KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 12.1.2021
COM(2021) 19 final
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
w sprawie wspólnego przeglądu wykonania Umowy między Unią Europejską a Australią o przetwarzaniu i przekazywaniu przez przewoźników lotniczych australijskiej służbie celnej i granicznej danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR)
{SWD(2021) 5 final}
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
w sprawie wspólnego przeglądu wykonania Umowy między Unią Europejską a Australią o przetwarzaniu i przekazywaniu przez przewoźników lotniczych australijskiej służbie celnej i granicznej danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR)
Wprowadzenie
Umowa między Unią Europejską a Australią o przetwarzaniu i przekazywaniu przez przewoźników lotniczych australijskiej służbie celnej danych PNR weszła w życie z dniem 1 czerwca 2012 r. Zgodnie z art. 24 ust. 2 tej Umowy między UE i Australią w sprawie danych PNR strony wspólnie dokonują przeglądu wykonania Umowy i wszelkich związanych z nią kwestii rok po jej wejściu w życie, a następnie regularnie.
Wspólny przegląd opiera się na metodyce opracowanej przez zespoły UE i Australii na potrzeby przeprowadzenia pierwszego wspólnego przeglądu Umowy, który miał miejsce w dniach 29–30 sierpnia 2013 r. w Canberze. W 2014 r. Komisja poinformowała o wynikach Parlament Europejski i Radę.
Drugi wspólny przegląd Umowy przeprowadzono w dniu 14 sierpnia 2019 r. w Canberze wraz ze wspólną oceną Umowy. Proces przygotowania wspólnego przeglądu i kolejnego sprawozdania przedstawiono na końcu niniejszego sprawozdania. Dokument roboczy służb Komisji towarzyszący niniejszemu sprawozdaniu zawiera bardziej szczegółowe informacje i kompleksową analizę wszystkich kwestii objętych wspólnym przeglądem.
Proces przygotowywania wspólnego przeglądu i wspólnego sprawozdania
·W dniu 28 czerwca 2019 r., przed wspólnym przeglądem, Komisja przesłała kwestionariusz do Departamentu Spraw Wewnętrznych Australii (zwanego dalej „Departamentem”). Kwestionariusz zawierał szczegółowe pytania dotyczące wykonania Umowy przez Departament oraz zmian organizacyjnych w australijskim systemie. Przed wspólnym przeglądem Departament przekazał pisemny projekt odpowiedzi na pytania zawarte w kwestionariuszu, a następnie ostateczną wersję skonsolidowaną.
·Zespół UE odbył wizytę w sprawie wspólnego przeglądu w dniu 14 sierpnia 2019 r. i uzyskał dostęp do pomieszczeń Departamentu. Zespół UE nie miał dostępu do żadnego systemu przetwarzającego dane PNR.
·Na wniosek Departamentu wszyscy członkowie zespołu UE podpisali umowę o nieujawnianiu jako warunek ich udziału w tym przeglądzie.
·Odpowiedzi na pytania zawarte w kwestionariuszu zostały z Departamentem szczegółowo omówione. Zespół UE miał również możliwość omówienia z urzędnikami Departamentu dalszych kwestii i wszelkich różnych aspektów Umowy.
·Ustalenia zespołu UE przedstawiono w towarzyszącym dokumencie roboczym, który został również udostępniony Departamentowi, dając Australii możliwość wypowiedzenia się na temat nieścisłości i określenia informacji, których nie można publicznie ujawnić.
Wdrożenie zaleceń z 2013 r.
Wszystkie zalecenia z przeglądu z 2013 r. zostały albo w pełni wdrożone, albo wdrażanie jest w toku.
We wspólnym przeglądzie z 2013 r. stwierdzono, że Australia w pełni wdrożyła Umowę, wypełnia swoje zobowiązania w zakresie zabezpieczeń służących ochronie danych zawartych w Umowie oraz przetwarzała dane PNR zgodnie z ściśle określonymi w niej warunkami. W szczególności wykazano, że Australia nie przetwarza żadnych danych szczególnie chronionych przechowywanych w zbiorach danych PNR uzyskanych na mocy umowy i aktywnie dąży do dalszej poprawy automatycznej identyfikacji i usuwania danych szczególnie chronionych, jeżeli zostaną one przekazane przez przewoźników lotniczych. Ponadto ukierunkowany sposób, w jaki Australia oceniała dane PNR w oparciu o wskaźniki ryzyka, wykazał, że dostęp do danych osobowych został skutecznie zminimalizowany. Ponadto przetwarzanie danych PNR na mocy Umowy podlegało niezależnemu nadzorowi na wysokim szczeblu prowadzonemu przez Urząd Australijskiego Komisarza ds. Informacji.
Dodatkowo zespół UE zwrócił się do Australii o wdrożenie środków zapewniających maskowanie po upływie trzech lat wszystkich elementów danych, które mogłyby posłużyć do identyfikacji pasażera, którego dotyczą dane PNR. Do przeglądu z 2019 r. środki te zostały wdrożone i codziennie prowadzony jest zautomatyzowany proces identyfikacji tych danych, od otrzymania których upłynęły trzy lata.
Po przeglądzie z 2013 r. zalecono Australii ustanowienie mechanizmu sprawozdawczości, który umożliwi jej informowanie państw członkowskich, czy dane PNR otrzymane na mocy Umowy lub informacje analityczne zawierające takie dane mają być później przekazane państwom trzecim. Biorąc pod uwagę informacje uzyskane podczas przeglądu z 2019 r., zespół UE uważa, że można dokonać dalszych usprawnień opracowywania mechanizmów sprawozdawczości, i wydał w tym zakresie zalecenie. Ponadto po przeglądzie z 2013 r. zalecono, aby Australia zapewniła gwarancje określone w Umowie również w odniesieniu do pobranych danych PNR. Zgodnie z informacjami uzyskanymi podczas przeglądu z 2019 r. wymiana informacji na temat danych PNR musi oprócz warunków Umowy w sprawie danych PNR spełniać szczegółowe przepisy dotyczące ujawniania informacji, a w przypadku pobranych danych przekazywanych partnerskim organom ścigania stosuje się odpowiednie zastrzeżenie. Po przeglądzie z 2013 r. zalecono również Australii wzmożenie wysiłków w kierunku zapewnienia wzajemności i proaktywnego przekazywania informacji analitycznych pochodzących z danych PNR państwom członkowskim, a w stosownych przypadkach także Europolowi i Eurojustowi. Chociaż dokonano ulepszeń i chociaż Departament w pełni przestrzega zawartych w art. 6 Umowy postanowień dotyczących współpracy policyjnej i sądowej, zespół UE zauważa, że nadal istnieje możliwość poprawy i lepszej współpracy z państwami członkowskimi UE, Europolem i Eurojustem.
Wyniki wspólnego przeglądu z 2019 r.
Zespół UE ponownie stwierdził, że Australia wdrożyła Umowę zgodnie z określonymi w niej warunkami. Departament przestrzega zobowiązań w zakresie zabezpieczeń służących ochronie danych i przetwarzał dane PNR w ścisłej zgodności z warunkami określonymi w umowie. Departament przestrzega obowiązku niedyskryminacji i obowiązku nieprzetwarzania danych szczególnie chronionych. Ponadto Departament wypełnia swój obowiązek zapewnienia prawa dostępu do danych, ich poprawiania, usuwania i dochodzenia roszczeń, a przetwarzanie danych PNR podlega niezależnemu nadzorowi na wysokim szczeblu ze strony Urzędu Australijskiego Komisarza ds. Informacji.
Wzywa się jednak Australię do zastosowania się do następujących zaleceń:
-usprawnić proces wymiany danych PNR i współpracy operacyjnej między Europolem, Eurojustem, właściwymi organami państw członkowskich i właściwymi organami Australii;
-wprowadzić mechanizmy mające na celu natychmiastowe usuwanie danych szczególnie chronionych, jeżeli zostaną one przekazane przez przewoźników lotniczych (zespół UE przyjmuje do wiadomości otrzymane w międzyczasie potwierdzenie Departamentu, że rozpoczęto już prace nad wdrożeniem tych mechanizmów);
-zapewnić ograniczenie praw dostępu urzędników do danych PNR;
-w przypadku okresowych ocen dokonywanych przez Urząd Australijskiego Komisarza ds. Informacji – uwzględnić również zgodność z innymi odpowiednimi zasadami w kontekście przetwarzania danych PNR, takimi jak transgraniczne ujawnianie danych osobowych lub usuwanie danych szczególnie chronionych;
-wprowadzić kontrole następcze w celu zapewnienia, że spełnione będą wszystkie warunki określone w art. 18, w szczególności dotyczące szczególnych ograniczeń dostępu do informacji, ich wykorzystywania i dalszego ujawniania;
-wywiązać się ze swoich zobowiązań do ustanowienia mechanizmu sprawozdawczego w celu przekazywania informacji zgodnie z art. 19 i wspólną deklaracją do Umowy, w tym państwom członkowskim UE, jeśli dane obywatela lub rezydenta Unii Europejskiej są przekazywane państwu trzeciemu;
-poprawić informowanie pasażerów w związku z przetwarzaniem danych PNR oraz zachęcać przewoźników lotniczych do dostarczania pasażerom informacji dotyczących gromadzenia, przetwarzania i celu wykorzystywania tych danych.