KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 30.4.2020

COM(2020) 186 final

2020/0075(COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1305/2013 w odniesieniu do szczególnych działań mających zapewnić nadzwyczajne tymczasowe wsparcie w ramach EFRROW w odpowiedzi na epidemię COVID-19

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

•Spójność z innymi politykami Unii

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej przewiduje, że Unia dzieli kompetencje w dziedzinie rolnictwa z państwami członkowskimi, tworząc wspólną politykę rolną, w której przewidziano wspólne cele i metody wdrażania. Wniosek ma na celu zapewnienie wspólnych celów i metod wdrażania nowego działania dotyczącego rozwoju obszarów wiejskich.

 •Proporcjonalność

•Wybór instrumentu

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Oceny ex post/kontrole sprawności obowiązującego prawodawstwa

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

nie dotyczy

•Ocena skutków

•Sprawność regulacyjna i uproszczenie

nie dotyczy

•Prawa podstawowe

nie dotyczy

4.WPŁYW NA BUDŻET

Proponowana zmiana nie pociąga za sobą żadnych zmian w rocznych pułapach wieloletnich ram finansowych dla zobowiązań i płatności zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia (UE) nr 1311/2013. Całkowity roczny podział środków na zobowiązania w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) pozostaje bez zmian. Biorąc pod uwagę czas potrzebny na wdrożenie tego nowego działania, zakłada się, że płatności na rzecz beneficjentów zostaną dokonane w czwartym kwartale 2020 r., a zatem będą finansowane w ramach budżetu na 2021 r. Środki na płatności niezbędne do sfinansowania tego działania muszą się zmieścić w ramach środków przeznaczonych na EFRROW, które zostaną uwzględnione w planowanym projekcie budżetu Komisji na 2021 r., i zostaną skompensowane odpowiednim zmniejszeniem potrzeb w zakresie płatności w kolejnych latach.

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

•Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw)

•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

Proponuje się zmianę rozporządzenia (UE) nr 1305/2013

2020/0075 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1305/2013 w odniesieniu do szczególnych działań mających zapewnić nadzwyczajne tymczasowe wsparcie w ramach EFRROW w odpowiedzi na epidemię COVID-19

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 42 i art. 43 ust. 2,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 1 ,

uwzględniając opinię Komitetu Regionów 2 ,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Rolnicy i wiejskie przedsiębiorstwa zostali dotknięci skutkami kryzysu wywołanego epidemią COVID-19 na bezprecedensową skalę. Znaczne ograniczenia przemieszczania wprowadzone w państwach członkowskich, a także obowiązkowe zamknięcia sklepów, targowisk pod gołym niebem, restauracji i innych placówek w sektorze hotelarsko-gastronomicznym, spowodowały zakłócenia gospodarcze w sektorze rolnym i wśród społeczności wiejskich i sprawiły, że rolnicy i małe wiejskie przedsiębiorstwa działające w sektorze przetwórstwa, wprowadzania do obrotu lub rozwoju produktów rolnych mają problemy z płynnością i przepływami pieniężnymi. Powstała w związku z tym wyjątkowa sytuacja, której trzeba zaradzić.

(2)W odpowiedzi na skutki kryzysu pomóc powinno nowe, wyjątkowe i tymczasowe działanie mające na celu zaradzenie problemom związanym z płynnością, które zagrażają ciągłości działalności rolników i małych przedsiębiorstw działających w sektorze przetwórstwa, wprowadzania do obrotu lub rozwoju produktów rolnych.

(3)Wsparcie, którego celem jest zapewnienie konkurencyjności agrobiznesu i rentowności gospodarstw, powinno być przyznawane na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów, przy założeniu skoncentrowania dostępnych zasobów na beneficjentach najbardziej dotkniętych kryzysem. W przypadku rolników kryteria te mogą obejmować sektory produkcyjne, typ rolniczy, strukturę gospodarstw, rodzaj wprowadzania produktów rolnych do obrotu oraz liczbę zatrudnionych pracowników sezonowych, a w przypadku MŚP – sektory, rodzaje działalności, rodzaj regionów i inne szczególne ograniczenia.

(4)Ze względu na pilny i wyjątkowy charakter tego działania należy ustanowić jednorazową płatność i graniczną datę stosowania tego działania, z zachowaniem zasady, według której Komisja dokonuje płatności zgodnie ze środkami budżetowymi i z zastrzeżeniem dostępności środków finansowych.

(5)Aby zwiększyć wsparcie dla rolników lub MŚP najciężej dotkniętych kryzysem, należy zezwolić państwom członkowskim na dostosowanie poziomu płatności ryczałtowych w odniesieniu do określonych kategorii kwalifikujących się beneficjentów, w oparciu o obiektywne i niedyskryminujące kryteria.

(6)Aby zapewnić odpowiednie finansowanie nowego działania bez uszczerbku dla innych celów programów rozwoju obszarów wiejskich, należy ustalić maksymalny udział wkładu Unii w to działanie.

(7)Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) nr 1305/2013.

(8)Z uwagi na epidemię COVID-19 oraz pilną potrzebę zareagowania na związaną z nią sytuację kryzysową w obszarze zdrowia publicznego należy przewidzieć wyjątek od ośmiotygodniowego terminu, o którym mowa w art. 4 Protokołu nr 1 w sprawie roli parlamentów narodowych w Unii Europejskiej, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej, do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i do Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej.

(9)Ze względu na pilny charakter sytuacji związanej z kryzysem wywołanym epidemią COVID-19 właściwe jest, aby niniejsze rozporządzenie weszło w życie z dniem jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1
Zmiana rozporządzenia (UE) nr 1305/2013

W rozporządzeniu (UE) nr 1305/2013 wprowadza się następujące zmiany:

1)dodaje się art. 39b w brzmieniu: 

„Artykuł 39b
Wyjątkowa tymczasowa pomoc na rzecz rolników i MŚP działających w sektorze przetwórstwa, wprowadzania do obrotu lub rozwoju produktów rolnych, którzy zostali najciężej dotknięci kryzysem związanym z COVID-19.

1.Wsparcie w ramach tego działania zapewnia pomoc nadzwyczajną dla rolników i MŚP, którzy zostali najciężej dotknięci kryzysem związanym z COVID-19, w celu zapewnienia ciągłości ich działalności, z zastrzeżeniem warunków określonych w niniejszym artykule.

2.Wsparcia udziela się rolnikom i MŚP działającym w sektorze przetwórstwa, wprowadzania do obrotu lub rozwoju produktów rolnych objętych załącznikiem I do TFUE lub bawełny, z wyjątkiem produktów rybołówstwa. Produktem procesu produkcyjnego może być produkt nieobjęty tym załącznikiem.

3.Państwa członkowskie kierują wsparcie do beneficjentów najbardziej dotkniętych kryzysem poprzez określenie warunków kwalifikowalności i ewentualnie kryteriów wyboru, które są obiektywne i niedyskryminacyjne, w oparciu o dostępne dowody.

4.Wsparcie jest udzielane w formie kwoty ryczałtowej, która powinna zostać wypłacona do dnia [31.12.2020 r.], a Komisja dokonuje zwrotu tej kwoty w późniejszym terminie zgodnie ze środkami budżetowymi i z zastrzeżeniem dostępności środków finansowych. Poziom płatności może być zróżnicowany w zależności od poszczególnych kategorii beneficjentów zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminacyjnymi kryteriami.

5.Maksymalna kwota wsparcia nie może przekraczać 5 000 EUR na rolnika i 50 000 EUR na MŚP.

6.Przyznając wsparcie na podstawie niniejszego artykułu, państwa członkowskie uwzględniają wsparcie przyznane w ramach innych krajowych lub unijnych instrumentów wsparcia bądź prywatnych programów reagowania na skutki kryzysu związanego z COVID-19.”;

2)w art. 59 dodaje się ust. 6a w brzmieniu: 

„6a. Wsparcie z EFRROW udzielane w ramach działania, o którym mowa w art. 39b, ogranicza się do maksymalnie 1 % całkowitego wkładu EFRROW w program rozwoju obszarów wiejskich.”;

3) w art. 49 ust. 2 wprowadza się następujące zmiany:

„2. Organ państwa członkowskiego odpowiedzialny za wybór operacji zapewnia, aby operacje, z wyjątkiem operacji określonych w art. 18 ust. 1 lit. b), art. 24 ust. 1 lit. d), art. 28–31, art. 33–34 i art. 36–39b, były wybierane zgodnie z kryteriami wyboru, o których mowa w ust. 1, oraz zgodnie z przejrzystą i dobrze udokumentowaną procedurą.

Artykuł 2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie z dniem jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI

1.STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY 

1.1.Tytuł wniosku/inicjatywy

1.2.Wniosek/inicjatywa dotyczy: 

◻ nowego działania 

◻ nowego działania będącego następstwem projektu pilotażowego / działania przygotowawczego 3  

◻ przedłużenia bieżącego działania 

X połączenia lub przekształcenia co najmniej jednego działania pod kątem innego/nowego działania 

1.3.Cel(e)

1.3.1.Cel(e) ogólny(e)

1.3.2.Cel(e) szczegółowy(e)

1.3.3.Oczekiwane wyniki i wpływ

Należy wskazać, jakie efekty przyniesie wniosek/inicjatywa beneficjentom/grupie docelowej.

1.3.4.Wskaźniki dotyczące realizacji celów

Należy wskazać wskaźniki stosowane do monitorowania postępów i osiągnięć.

1.4.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy 

1.4.1.Potrzeby, które należy zaspokoić w perspektywie krótko- lub długoterminowej, w tym szczegółowy terminarz przebiegu realizacji inicjatywy

1.4.2.Wartość dodana z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej (może wynikać z różnych czynników, na przykład korzyści koordynacyjnych, pewności prawa, większej efektywności lub komplementarności). Na potrzeby tego punktu „wartość dodaną z tytułu zaangażowania Unii” należy rozumieć jako wartość wynikającą z unijnej interwencji wykraczającą poza wartość, która zostałaby wytworzona przez same państwa członkowskie.

1.4.3.Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań

1.4.4.Spójność z wieloletnimi ramami finansowymi oraz możliwa synergia z innymi właściwymi instrumentami

1.4.5.Ocena różnych dostępnych możliwości finansowania, w tym zakresu przegrupowania środków

1.5.Okres trwania i wpływ finansowy wniosku/inicjatywy

X ograniczony czas trwania

–◻    od [DD/MM]RRRR r. do [DD/MM]RRRR r.

–X    Brak ogólnego wpływu finansowego na środki na zobowiązania i środki na płatności.

◻ nieograniczony czas trwania

–Wprowadzenie w życie z okresem rozruchu od RRRR r. do RRRR r.,

–po którym następuje faza operacyjna.

1.6.Planowane tryby zarządzania 4  

◻ Bezpośrednie zarządzanie przez Komisję

–◻ w ramach jej służb, w tym za pośrednictwem jej pracowników w delegaturach Unii;

–◻    przez agencje wykonawcze;

X Zarządzanie dzielone z państwami członkowskimi

◻ Zarządzanie pośrednie poprzez przekazanie zadań związanych z wykonaniem budżetu:

–◻ państwom trzecim lub organom przez nie wyznaczonym;

–◻ organizacjom międzynarodowym i ich agencjom (należy wyszczególnić);

–◻ EBI oraz Europejskiemu Funduszowi Inwestycyjnemu;

–◻ organom, o których mowa w art. 70 i 71 rozporządzenia finansowego;

–◻ organom prawa publicznego;

–◻ podmiotom podlegającym prawu prywatnemu, które świadczą usługi użyteczności publicznej, o ile zapewniają one odpowiednie gwarancje finansowe;

–◻ podmiotom podlegającym prawu prywatnemu państwa członkowskiego, którym powierzono realizację partnerstwa publiczno-prywatnego oraz które zapewniają odpowiednie gwarancje finansowe;

–◻ osobom odpowiedzialnym za wykonanie określonych działań w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa na mocy tytułu V Traktatu o Unii Europejskiej oraz określonym we właściwym podstawowym akcie prawnym.

–W przypadku wskazania więcej niż jednego trybu należy podać dodatkowe informacje w części „Uwagi”.

Uwagi

2.ŚRODKI ZARZĄDZANIA 

2.1.Zasady nadzoru i sprawozdawczości 

Określić częstotliwość i warunki

2.2.Systemy zarządzania i kontroli 

2.2.1.Uzasadnienie dla systemu zarządzania, mechanizmów finansowania wykonania, warunków płatności i proponowanej strategii kontroli

2.2.2.Informacje dotyczące zidentyfikowanego ryzyka i systemów kontroli wewnętrznej ustanowionych w celu jego ograniczenia

2.2.3.Oszacowanie i uzasadnienie efektywności kosztowej kontroli (relacja kosztów kontroli do wartości zarządzanych funduszy powiązanych) oraz ocena prawdopodobnego ryzyka błędu (przy płatności i przy zamykaniu) 

2.3.Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom 

Należy określić istniejące lub przewidywane środki zapobiegania i ochrony, np. pochodzące ze strategii w zakresie zwalczania nadużyć finansowych.

3.SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY 

3.1.Działy wieloletnich ram finansowych i linie budżetowe po stronie wydatków, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ 

·Istniejące linie budżetowe

Według działów wieloletnich ram finansowych i linii budżetowych

·Nowe linie budżetowe, o których utworzenie się wnioskuje

Według działów wieloletnich ram finansowych i linii budżetowych

3.2.Szacunkowy wpływ finansowy wniosku na środki 

3.2.1.Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki operacyjne 

–◻    Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych

–X    Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych, jak określono poniżej:

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

Brak jest wpływu na środki na zobowiązania. Ponieważ zmiana ta będzie finansowana poprzez zmianę programów rozwoju obszarów wiejskich opracowanych przez państwa członkowskie w ramach uzgodnionych pul środków finansowych, nie będą potrzebne żadne dodatkowe środki na płatności, przy czym wszelkie płatności z tytułu tego działania będą kompensowane przez niższe płatności z innych środków rozwoju obszarów wiejskich.

Zakłada się, że wniosek nie ma wpływu na środki na płatności w ramach EFRROW w budżecie na 2020 r. Biorąc pod uwagę czas potrzebny państwom członkowskim na wdrożenie tego nowego działania, przewiduje się, że odnośne wydatki zostaną zadeklarowane w czwartym kwartale 2020 r., co będzie miało wpływ na budżet na 2021 r. Związany z tym wpływ na środki na płatności, szacowany na około 650 mln EUR, zostanie dostosowany do poziomu środków na płatności postulowanych w projekcie budżetu na 2021 r. i zostanie skompensowany odpowiednim zmniejszeniem potrzeb w zakresie płatności w kolejnych latach, zgodnie z szacunkami przedstawionymi poniżej.

Niniejszą część uzupełnia się przy użyciu „danych budżetowych o charakterze administracyjnym”, które należy najpierw wprowadzić do załącznika do oceny skutków finansowych regulacji (załącznik V do zasad wewnętrznych), przesyłanego do DECIDE w celu konsultacji między służbami.

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

3.2.2.Przewidywany produkt finansowany ze środków operacyjnych 

Środki na zobowiązania w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

3.2.3.Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki administracyjne 

–X    Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych

–◻    Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych, jak określono poniżej:

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

Potrzeby w zakresie środków na zasoby ludzkie i inne wydatki o charakterze administracyjnym zostaną pokryte z zasobów DG już przydzielonych na zarządzanie tym działaniem lub przesuniętych w ramach dyrekcji generalnej, uzupełnionych w razie potrzeby wszelkimi dodatkowymi zasobami, które mogą zostać przydzielone zarządzającej dyrekcji generalnej w ramach procedury rocznego przydziału środków oraz w świetle istniejących ograniczeń budżetowych.

3.2.3.1.Szacowane zapotrzebowanie na zasoby ludzkie

–X    Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich.

–◻    Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich, jak określono poniżej:

Wartości szacunkowe należy wyrazić w ekwiwalentach pełnego czasu pracy

XX oznacza odpowiednią dziedzinę polityki lub odpowiedni tytuł w budżecie.

Potrzeby w zakresie zasobów ludzkich zostaną pokryte z zasobów DG już przydzielonych na zarządzanie tym działaniem lub przesuniętych w ramach dyrekcji generalnej, uzupełnionych w razie potrzeby wszelkimi dodatkowymi zasobami, które mogą zostać przydzielone zarządzającej dyrekcji generalnej w ramach procedury rocznego przydziału środków oraz w świetle istniejących ograniczeń budżetowych.

Opis zadań do wykonania:

3.2.4.Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi 

Wniosek/inicjatywa:

–X    może zostać w pełni sfinansowany(a) przez przegrupowanie środków w ramach odpowiedniego działu wieloletnich ram finansowych (WRF).

–◻    wymaga zastosowania nieprzydzielonego marginesu środków w ramach odpowiedniego działu WRF lub zastosowania specjalnych instrumentów zdefiniowanych w rozporządzeniu w sprawie WRF.

–◻    wymaga rewizji WRF.

3.2.5.Udział osób trzecich w finansowaniu 

Wniosek/inicjatywa:

–◻    nie przewiduje współfinansowania ze strony osób trzecich

–◻    przewiduje współfinansowanie ze strony osób trzecich szacowane zgodnie z poniższym:

Środki w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

3.3.Szacunkowy wpływ na dochody 

–X    Wniosek/inicjatywa nie ma wpływu finansowego na dochody.

–◻    Wniosek/inicjatywa ma wpływ finansowy określony poniżej:

–◻    wpływ na zasoby własne

–◻    wpływ na dochody inne

–◻    Wskazać, czy dochody są przypisane do linii budżetowej po stronie wydatków

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

W przypadku wpływu na dochody przeznaczone na określony cel należy wskazać linie budżetowe po stronie wydatków, które ten wpływ obejmie.

Pozostałe uwagi (np. metoda/wzór użyte do obliczenia wpływu na dochody albo inne informacje).

(1)    Dz.U. C z , s. .

(2)    Dz.U. C z , s. .

(3)    O którym mowa w art. 58 ust. 2 lit. a) lub b) rozporządzenia finansowego.

(4)    Wyjaśnienia dotyczące trybów zarządzania oraz odniesienia do rozporządzenia finansowego znajdują się na następującej stronie: https://myintracomm.ec.europa.eu/budgweb/EN/man/budgmanag/Pages/budgmanag.aspx  

(5)    Środki zróżnicowane / środki niezróżnicowane

(6)    EFTA: Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu

(7)    Kraje kandydujące oraz w stosownych przypadkach potencjalne kraje kandydujące Bałkanów Zachodnich.

(8)    Linia budżetowa 08.0301, począwszy od roku budżetowego 2021

(9)    Produkty odnoszą się do produktów i usług, które zostaną zapewnione (np. liczba sfinansowanych wymian studentów, liczba kilometrów zbudowanych dróg itp.).

(10)    Zgodnie z opisem w pkt 1.4.2. „Cele szczegółowe …”.

(11)    Rok N jest rokiem, w którym rozpoczyna się wprowadzanie w życie wniosku/inicjatywy. „N” należy zastąpić oczekiwanym pierwszym rokiem realizacji (np.: 2021). Tak samo należy postąpić dla kolejnych lat.

(12)    Wsparcie techniczne lub administracyjne oraz wydatki na wsparcie w zakresie wprowadzania w życie programów lub działań UE (dawne linie „BA”), pośrednie badania naukowe, bezpośrednie badania naukowe.

(13)    CA = personel kontraktowy; LA = personel miejscowy; SNE = oddelegowany ekspert krajowy; INT = personel tymczasowy; JED = młodszy oddelegowany ekspert.

(14)    W ramach podpułapu na personel zewnętrzny ze środków operacyjnych (dawne linie „BA”).

(15)    Rok N jest rokiem, w którym rozpoczyna się wprowadzanie w życie wniosku/inicjatywy. „N” należy zastąpić oczekiwanym pierwszym rokiem realizacji (np.: 2021). Tak samo należy postąpić dla kolejnych lat.

(16)    W przypadku tradycyjnych zasobów własnych (opłaty celne, opłaty wyrównawcze od cukru) należy wskazać kwoty netto, tzn. kwoty brutto po odliczeniu 20 % na poczet kosztów poboru.