52020PC0221

KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 20.5.2020

COM(2020) 221 final

2020/0099(COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

ustanawiające środki tymczasowe dotyczące terminów w odniesieniu do etapów zbierania, weryfikacji i badania przewidzianych w rozporządzeniu (UE) 2019/788 w sprawie europejskiej inicjatywy obywatelskiej w związku z wystąpieniem pandemii COVID-19

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Pandemia COVID-19 dotknęła państwa członkowskie i ich obywateli w bezprecedensowy sposób. W reakcji na pandemię państwa członkowskie zastosowały środki mające na celu zatrzymanie lub spowolnienie przenoszenia COVID-19, w tym środki izolacji, które doprowadziły do niemalże całkowitego zamrożenia życia publicznego w prawie wszystkich państwach członkowskich.

Pandemia wywiera również w sposób nieunikniony poważny wpływ na europejską inicjatywę obywatelską (EIO), instrument demokracji uczestniczącej, który zależy od zaangażowania obywateli w całej UE. Prawo do przedłożenia EIO jest zapisane w Traktacie o Unii Europejskiej (art. 11 ust. 4 TUE). Krajowe środki izolacji oraz, w ogólniejszym ujęciu, wszechobecność pandemii sprawiają, że obecnie organizatorzy niemalże nie są w stanie skutecznie kontynuować swoich lokalnych działań promocyjnych i procesu zbierania deklaracji poparcia w formie papierowej, mających pomóc im w zdobyciu wymaganych deklaracji w wyznaczonym okresie 12 miesięcy.

Państwa członkowskie i instytucje europejskie mają również pewne obowiązki w zakresie weryfikacji (w tym poświadczania) ważności zebranych deklaracji poparcia oraz badania zakończonej powodzeniem inicjatywy. Zobowiązania te są w równym stopniu ograniczone czasowo. Ze względu na wyjątkowe okoliczności wynikające ze środków krajowych wdrożonych w odpowiedzi na bezprecedensowy kryzys w dziedzinie zdrowia publicznego spowodowany pandemią COVID-19 państwa członkowskie i instytucje europejskie mogą nie być w stanie wypełnić tych zobowiązań z zachowaniem wyznaczonych terminów prawnych.

Aby w czasie tej pandemii zachować skuteczność instrumentu, jakim jest europejska inicjatywa obywatelska, oraz zagwarantować organizatorom inicjatyw, w przypadku których proces zbierania, weryfikacji lub badania deklaracji jest w toku, pewność i jasność prawa, konieczne jest przyjęcie środków tymczasowych, które pozwolą na przedłużenie okresów zbierania deklaracji w odniesieniu do tych inicjatyw. Należy wdrożyć podobne środki tymczasowe w celu umożliwienia państwom członkowskim zwrócenia się do Komisji Europejskiej o przedłużenie okresu weryfikacji, w przypadku gdy ich właściwe organy ze względu na środki zastosowane w celu zwalczania pandemii nie mogą zakończyć weryfikacji w terminie. Podobnie Parlament Europejski i Komisja Europejska powinny mieć możliwość przełożenia wysłuchania publicznego i spotkania z organizatorami do czasu, aż sytuacja w zakresie zdrowia publicznego w państwie, w którym planują zorganizować te spotkania, ponownie na to pozwoli. Odpowiedni okres na zbadanie ważnej inicjatywy powinien zostać odpowiednio przedłużony.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Aktem prawnym, którego dotyczy niniejsze rozporządzenie, jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/788 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie europejskiej inicjatywy obywatelskiej. Rozporządzenie to nie zawiera przepisów szczegółowych, które pozwoliłyby na przedłużenie okresu zbierania, weryfikacji i badania w odniesieniu do zarejestrowanych inicjatyw w sytuacjach takich jak te spowodowane kryzysem związanym z COVID-19. W związku z tym konieczne jest przyjęcie odpowiednich przepisów w celu uwzględnienia skutku środków wdrożonych w odpowiedzi na kryzys w dziedzinie zdrowia publicznego spowodowany pandemią COVID-19 oraz zagwarantowania pewności prawa grupom organizatorów i organom państw członkowskich.

•Spójność z innymi politykami Unii

Znaczne trudności, z jakimi borykają się obecnie organizatorzy ze względu na środki wdrożone przez państwa członkowskie w odpowiedzi na pandemię COVID-19, w zakresie zbierania deklaracji poparcia w formie papierowej i organizowania lokalnych kampanii informujących społeczeństwo o prowadzonych inicjatywach, mogą zagrozić ich zdolności do osiągnięcia progu miliona deklaracji poparcia w co najmniej siedmiu państwach członkowskich. Jest to warunek wstępny zwrócenia się do Komisji Europejskiej o przedłożenie wniosku dotyczącego aktu prawnego Unii w tej sprawie w celu wprowadzenia w życie Traktatów. W rezultacie skuteczność tego instrumentu na rzecz demokracji uczestniczącej na szczeblu Unii, w ramach którego obywatele Unii otrzymali prawo do zwrócenia się o takie działanie prawne, zostałaby osłabiona. Podobnie jak w przypadku innych polityk i instrumentów prawnych Unii, na które wpływ miała pandemia COVID-19, proponuje się zatem wdrożenie tymczasowych środków w celu przeciwdziałania tym nieprzewidywalnym i wyjątkowym skutkom.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

Wniosek dotyczy terminów mających zastosowanie w odniesieniu do etapu zbierania, weryfikacji i badania określonych w rozporządzeniu (UE) 2019/788. Przyjęcie tego rozporządzenia opiera się na art. 24 TFUE. W art. 24 TFUE przewidziano konkretną podstawę prawną europejskiej inicjatywy obywatelskiej oraz przyjęcia w drodze rozporządzenia przepisów dotyczących procedur i warunków wymaganych na potrzeby inicjatywy obywatelskiej w rozumieniu art. 11 Traktatu o Unii Europejskiej. W związku z tym wniosek opiera się również na 24 TFUE.

•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

Długość odpowiednich terminów w przypadku europejskich inicjatyw obywatelskich określono w rozporządzeniu (UE) 2019/788. Rozporządzenie to w swojej obecnej formie nie zapewnia niezbędnej elastyczności w stosowaniu terminów, które pozwoliłyby grupom organizatorów, państwom członkowskim i instytucjom europejskim na skorzystanie z przedłużenia tych terminów w przypadku wyjątkowych okoliczności, takich jak pandemia COVID-19. Takie przedłużenie może nastąpić jedynie w drodze przepisów prawa Unii, tj. w formie czasowych odstępstw.

• Proporcjonalność

Przedmiotowe działanie Unii jest konieczne do osiągnięcia celu, jakim jest prawidłowe funkcjonowanie europejskiej inicjatywy obywatelskiej, przewidzianego w rozporządzeniu (UE) 2019/788, biorąc pod uwagę skalę skutków spowodowanych przez środki wdrożone przez państwa członkowskie w odpowiedzi na pandemię COVID-19. Wniosek ogranicza się do ukierunkowanych środków tymczasowych, które są przyjmowane w odpowiedzi na skutki spowodowane przez środki wdrożone przez państwa członkowskie w kontekście pandemii COVID-19. Środki te ograniczają się do tego, co jest konieczne do zagwarantowania pewności prawa i zachowania skuteczności europejskiej inicjatywy obywatelskiej, jak zapisano w Traktacie o Unii Europejskiej.

Uprawnienia wykonawcze Komisji w zakresie dalszego przedłużenia okresu zbierania deklaracji w odniesieniu do inicjatyw, których to dotyczy, są ograniczone pod względem zakresu i proporcjonalne. Przedłużenie podlega obiektywnemu, weryfikowalnemu wymogowi, aby środki wdrożone przez państwa członkowskie były stosowane lub utrzymane w większości państw członkowskich lub w szeregu państw członkowskich, reprezentujących ponad 35 % ludności UE. Podobnie Komisja udziela państwu członkowskiemu zezwolenia na przedłużenie okresu weryfikacji w odniesieniu do danej inicjatywy wyłącznie wówczas, gdy zainteresowane państwo członkowskie wykaże, że ze względu na obowiązujące środki związane z COVID nie może zakończyć procesu weryfikacji w ustalonym terminie trzech miesięcy. Zainteresowane państwo członkowskie przedkłada uzasadniony wniosek o takie przedłużenie.

Proponowana zmiana jest ograniczona w czasie, przy założeniu przezwyciężenia pandemii do końca 2022 r.

•Wybór instrumentu

Rozporządzenie jest odpowiednim instrumentem umożliwiającym wprowadzenie niezbędnej elastyczności w zakresie przedłużania terminów prawnych mających zastosowanie do etapu zbierania, weryfikacji i badania w odniesieniu do europejskiej inicjatywy obywatelskiej na mocy rozporządzenia (UE) 2019/788. Przedłużenie tych terminów wymaga aktu Unii o zasięgu ogólnym, który jest wiążący i bezpośrednio stosowany we wszystkich państwach członkowskich. Uznaje się również, że rozporządzenie stanowi niezbędną podstawę prawną do przyznania Komisji uprawnień wykonawczych do przedłużenia okresu zbierania deklaracji i okresu weryfikacji na wniosek zainteresowanego państwa członkowskiego.

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa

Nie dotyczy

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Ze względu na pilny charakter problemu nie przeprowadzono formalnych konsultacji z zainteresowanymi stronami. Wniosek opracowano jednak w wyniku konsultacji z grupą ekspertów ds. europejskiej inicjatywy obywatelskiej. W dniu 30 kwietnia 2020 r., po przeprowadzeniu badania dotyczącego głównego zarysu zmiany, odbyło się spotkanie z grupą ekspertów. Komisja otrzymała również kilka pism od organizatorów inicjatyw realizowanych podczas pandemii z prośbą o znalezienie odpowiednich i właściwych rozwiązań – w szczególności przedłużenie terminów – w celu rozwiązania ich problemów w zakresie zbierania niezbędnych deklaracji poparcia. Podobne wnioski otrzymano od posłów do Parlamentu, w tym od przewodniczącego Komisji Spraw Konstytucyjnych.

•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

Nie dotyczy

•Ocena skutków

Celem proponowanych ukierunkowanych środków tymczasowych jest przede wszystkim zapewnienie, z wyjątkowych powodów w kontekście pandemii COVID-19, przedłużenia odpowiednich terminów określonych w rozporządzeniu 2019/788. Środki te mają zastosowanie przez stosunkowo krótki czas. W związku z tym uznano, że przeprowadzenie oceny skutków nie jest konieczne.

•Sprawność regulacyjna i uproszczenie

Nie dotyczy

•Prawa podstawowe

Nie dotyczy

4.WPŁYW NA BUDŻET

Wniosek nie ma wpływu na budżet.

Na mocy rozporządzenia (UE) 2019/788 organizatorzy muszą zapewnić system zbierania deklaracji online wykorzystywany w celu zbierania deklaracji poparcia online. Mogą zdecydować, że stworzą taki system samodzielnie, ale mogą również skorzystać z centralnego systemu zbierania deklaracji online, stworzonego i zarządzanego przez Komisję. W przypadku inicjatyw wykorzystujących centralny system zbierania deklaracji online wydłużenie okresu zbierania deklaracji oznacza dalsze korzystanie ze scentralizowanego systemu zbierania deklaracji przez grupy organizatorów. Ponieważ system został zaprojektowany do obsługi wielu inicjatyw jednocześnie, dalsze korzystanie z systemu nie wiąże się z żadnymi dodatkowymi kosztami. Przedłużenie okresu zbierania deklaracji nie wymaga dodatkowych zasobów ludzkich w administracji Komisji w związku z realizacją tych inicjatyw, ponieważ obowiązki Komisji określone w rozporządzeniu (UE) 2019/788 w odniesieniu do tych inicjatyw pozostają takie same.

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

Wdrożenie środków będzie monitorowane i uwzględniane w ramach ogólnych mechanizmów sprawozdawczych ustanowionych w rozporządzeniu (UE) 2019/788.

•Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw)

Nie dotyczy

•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

Proponowane środki tymczasowe dotyczą rozporządzenia (UE) 2019/788 w sprawie europejskiej inicjatywy obywatelskiej.

Wniosek przewiduje przedłużenie terminów zbierania deklaracji poparcia dla inicjatyw zarejestrowanych na mocy rozporządzenia (UE) 2019/788 lub rozporządzenia (UE) nr 211/2011. Wniosek przewiduje również możliwość złożenia przez państwo członkowskie wniosku o przedłużenie okresu weryfikacji. Podobny środek zaproponowano w celu przedłużenia okresu badania ważnej inicjatywy w zależności od szczególnych okoliczności. Środki te mają charakter tymczasowy, ponieważ obowiązują tylko do końca 2022 r.

Jeśli chodzi o przedłużenie okresu zbierania deklaracji, wniosek przewiduje jako pierwszy środek tymczasowy środek polegający na przedłużeniu okresu zbierania deklaracji o sześć miesięcy w przypadku inicjatyw, w odniesieniu do których zbieranie deklaracji poparcia było w toku w dniu 11 marca 2020 r., kiedy Światowa Organizacja Zdrowia oficjalnie ogłosiła, że epidemia COVID-19 stała się światową pandemią. Od tego czasu wszystkie państwa członkowskie wdrożyły środki mające na celu zatrzymanie lub spowolnienie pandemii, co znacznie ogranicza możliwość prowadzenia przez organizatorów inicjatyw lokalnych kampanii i zbierania deklaracji poparcia w formie papierowej.

Odpowiedni przepis uzupełniono uprawnieniem Komisji do przedłużenia okresu zbierania deklaracji w odniesieniu do tych inicjatyw oraz inicjatyw, w przypadku których zbieranie deklaracji rozpoczęto w późniejszym terminie, w sytuacji gdy większość państw członkowskich lub szereg państw członkowskich reprezentujących ponad 35 % ludności UE (nadal) stosuje takie środki lub w przypadku wystąpienia nowego ogniska choroby wymagającego od państw członkowskich ponownego wdrożenia takich środków, które w tym samym stopniu dotyczą inicjatyw. Uprawnienie jest ograniczone w czasie (wyłącznie przedłużenia o trzy miesiące, przy czym maksymalny łączny okres zbierania deklaracji wynosi 24 miesiące) i oparte na obiektywnych kryteriach.

Akty wykonawcze w celu dalszego przedłużenia okresu zbierania deklaracji w odniesieniu do inicjatyw, w przypadku których proces zbierania był już w toku w dniu 11 marca 2020 r. lub w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, mogą zostać przyjęte dopiero po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia. Przewidziany w niniejszym rozporządzeniu sześciomiesięczny okres przedłużenia daje Komisji wystarczająco dużo czasu po jego wejściu w życie, aby w razie potrzeby mogła podjąć decyzję o dalszym przedłużeniu okresu zbierania deklaracji w odniesieniu do tych inicjatyw.

Wniosek zawiera szczególny środek tymczasowy, na wypadek gdyby państwo członkowskie uznało, że ze względu na wyjątkowe okoliczności spowodowane środkami przyjętymi w tym państwie jego organ krajowy nie może z uzasadnionych powodów zakończyć procesu weryfikacji i poświadczenia deklaracji poparcia w terminie trzech miesięcy. W takim przypadku państwo członkowskie może zwrócić się do Komisji z uzasadnionym wnioskiem o przedłużenie tego okresu o co najmniej jeden miesiąc i maksymalnie trzy miesiące.

Na mocy rozporządzenia (UE) nr 211/2011 zarejestrowano kilka inicjatyw, w przypadku których obecnie trwa proces zbierania deklaracji poparcia. Jeśli chodzi o proces zbierania i weryfikacji deklaracji, inicjatywy te nadal podlegają przepisom wspomnianego rozporządzenia. Wniosek zapewnia również zastosowanie w odniesieniu do tych inicjatyw odpowiednich środków w zakresie przedłużenia okresu zbierania i weryfikacji deklaracji.

Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2019/788 okres badania podlega również konkretnym terminom. Instytucje europejskie są zobowiązane do przygotowania spotkania z organizatorami (które ma być zorganizowane przez Komisję w ciągu miesiąca od przedłożenia zakończonej powodzeniem inicjatywy) oraz wysłuchania publicznego (które ma być zorganizowane przez Parlament Europejski w ciągu trzech miesięcy od przedłożenia inicjatywy). Organizacja takich wydarzeń może być trudna w terminach określonych w rozporządzeniu (UE) 2019/788, biorąc pod uwagę środki wprowadzone w odpowiedzi na pandemię COVID-19 w państwie, w którym instytucje zamierzają zorganizować te wydarzenia. W takim przypadku instytucje europejskie powinny mieć możliwość zorganizowania takich wydarzeń, gdy tylko sytuacja w zakresie zdrowia publicznego w danym państwie ponownie pozwoli na ich organizację. W takich przypadkach Komisja Europejska przyjmuje komunikat w odpowiedzi na ważną inicjatywę w terminie trzech miesięcy po wysłuchaniu publicznym w Parlamencie Europejskim.

Jeśli ze względu na środki tymczasowe określone w niniejszym wniosku okres zbierania, weryfikacji lub badania zostanie przedłużony, niezbędny jest środek tymczasowy umożliwiający przedłużenie okresów zatrzymywania określonych w rozporządzeniu (UE) 2019/788, mający na celu obejście wymogu prawnego, który prowadziłby do przedwczesnego niszczenia deklaracji poparcia.

2020/0099 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 24,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 1 ,

uwzględniając opinię Komitetu Regionów 2 ,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)W dniu 11 marca 2020 r. Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła, że epidemia COVID-19 stała się światową pandemią. Skutki tej pandemii dotknęły państwa członkowskie w dramatyczny i wyjątkowy sposób. Państwa członkowskie wdrożyły szereg środków ograniczających mających na celu zatrzymanie lub spowolnienie przenoszenia COVID-19, w tym środki izolacji ograniczające swobodny przepływ ich obywateli, zakaz imprez publicznych oraz zamknięcie sklepów, restauracji i szkół. Środki te doprowadziły do niemalże całkowitego zamrożenia życia publicznego w prawie wszystkich państwach członkowskich.

(2)Środki wdrożone przez państwa członkowskie w nieuchronny sposób wywarły również poważny wpływ na europejskie inicjatywy obywatelskie. Aby europejska inicjatywa obywatelska zakończyła się powodzeniem, w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/788 3 na organizatorów nałożono obowiązek zebrania co najmniej 1 mln deklaracji poparcia w co najmniej 7 państwach członkowskich w terminie 12 miesięcy. Z powodu środków wdrożonych w odpowiedzi na pandemię COVID-19 znacznie trudniejsze stało się w szczególności zbieranie deklaracji poparcia w formie papierowej, prowadzenie lokalnych kampanii i organizacja imprez publicznych, które mają istotne znaczenie dla powodzenia inicjatywy.

(3)Państwa członkowskie i instytucje Unii mają również pewne zobowiązania prawne na mocy rozporządzenia (UE) 2019/788. Zobowiązania te podlegają ścisłym terminom, od których rozporządzenie (UE) 2019/788 nie dopuszcza żadnych odstępstw.

(4)W Traktacie o Unii Europejskiej przyznano obywatelom Unii prawo do bezpośredniego zwrócenia się do Komisji o przedłożenie wniosku dotyczącego aktu prawnego Unii w celu wprowadzenia w życie Traktatów. Inicjatywa obywatelska jest jednym z głównych instrumentów umożliwiających obywatelom Unii angażowanie się w łatwy i osiągalny sposób w demokratyczną i polityczną debatę na temat Unii oraz uwzględnianie kwestii, które są dla nich ważne, w programie działań Unii.

(5)W obecnych wyjątkowych okolicznościach, a w szczególności z powodu środków wdrożonych przez państwa członkowskie w odpowiedzi na pandemię COVID-19, środki tymczasowe są niezbędne do zachowania skuteczności tego instrumentu i zagwarantowania pewności prawa w odniesieniu do możliwego przedłużenia obowiązujących terminów.

(6)Państwa członkowskie wskazały, że będą jedynie stopniowo zmniejszać poziom ograniczeń wprowadzonych za pomocą środków w odpowiedzi na pandemię COVID-19, aby monitorować i kontrolować sytuację w zakresie zdrowia publicznego. W związku z tym należy przedłużyć okres zbierania deklaracji poparcia o sześć miesięcy, obejmując okres od dnia 11 marca 2020 r., kiedy to Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła, że epidemia stała się pandemią. Przedłużenie to opiera się na założeniu, że przynajmniej w pierwszych sześciu miesiącach od dnia 11 marca 2020 r. większość państw członkowskich lub szereg państw członkowskich reprezentujących ponad 35 % ludności Unii wprowadzi środki, które znacznie ograniczą możliwości organizatorów w zakresie prowadzenia lokalnych kampanii i zbierania deklaracji poparcia w formie papierowej. W związku z tym okres zbierania deklaracji w odniesieniu do inicjatyw, w przypadku których w dniu 11 marca 2020 r. proces zbierania deklaracji był w toku, należy przedłużyć o sześć miesięcy. W przypadku gdy okres zbierania deklaracji w odniesieniu do inicjatywy rozpoczął się po dniu 11 marca, okres ten należy proporcjonalnie przedłużyć.

(7)Biorąc pod uwagę, że trudno jest przewidzieć zakończenie pandemii w Unii, należy uprawnić Komisję do przyjęcia aktów wykonawczych w celu dalszego przedłużenia okresu zbierania deklaracji w odniesieniu do inicjatyw, w przypadku których w dniu 11 września 2020 r. okres zbierania deklaracji będzie nadal trwał, w przypadkach gdy w dalszym ciągu będą występowały wyjątkowe okoliczności wynikające z pandemii COVID-19. Przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przedłużenie okresu zbierania deklaracji o sześć miesięcy powinno zapewnić Komisji wystarczająco dużo czasu, aby mogła podjąć decyzję, czy dalsze przedłużenie okresu zbierania deklaracji jest uzasadnione. Uprawnienie to powinno również umożliwić Komisji przyjęcie aktów wykonawczych w celu przedłużenia okresu zbierania deklaracji w razie nowego kryzysu w dziedzinie zdrowia publicznego związanego z nowym wybuchem pandemii COVID-19 w przypadku wdrożenia środków, które mogą mieć taki sam skutek, przez większość państw członkowskich lub szereg państw członkowskich reprezentujących ponad 35 % ludności Unii.

(8)W celu zapewnienia jednolitych warunków wprowadzania przedłużenia okresu zbierania deklaracji należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 4 .

(9)Środki wdrożone przez państwa członkowskie w odpowiedzi na pandemię COVID-19 mogą znacząco wpłynąć na zdolność właściwych organów do weryfikowania ważności deklaracji poparcia w terminie trzech miesięcy określonym w rozporządzeniu (UE) 2019/788. Przykładowo liczba dostępnych pracowników może być mniejsza lub właściwe organy mogą mieć dodatkowe zadania i obowiązki w związku z pandemią.

(10)Państwa członkowskie powinny zapewnić możliwie normalne funkcjonowanie swoich organów administracji pomimo środków wdrożonych w odpowiedzi na pandemię COVID-19. W wyjątkowych okolicznościach państwo członkowskie powinno mieć jednak możliwość przedłożenia Komisji uzasadnionego wniosku o zezwolenie na zastosowanie przedłużenia okresu weryfikacji i poświadczania. Wniosek powinien być uzasadniony i uwzględniać wpływ środków związanych z pandemią na funkcjonowanie właściwych organów tego państwa członkowskiego. Ewentualnie przyznane przedłużenie nie powinno być dłuższe niż pierwotny okres weryfikacji.

(11)Ze względu na środki wdrożone przez państwa członkowskie w odpowiedzi na pandemię COVID-19 instytucjom Unii może być trudno zorganizować spotkania z organizatorami lub przesłuchania publiczne w kontekście badania ważnych inicjatyw w państwie członkowskim, w którym zamierzają one zorganizować takie spotkania. W takich przypadkach instytucje powinny mieć możliwość przełożenia daty organizacji tych spotkań na dzień, w którym pozwoli na to sytuacja w zakresie zdrowia publicznego w danym państwie członkowskim. W przypadku gdy wysłuchanie publiczne zostanie przełożone, Komisja powinna mieć możliwość opóźnienia przyjęcia komunikatu, w którym przedstawi swoje wnioski prawne i polityczne dotyczące tej inicjatywy, do trzech miesięcy od przeprowadzenia wysłuchania publicznego, aby umożliwić jej należyte uwzględnienie ustaleń z tego wysłuchania.

(12)W przypadku przedłużenia okresu zbierania, weryfikacji lub badania ze względu na środki wdrożone przez państwa członkowskie w odpowiedzi na pandemię COVID-19 okresy zatrzymywania deklaracji poparcia określone w rozporządzeniu (UE) 2019/788 zostają odpowiednio przedłużone.

(13)Nieprzewidywalny i nagły wybuch pandemii COVID-19 oraz związane z nim środki wdrażane przez państwa członkowskie, które to środki były regularnie przedłużane, sprawiły, że w niektórych indywidualnych sytuacjach terminowe przyjęcie środków tymczasowych przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu nie było możliwe. Z tego powodu środki tymczasowe powinny również obejmować okres przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia.

(14)Niniejsze rozporządzenie powinno mieć również zastosowanie do inicjatyw zarejestrowanych przed dniem 1 stycznia 2020 r. na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 211/2011 5 , do których mają w dalszym ciągu zastosowanie przepisy tego rozporządzenia dotyczące okresu zbierania deklaracji poparcia oraz weryfikacji i poświadczania przez państwa członkowskie zgodnie z art. 27 rozporządzenia (UE) 2019/788.

(15)Biorąc pod uwagę tymczasowy charakter środków wdrażanych przez państwa członkowskie w odpowiedzi na pandemię COVID-19, okres stosowania niniejszego rozporządzenia powinien być również ograniczony.

(16)Niniejsze rozporządzenie należy przyjąć w trybie pilnym, aby sytuacje braku pewności prawa dotykające obywateli, organizatorów, krajowe organy administracji oraz instytucje Unii, w szczególności w przypadku gdy odpowiednie terminy zbierania deklaracji poparcia, weryfikacji i badania w odniesieniu do szeregu inicjatyw już upłynęły lub wkrótce upłyną, pozostały możliwie najkrótsze. Należy zatem przewidzieć możliwość odstąpienia od ośmiotygodniowego terminu, o którym mowa w art. 4 Protokołu nr 1 w sprawie roli parlamentów narodowych w Unii Europejskiej, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej, Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej.

(17)Niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie w trybie pilnym następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Przedmiot

W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się środki tymczasowe mające zastosowanie do okresów zbierania, weryfikacji i badania w odniesieniu do zarejestrowanych inicjatyw obywatelskich na mocy rozporządzenia (UE) 2019/788 i rozporządzenia (UE) nr 211/2011 w kontekście środków wdrożonych przez państwa członkowskie w odpowiedzi na pandemię COVID-19.

Artykuł 2

Przedłużenie terminów zbierania deklaracji poparcia

1)Niezależnie od przepisów art. 8 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2019/788 oraz art. 5 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 211/2011, jeżeli chodzi o okres zbierania deklaracji poparcia dla inicjatywy, w przypadku której proces zbierania deklaracji był w toku w dniu 11 marca 2020 r., maksymalny okres zbierania deklaracji przedłuża się w każdym przypadku o okres sześciu miesięcy.

W przypadku gdy proces zbierania deklaracji poparcia dla inicjatywy rozpoczął się między dniem 11 marca 2020 r. a dniem 11 września 2020 r., maksymalny okres zbierania deklaracji trwa do dnia 11 września 2021 r.

2)Komisja może przyjąć akty wykonawcze w celu przedłużenia maksymalnych okresów zbierania deklaracji w odniesieniu do inicjatyw, o których mowa w ust. 1, jeżeli po dniu 11 września 2020 r. większość państw członkowskich lub szereg państw członkowskich reprezentujących ponad 35 % ludności Unii będzie w dalszym ciągu stosować środki w odpowiedzi na pandemię COVID-19, które znacznie utrudniają organizatorom zbieranie deklaracji poparcia w formie papierowej i informowanie opinii publicznej o ich realizowanych obecnie inicjatywach.

Komisja może przyjąć akty wykonawcze w celu przedłużenia maksymalnego okresu zbierania deklaracji w odniesieniu do inicjatyw, w przypadku których proces zbierania deklaracji w chwili wystąpienia nowego ogniska COVID-19 byłby w toku, co wymaga od większości państw członkowskich lub pewnej liczby państw członkowskich reprezentujących ponad 35 % ludności Unii zastosowania środków, które w takim samym stopniu dotyczą organizatorów tych inicjatyw.

Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 6 ust. 2, i określa się w nich, których inicjatyw dotyczą, oraz wskazuje nową datę końcową okresu zbierania odnoszących się do nich deklaracji.

Każde przedłużenie trwa trzy miesiące.

Do celów oceny, czy wymóg określony w akapitach pierwszym i drugim jest spełniony, państwa członkowskie dostarczają Komisji, na jej wniosek, informacje o środkach, które zastosowały lub zamierzają zastosować w odpowiedzi na pandemię COVID-19.

3)Niezależnie od przepisów ust. 1 i 2 całkowity okres zbierania deklaracji nie przekracza 24 miesięcy.

4)Komisja informuje organizatorów i państwa członkowskie o przedłużeniu terminu udzielonym w odniesieniu do przedmiotowych inicjatyw. Swoją decyzję publikuje w rejestrze online, o którym mowa w art. 4 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2019/788.

Artykuł 3

Przedłużenie terminów weryfikacji i poświadczenia deklaracji poparcia przez państwa członkowskie

1)Niezależnie od przepisów art. 12 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2019/788 oraz art. 8 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 211/2011, w przypadku gdy państwo członkowskie uzna, że ze względu na środki wdrożone w odpowiedzi na pandemię COVID-19 nie będzie w stanie zakończyć weryfikacji i poświadczenia deklaracji poparcia dla danej inicjatywy w terminie określonym w tych przepisach, może ono przedłożyć uzasadniony wniosek o zezwolenie na zastosowanie przedłużenia tego terminu. Wniosek ten przedkłada się Komisji najpóźniej na miesiąc przed końcem danego okresu.

2)W przypadku gdy, w następstwie wniosku złożonego zgodnie z ust. 1, Komisja stwierdzi, że wymogi określone w tym ustępie zostały spełnione, przyjmuje akt wykonawczy upoważniający dane państwo członkowskie do przedłużenia terminu określonego w ust. 1. Przedłużenie nie powinno być krótsze niż jeden miesiąc ani przekraczać trzech miesięcy.

Komisja informuje państwo członkowskie i organizatorów danej inicjatywy o przedłużeniu terminu. Swoją decyzję publikuje w rejestrze online, o którym mowa w art. 4 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2019/788.

Artykuł 4

Przedłużenie terminów badania ważnych inicjatyw

1)Niezależnie od przepisów art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2019/788, w przypadku gdy od dnia 11 marca 2020 r. Parlament Europejski lub Komisja napotkają trudności odpowiednio w organizacji wysłuchania publicznego lub spotkania z organizatorami z powodu środków wdrożonych w odpowiedzi na pandemię COVID-19 przez państwo członkowskie, w którym instytucje te zamierzają zorganizować wysłuchanie lub spotkanie, organizują one odnośne wysłuchanie lub spotkanie, gdy tylko sytuacja w zakresie zdrowia publicznego w danym państwie członkowskim to umożliwi.

2)Niezależnie od przepisów art. 15 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2019/788, w przypadku gdy Parlament Europejski przekłada wysłuchanie publiczne na podstawie ust. 1 niniejszego artykułu, Komisja przyjmuje komunikat, w którym przedstawia swoje wnioski prawne i polityczne dotyczące tej inicjatywy, w terminie trzech miesięcy od wysłuchania publicznego.

Artykuł 5

Przedłużenie terminów zatrzymywania danych osobowych

1)Niezależnie od przepisów art. 19 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2019/788, w przypadku gdy maksymalny okres zbierania lub weryfikacji i poświadczania w odniesieniu do danej inicjatywy zostanie przedłużony zgodnie z art. 2 i 3 niniejszego rozporządzenia, termin 21 miesięcy, w którym należy zniszczyć deklaracje poparcia i ich kopie, przedłuża się o ten sam okres.

2)Niezależnie od przepisów art. 19 ust. 8 rozporządzenia (UE) 2019/788, w przypadku gdy maksymalny okres zbierania deklaracji, okres weryfikacji i poświadczania lub okres badania w odniesieniu do danej inicjatywy zostanie przedłużony zgodnie z art. 2, 3 i 4 niniejszego rozporządzenia, terminy, w których zgodnie z tym artykułem należy zniszczyć ewidencję adresów e-mail, przedłuża się o ten sam okres.

Artykuł 6

Procedura komitetowa

1)Komisję wspomaga komitet ds. europejskiej inicjatywy obywatelskiej ustanowiony na mocy art. 22 rozporządzenia (UE) 2019/788.

2)W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 4 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

Artykuł 7

Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się do dnia 31 grudnia 2022 r.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodniczący Przewodniczący

(1) Dz.U. C z , s. .

(2) Dz.U. C z , s. .

(3) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/788 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie europejskiej inicjatywy obywatelskiej (Dz.U. L 130 z 17.5.2019, s. 55).

(4) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiające przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13).

(5) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 211/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie inicjatywy obywatelskiej (Dz.U. L 65 z 11.3.2011, s. 1).

Choose the experimental features you want to try