KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 17.3.2021

COM(2021) 128 final

2018/0209(COD)

KOMUNIKAT KOMISJI
DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

na podstawie art. 294 ust. 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

dotyczący

stanowiska Rady w sprawie przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Program działań na rzecz środowiska i klimatu (LIFE) i uchylającego rozporządzenie (UE) nr 1293/2013

2018/0209 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI
DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

na podstawie art. 294 ust. 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

dotyczący

stanowiska Rady w sprawie przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Program działań na rzecz środowiska i klimatu (LIFE) i uchylającego rozporządzenie (UE) nr 1293/2013

1.Przebieg procedury

2.Przedmiot wniosku Komisji

Nadrzędnym celem wniosku było wsparcie przejścia na nowoczesną i czystą gospodarkę o bardziej zamkniętym obiegu poprzez zapewnienie kontynuacji programu LIFE po roku 2020.

Program LIFE jest jedynym unijnym funduszem przeznaczonym wyłącznie na cele środowiskowe i klimatyczne. Ma on stosunkowo niewielki budżet i jest ukierunkowany na niszowy obszar na pograniczu unijnych programów wspierających z jednej strony badania naukowe i innowacje, w tym związane z nimi demonstracje, a z drugiej strony unijne programy finansowania działań na dużą skalę. W związku z tym program przyczynia się do niwelowania luki między rozwojem nowej wiedzy a wprowadzaniem jej w życie.

Wniosek był następstwem wyników oceny śródokresowej programu LIFE i odpowiednich działań konsultacyjnych.

Podstawę wniosku stanowiło w dużej mierze dotychczasowe rozporządzenie, przy czym zwiększono jego wielkość i zakres zastosowania, aby uwzględnić transformację w kierunku czystej energii, finansowaną obecnie w ramach programu „Horyzont 2020”. Inaczej niż ma to miejsce w przypadku obecnego rozporządzenia LIFE, we wniosku nie zawarto żadnych szczegółowych przepisów dotyczących warunków realizacji, lecz ograniczono się do określenia szerszych celów i rodzajów projektów.

3.Uwagi dotyczące stanowiska Rady

Stanowisko Rady odzwierciedla porozumienie osiągnięte w ramach rozmów trójstronnych. Uwzględnia ono przepisy horyzontalne określone w ramach negocjacji w sprawie wieloletnich ram finansowych (WRF).

W porównaniu z pierwszym czytaniem w Parlamencie Europejskim stanowisko Rady obejmuje następujące główne modyfikacje:

–zniesienie nieograniczonego czasu trwania programu;

–zaproponowanie stosowania rozporządzenia z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2021 r., aby uniknąć próżni prawnej przed jego przyjęciem;

–uwzględnienie celu klimatycznego specyficznego dla programu oraz odniesienia do poziomu ambicji w zakresie różnorodności biologicznej;

–zmniejszenie puli środków budżetowych zgodnie z kwotą przewidzianą w pierwotnym wniosku Komisji;

–dopracowanie propozycji Komisji dotyczącej finansowania skumulowanego i alternatywnego, tak aby umożliwić sprawne wykorzystanie pieczęci doskonałości;

–ograniczenie wsparcia dla porozumień międzynarodowych dotyczących organizacji konferencji wielostronnych;

–usunięcie przepisu dotyczącego udziału konsorcjów w zaproszeniach do składania wniosków, zgodnie z obecną praktyką; oraz

–skreślenie uprawnienia Komisji w zakresie określania dodatkowych warunków uczestnictwa państw trzecich w programie.

Ogólnie rzecz biorąc, porozumienie to stanowi wyważony kompromis między stanowiskami współprawodawców, zachowuje pierwotne cele Komisji i utrzymuje podobny poziom ambicji jak we wniosku Komisji.

4.Oświadczenia Komisji

Komisja złożyła trzy oświadczenia, które znajdują się w załączniku.

5.Podsumowanie

Komisja popiera wyniki negocjacji międzyinstytucjonalnych i może zatem przyjąć stanowisko Rady w pierwszym czytaniu.

DODATEK

Oświadczenia Komisji

1)Oświadczenie Komisji dotyczące logo programu

Komisja ubolewa, że współprawodawcy podjęli decyzję o zachowaniu logo LIFE. Jest to sprzeczne z podejściem horyzontalnym polegającym na rezygnacji z logo poszczególnych programów w ramach przyszłego budżetu długoterminowego. Komisja chciałaby sprawić, aby Europejczycy mogli identyfikować się z Unią jako całością dzięki wykorzystaniu jednolitego symbolu europejskiego w różnych programach.

Symbol ten jest wspólny dla wszystkich instytucji UE i będzie ważnym elementem prostych, spójnych i wiążących wymogów w zakresie komunikacji i widoczności we wszystkich programach.

W celu osiągnięcia ogólnego porozumienia w sprawie programu Komisja może zgodzić się na zachowanie logo LIFE, pod warunkiem że pozostanie ono ograniczone do programu LIFE w przedmiotowym okresie programowania.

Komisja jest w dalszym ciągu przekonana, że kampanie informacyjne i zwiększające widoczność działań UE, skierowane do szerokiej grupy odbiorców, są skuteczniejsze bez stosowania logo poszczególnych programów. W razie potrzeby Komisja może wykazać to współprawodawcom na długo przed negocjacjami dotyczącymi kolejnego okresu programowania.

2)Oświadczenie Komisji w sprawie klauzuli o braku opinii

Komisja przypomina, że jeżeli ustawodawca odchodzi od kryteriów określonych w art. 2 rozporządzenia 182/2011, wybór innej procedury powinien być uzasadniony. Komisja uważa, że warunek skorzystania z procedury sprawdzającej – którym jest fakt, że akt wykonawczy ma „znaczne skutki” – odnosi się do kwoty zaangażowanego budżetu oraz że w przypadku programu LIFE warunek ten nie jest spełniony.

Ponadto Komisja podkreśla, że systematyczne powoływanie się na art. 5 ust. 4 akapit drugi lit. b) rozporządzenia 182/2011 (Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13) jest sprzeczne z literą i duchem tego rozporządzenia. Korzystanie z tego przepisu musi być związane z konkretną potrzebą odstąpienia od zasady, zgodnie z którą Komisja może przyjąć projekt aktu wykonawczego, w przypadku gdy nie została wydana opinia. Jako że jest to wyjątek od zasady ogólnej ustanowionej w art. 5 ust. 4, nie można postrzegać korzystania z akapitu drugiego lit. b) jedynie jako „dyskrecjonalnego uprawnienia” prawodawcy, lecz przepis ten należy interpretować w sposób zawężający, a w związku z tym korzystanie z niego musi być uzasadnione.

3)Oświadczenie Komisji w sprawie wkładu programu LIFE w osiągnięcie poziomu ambicji w zakresie różnorodności biologicznej

Zgodnie z porozumieniem międzyinstytucjonalnym między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami oraz w sprawie nowych zasobów własnych, w tym również harmonogramu wprowadzania nowych zasobów własnych (2018/2070(ACI)), Komisja we współpracy z Radą i Parlamentem określi skuteczną, przejrzystą i kompleksową metodykę monitorowania wydatków związanych z różnorodnością biologiczną w kontekście dążenia do osiągnięcia poziomu ambicji zakładającego przeznaczenie 7,5 % rocznych wydatków w ramach WRF na cele dotyczące różnorodności biologicznej w roku 2024 oraz 10 % rocznych wydatków w ramach WRF na cele dotyczące różnorodności biologicznej w latach 2026 i 2027.

Zgodnie z definicją tej metodyki Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie do dnia 31 lipca 2022 r. wkład rozporządzenia LIFE w osiągnięcie poziomu ambicji w zakresie różnorodności biologicznej. Wydatki w ramach programu LIFE na cele związane z różnorodnością biologiczną będą przedstawiane co roku w dokumentach programowych dotyczących wydatków operacyjnych. Jego wkład w stan ochrony siedlisk i gatunków zostanie przeanalizowany w kontekście oceny śródokresowej przewidzianej na rok 2024, o której mowa w art. 19 rozporządzenia LIFE.