KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 16.11.2020

COM(2020) 754 final

2020/0333(NLE)

Wniosek

DECYZJA WYKONAWCZA RADY

w sprawie udzielenia Irlandii tymczasowego wsparcia na podstawie rozporządzenia Rady (UE) 2020/672 w celu zmniejszenia zagrożeń związanych z bezrobociem w sytuacji nadzwyczajnej, jaka wystąpiła w związku z pandemią COVID-19

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Rozporządzenie Rady (UE) 2020/672 („rozporządzenie w sprawie SURE”) określa ramy prawne udzielania pomocy finansowej Unii państwom członkowskim, które w wyniku pandemii COVID-19 doświadczają poważnych zakłóceń gospodarczych lub są nimi istotnie zagrożone. Wsparcie w ramach SURE służy finansowaniu przede wszystkim mechanizmów zmniejszonego wymiaru czasu pracy lub podobnych środków służących ochronie pracowników i osób samozatrudnionych, a tym samym zmniejszeniu skali bezrobocia i utraty dochodów, a dodatkowo także finansowaniu niektórych środków ochrony zdrowia, w szczególności w miejscu pracy.

W dniu 27 października 2020 r. Irlandia zwróciła się z wnioskiem o pomoc finansową Unii na podstawie rozporządzenia w sprawie SURE. Zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie SURE Komisja skonsultowała się z władzami Irlandii w celu zweryfikowania nagłego i znacznego wzrostu faktycznych i planowanych wydatków związanych bezpośrednio z tymczasowym programem dofinansowania wynagrodzeń przyjętym w odpowiedzi na pandemię COVID-19. Program przewiduje w szczególności dofinansowanie części kosztów wynagrodzeń ponoszonych przez pracodawcę, w sytuacji gdy jego przedsiębiorstwo zostało dotknięte ograniczeniami wprowadzonymi w wyniku kryzysu związanego z COVID-19. Program jest dostępny dla pracodawców, którzy nie zwalniają pracowników, i ma na celu wspieranie rentowności przedsiębiorstw i utrzymanie stosunku pracy między pracodawcą a pracownikiem. Program funkcjonował od 26 marca 2020 r. do 31 sierpnia 2020 r. Początkowo, do 3 maja 2020 r., w ramach programu pracodawcom zwracano maksymalnie 410 EUR tygodniowo na każdego kwalifikującego się pracownika. Od 4 maja 2020 r. program dofinansowań przekształcono w system opierający się na poprzednim tygodniowym wynagrodzeniu netto każdego pracownika: pracodawca otrzymywał zwrot od 70 % do 85 % zarobków netto pracownika, do maksymalnej wysokości 350 EUR lub 410 EUR tygodniowo, w zależności od poziomu wynagrodzenia.

Irlandia przekazała Komisji stosowne informacje.

Uwzględniając dostępne dowody, Komisja zwraca się do Rady z wnioskiem o przyjęcie decyzji wykonawczej o udzieleniu Irlandii pomocy finansowej na podstawie rozporządzenia w sprawie SURE w celu wsparcia powyższego środka.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

•Spójność z innymi politykami Unii

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

•Proporcjonalność

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

•Ocena skutków

4.WPŁYW NA BUDŻET

Oprócz gwarancji udzielanych przez państwa członkowskie przewidziano także inne zabezpieczenia na potrzeby zapewnienia stabilności finansowej systemu:

·rygorystyczne i zachowawcze podejście do zarządzania finansowego;

·stworzenie portfela pożyczek, co ogranicza w przypadku poszczególnych państw członkowskich ryzyko koncentracji, roczną ekspozycję i nadmierną ekspozycję, zapewniając jednocześnie przyznanie wystarczających zasobów państwom najbardziej potrzebującym; oraz

·możliwość rolowania długu.

2020/0333 (NLE)

Wniosek

DECYZJA WYKONAWCZA RADY

w sprawie udzielenia Irlandii tymczasowego wsparcia na podstawie rozporządzenia Rady (UE) 2020/672 w celu zmniejszenia zagrożeń związanych z bezrobociem w sytuacji nadzwyczajnej, jaka wystąpiła w związku z pandemią COVID-19

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) 2020/672 z dnia 19 maja 2020 r. w sprawie ustanowienia europejskiego instrumentu tymczasowego wsparcia w celu zmniejszenia zagrożeń związanych z bezrobociem w sytuacji nadzwyczajnej (SURE), jaka wystąpiła w związku z pandemią COVID-19 1 , w szczególności jego art. 6 ust. 1,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)W dniu 27 października 2020 r. Irlandia zwróciła się do Unii o pomoc finansową w celu uzupełnienia krajowych działań w celu uwzględnienia wpływu pandemii COVID-19 oraz w celu reakcji na konsekwencje społeczno-gospodarcze pandemii dla pracowników i osób samozatrudnionych.

(2)Należy się spodziewać, że pandemia COVID-19 oraz nadzwyczajne środki wdrożone przez Irlandię, aby zapobiec jej rozprzestrzenianiu się oraz złagodzić jej skutki społeczno-gospodarcze i zdrowotne, będą miały ogromny wpływ na finanse publiczne. Zgodnie z prognozą Komisji z jesieni 2020 r. przewiduje się, że na koniec 2020 r. deficyt oraz dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych w Irlandii wyniosą odpowiednio 6,8 % i 63,1 % produktu krajowego brutto (PKB), zaś PKB Irlandii spadnie w 2020 r. o 2,3 %.

(3)Pandemia COVID-19 wyłączyła znaczną część ludności Irlandii z aktywności zawodowej. Sytuacja ta doprowadziła do nagłego i znacznego wzrostu wydatków publicznych w Irlandii w związku z tymczasowym programem dofinansowania wynagrodzeń, przedstawionym w motywie 4.

(4)Ustawa z 2020 r. o środkach nadzwyczajnych w interesie publicznym (COVID-19) (art. 28) „Tymczasowy program dofinansowania wynagrodzeń w związku z COVID-19”, ujęta we wniosku Irlandii z dnia 27 października 2020 r., przewiduje dofinansowanie części kosztów wynagrodzeń ponoszonych przez pracodawcę, w sytuacji gdy jego przedsiębiorstwo zostało dotknięte ograniczeniami wprowadzonymi w wyniku kryzysu związanego z COVID-19. Program jest dostępny dla pracodawców, którzy nie zwalniają pracowników, i ma na celu wspieranie rentowności przedsiębiorstw i utrzymanie stosunku pracy między pracodawcą a pracownikiem. Program funkcjonował od 26 marca 2020 r. do 31 sierpnia 2020 r. Początkowo, do 3 maja 2020 r., w ramach programu pracodawcom zwracano maksymalnie 410 EUR tygodniowo na każdego kwalifikującego się pracownika. Od 4 maja 2020 r. program dofinansowań przekształcono w system opierający się na poprzednim tygodniowym wynagrodzeniu netto każdego pracownika: pracodawca otrzymywał zwrot od 70 % do 85 % zarobków netto pracownika, do maksymalnej wysokości 350 EUR lub 410 EUR tygodniowo, w zależności od poziomu wynagrodzenia.

(5)Irlandia spełnia warunki dotyczące zwrócenia się z wnioskiem o pomoc finansową, które określono w art. 3 rozporządzenia (UE) 2020/672. Irlandia przedstawiła Komisji odpowiednie dowody potwierdzające, że faktyczne wydatki publiczne wzrosły od dnia 1 lutego 2020 r. o 2 473 887 900 EUR w związku ze zwiększeniem kwoty bezpośrednio powiązanej z tymczasowym programem dofinansowania wynagrodzeń. Stanowi to nagły i znaczny wzrost, ponieważ nowy środek obejmuje znaczną część przedsiębiorstw i ludności aktywnej zawodowo w Irlandii.

(6)Komisja skonsultowała się z Irlandią oraz zweryfikowała nagły i znaczny wzrost faktycznych i planowanych wydatków publicznych związanych bezpośrednio z mechanizmami zmniejszonego wymiaru czasu pracy oraz podobnymi środkami wymienionymi we wniosku z dnia 27 października 2020 r., zgodnie z art. 6 rozporządzenia (UE) 2020/672.

(7)Należy zatem udzielić pomocy finansowej, aby pomóc Irlandii w przezwyciężeniu skutków społeczno-gospodarczych poważnych zakłóceń gospodarczych spowodowanych przez pandemię COVID-19. Komisja powinna podejmować decyzje dotyczące terminów zapadalności, wysokości i uruchamiania rat i transz w ścisłej współpracy z organami krajowymi.

(8)Niniejsza decyzja powinna pozostawać bez uszczerbku dla wyniku jakichkolwiek procedur dotyczących zakłóceń funkcjonowania rynku wewnętrznego, które mogą zostać podjęte, w szczególności na mocy art. 107 i 108 TFUE. Niniejsza decyzja nie uchyla obowiązku powiadomienia Komisji przez państwo członkowskie, na mocy art. 108 TFUE, o przypadkach potencjalnej pomocy państwa.

(9)Decyzję o udzieleniu pomocy finansowej podjęto, uwzględniając istniejące i przewidywane potrzeby Irlandii, a także już przedłożone lub planowane wnioski pozostałych państw członkowskich o pomoc finansową na mocy rozporządzenia (UE) 2020/672, z uwzględnieniem zasad równego traktowania, solidarności, proporcjonalności i przejrzystości,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Irlandia spełnia warunki określone w art. 3 rozporządzenia (UE) 2020/672.

Artykuł 2

1.Unia udziela Irlandii pożyczki do maksymalnej wysokości 2 473 887 900 EUR. Maksymalny średni okres wymagalności pożyczki wynosi 15 lat.

2.Okres dostępności pomocy finansowej udzielonej na podstawie niniejszej decyzji wynosi 18 miesięcy od pierwszego dnia, w którym niniejsza decyzja staje się skuteczna.

3.Komisja udostępnia Irlandii pomoc finansową Unii w maksymalnie dziesięciu ratach. Rata może zostać wypłacona w jednej transzy lub w kilku transzach. Okresy wymagalności transz w ramach pierwszej raty mogą być dłuższe niż maksymalny średni okres wymagalności, o którym mowa w ust. 1. W takich przypadkach okresy wymagalności kolejnych transz są ustalane tak, aby maksymalny średni okres wymagalności, o którym mowa w ust. 1, osiągnięto po wypłacie wszystkich rat.

4.Warunkiem uruchomienia pierwszej raty jest wejście w życie umowy pożyczki, o której mowa w art. 8 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2020/672.

5.Irlandia pokrywa koszty finansowania poniesione przez Unię, o których mowa w art. 4 rozporządzenia (UE) 2020/672, w odniesieniu do każdej raty, powiększone o wszelkie opłaty, koszty i wydatki poniesione przez Unię, które wynikają z rodzaju finansowania związanego z pożyczką udzieloną zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu.

6.Komisja decyduje o wysokości oraz o uruchomieniu rat, a także o wysokości transz.

Artykuł 3

Irlandia może finansować tymczasowy program dofinansowania wynagrodzeń, przewidujący dofinansowanie części kosztów wynagrodzeń ponoszonych przez pracodawcę, w sytuacji gdy jego przedsiębiorstwo zostało dotknięte ograniczeniami wprowadzonymi w wyniku kryzysu związanego z COVID-19 i w której utrzymany zostaje stosunek pracy, jak przewidziano w Ustawie z 2020 r. o środkach nadzwyczajnych w interesie publicznym (COVID-19) (art. 28) „Tymczasowy program dofinansowania wynagrodzeń w związku z COVID-19”.

Artykuł 4

Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Irlandii.

Niniejsza decyzja staje się skuteczna z dniem jej notyfikacji adresatowi.

Artykuł 5

Niniejsza decyzja jest publikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

(1)    Dz.U. L 159 z 20.5.2020, s. 1.