej, doradztwa biznesowego, ukierunkowanych szkoleń i dopasowania do potrzeb przedsiębiorstw.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r.

Inwestycja 4 (C3.3I4): Program modernizacji cyfrowej przedsiębiorstw

Celem inwestycji jest wzmocnienie integracji technologii cyfrowej z istniejącymi i przyszłymi MŚP mającymi siedzibę na Cyprze. W szczególności środek ten ma na celu wzmocnienie tożsamości cyfrowej przedsiębiorstw, zwiększenie udziału małych i średnich przedsiębiorstw wykorzystujących technologie informacyjno-komunikacyjne, w tym w sektorze handlu elektronicznego, oraz promowanie przedsiębiorczości cyfrowej.

Inwestycja polega na przyznaniu każdemu beneficjentowi dotacji finansowych w wysokości około 30 000 EUR w stosunku do tego, co zainwestował w kwalifikujące się inwestycje na rzecz cyfrowej modernizacji ich przedsiębiorstw.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 5 (C3.3I5): Wspieranie ekstrawersji i otwartości cypryjskich przedsiębiorstw na handel międzynarodowy

Celem inwestycji jest wzmocnienie ekstrowersacji nowych i istniejących dużych, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw prowadzących działalność w dziedzinie produkcji, przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych i przemysłowych, a także dostawców usług.

Inwestycja obejmuje program dotacji o łącznej wartości 8 000 000 EUR dla co najmniej 140 cypryjskich przedsiębiorstw poprzez finansowanie działań wzmacniających ich ekstrowersję dla przedsiębiorstw prowadzących działalność w dziedzinie produkcji/przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych i przemysłowych oraz usługodawców. Wydatki na finansowanie, które można wybrać, mogą obejmować koszty doradztwa i inne kwalifikowalne wydatki, zgodnie z przepisami dotyczącymi pomocy państwa.

Aby zapewnić zgodność środka z wytycznymi technicznymi „Nie powodować znaczących szkód” (2021/C58/01), kryteria kwalifikowalności zawarte w zakresie wymagań i obowiązków w odniesieniu do przyszłych zaproszeń do składania projektów wykluczają następujący wykaz działań 10 : (i) działania związane z paliwami kopalnymi, w tym zastosowania niższego szczebla; (ii) działania w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) prowadzące do osiągnięcia prognozowanych emisji gazów cieplarnianych nie niższych niż odpowiednie poziomy odniesienia; (iii) działalność związana ze składowiskami odpadów, spalarniami i zakładami mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów; oraz (iv) działań, w przypadku których długoterminowe unieszkodliwianie odpadów może szkodzić środowisku naturalnemu. Zakres uprawnień wymaga ponadto, aby można było wybierać wyłącznie działania zgodne z odpowiednimi przepisami unijnymi i krajowymi w zakresie ochrony środowiska.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

Inwestycja 6 (C3.3I6): Finansowany przez państwo fundusz kapitałowy

Celem środka jest ustanowienie funduszu wspierającego wysiłki rządu na rzecz zwiększenia dostępu do alternatywnych źródeł finansowania mającego na celu (i) wspieranie rozwoju gospodarczego i wzrostu gospodarczego oraz zwiększenie konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw na Cyprze; (ii) zwiększenie dostępności alternatywnych źródeł finansowania, w szczególności dla innowacyjnych przedsiębiorstw i przedsiębiorstw typu start-up; oraz (iii) przyczynianie się do wzmocnienia ekosystemu inwestycji kapitałowych i kapitału wysokiego ryzyka.

Inwestycja składa się z procedury przetargowej mającej na celu wybór i wyznaczenie zewnętrznego zarządzającego funduszem na okres inwestycyjny, który przewiduje się na pięć lat.

Aby zapewnić zgodność środka z wytycznymi technicznymi „Nie powodować znaczących szkód” (2021/C58/01), umowa prawna między Cyprem a funduszem odpowiedzialnym za instrument finansowy oraz późniejsza polityka inwestycyjna instrumentu finansowego:

I.wymagać stosowania wytycznych technicznych Komisji dotyczących kontroli zrównoważonego charakteru w odniesieniu do Funduszu InvestEU; oraz

II.wyłączyć z zakresu kwalifikowalności następujący wykaz działań i aktywów: (i) działalność i aktywa związane z paliwami kopalnymi, w tym wykorzystanie na dalszych etapach łańcucha dostaw 11 ; (ii) działania i aktywa w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) prowadzące do osiągnięcia prognozowanych emisji gazów cieplarnianych na poziomie nie niższym niż odpowiednie wskaźniki 12 ; (iii) działalność i majątek związane ze składowiskami odpadów, spalarniami 13 i zakładami mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów 14 ; oraz (iv) działań i aktywów, w przypadku których długoterminowe unieszkodliwianie odpadów może spowodować szkody dla środowiska; oraz

III.wymóg weryfikacji zgodności projektów z odpowiednimi przepisami unijnymi i krajowymi w zakresie ochrony środowiska w podziale na fundusze w odniesieniu do wszystkich transakcji, w tym transakcji zwolnionych z kontroli zrównoważonego rozwoju.

Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r.

G.2.    Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji na potrzeby bezzwrotnego wsparcia finansowego