KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 14.10.2020

COM(2020) 652 final

2020/0300(COD)

Wniosek

DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie ogólnego unijnego programu działań w zakresie środowiska do 2030 r.

UZASADNIENIE

1.    KONTEKST WNIOSKU

W dniu 4 grudnia 2019 r. Europejska Agencja Środowiska (EEA) opublikowała swoje sprawozdanie pt. „Środowisko Europy 2020 – stan i prognozy” (SOER) 1 , którego wyniki pozbawiają złudzeń. Obecnie stoimy przed wyzwaniami środowiskowymi, klimatycznymi i wyzwaniami w zakresie zrównoważonego rozwoju o bezprecedensowej skali i stopniu pilności, wymagającymi niezwłocznego podjęcia skoncentrowanych działań i przyjęcia rozwiązań systemowych. Realizacja unijnych polityk w zakresie ochrony środowiska przyniosła znaczne korzyści na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci bez wpływu na długoterminową konkurencyjność UE, a w ostatnich latach na kształt dorobku prawnego UE coraz większy wpływ mają ambitne długoterminowe cele, wizja i polityki ujęte w ramach strategicznych, które skutecznie przyczyniają się do ograniczenia obciążeń dla środowiska. Muszą jednak zostać podjęte dalsze zdecydowane działania na szczeblu unijnym i światowym w świetle utraty różnorodności biologicznej i degradacji usług ekosystemowych, zmiany klimatu i jej skutków oraz niezrównoważonego wykorzystania zasobów, zanieczyszczenia i powiązanych zagrożeń dla zdrowia i dobrostanu człowieka, przyrody, ekosystemów i gospodarki.

W dniu 11 grudnia 2019 r. w odpowiedzi na te wyzwania Komisja Europejska przyjęła Europejski Zielony Ład 2 – ambitny program, którego realizacja ma sprawić, że do 2050 r. Europa stanie się pierwszym neutralnym dla klimatu kontynentem, a także ma zapewnić ochronę, zachowanie i poprawę kapitału naturalnego UE oraz ochronę zdrowia i dobrostanu obywateli przed zagrożeniami i negatywnymi skutkami związanymi ze środowiskiem. W programie tym – który opiera się na modelu regeneracyjnego wzrostu, przynoszącym więcej korzyści niż strat – określono priorytety w zakresie ochrony środowiska na najbliższe lata oraz unijny cel polegający na transformacji gospodarki UE z myślą o zrównoważonej przyszłości, tak aby nikt nie został pozostawiony w tyle, a żeby osiągnąć te cele w praktyce w ramach programu opracowano zbiór strategii politycznych, które przyniosą głęboką transformację, oraz wezwano Unię do wzmocnienia swojej pozycji lidera na forum światowym w kwestiach klimatycznych i środowiskowych.

W następstwie szerokiej debaty na temat komunikatu pt. „Czysta planeta dla wszystkich” 3 w marcu 2020 r. UE przedstawiła swoją długoterminową strategię na podstawie porozumienia paryskiego w ramach Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu 4 , zobowiązując się do osiągnięcia gospodarki neutralnej dla klimatu do roku 2050. Komisja zaproponowała zapisanie tego celu w Europejskim prawie o klimacie 5 . Komisja Europejska przyjęła również szereg nowych inicjatyw strategicznych, w szczególności Nowy plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym na rzecz czystszej i bardziej konkurencyjnej Europy 6 , strategię na rzecz bioróżnorodności 2030 7 i strategię „od pola do stołu” 8 .

UE przyjęła również kompleksowe środki w odpowiedzi na kryzys związany z COVID-19, który ma negatywny wpływ na życie i środki utrzymania oraz jest źródłem bezprecedensowych wyzwań w zakresie kształtowania polityki, przy czym sytuacja jest tym trudniejsza, że nastąpiło poważne pogorszenie koniunktury gospodarczej. W planie odbudowy Next Generation EU, zaproponowanym przez Komisję Europejską w dniu 27 maja 2020 r. i zatwierdzonym na nadzwyczajnym posiedzeniu Rady Europejskiej, które odbyło się w lipcu 2020 r., podkreślono status Europejskiego Zielonego Ładu jako nowej strategii Europy na rzecz wzrostu i jego roli w zakresie osiągnięcia zrównoważonej i szybkiej odbudowy, a także w zakresie zapewnienia długoterminowej przewidywalności w kierunku osiągnięcia neutralności klimatycznej i ostatecznie sprawiedliwej i uczciwej transformacji, w ramach której nikt nie zostaje pozostawiony w tyle. 8. unijny program działań w zakresie środowiska, w którym określono tę samą długoterminową wizję i te same cele priorytetowe co w Zielonym Ładzie, przyczyni się do realizacji unijnego wspólnego zobowiązania w zakresie ekologicznej odbudowy gospodarki.

Unijne programy działań w zakresie środowiska wyznaczają kierunek rozwoju unijnej polityki w zakresie środowiska od wczesnych lat 70. XX wieku. Siódmy program działań w zakresie środowiska (7. EAP) przestanie obowiązywać w dniu 31 grudnia 2020 r., a w jego art. 4 ust. 3 zobowiązano Komisję, by w razie potrzeby przedstawiła wniosek dotyczący ósmego programu działań w zakresie środowiska (8. EAP) w odpowiednim terminie umożliwiającym uniknięcie luki między 7. EAP a 8. EAP. W komunikacie „Europejski Zielony Ład” Komisja ogłosiła przyjęcie nowego unijnego programu działań w zakresie środowiska.

Rada, Parlament Europejski i Komitet Regionów wezwały Komisję do przedstawienia wniosku dotyczącego 8. EAP najpóźniej na początku 2020 r.

2.    PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

Niniejszy wniosek dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie nowego ogólnego unijnego programu działań w zakresie środowiska do 2030 r. opiera się na art. 192 ust. 3 TFUE. Aby zapewnić odpowiedzialność UE i jej państw członkowskich za przedmiotowy program oraz osiągnięcie przez nie jego celów priorytetowych, w niniejszym wniosku dotyczącym decyzji określa się ramy ułatwiające wspomagające osiągnięcie celów priorytetowych oraz gwarantuje się regularny pomiar postępów w kierunku osiągnięcia tych celów.

Cele niniejszego wniosku dotyczącego decyzji nie mogą być w wystarczającym stopniu osiągnięte samodzielnie przez poszczególne państwa członkowskie. Ponieważ polityka w zakresie środowiska i klimatu stanowi w Unii strefę kompetencji dzielonych i politykę zdecentralizowaną, jednym z celów niniejszego programu jest określenie wspólnej odpowiedzialności wszystkich trzech instytucji Unii i państw członkowskich za cele programu za sprawą wyznaczenia przewidywalnych ram i kierunku działania na potrzeby decydentów i innych zainteresowanych stron, w tym regionów i miast, przedsiębiorstw, partnerów społecznych, organizacji społeczeństwa obywatelskiego i poszczególnych obywateli.

3.    WYNIKI OCEN I KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI

W dniu 15 maja 2019 r. Komisja opublikowała sprawozdanie z oceny 7. EAP 9 . Publikację sprawozdania poprzedził szeroko zakrojony proces konsultacji prowadzonych w 2018 r., które obejmowały otwarte konsultacje publiczne, ukierunkowane konsultacje wśród państw członkowskich, ukierunkowane konsultacje z zainteresowanymi stronami, a także dwa warsztaty publiczne.

Z oceny 7. EAP wynika, że zasadniczo jest to skuteczne narzędzie strategiczne na wysokim poziomie przyczyniające się do wytyczania polityki ochrony środowiska. EAP ma pozytywny wpływ na uwzględnienie i udoskonalenie polityki ochrony środowiska, a poza tym wiele podmiotów wykorzystuje EAP również jako narzędzie do planowania zapewniające ciągłość polityki ochrony środowiska, w tym dzięki jego długoterminowej wizji, odpowiedzialności i przewidywalności działań Komisji Europejskiej. Zasadniczo uznano, że cele priorytetowe 7. EAP, w szczególności wizja programu na 2050 r., są nadal aktualne.

W dniu 22 listopada 2017 r. Parlament Europejski opublikował ocenę wdrożenia 7. EAP 10 , a następnie w dniu 6 marca 2018 r. – sprawozdanie z jego wdrożenia, a w dniu 17 kwietnia 2018 r. – rezolucję 11 .

W dniu 31 lipca 2018 r. Europejski Komitet Regionów opublikował badanie dotyczące lokalnego i regionalnego wymiaru 8. EAP 12 , a następnie opinię 13 przyjętą w dniu 7 lutego 2019 r.

W ramach działań następczych w związku z dyskusjami prowadzonymi na nieformalnym posiedzeniu Rady ds. Środowiska, które odbyło się w dniach 29 i 30 października 2018 r. w Grazu (Austria), w dniach 11–12 czerwca 2019 r. w Hainburgu (Austria) zorganizowano warsztaty dotyczące przyszłego unijnego programu działań w zakresie środowiska. W dniu 4 października 2019 r. Rada przyjęła konkluzje pt. „8. program działań w zakresie środowiska – »Wspólnie odwracamy tendencje«” 14 podczas prezydencji Finlandii w Radzie Unii Europejskiej.

4.    WPŁYW NA BUDŻET

Niniejszy wniosek dotyczący decyzji opracowano zgodnie z wnioskiem Komisji dotyczącym unijnych wieloletnich ram finansowych 2021–2027. Niniejszy wniosek obejmuje ocenę skutków finansowych, w której wskazano na potrzebę przekazania dodatkowych zasobów Europejskiej Agencji Środowiskowej (EEA) i Europejskiej Agencji Chemikaliów (ECHA) na wsparcie nowych ram monitorowania, pomiaru i sprawozdawczości dotyczących przedmiotowego programu.

Zaangażowanie Europejskiej Agencji Środowiska (EEA) i Europejskiej Agencji Chemikaliów (ECHA) ma kluczowe znaczenie dla realizacji tych prac i osiągnięcia celów 8. EAP. Na nowe ramy monitorowania i sprawozdawczości, zaproponowane w odniesieniu do 8. EAP, będą składały się w jak największym stopniu istniejące narzędzia i wskaźniki monitorowania opierające się głównie na europejskich statystykach oraz danych EEA i ECHA, co ma zapobiec powielaniu i ograniczyć obciążenie administracyjne państw członkowskich. Oznacza to, że agencjom tym powierza się dodatkowe zadania tak, aby mogły w pełni przyczynić się do osiągnięcia priorytetów i stworzenia warunków podstawowych określonych w art. 3 i 4 programu.

5.    ELEMENTY FAKULTATYWNE

Objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

Nadrzędnym celem 8. EAP jest przyspieszenie przejścia Unii na neutralną dla klimatu, zasobooszczędną, czystą gospodarkę o obiegu zamkniętym w sprawiedliwy sposób sprzyjający włączeniu społecznemu oraz osiągnięcie celów środowiskowych oenzetowskiej agendy 2030 i jej celów zrównoważonego rozwoju, całkowicie zgodnych z celami środowiskowymi i klimatycznymi Europejskiego Zielonego Ładu.

Artykuł 1

Niniejszy wniosek służy zwiększeniu spójności i synergii między działaniami na wszystkich poziomach zarządzania dzięki zintegrowanemu pomiarowi postępów w kierunku osiągnięcia celów środowiskowych i klimatycznych. Zgodnie z przyjętą w ramach Europejskiego Zielonego Ładu zasadą „nie szkodzić” we wniosku wspiera się ograniczenie obciążeń dla środowiska i klimatu oraz umacnia się zintegrowane podejście do rozwoju i wdrażania polityki, w szczególności poprzez uwzględnienie zrównoważonego rozwoju we wszystkich istotnych inicjatywach i projektach na szczeblu krajowym i unijnym.

Artykuł 2

Unia i jej państwa członkowskie ponoszą wspólną odpowiedzialność za osiągnięcie celów środowiskowych i klimatycznych, co wymaga podjęcia działania przez wszystkie podmioty, rządy na szczeblu unijnym, krajowym, regionalnym i lokalnym, partnerów społecznych, społeczeństwo obywatelskie, obywateli i przedsiębiorstwa.

W art. 2 określono tematyczne cele priorytetowe w kontekście długoterminowego celu na rok 2050 – „Dobra jakość życia z uwzględnieniem ograniczeń naszej planety”, określonego już w 7. EAP.

Artykuł 3

W komunikacie „Europejski Zielony Ład” podkreśla się konieczność zadbania o to, by strategie polityczne i przepisy były egzekwowane i przyniosły wymierne rezultaty.

Art. 3 stanowi podstawę dla wspólnego zrozumienia i zobowiązania w odniesieniu do warunków podstawowych koniecznych do osiągnięcia tych tematycznych celów priorytetowych, co zapewnia spójne wdrażanie na odpowiednim poziomie. Komisja zapowiedziała, że ulepszy swoje wytyczne i narzędzia wspierające lepsze stanowienie prawa pod kątem ich skuteczności w kwestiach zrównoważonego rozwoju i innowacji, tak by wszystkie unijne inicjatywy były zgodne z ekologiczną zasadą „nie szkodzić”.

Artykuł 4

Chociaż poszczególne instrumenty legislacyjne w zakresie ochrony środowiska wymagają przedstawiania regularnych sprawozdań przez państwa członkowskie na temat konkretnych obszarów polityki ochrony środowiska, w prawie Unii nie przewidziano kompleksowych ram mających na celu zapewnienie skoordynowanego podejścia do ogólnego osiągnięcia unijnych celów środowiskowych. W ramach Europejskiego Zielonego Ładu ogłoszono, że nowy unijny program działań w zakresie środowiska będzie obejmował nowy mechanizm monitorowania służący zapewnieniu, by Unia pozostała na dobrej drodze do osiągnięcia swoich celów środowiskowych.

Ramy monitorowania 8. EAP powinny pozostawać bez uszczerbku dla istniejących narzędzi w zakresie sprawozdawczości i zarządzania w kwestiach środowiskowych i klimatycznych, w tym narzędzi w zakresie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu.

–Pomiar postępów w kierunku osiągnięcia celów środowiskowych i klimatycznych w szerszym kontekście zrównoważonego rozwoju, dobrostanu i odporności

Pomiar postępów poczynionych przez UE i jej państwa członkowskie w kierunku osiągnięcia oenzetowskich celów zrównoważonego rozwoju 2030 wymaga zintegrowanych ram w zakresie celów środowiskowych, społecznych i gospodarczych. Rada 15 i Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny 16 wezwały do pomiaru wyników gospodarczych i postępów społecznych nie tylko „w oparciu o PKB” oraz do przejścia na stosowanie „dobrobytu” jako drogowskazu działań politycznych, co popiera również Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju 17 . Posłowie do Parlamentu Europejskiego zorganizowali w 2018 r. konferencję pod hasłem „post-growth” 18 z udziałem zainteresowanych stron.

W tym kontekście ramy monitorowania 8. EAP zapewnią wkład w zakresie środowiska i klimatu w ogólne unijne działania na rzecz pomiaru postępów w kierunku zapewnienia zrównoważonego rozwoju, dobrostanu i odporności, w tym odporności na klęski żywiołowe; na ich podstawie osoby odpowiedzialne za wyznaczanie kierunków polityki i zainteresowane strony powinny orientować się, czy Unia i państwa członkowskie znajdują się na dobrej drodze do osiągnięcia transformacji systemowej.

Określenie ram monitorowania 8. EAP należy również rozpatrywać w kontekście innych działań w zakresie zarządzania i monitorowania, w szczególności w kontekście europejskiego semestru, sprawozdania monitorującego Eurostatu dotyczącego celów zrównoważonego rozwoju oraz rocznego sprawozdania dotyczącego prognozy strategicznej, które również bazują na dostępnych danych i wskaźnikach najistotniejszych z punktu widzenia konkretnych celów polityki. Chociaż takie narzędzia w zakresie zarządzania i monitorowania służą różnym celom, to jednak powinny być w coraz większym stopniu wzajemnie powiązane, co prowadzi do dalszej poprawy ich spójności.

–W kierunku zestawu głównych wskaźników 8. EAP

Monitorowaniem siódmego unijnego programu działań w zakresie środowiska zajmowała się Europejska Agencja Środowiska, która publikowała roczne sprawozdania na temat indeksu środowiskowego 19 . Na potrzeby monitorowania celów priorytetowych 7. EAP opracowano tablicę wyników obejmującą niemal 30 wskaźników.

Ramy monitorowania 8. EAP powinny odzwierciedlać nowe cele priorytetowe programu. Ramy te powinny obejmować ograniczoną liczbę kluczowych wskaźników umożliwiających komunikację na wysokim poziomie, dającą spójny obraz stanu środowiska, głównych obciążeń i skuteczności podejmowanych działań. Takie wskaźniki powinny być również istotne z punktu widzenia ogólnych celów polegających na zwiększeniu dobrostanu i odporności naszych gospodarek i społeczeństw.

W ramach wybranych głównych wskaźników 8. EAP zostaną należycie uwzględnione kierunki bieżących prac w celu poprawy monitorowania różnorodności biologicznej, gospodarki o obiegu zamkniętym i dążenia do osiągnięcia zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń – wszystkie te prace mają zostać zakończone najpóźniej na przełomie lat 2021 i 2022 – a także innych narzędzi monitorowania obejmujących politykę w zakresie środowiska i klimatu, w tym zarządzanie unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu. Taki zestaw wskaźników powinien bazować na danych dostępnych w państwach członkowskich i na szczeblu Unii, w szczególności na danych pochodzących od Europejskiej Agencji Środowiska, a także z Europejskiego Systemu Statystycznego.

Europejska Agencja Środowiska i Europejska Agencja Chemikaliów wspierają Komisję w zakresie poprawy dostępności i istotności danych. Dotyczy między innymi eliminacji luk wskaźnikowych, w szczególności monitorowania polityki dotyczącej dążenia do osiągnięcia zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń oraz powiązań między polityką środowiskową, społeczną i zdrowotną.

Ustanowieniu ram monitorowania 8. EAP będzie towarzyszyło utworzenie nowej bazy danych indeksów środowiskowych – internetowej, łatwo dostępnej biblioteki indeksów stanowiącej kompletny i uporządkowany przegląd kilkuset istniejących indeksów środowiskowych.

–Ograniczenia planety

Proces rozwoju ram monitorowania 8. EAP to szansa na przeanalizowanie potencjału bieżącego kierunku prac we Wspólnym Centrum Badawczym Komisji, w Europejskiej Agencji Środowiska i innych instytucjach nad ograniczeniami planety (np. zużyciem wody słodkiej, zmianą użytkowania gruntów, zakwaszaniem oceanów) i nad unijnym śladem konsumpcyjnym, w tym wylesianiem i degradacją lasów w państwach trzecich.

O ile nauka o klimacie, a w szczególności prace Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu, stanowi źródło wiarygodnych danych i informacji na temat poziomu emisji gazów cieplarnianych zgodnego z celem porozumienia paryskiego zakładającym utrzymanie wzrostu temperatury w skali światowej na poziomie znacznie niższym niż 2 °C oraz do kontynuowania działań na rzecz utrzymania go poniżej 1,5 °C w porównaniu z poziomem sprzed epoki przemysłowej, to jednak prace dotyczące innych ograniczeń planety nadal trwają. Poczynienie postępów w zakresie takich prac ma istotne znaczenie pod względem gromadzenia wiedzy, na podstawie której decydenci i zainteresowane strony mogą stwierdzić, czy polityka ochrony środowiska jest wystarczająco ambitna, aby utrzymać Europę w bezpiecznej przestrzeni operacyjnej 20 .

–Proces konsultacji na temat głównych wskaźników 8. EAP

Komisja przeprowadzi proces szerokich konsultacji z innymi instytucjami Unii, państwami członkowskimi i zainteresowanymi stronami w celu opracowania kompleksowych ram monitorowania 8. EAP na podstawie dokumentu konsultacyjnego zawierającego opis proponowanej metodyki i przewidywanych działań.

Na podstawie wyników tych konsultacji Komisja planuje przedstawić zestaw głównych wskaźników 8. EAP do końca 2021 r.

Procedura ta będzie ściśle koordynowana z bieżącymi kierunkami prac określonych w komunikacie „Europejski Zielony Ład” w zakresie opracowania lub przeglądu ram monitorowania dotyczących gospodarki o obiegu zamkniętym, różnorodności biologicznej i dążenia do osiągnięcia zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń w celu zapewnienia ogólnej spójności i ograniczenia obciążenia administracyjnego.

Artykuł 5 – Ocena

W art. 5 przewiduje się przeprowadzenie oceny 8. EAP w 2029 r., zanim program przestanie obowiązywać z końcem 2030 r.

2020/0300 (COD)

Wniosek

DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie ogólnego unijnego programu działań w zakresie środowiska do 2030 r.

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 192 ust. 3,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 21 ,

uwzględniając opinię Komitetu Regionów 22 ,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Zgodnie z art. 192 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej od 1973 r. ogólne unijne programy działań w zakresie środowiska stanowią ramy działania Unii w dziedzinie środowiska i klimatu.

(2)Decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1386/2013/UE 23 ustanowiono 7. unijny program działań w zakresie środowiska (7. EAP), w którym określono unijny program ochrony środowiska obowiązujący do dnia 31 grudnia 2020 r., a także długoterminową wizję na 2050 r.

(3)W przeprowadzonej przez Komisję ocenie 7. EAP 24 uznano, że wizja programu na 2050 r. i jego cele priorytetowe są nadal aktualne; program przyczynił się do zapewnienia bardziej przewidywalnych, szybszych i lepiej skoordynowanych działań związanych z polityką w zakresie środowiska, a struktura i sprzyjające ramy prawne programu przyczyniły się do powstania synergii, dzięki czemu polityka w zakresie środowiska stała się bardziej skuteczna i wydajna. Ponadto w ocenie stwierdzono, że 7. EAP wyprzedził oenzetowską agendę 2030, gdyż podkreśla się w nim, że wzrost gospodarczy i dobrostan społeczny zależą od zdrowej bazy zasobów naturalnych, a także ułatwił osiągnięcie celów zrównoważonego rozwoju. Program pomógł również Unii mówić jednym głosem na światowym forum w kwestiach klimatycznych i środowiskowych. W swojej ocenie 7. EAP Komisja stwierdziła również, że postępy odnotowane w zakresie ochrony przyrody, zdrowia i integracji polityki były niewystarczające.

(4)Ze sprawozdania EEA „Środowisko Europy 2020 – stan i prognozy: wiedza na rzecz transformacji w kierunku zrównoważonej Europy” (SOER 2020) wynika, że w roku 2020 Unia będzie miała niepowtarzalną szansę zająć pozycję lidera pod względem zrównoważonego rozwoju oraz stawić czoła pilnym wyzwaniom w tym zakresie wymagającym przyjęcia rozwiązań systemowych. Jak wskazano w SOER 2020 zmiana klimatu na świecie i zmiany w światowych ekosystemach obserwowane od lat 50. XX wieku zachodzą na przestrzeni dziesięcioleci na niespotykaną dotychczas skalę w stosunku do tysiącleci. Od roku 1950 liczba ludności na świecie uległa potrojeniu, a liczba ludności zamieszkującej miasta wzrosła czterokrotnie. Oczekuje się, że przy obecnym modelu wzrostu nastąpi dalszy wzrost obciążeń dla środowiska, co będzie miało bezpośrednie i pośrednie szkodliwe skutki dla zdrowia i dobrostanu człowieka. Dotyczy to w szczególności sektorów o największym wpływie na środowisko, tj. przemysłu spożywczego, mobilności, sektora energetycznego, a także infrastruktury i budownictwa.

(5)The European Commission responded to the challenges identified in the SOER 2020 by adopting the European Green Deal 25 : nowa strategia na rzecz wzrostu w kierunku dwojakiej transformacji – ekologicznej i cyfrowej, której celem jest przekształcenie Unii w sprawiedliwe i prosperujące społeczeństwo żyjące w konkurencyjnej, neutralnej dla klimatu i zasobooszczędnej gospodarce. Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 26 zapisuje się w prawie UE cel polegający na osiągnięciu neutralności klimatycznej do 2050 r.

(6)Europejski Zielony Ład leży u podstaw planu odbudowy Next Generation EU, w ramach którego propaguje się inwestycje w kluczowe ekologiczne sektory potrzebne do budowania odporności i tworzenia wzrostu i miejsc pracy w sprawiedliwym i integracyjnym społeczeństwie. Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, który wprawi w ruch odbudowę gospodarczą Unii po kryzysie związanym z COVID-19 wraz z budżetem Unii na lata 2021–2027, również opiera się na celach priorytetowych określonych w Europejskim Zielonym Ładzie. Ponadto wszystkie inicjatywy w ramach planu odbudowy Next Generation EU powinny być zgodne z przyrzeczeniem „Nie szkodzić” złożonym w Europejskim Zielonym Ładzie.

(7)Unijne programy działań w zakresie środowiska wyznaczają kierunek rozwoju unijnej polityki w zakresie środowiska od wczesnych lat 70. XX wieku. 7. EAP przestanie obowiązywać w dniu 31 grudnia 2020 r., a w jego art. 4 ust. 3 zobowiązano Komisję, by w razie potrzeby przedstawiła wniosek dotyczący ósmego programu działań w zakresie środowiska (8. EAP) w odpowiednim terminie umożliwiającym uniknięcie luki między 7. EAP a 8. EAP. W komunikacie „Europejski Zielony Ład” Komisja ogłosiła przyjęcie nowego unijnego programu działań w zakresie środowiska.

(8)8. EAP powinien wspierać cele działań w dziedzinie ochrony środowiska i klimatu Europejskiego Zielonego Ładu zgodnie z długoterminowym celem, by w 2050 r. „cieszyć się dobrą jakością życia z uwzględnieniem ograniczeń planety”, który określono już w 7. EAP. Powinien przyczyniać się do osiągnięcia celów oenzetowskiej agendy 2030 oraz jej celów zrównoważonego rozwoju.

(9)8. EAP powinien przyspieszyć przejście na gospodarkę regeneracyjną, która daje planecie więcej niż sama bierze. W ramach modelu regeneracyjnego wzrostu uznaje się, że dobrostan i dobrobyt naszych społeczeństw zależy od stabilnego klimatu, zdrowego środowiska i sprawnych ekosystemów, które zapewniają bezpieczną przestrzeń operacyjną dla naszych gospodarek. Biorąc pod uwagę, że światowa populacja i zapotrzebowanie na zasoby naturalne nadal rosną, działalność gospodarcza powinna rozwijać się w sposób, który nie pogarsza, ale przeciwnie – cofa zmianę klimatu i degradację środowiska, minimalizuje zanieczyszczenia i skutkuje utrzymaniem i zwiększeniem kapitału naturalnego, zapewniając tym samym bogactwo zasobów odnawialnych i nieodnawialnych. Dzięki ciągłemu procesowi innowacji, dostosowaniu się do nowych wyzwań i współtworzeniu gospodarka regeneracyjna wzmacnia odporność i zabezpiecza dobrostan obecnych i przyszłych pokoleń.

(10)W 8. EAP należy wskazać cele priorytetowe w obszarach neutralności klimatycznej, dostosowania do zmiany klimatu, ochrony i przywrócenia różnorodności biologicznej, gospodarki o obiegu zamkniętym, dążenia do osiągnięcia zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń oraz ograniczenia presji środowiskowych związanych z produkcją i konsumpcją. Należy ponadto określić w nim warunki podstawowe osiągnięcia długoterminowych i tematycznych celów priorytetowych dla wszystkich zaangażowanych podmiotów.

(11)Biorąc pod uwagę, że polityka w zakresie ochrony środowiska jest w znacznym stopniu zdecentralizowana, działania zmierzające do osiągnięcia celów priorytetowych 8. EAP należy podejmować na różnych szczeblach zarządzania, tj. na szczeblu europejskim, krajowym, regionalnym i lokalnym, przyjmując oparte na współpracy podejście do wielopoziomowego sprawowania rządów. Należy wzmocnić zintegrowane podejście do rozwoju i wdrażania polityki w celu maksymalnego wykorzystania synergii między celami gospodarczymi, środowiskowymi i społecznymi, zwracając szczególną uwagę na potencjalne kompromisy i potrzeby grup szczególnie wrażliwych. Ponadto przejrzyste współdziałanie z podmiotami pozarządowymi jest ważne dla zapewnienia powodzenia 8. EAP i osiągnięcia jego celów priorytetowych.

(12)Wzmocniona współpraca z krajami partnerskimi, dobre zarządzanie środowiskiem na szczeblu globalnym oraz synergie między wewnętrznymi i zewnętrznymi unijnymi strategiami politycznymi mają kluczowe znaczenie dla osiągnięcia unijnych celów środowiskowych i klimatycznych.

(13)Komisja Europejska powinna ocenić postępy w osiąganiu celów priorytetowych 8. EAP przez Unię i państwa członkowskie w kontekście przejścia w kierunku bardziej zrównoważonego rozwoju, lepszego dobrostanu i większej odporności. Jest to zgodne z postulatami Rady 27 i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 28 dotyczącymi pomiaru wyników gospodarczych i postępów społecznych nie tylko w oparciu o PKB oraz przejścia do stosowania dobrobytu jako drogowskazu działań politycznych, które popiera również OECD 29 .

(14)Ocena postępów na drodze do osiągnięcia celów priorytetowych 8. EAP powinna odzwierciedlać najnowsze zmiany dotyczące dostępności i istotności danych i wskaźników. Powinna być spójna i bez uszczerbku dla narzędzi monitorowania i zarządzania obejmujących bardziej szczegółowe aspekty polityki w zakresie środowiska i klimatu, takie jak w szczególności rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2018/1999 30 , przegląd wdrażania polityki ochrony środowiska lub narzędzia monitorowania związane z gospodarką o obiegu zamkniętym, zerowym poziomem emisji, różnorodnością biologiczną, polityką dotyczącą powietrza, wody, gleby, odpadów lub każdą inną strategią polityczną dotyczącą środowiska. Wraz z innymi narzędziami stosowanymi w ramach europejskiego semestru, monitorowaniu celów zrównoważonego rozwoju przez Eurostat oraz w sprawozdaniu Komisji dotyczącym prognozy strategicznej 31 stanowiłaby część spójnego wzajemnie powiązanego zestawu narzędzi monitorowania i zarządzania.

(15)Komisja wraz z EEA i innymi właściwymi agencjami powinna mieć dostęp do danych i wskaźników przekazywanych przez państwa członkowskie i wykorzystywać je ponownie zgodnie z obowiązującymi unijnymi aktami prawnymi. Ponadto należy korzystać z innych źródeł danych, w tym danych satelitarnych i przetworzonych informacji z unijnego programu obserwacji i monitorowania Ziemi (Copernicus), europejskiego systemu informacji o pożarach lasów i europejskiego systemu informowania o powodziach, lub platform danych takich jak europejska sieć informacji i obserwacji środowiska morskiego lub Platforma Informacyjna Monitorowania Stanu Chemicznego. Stosowanie nowoczesnych narzędzi cyfrowych oraz sztucznej inteligencji umożliwia zarządzanie danymi i ich analizowanie w skuteczny sposób, ograniczając tym samym obciążenie administracyjne przy jednoczesnej poprawie terminowości i jakości.

(16)Ponadto zgodnie z wymogami określonymi w dyrektywach Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/4/WE, 2007/2/WE i (UE) 2019/1024 państwa członkowskie powinny zapewnić, by odpowiednie dane, informacje i wskaźniki na potrzeby monitorowania wdrażania 8. EAP były dostępne nieodpłatnie, niedyskryminacyjne, miały otwarty dostęp, były właściwe, wysokiej jakości, porównywalne, aktualne, przyjazne dla użytkowników i łatwo dostępne online.

(17)W celu osiągnięcia celów priorytetowych 8. EAP EEA i ECHA powinny posiadać odpowiednie zdolności i wystarczające zasoby, aby zapewnić bezpieczną, dostępną i przejrzystą wiedzę oraz bazę dowodów w celu wsparcia realizacji strategicznych priorytetów Europejskiego Zielonego Ładu oraz oceny postępów osiągniętych w ramach programu.

(18)Aby uwzględnić zmieniające się cele polityczne oraz osiągnięte postępy, Komisja powinna ocenić 8. EAP w 2029 r.

(19)Ponieważ cel niniejszej decyzji nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na skalę i skutki proponowanego programu działań możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza decyzja nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1 – Przedmiot

1.W niniejszej decyzji określono ogólny unijny program działań w zakresie środowiska na okres do dnia 31 grudnia 2030 r. („8. EAP”). Ustanawia się w niej cele priorytetowe, określa warunki podstawowe ich osiągnięcia oraz wskazuje ramy umożliwiające zmierzenie, czy Unia i jej państwa członkowskie są na dobrej drodze do osiągnięcia tych celów priorytetowych.

2.8. EAP ma na celu przyspieszenie przejścia na neutralną dla klimatu, zasobooszczędną, czystą gospodarkę o obiegu zamkniętym w sposób sprawiedliwy i sprzyjający włączeniu społecznemu, oraz potwierdza cele środowiskowe i klimatyczne Europejskiego Zielonego Ładu i określonych w nim inicjatyw.

3.8. EAP stanowi podstawę osiągnięcia celów środowiskowych i klimatycznych określonych w oenzetowskiej agendzie 2030 i jej celach zrównoważonego rozwoju, a jego ramy monitorowania stanowią część związaną ze środowiskiem i klimatem unijnych starań na rzecz mierzenia postępów na drodze do bardziej zrównoważonego charakteru, w tym neutralności klimatycznej i zasobooszczędności, dobrobytu i odporności.

Artykuł 2 – Cele priorytetowe

1.Długoterminowy cel priorytetowy 8. EAP na 2050 r. dotyczy zapewnienia, by obywatele cieszyli się dobrą jakością życia z uwzględnieniem ograniczeń planety w gospodarce regeneracyjnej, w której nic się nie marnuje, nie produkuje się emisji gazów cieplarnianych netto, a wzrost gospodarczy jest niezależny od wykorzystania zasobów naturalnych i degradacji środowiska. Zdrowe środowisko sprzyja dobrostanowi obywateli, rozwojowi różnorodności biologicznej i ochronie, odbudowie i docenieniu kapitału naturalnego w sposób, którzy wzmacnia odporność na zmianę klimatu i inne zagrożenia dla środowiska. Unia ustala tempo zapewnienia dobrostanu obecnych i przyszłych pokoleń na całym świecie.

2.8. EAP ma następuje sześć tematycznych celów priorytetowych:

a)nieodwracalne i stopniowe ograniczenie emisji gazów cieplarnianych oraz wzmocnienie ich pochłaniania przez naturalne i inne pochłaniacze w Unii w celu osiągnięcia celu redukcji emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. oraz osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r., jak określono w rozporządzeniu (UE) …/… 32 ;

b)stałe postępy w zakresie wzmacniania zdolności przystosowawczych, zwiększenia odporności i ograniczenia wrażliwości na zmianę klimatu;

c)dążenie do modelu regeneracyjnego wzrostu, który daje planecie więcej niż sam bierze, oddzielenia wzrostu gospodarczego od wykorzystania zasobów i degradacji środowiska oraz przyspieszenie przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym; 

d)dążenie do osiągnięcia zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń na rzecz nietoksycznego środowiska, w tym powietrza, wody i gleby, oraz ochrony zdrowia i dobrostanu obywateli przed zagrożeniami i skutkami związanymi ze środowiskiem;

e)ochrona, zachowanie i przywrócenie różnorodności biologicznej oraz wzmocnienie kapitału naturalnego, zwłaszcza powietrza, wody, gleby oraz ekosystemów leśnych, słodkowodnych, podmokłych i morskich.

f)promowanie zrównoważenia środowiskowego i ograniczenie największych presji środowiskowych i klimatycznych związanych z produkcją i konsumpcją, w szczególności w obszarze energii, rozwoju przemysłu, budownictwa i infrastruktury, mobilności i systemu żywnościowego.

Artykuł 3 – Warunki podstawowe osiągnięcia celów priorytetowych tego programu

1.Aby osiągnąć cele priorytetowe 8. EAP konieczne będzie:

a)zapewnienie skutecznego i efektywnego wdrażania unijnych przepisów w dziedzinie środowiska i klimatu oraz dążenie do doskonałości w zakresie efektywności środowiskowej na szczeblu unijnym, krajowym, regionalnym i lokalnym, w tym dzięki zapewnieniu odpowiednich zdolności administracyjnych i zdolności zagwarantowania spójności określonych w regularnym przeglądzie wdrażania polityki ochrony środowiska, a także zintensyfikowaniu działań ukierunkowanych na przestępstwa przeciwko środowisku,

b)wzmocnienie zintegrowanego podejścia do rozwoju i wdrażania polityki, w szczególności dzięki:

–włączeniu celów priorytetowych określonych w art. 2 do wszystkich odpowiednich strategii, inicjatyw ustawodawczych i pozaustawodawczych, programów, inwestycji i projektów na szczeblu unijnym, krajowym, regionalnym i lokalnym w taki sposób, aby ani one, ani ich wdrażanie nie szkodziło żadnemu z celów priorytetowych określonych w art. 2;

–maksymalizacji korzyści wynikających z wdrażania dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/52/UE 33 i 2001/42/WE 34 ;

–zwróceniu szczególnej uwagi na synergie i potencjalne kompromisy między celami gospodarczymi, środowiskowymi i społecznymi, aby zapewnić zaspokojenie żywieniowych i mieszkaniowych potrzeb obywateli oraz potrzeb związanych z mobilnością w zrównoważony sposób, który nie pozostawia nikogo w tyle;

–regularnej ocenie istniejących strategii politycznych i przygotowywaniu ocen skutków nowych inicjatyw, które opierają się na szeroko zakrojonych konsultacjach zgodnie z procedurami, które są zrozumiałe, sprzyjające włączeniu społecznemu, uzasadnione i proste do wdrożenia i które należycie uwzględniają prognozowane skutki dla środowiska i klimatu;

c)skuteczne włączenie zrównoważenia środowiskowego i klimatycznego do europejskiego semestru zarządzania gospodarczego, w tym do krajowych programów reform i krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności;

d)uruchomienie zrównoważonych inwestycji ze źródeł publicznych i prywatnych, w tym funduszy i instrumentów dostępnych w ramach budżetu Unii, za pośrednictwem Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz na szczeblu krajowym;

e)wycofanie dotacji o skutkach szkodliwych dla środowiska na szczeblu unijnym i krajowym, jak najlepsze wykorzystanie instrumentów rynkowych i narzędzi ekologicznego planowania budżetu, w tym wymaganych w celu zapewnienia sprawiedliwej społecznie transformacji, oraz wspieranie przedsiębiorstw i innych zainteresowanych stron w pracach nad normalizacją praktyk w zakresie rozliczania kapitału naturalnego;

f)zapewnienie, by polityki i działania w zakresie ochrony środowiska opierały się na najlepszej dostępnej wiedzy naukowej oraz wzmocnieniu bazy wiedzy na temat środowiska i jej rozpowszechnienia, w tym za pośrednictwem badań naukowych, innowacji, promowania umiejętności proekologicznych i dalszego rozwijania rachunkowości środowiskowej i ekosystemowej;

g)wykorzystanie potencjału technologii cyfrowych i technologii danych w celu wsparcia polityki w zakresie ochrony środowiska przy jednoczesnym zminimalizowaniu ich śladu środowiskowego;

h)pełne wykorzystanie rozwiązań opartych na zasobach przyrody i innowacji społecznych;

i)skuteczne stosowanie wysokich standardów dotyczących przejrzystości, udziału społeczeństwa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości zgodnie z Konwencją o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska („konwencja z Aarhus”) 35 ;

j)udostępnienie danych i dowodów związanych z wdrażaniem 8. EAP oraz zapewnienie łatwego dostępu do nich, bez uszczerbku dla przepisów dotyczących poufności zawartych w prawodawstwie dotyczącym dziedziny;

k)wspieranie globalnego przyjęcia celów priorytetowych określonych w art. 2 przy zapewnieniu spójności między podejściami wewnętrznymi i zewnętrznymi oraz skoordynowanymi działaniami, w szczególności w zakresie:

2.Osiągnięcie celów priorytetowych 8. EAP będzie wymagało uzyskania szerokiego poparcia poprzez zaangażowanie obywateli, partnerów społecznych i innych zainteresowanych stron oraz zachęcenie do współpracy organów krajowych, regionalnych i lokalnych na obszarach miejskich i wiejskich w zakresie opracowywania i wdrażania strategii, polityk lub przepisów związanych z 8. EAP.

Artykuł 4 – Ramy monitorowania

1.Komisja, przy wsparciu Europejskiej Agencji Środowiska i Europejskiej Agencji Chemikaliów, regularnie ocenia postępy Unii i państw członkowskich w zakresie osiągania celów priorytetowych określonych w art. 2 oraz przedstawia sprawozdania w tej sprawie, uwzględniając warunki podstawowe określone w art. 3.

2.Ocena, o której mowa w ust. 1, odzwierciedla najnowsze zmiany pod względem dostępności i istotności danych i wskaźników na podstawie danych dostępnych w państwach członkowskich i na szczeblu Unii, w szczególności obsługiwanych przez Europejską Agencję Środowiska i Europejski System Statystyczny. Ocena ta pozostaje bez uszczerbku dla istniejących ram monitorowania, sprawozdawczości i zarządzania oraz działań obejmujących politykę w zakresie środowiska i klimatu.

3.Europejska Agencja Środowiska i Europejska Agencja Chemikaliów wspierają Komisję w zakresie poprawy dostępności i istotności danych i wiedzy, w szczególności poprzez podejmowanie następujących działań:

a)gromadzenie, przetwarzanie i zgłaszanie dowodów i danych przy użyciu nowoczesnych narzędzi cyfrowych;

b)działania zmierzające do eliminacji luk pod względem istotnych danych dotyczących monitorowania;

c)dostarczanie analiz istotnych dla polityki i analiz systemowych oraz przyczynianie się do wdrożenia celów politycznych na szczeblu unijnym i krajowym;

d)integracja danych na temat skutków środowiskowych, społecznych i gospodarczych oraz wykorzystywanie w pełni innych dostępnych danych, takich jak uzyskiwane w ramach programu Copernicus;

e)dalsza poprawa dostępu do danych za pośrednictwem unijnych programów;

f)zapewnienie przejrzystości i rozliczalności;

g)pomaganie społeczeństwu obywatelskiemu, organom publicznym, obywatelom, partnerom społecznym i sektorowi prywatnemu w identyfikacji ryzyka zmiany klimatu i ryzyka środowiskowego oraz podejmowaniu działań mających na celu zapobieganie temu ryzyku, łagodzenie go i dostosowanie się do niego, a także wspieranie ich zaangażowania na rzecz likwidacji luk w wiedzy.

4.Komisja regularnie analizuje potrzeby w zakresie danych i wiedzy na szczeblu unijnym i krajowym, w tym zdolność Europejskiej Agencji Środowiska i Europejskiej Agencji Chemikaliów do wykonywania zadań, o których mowa w ust. 3.

Artykuł 5 – Ocena

Komisja przeprowadza ocenę 8. EAP do dnia 31 marca 2029 r. Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie zawierające główne ustalenia tej oceny, któremu towarzyszy, jeśli Komisja uzna to za stosowne, wniosek ustawodawczy dotyczący następnego unijnego programu działań w zakresie środowiska.

Artykuł 6 – Wejście w życie

Niniejsza decyzja wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI – „AGENCJE”

Spis treści

1.STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY

1.1.Tytuł wniosku/inicjatywy

1.2.Dziedziny polityki, których dotyczy wniosek/inicjatywa

1.3.Wniosek dotyczy

1.4.Cel(e)

1.4.1.Cel(e) ogólny(e)

1.4.2.Cel(e) szczegółowy(e)

1.4.3.Oczekiwane wyniki i wpływ

1.5.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy

1.5.1.Potrzeby, które należy zaspokoić w perspektywie krótko- lub długoterminowej, w tym szczegółowy terminarz przebiegu realizacji inicjatywy

1.5.2.Wartość dodana z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej (może wynikać z różnych czynników, na przykład korzyści koordynacyjnych, pewności prawa, większej efektywności lub komplementarności). Na potrzeby tego punktu „wartość dodaną z tytułu zaangażowania Unii” należy rozumieć jako wartość wynikającą z unijnej interwencji wykraczającą poza wartość, która zostałaby wytworzona przez same państwa członkowskie.

1.5.3.Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań

1.5.4.Spójność z wieloletnimi ramami finansowymi oraz możliwa synergia z innymi właściwymi instrumentami

1.5.5.Ocena różnych dostępnych możliwości finansowania, w tym zakresu przegrupowania środków

1.6.Okres trwania i wpływ finansowy wniosku/inicjatywy

1.7.Planowane tryby zarządzania

2.ŚRODKI ZARZĄDZANIA

2.1.Zasady nadzoru i sprawozdawczości

2.2.System zarządzania i kontroli

2.2.1.Uzasadnienie dla systemu zarządzania, mechanizmów finansowania wykonania, warunków płatności i proponowanej strategii kontroli

2.2.2.Informacje dotyczące zidentyfikowanego ryzyka i systemów kontroli wewnętrznej ustanowionych w celu jego ograniczenia

2.2.3.Oszacowanie i uzasadnienie efektywności kosztowej kontroli (relacja kosztów kontroli do wartości zarządzanych funduszy powiązanych) oraz ocena prawdopodobnego ryzyka błędu (przy płatności i przy zamykaniu)

2.3.Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom

3.SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY

3.1.Działy wieloletnich ram finansowych i linie budżetowe po stronie wydatków, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ

3.2.Szacunkowy wpływ na wydatki

3.2.1.Synteza szacunkowego wpływu na wydatki

3.2.2.Szacunkowy wpływ na środki EEA i ECHA

3.2.3.Szacunkowy wpływ na zasoby ludzkie EEA i ECHA

3.2.4.Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi

3.2.5.Udział osób trzecich w finansowaniu

3.3.Szacunkowy wpływ na dochody

DODATKOWA OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI – „AGENCJE”

1.STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY 

1.1.Tytuł wniosku/inicjatywy

1.2.Dziedziny polityki, których dotyczy wniosek/inicjatywa

1.3.Wniosek dotyczy 

☑ nowego działania

◻ nowego działania, będącego następstwem projektu pilotażowego/działania przygotowawczego 36  

☑ przedłużenia bieżącego działania 

◻ połączenia co najmniej jednego działania w inne lub nowe działanie 

1.4.Cel(e)

1.4.1.Cel(e) ogólny(e) 

1.4.2.Cel(e) szczegółowy(e) 

1.4.3.Oczekiwane wyniki i wpływ

Należy wskazać, jakie efekty przyniesie wniosek/inicjatywa beneficjentom/grupie docelowej.

Należy wskazać wskaźniki stosowane do monitorowania postępów i osiągnięć.

1.5.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy 

1.5.1.Potrzeby, które należy zaspokoić w perspektywie krótko- lub długoterminowej, w tym szczegółowy terminarz przebiegu realizacji inicjatywy

1.5.2.Wartość dodana z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej (może wynikać z różnych czynników, na przykład korzyści koordynacyjnych, pewności prawa, większej efektywności lub komplementarności). Na potrzeby tego punktu „wartość dodaną z tytułu zaangażowania Unii” należy rozumieć jako wartość wynikającą z unijnej interwencji wykraczającą poza wartość, która zostałaby wytworzona przez same państwa członkowskie.

1.5.3.Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań

1.5.4.Spójność z wieloletnimi ramami finansowymi oraz możliwa synergia z innymi właściwymi instrumentami

1.5.5.Ocena różnych dostępnych możliwości finansowania, w tym zakresu przegrupowania środków

1.6.Okres trwania i wpływ finansowy wniosku/inicjatywy

◻ Ograniczony czas trwania

–◻    Okres trwania wniosku/inicjatywy: od [DD/MM]RRRR r. do [DD/MM]RRRR r.

–◻    Okres trwania wpływu finansowego: od RRRR r. do RRRR r.

☑ Nieograniczony czas trwania

–Wprowadzenie w życie z okresem rozruchu od 2021 r.

–po którym następuje faza operacyjna.

1.7.Planowane tryby zarządzania 38  

☑ Bezpośrednie zarządzanie przez Komisję przez

–◻    agencje wykonawcze

◻ Zarządzanie dzielone z państwami członkowskimi

☑ Zarządzanie pośrednie poprzez przekazanie zadań związanych z wykonaniem budżetu:

◻ organizacjom międzynarodowym i ich agencjom (należy wyszczególnić);

◻ EBI oraz Europejskiemu Funduszowi Inwestycyjnemu;

☑ organom, o których mowa w art. 70 i 71;

◻ organom prawa publicznego;

◻ podmiotom podlegającym prawu prywatnemu, które świadczą usługi użyteczności publicznej, o ile zapewniają one odpowiednie gwarancje finansowe;

◻ podmiotom podlegającym prawu prywatnemu państwa członkowskiego, którym powierzono realizację partnerstwa publiczno-prywatnego oraz które zapewniają odpowiednie gwarancje finansowe;

◻ osobom odpowiedzialnym za wykonanie określonych działań w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa na mocy tytułu V Traktatu o Unii Europejskiej oraz określonym we właściwym podstawowym akcie prawnym.

Uwagi

2.ŚRODKI ZARZĄDZANIA 

2.1.Zasady nadzoru i sprawozdawczości 

Określić częstotliwość i warunki

2.2.System zarządzania i kontroli 

2.2.1.Uzasadnienie dla systemu zarządzania, mechanizmów finansowania wykonania, warunków płatności i proponowanej strategii kontroli

2.2.2.Informacje dotyczące zidentyfikowanego ryzyka i systemów kontroli wewnętrznej ustanowionych w celu jego ograniczenia

2.2.3.Oszacowanie i uzasadnienie efektywności kosztowej kontroli (relacja kosztów kontroli do wartości zarządzanych funduszy powiązanych) oraz ocena prawdopodobnego ryzyka błędu (przy płatności i przy zamykaniu) 

2.3.Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom 

Określić istniejące lub przewidywane środki zapobiegania i ochrony, np. ze strategii zwalczania nadużyć finansowych.

3.SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY 39  

3.1.Działy wieloletnich ram finansowych i linie budżetowe po stronie wydatków, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ 

·Istniejące linie budżetowe

Według działów wieloletnich ram finansowych i linii budżetowych.

3.2.Szacunkowy wpływ na wydatki 

3.2.1.Synteza szacunkowego wpływu na wydatki 43  

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

Oczekuje się, że dział 3 utrzyma neutralność i niniejszy wniosek nie będzie miał na niego wpływu. Niezbędne zasoby dla EEA i ECHA zostaną odliczone z budżetu programu LIFE zgodnie z podziałem kosztów, według którego w przypadku EEA 2/3 kosztów pokryje DG ds. Środowiska, a 1/3 DG ds. Działań w dziedzinie Klimatu, natomiast koszty koniecznych zasobów dla ECHA zostaną w pełni pokryte przez DG ds. Środowiska.

Ceny stałe

3.2.2.Szacunkowy wpływ na środki EEA i ECHA 

–☑    Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych

–◻    Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych, jak określono poniżej:

Środki na zobowiązania w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku) w cenach stałych

3.2.3.Szacunkowy wpływ na zasoby ludzkie EEA i ECHA 

3.2.3.1.Streszczenie

–◻    Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych

–☑    Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych, jak określono poniżej:

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku) w cenach stałych

Uwaga: Ceny zakładają korektę w wysokości 31,9 % w przypadku stanowisk EEA (w Kopenhadze) i indeksację wynagrodzenia wynoszącą 2 % przez cały okres WRF (w odniesieniu do stanowisk zarówno w EEA, jak i w ECHA).

Wymagania dotyczące pracowników (EPC):

3.2.3.2.Szacowane zapotrzebowanie na zasoby ludzkie (macierzystych) DG

–☑    Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania dodatkowych zasobów ludzkich.

–◻    Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich, jak określono poniżej:

Wartości szacunkowe należy wyrazić w pełnych kwotach (lub najwyżej z dokładnością do jednego miejsca po przecinku)

XX oznacza odpowiedni obszary polityki lub odpowiedni tytuł w budżecie.

Potrzeby w zakresie zasobów ludzkich w przypadku tego działania, a w szczególności wzmocnionych ram monitorowania, które będą wprowadzone, zostaną pokryte z zasobów dyrekcji generalnych już przydzielonych na zarządzanie tym działaniem lub przesuniętych w ramach dyrekcji generalnej. W stosownych przypadkach potrzeby zostaną dostosowane do wszelkich dodatkowych zasobów, które mogą zostać przydzielone zarządzającej dyrekcji generalnej w ramach procedury rocznego przydziału środków oraz w świetle istniejących ograniczeń budżetowych.

Opis zadań do wykonania:

Opis metody obliczenia kosztów ekwiwalentów pełnego czasu pracy powinien zostać zamieszczony w załączniku V pkt 3.

3.2.4.Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi 

–◻    Wniosek/inicjatywa jest zgodny(-a) z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi.

–☑    Wniosek/inicjatywa wymaga przeprogramowania odpowiedniego działu w wieloletnich ramach finansowych.

–◻    Wniosek/inicjatywa wymaga zastosowania instrumentu elastyczności lub zmiany wieloletnich ram finansowych 49 .

3.2.5.Udział osób trzecich w finansowaniu 

–☑    Wniosek/inicjatywa nie przewiduje współfinansowania ze strony osób trzecich

–◻    Wniosek/inicjatywa przewiduje współfinansowanie szacowane zgodnie z poniższym:

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

3.3.Szacunkowy wpływ na dochody 

–☑    Wniosek/inicjatywa nie ma wpływu finansowego na dochody.

–◻    Wniosek/inicjatywa ma wpływ finansowy określony poniżej:

-wpływ na zasoby własne

-wpływ na dochody inne

-Wskazać, czy dochody są przypisane do linii budżetowej po stronie wydatków

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

W przypadku wpływu na dochody różne „przeznaczone na określony cel” należy wskazać linie budżetowe po stronie wydatków, które ten wpływ obejmie.

Należy określić metodę obliczania wpływu na dochody.

(1)    Sprawozdanie Europejskiej Agencji Środowiska: „Środowisko Europy 2020 – stan i prognozy: wiedza na rzecz transformacji w kierunku zrównoważonej Europy” (2019 r.).

(2)    COM(2019) 640 final.

(3)    COM(2018) 773 final.

(4)    Uwagi przekazane przez Chorwację i Komisję Europejską w imieniu Unii Europejskiej i jej państw członkowskich „Long-term low greenhouse gas emission development strategy of the European Union and its Member States” [„Długoterminowa strategia rozwoju niskoemisyjnego Unii Europejskiej i jej państw członkowskich”] (2020, https://unfccc.int/sites/default/files/resource/HR-03-06-2020%20EU‌%20Submission%20on%20Long%20term%20strategy.pdf ).

(5)    COM(2020) 80 final.

(6)    COM (2020) 98 final.

(7)    COM(2020) 380 final.

(8)    COM(2020) 381 final.

(9)    COM (2019) 233 final.

(10)    Europejska ocena skutków Parlamentu Europejskiego: Wdrożenie 7. unijnego programu działań w zakresie środowiska – przegląd śródokresowy (2017).

(11)    Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 kwietnia 2018 r. w sprawie wdrożenia 7. unijnego programu działań w zakresie środowiska (2017/2030(INI)).

(12)    Komitet Regionów: „W kierunku 8. unijnego programu działań w zakresie środowiska – wymiar lokalny i regionalny” (2018).

(13)    Dz.U. C 168 z 16.5.2019, s. 27.

(14)    Konkluzje Rady z dnia 4 października 2019 r. (dok. 12795/19)

(15)    Zob. na przykład https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-10414-2019-INIT/pl/pdf .

(16)

    https://www.eesc.europa.eu/en/our-work/opinions-information-reports/opinions/reflection-paper-towards-sustainable-europe-2030

(17)    Zob. na przykład ramy OECD dotyczące dobrobytu, ramy OECD dotyczące działań w ramach polityki na rzecz wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu, inicjatywa „Lepsze życie” i inicjatywa „Nowe podejścia do wyzwań gospodarczych”.

(18)    https://www.postgrowth2018.eu/

(19)    Zob. na przykład https://www.eea.europa.eu/publications/environmental-indicator-report-2018 .

(20)    COM(2020) 98 final, s. 18.

(21)    Wstawić, jeżeli EKES przyjmie opinię w sprawie wniosku.

(22)    Wstawić, jeżeli KR przyjmie opinię w sprawie wniosku.

(23)    Dz.U. L 354 z 28.12.2013, s. 171.

(24)    COM(2019) 233 final.

(25)    COM(2019) 640 final.

(26)    COM(2020) 80 final.

(27)    Zob. na przykład https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-10414-2019-INIT/pl/pdf.

(28)    https://www.eesc.europa.eu/en/our-work/opinions-information-reports/opinions/reflection-paper-towards-sustainable-europe-2030

(29)    Zob. na przykład ramy OECD dotyczące dobrobytu, ramy OECD dotyczące działań politycznych na rzecz wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu, inicjatywa „Lepsze życie” i inicjatywa „Nowe podejścia do wyzwań gospodarczych”.

(30)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu, Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 1.

(31)    COM/2020/493 final.

(32)    COM/2020/80 final.

(33)    Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/52/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. zmieniająca dyrektywę 2011/92/UE w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.U. L 124 z 25.4.2014, s. 1).

(34)    Dyrektywa 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko (Dz.U. L 197 z 21.7.2001, s. 30).

(35)    https://www.unece.org/fileadmin/DAM/env/pp/documents/cep43e.pdf.

(36)    O którym mowa w art. 58 ust. 2 lit. a) lub b) rozporządzenia finansowego.

(37)    Zob. https://ec.europa.eu/environment/legal/reporting/fc_actions_en.htm .

(38)    Wyjaśnienia dotyczące trybów zarządzania oraz odniesienia do rozporządzenia finansowego znajdują się na następującej stronie: https://myintracomm.ec.europa.eu/budgweb/PL/man/budgmanag/Pages/budgmanag.aspx .

(39)

   Przedstawione dane budżetowe mają charakter orientacyjny i pozostają bez uszczerbku dla procedur budżetowych będących następstwem przyjęcia wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027.

(40)    Środki zróżnicowane / środki niezróżnicowane

(41)    EFTA: Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu

(42)    Kraje kandydujące oraz w stosownych przypadkach potencjalne kraje kandydujące Bałkanów Zachodnich.

(43)

   Przedstawione dane budżetowe mają charakter orientacyjny i pozostają bez uszczerbku dla procedur budżetowych będących następstwem przyjęcia wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027.

(44)    Produkty odnoszą się do produktów i usług, które zostaną zapewnione (np. liczba sfinansowanych wymian studentów, liczba kilometrów zbudowanych dróg itp.).

(45)    Zgodnie z opisem w pkt 1.4.2. „Cele szczegółowe …”.

(46)    CA = personel kontraktowy; LA = personel miejscowy; SNE = oddelegowany ekspert krajowy; INT = personel tymczasowy; JED = młodszy oddelegowany ekspert.

(47)    W ramach podpułapu na personel zewnętrzny ze środków operacyjnych (dawne linie „BA”).

(48)    Przede wszystkim fundusze strukturalne, Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz Europejski Fundusz Rybacki.

(49)    Zob. art. 11 i 17 rozporządzenia Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 określającego wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020.

(50)    W przypadku tradycyjnych zasobów własnych (opłaty celne, opłaty wyrównawcze od cukru) należy wskazać kwoty netto, tzn. kwoty brutto po odliczeniu 20 % na poczet kosztów poboru.