KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 2.4.2020

COM(2020) 175 final

2020/0056(NLE)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE RADY

w sprawie uruchomienia wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych na podstawie rozporządzenia Rady (UE) 2016/369 z dnia 15 marca 2016 r. i zmiany jego przepisów w związku z pandemią COVID-19

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Pandemia COVID-19 prowadzi do ofiar śmiertelnych w Unii Europejskiej na niespotykaną dotąd skalę i powoduje niewypowiedziane trudności dla mieszkańców Europy. Państwa członkowskie przyjmują wyjątkowe środki ograniczające swobody osobiste w celu ograniczenia ofiar śmiertelnych i powstrzymania rozprzestrzeniania się wirusa. W wyniku tego zakłócona zostaje działalność gospodarcza, co powoduje ograniczenia płynności i poważne pogorszenie sytuacji finansowej podmiotów gospodarczych.

Systemy opieki zdrowotnej państw członkowskich stoją pod olbrzymią presją z powodu szybkiego rozprzestrzeniania się wirusa i dużej liczby pacjentów potrzebujących leczenia szpitalnego. Wszystkie państwa członkowskie są zmuszone do zwiększenia wydatków na systemy opieki zdrowotnej w celu sfinansowania rosnących potrzeb związanych z pandemią COVID-19, przy jednoczesnym dalszym zapewnianiu podstawowych usług medycznych wszystkim pozostałym pacjentom. Jednocześnie państwa UE muszą utrzymywać odpowiednie zasoby ludzkie do celów identyfikowania, zamawiania i zapewniania na czas niezbędnego sprzętu medycznego oraz odpowiedniej opieki medycznej.

Choć aktualnie sytuacja w poszczególnych państwach członkowskich jest różna, to zmienia się ona szybko i wyraźnie widać, że problemem dotknięta jest cała Unia Europejska i że konieczna jest pilna zbiorowa i skoordynowana reakcja w celu skutecznego przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się wirusa i jak najszybszego łagodzenia jego skutków. Aby móc skutecznie stawić czoła tej wyjątkowej sytuacji, konieczna jest skoordynowana strategia obejmująca różne środki mające na celu w szczególności ochronę życia ludzkiego, zapobieganie ludzkiemu cierpieniu i łagodzenie go, a także ochronę godności ludzkiej.

Skoordynowane działanie na szczeblu UE pozwoliłoby zarówno na pokonanie obecnego kryzysu, jak i na zapewnienie adekwatnego reagowania na przyszłość, między innymi poprzez:

–bardziej kompleksowe i szybsze gromadzenie podstawowych zasobów i koordynację w zakresie ich dystrybucji w Europie;

–zaspokojenie potrzeb transportowych przy przywozie sprzętu ochronnego od partnerów międzynarodowych oraz potrzeb transportowych w całej UE;

–transgraniczny transport pacjentów znajdujących się w potrzebie do szpitali państw sąsiedzkich, które dysponują wolnymi zdolnościami;

–współpraca transgraniczna w celu złagodzenia presji ciążącej na systemach opieki zdrowotnej w najbardziej dotkniętych regionach UE;

–centralne udzielanie zamówień i dystrybucję podstawowego zaopatrzenia medycznego na rzecz szpitali i awaryjnego zaopatrzenia w sprzęt ochronny dla personelu szpitalnego, taki jak maski oddechowe, respiratory, środki ochrony osobistej, maski wielokrotnego użytku, leki, środki terapeutyczne i materiały laboratoryjne oraz środki odkażające;

–zwiększenie i przestawienie zdolności produkcyjnych przedsiębiorstw UE w celu zapewnienia szybkiej produkcji i szybkiego rozmieszczenia sprzętu i materiałów potrzebnych do pilnego rozwiązania problemu niedoborów podstawowych produktów i leków;

–zwiększenie liczby placówek i zasobów w dziedzinie opieki, w tym tymczasowych i półstałych szpitali polowych, oraz wsparcie dla placówek przekształcanych;

–zwiększenie produkcji zestawów do testów oraz wsparcie przy zakupie ważnych substancji podstawowych;

–promowanie szybkiego opracowywania leków i metod przeprowadzania testów;

–opracowywanie, zakup i dystrybucję materiałów do testów (zestawy, odczynniki, sprzęt).

Środki przewidziane w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności/rescEU, inicjatywa inwestycyjna w odpowiedzi na koronawirusa uruchamiająca środki europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych 1 oraz inne instrumenty unijne pozwalają częściowo stawić czoła obecnej sytuacji wyjątkowej w dziedzinie zdrowia publicznego. Z uwagi na skalę i zakres wyzwań potrzebna jest jednak bardziej zdecydowana reakcja ukierunkowana w szczególności na sektor opieki zdrowotnej w UE. Dlatego też Komisja proponuje uruchomienie instrumentu na rzecz wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych, aby wyposażyć UE w szerszy zestaw narzędzi, który odpowiadałby znacznej skali zasięgu obecnej pandemii COVID-19.

W związku z powyższym należy jak najszybciej uruchomić wsparcie na mocy rozporządzenia w sprawie udzielania wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych (2016/369). Pozwoli to Unii na uruchomienie środków mających na celu zapobieganie poważnym konsekwencjom i łagodzenie takich konsekwencji w jednym lub większej liczbie państw członkowskich oraz na skoordynowane reagowanie na potrzeby związane z katastrofą spowodowaną przez pandemię COVID-19 poprzez uzupełnienie pomocy udzielanej za pośrednictwem innych instrumentów UE.

Rozporządzenie w sprawie udzielania wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych stanowi konkretny środek wyrażenia solidarności na szczeblu UE poprzez zaangażowanie obywateli i społeczeństwa obywatelskiego w walkę z kryzysem. Po stronie wydatków instrument umożliwia udział organizacji pozarządowych, jak również organizacji międzynarodowych, organów regionalnych i krajowych (np. sektora zdrowia). Po stronie dochodów przewiduje się nie tylko dodatkowe wkłady państw członkowskich, lecz także darowizny osób fizycznych i fundacji, a nawet finansowanie społecznościowe. Komisja analizuje sposoby wprowadzenia wszelkich niezbędnych ustaleń umożliwiających szybkie gromadzenie wkładów i darowizn.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Komisja proponuje uruchomienie wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych zgodnie z art. 2 rozporządzenia 2016/369 oraz zmianę niektórych przepisów tego rozporządzenia w celu uwzględnienia szczególnych potrzeb wynikających z pandemii COVID-19. W szczególności Komisja proponuje:

–uruchomienie wsparcia UE od dnia 1 lutego 2020 r. na okres dwóch lat;

–rozszerzenie zakresu działań kwalifikowalnych i kwalifikujących się partnerów wykonawczych z uwagi na szeroki zakres środków niezbędnych do rozwiązania kryzysu związanego z COVID-19 oraz doprecyzowanie zakresu kosztów kwalifikowalnych;

–stosowanie z mocą wsteczną rozporządzenia od dnia 1 lutego 2020 r., tak by odpowiednie działania były kwalifikowalne począwszy od tej daty, w celu zapewnienia równego traktowania państw członkowskich;

–wydłużenie okresu na zawieranie zobowiązań prawnych w celu zapewnienia elastyczności we wdrażaniu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych;

–umożliwienie Komisji udzielania zamówień na wsparcie w sytuacjach nadzwyczajnych dla państw członkowskich w celu zaspokojenia ich potrzeb związanych z pandemią COVID-19, w tym poprzez wspólne udzielanie zamówień oraz scentralizowane udzielanie zamówień w imieniu państw członkowskich.

Skoordynowane działania i środki dopuszczalne na mocy proponowanego rozporządzenia będą uzupełniające w stosunku do wsparcia udzielanego w ramach innych instrumentów UE.

•Spójność z innymi politykami Unii

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

Uruchomienie instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych w celu zwalczania COVID-19 w UE opiera się na zasadzie pomocniczości. Ze względu na globalny wymiar pandemii COVID-19, wielką skalę jej skutków gospodarczych i społecznych oraz duże obciążenie systemów opieki zdrowotnej we wszystkich państwach członkowskich Unia jest lepiej w stanie reagować na kryzys we wszystkich dziedzinach w sposób całościowy i skoordynowany niż państwa członkowskie w pojedynkę.

Jedynie skoordynowane działanie, którego podstawą jest duch solidarności między państwami członkowskimi, może zapewnić efektywne i szybkie powstrzymanie rozprzestrzeniania się pandemii COVID-19, ograniczenie w jak największym stopniu skutków katastrofy oraz podjęcie takich następczych, by zapobiec ponownemu jej wystąpieniu w przyszłości. Ze względu na nagłą konieczność uruchomienia środków w wystarczającej skali i rozdysponowania ich wśród państw członkowskich UE na podstawie ich potrzeb UE musi współpracować ze wszystkimi państwami członkowskimi dotkniętymi pandemią COVID-19.

•Proporcjonalność

Uruchomienie i wykorzystanie przez UE wszystkich zasobów niezbędnych do powstrzymania rozprzestrzeniania się COVID-19 przyczyniłoby się znacznie do zwiększenia działań na rzecz ochrony życia i zdrowia ludzi oraz godności ludzkiej, a także do ożywienia gospodarek państw członkowskich. Z uwagi na niespotykane dotąd skutki pandemii COVID-19 dla wszystkich obywateli UE i wszystkich sektorów gospodarki oraz mając na uwadze potrzebę szybkich i skutecznych działań, wniosek nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów określonych w obecnym instrumencie.

•Wybór instrumentu

Biorąc pod uwagę wymiar pandemii COVID-19 oraz zakres jej skutków społecznych, gospodarczych i finansowych, Komisja uznaje za stosowne działanie w drodze rozporządzenia, które ma zasięg ogólny oraz ma zastosowanie bezpośrednie i natychmiastowe. Wynikiem tego byłby szybki, jednolity i ogólnounijny mechanizm pomocy finansowej.

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Ze względu na pilną potrzebę przygotowania wniosku w celu jego terminowego przyjęcia przez Radę nie można było przeprowadzić konsultacji z zainteresowanymi stronami.

•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

Nie dotyczy.

•Ocena skutków

Z uwagi na pilny charakter wniosku nie przeprowadzono oceny skutków.

•Sprawność regulacyjna i uproszczenie

Nie dotyczy.

•Prawa podstawowe

Nie dotyczy.

4.WPŁYW NA BUDŻET

Na 2020 r. proponuje się przydział środków w wysokości 2,7 mld EUR na wsparcie finansowania działań przewidzianych w ramach ponownego uruchomienia instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych. Źródła finansowania są bardziej szczegółowo opisane w ocenie skutków finansowych regulacji przedłożonej wraz z niniejszym wnioskiem i odzwierciedlonej w projekcie budżetu korygującego nr 2/2020.

W zależności od rozwoju sytuacji kryzysowej i związanych z nią potrzeb, które nie mogą być zaspokojone przez inne instrumenty, może zostać zapewnione dodatkowe finansowanie.

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

Nie dotyczy.

2020/0056 (NLE)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE RADY

w sprawie uruchomienia wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych na podstawie rozporządzenia Rady (UE) 2016/369 z dnia 15 marca 2016 r. i zmiany jego przepisów w związku z pandemią COVID-19

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 122 ust. 1,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Kryzys związany z COVID-19, uznany przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) w dniu 11 marca 2020 r. za pandemię, ma dramatyczny wpływ na społeczeństwo i gospodarkę Unii, co zmusiło państwa członkowskie do przyjęcia szeregu środków nadzwyczajnych.

(2)Pandemia ma nie tylko skutki gospodarcze i społeczne, kryzys z nią związany poważnie nadwyręża także systemy opieki zdrowotnej w państwach członkowskich. We wszystkich państwach członkowskich występuje zwiększone zapotrzebowanie, w szczególności na sprzęt medyczny i środki medyczne, służby użyteczności publicznej i zdolności produkcyjne dotyczące takich materiałów.

(3)Potrzebne są szybkie i zróżnicowane środki umożliwiające Unii jako całości rozwiązanie kryzysu w duchu solidarności w kontekście ograniczeń spowodowanych szybkim rozprzestrzenianiem się wirusa. W szczególności środki te powinny mieć na celu ochronę życia, zapobieganie ludzkiemu cierpieniu i jego łagodzenie, a także zachowanie godności ludzkiej wszędzie tam, gdzie zajdzie taka potrzeba w wyniku obecnego kryzysu związanego z COVID-19.

(4)Charakter i skutki pandemii COVID-19 mają charakter wielkoskalowy i transnarodowy i wymagają w związku z tym kompleksowej reakcji. Środki przewidziane w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności („rescEU”) ustanowionego decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1313/2013/UE 4 i innych istniejących instrumentów unijnych są ograniczone, jeśli chodzi o ich skalę, i dlatego nie pozwalają na dostateczną reakcję ani nie umożliwiają skutecznego rozwiązania w całej Unii wielkoskalowych konsekwencji kryzysu związanego z COVID–19.

(5)W związku z tym konieczne jest uruchomienie wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych na mocy rozporządzenia Rady (UE) 2016/369.

(6)Aby zapewnić poziom elastyczności niezbędny do zapewnienia długofalowej skoordynowanej reakcji w nieprzewidzianych okolicznościach, tak jak ma to miejsce w przypadku kryzysu związanego z COVID-19, tj. dostaw środków medycznych i leków, działań związanych z odbudową, odpowiednich badań w dziedzinie medycyny, należy zapewnić, by zobowiązania budżetowe poczynione w okresie uruchomienia mogły być wykorzystywane do zawierania zobowiązań prawnych podczas całego okresu uruchomienia, bez uszczerbku dla ogólnych zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, określonych w art. 114 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 5 . Koszty ponoszone w związku z takimi zobowiązaniami prawnymi powinny być kwalifikowalne przez cały okres ich realizacji.

(7)W celu zapewnienia równego traktowania i równych warunków działania dla wszystkich państw członkowskich konieczne jest również umożliwienie kwalifikowalności kosztów z mocą wsteczną od daty uruchomienia wsparcia, w tym w odniesieniu do działań już zakończonych, pod warunkiem że zostały one rozpoczęte już po tej dacie.

(8)W celu zachowania pomocniczego charakteru wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych na mocy rozporządzenia (UE) 2016/369 wsparcie takie powinno być ściśle uzupełniające w stosunku do wszelkiego wsparcia udzielanego na podstawie innych instrumentów unijnych.

(9)W kontekście kryzysu związanego z COVID-19 stało się jasne, że konieczne jest rozszerzenie zakresu rozporządzenia (UE) 2016/369, aby zapewnić finansowanie na pokrycie pilnych potrzeb w zakresie sprzętu medycznego i materiałów medycznych, takich jak respiratory i sprzęt ochronny, materiały chemiczne do testów, koszty opracowywania, produkcji i dystrybucji leków, inne dostawy i materiały. Należy również umożliwić finansowanie działań wspierających niezbędne kroki w celu uzyskiwania zatwierdzenia stosowania produktów medycznych.

(10)Aby złagodzić ekstremalne obciążenie personelu medycznego i zasobów państwowych spowodowane niewystarczającymi zdolnościami w zakresie podstawowych służb publicznych oraz aby utrzymać wydolność systemu opieki zdrowotnej, należy wspierać finansowo lub za pomocą środków organizacyjnych tymczasowe wzmocnienie i wymianę personelu medycznego oraz leczenie pacjentów z innych państw członkowskich.

(11)Specjaliści z zakresu opieki zdrowotnej i logistyki powinni również przejść szkolenie pod kątem walki z podrabianiem towarów zaopatrzenia opieki zdrowotnej.

(12)W związku z występującymi na wielką skalę konsekwencjami COVID-19 konieczne jest szybkie i wszechstronne zaangażowanie wszystkich właściwych partnerów, w tym organów publicznych, publicznych i prywatnych dostawców usług opieki podstawowej i szpitalnej oraz placówek opiekuńczo-pielęgnacyjnych itp. Konieczne są działania mające na celu zmniejszenie presji na infrastrukturę zdrowotną oraz wspieranie grup osób narażonych.

(13)Aby zaradzić niedoborowi podaży, należy wspierać zdolności produkcyjne podstawowych produktów medycznych, takich jak leki, testy diagnostyczne, materiały laboratoryjne, sprzęt ochronny itp., oraz zapewnić finansowanie w celu utrzymania zapasów tych produktów.

(14)Należy przeznaczyć środki finansowe lub organizacyjne na dodatkowe lub alternatywne metody badań, których celem jest zwiększenie zdolności, i na odpowiednie badania medyczne.

(15)Instytucje zamawiające z państw członkowskich borykają się z poważnymi trudnościami prawnymi i praktycznymi przy zakupie towarów lub usług w sytuacjach nadzwyczajnych. W celu umożliwienia instytucjom zamawiającym czerpania jak największych korzyści z potencjału rynku wewnętrznego w zakresie ekonomii skali, a także podziału ryzyka i korzyści, kwestią najwyższej wagi jest rozszerzenie możliwości Komisji w zakresie zakupu towarów lub usług w imieniu państw członkowskich. Komisja powinna móc przeprowadzać odpowiednie procedury udzielania zamówień. W przypadku gdy instytucja zamawiająca z państwa członkowskiego prowadzi niektóre części postępowania, na przykład ponownie poddaje zamówienie procedurze konkurencyjnej na mocy umowy ramowej lub udziela poszczególnych zamówień w oparciu o dynamiczny system zakupów, dana instytucja zamawiająca nadal ponosi odpowiedzialność za realizowane przez siebie etapy.

(16)W sytuacjach nadzwyczajnych, w których konieczne jest przeprowadzenie wspólnego udzielania zamówień przez Komisję i co najmniej jedną instytucję zamawiającą z państw członkowskich, należy umożliwić państwom członkowskim pełne nabywanie, wynajmowanie lub leasingowanie wspólnie zamawianych zdolności.

(17)Komisja powinna mieć możliwość zakupu, gromadzenia, odsprzedaży oraz darowania dostaw i usług, w tym w zakresie czynszów, państwom członkowskim lub organizacjom partnerskim wybranym przez Komisję.

(18)Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) 2016/369.

(19)Zważywszy na kryzys związany z pandemią COVID-19, niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie w trybie pilnym.

(20)W celu zapewnienia równego traktowania i równych warunków działania dla wszystkich państw członkowskich oraz zapewnienia objęcia przepisami niezależnie od tego, kiedy w danym państwie członkowskim wystąpiło ognisko choroby, konieczne jest stosowanie niniejszego rozporządzenia od dnia 1 lutego 2020 r.,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Niniejszym uruchamia się wsparcie w sytuacjach nadzwyczajnych na podstawie rozporządzenia (UE) 2016/369 w celu finansowania wydatków niezbędnych do zaradzenia sytuacji związanej z pandemią COVID-19 w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 31 stycznia 2022 r.

Artykuł 2

Na zasadzie odstępstwa od art. 114 ust. 2 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046 i bez uszczerbku dla tego artykułu globalne zobowiązania budżetowe stanowiące podstawę wydatków na wsparcie na podstawie niniejszego rozporządzenia pokrywają całkowite koszty odpowiadających im zobowiązań prawnych zaciągniętych do końca okresu uruchomienia, o którym mowa w art. 1.

Wydatki kwalifikują się od daty uruchomienia wsparcia, o którym mowa w art. 1.

Na zasadzie odstępstwa od art. 193 ust. 3 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046 dotacje można przyznawać na działania już zakończone przed datą wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, pod warunkiem że działania te rozpoczęto po dacie uruchomienia, o której mowa w art. 1.

Artykuł 3

W rozporządzeniu (UE) 2016/369 wprowadza się następujące zmiany:

1)art. 3 i art. 4 otrzymują brzmienie:

„Artykuł 3

Działania kwalifikowalne

1. Wsparcie w sytuacjach nadzwyczajnych udzielane na podstawie niniejszego rozporządzenia stanowi pomoc w sytuacjach nadzwyczajnych opartą na potrzebach, która jest uzupełnieniem pomocy udzielanej przez państwa członkowskie dotknięte taką sytuacją i która ma na celu ochronę życia, zapobieganie ludzkiemu cierpieniu i łagodzenie go, a także zachowanie godności ludzkiej w przypadkach, gdy potrzeba taka wynika z klęsk lub katastrof, o których mowa w art. 1 ust. 1. Bez uszczerbku dla okresu uruchomienia, o którym mowa w art. 2 ust. 1, wsparcie może być również udzielane na zaspokajanie potrzeb w następstwie klęski żywiołowej lub katastrofy lub w celu zapobieżenia ich ponownemu wystąpieniu.

2. Wsparcie w sytuacjach nadzwyczajnych, o którym mowa w ust. 1, może obejmować wszelkie działania w ramach pomocy humanitarnej, które kwalifikowałyby się do finansowania unijnego na mocy art. 2, 3 i 4 rozporządzenia (WE) nr 1257/96, i może w związku z tym obejmować operacje w zakresie wsparcia, pomocy i, w razie potrzeby, ochrony, których celem jest ratowanie i ochrona życia w przypadku klęsk lub katastrof lub w ich bezpośrednim następstwie. Może być ono także wykorzystywane do finansowania wszelkich innych wydatków bezpośrednio związanych z realizowaniem wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych na podstawie niniejszego rozporządzenia. Wsparcie może być w szczególności wykorzystywane do finansowania działań określonych w załączniku 1.

3. Bez uszczerbku dla ust. 4, wsparcie w sytuacjach nadzwyczajnych na podstawie niniejszego rozporządzenia jest udzielane i realizowane zgodnie z podstawowymi zasadami humanitarnymi, takimi jak zasada humanitaryzmu, neutralności, bezstronności i niezależności.

4. Działania, o których mowa w ust. 2, są prowadzone przez Komisję lub wybrane przez nią organizacje partnerskie. Jako organizacje partnerskie Komisja może wybrać w szczególności organizacje pozarządowe, specjalistyczne służby państw członkowskich, organy krajowe i inne organy publiczne, organizacje międzynarodowe lub ich agencje oraz – w razie, gdy jest to stosowne i konieczne do realizacji działania – inne organizacje i podmioty dysponujące niezbędną wiedzą fachową lub działające w sektorach istotnych z punktu widzenia pomocy w przypadku klęsk żywiołowych lub katastrof, takie jak prywatni usługodawcy, producenci urządzeń, a także naukowcy i instytucje badawcze. Czyniąc to, Komisja utrzymuje ścisłą współpracę z państwem członkowskim dotkniętym sytuacją nadzwyczajną.

Artykuł 4

Rodzaje interwencji finansowych i procedury wykonawcze

1. Komisja realizuje unijne wsparcie finansowe zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 6 . W szczególności finansowanie unijne na działania wspierające na mocy niniejszego rozporządzenia wdraża się w drodze zarządzania bezpośredniego lub pośredniego zgodnie z, odpowiednio, art. 62 ust. 1 lit. a) i c) tego rozporządzenia.

2. Wsparcie w sytuacji nadzwyczajnej udzielane na mocy niniejszego rozporządzenia jest finansowane z budżetu ogólnego Unii oraz z wkładów, jakie mogą wnosić państwa członkowskie i inni darczyńcy publiczni lub prywatni, które traktowane są jako zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel zgodnie z art. 21 ust. 5 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046.

3. Komisja może bezpośrednio przyznawać unijne środki finansowe na działania wspierające na mocy niniejszego rozporządzenia wdrażane poprzez zarządzanie bezpośrednie bez ogłaszania zaproszeń do składania wniosków zgodnie z art. 195 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046. W tym celu Komisja może zawrzeć umowy ramowe o partnerstwie lub opierać się na obecnych umowach ramowych o partnerstwie zawartych na mocy rozporządzenia (WE) nr 1257/96.

4. W przypadku gdy Komisja przeprowadza operacje związane z udzielaniem wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych za pośrednictwem organizacji pozarządowych, kryteria dotyczące zdolności finansowej i operacyjnej uznaje się za spełnione, kiedy dana organizacja jest związana obowiązującą umową ramową o partnerstwie, zawartą z Komisją na mocy rozporządzenia (WE) nr 1257/96.

5. Wsparcie w sytuacjach nadzwyczajnych na podstawie niniejszego rozporządzenia może być udzielane w którejkolwiek z następujących form:

a) wspólne udzielanie zamówień z państwami członkowskimi, o którym mowa w art. 165 ust. 2 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046, w ramach którego państwa członkowskie mogą w pełni nabywać, wynajmować lub leasingować wspólnie zamawiane zdolności;

b) udzielanie zamówień przez Komisję w imieniu państw członkowskich na podstawie umowy między Komisją a państwami członkowskimi;

c) udzielanie zamówień przez Komisję w charakterze hurtownika na kupowanie, gromadzenie, odsprzedaż oraz darowanie towarów i usług, w tym w zakresie czynszów, państwom członkowskim lub organizacjom partnerskim wybranym przez Komisję.

6. W przypadku procedury udzielania zamówień, o której mowa w ust. 5 lit. b), związane z nią umowy są zawierane przez:

a) przez Komisję, przy czym usługi lub towary są świadczone na rzecz państw członkowskich lub organizacji partnerskich wybranych przez Komisję lub dostarczane im;

b) przez uczestniczące państwa członkowskie, przy czym bezpośrednio nabywają one, wynajmują lub leasingują zdolności nabyte dla nich przez Komisję.

7. W przypadku procedur udzielania zamówień, o których mowa w ust. 5 lit. b) i c), Komisja stosuje przepisy rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046 w odniesieniu do swoich własnych zamówień.”.

2)W art. 5 ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie:

„1. Finansowanie unijne może pokryć wszelkie koszty bezpośrednie, których poniesienie jest niezbędne do wdrożenia kwalifikowalnych działań określonych w art. 3, w tym zakupu, przygotowania, gromadzenia, transportu, przechowywania i dystrybucji towarów i usług w ramach tych działań, a także koszty inwestycyjne działań lub projektów bezpośrednio związanych z osiągnięciem celów wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych uruchomionego zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

2. Pokrywane mogą być też koszty pośrednie organizacji partnerskich zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) 2018/1046.”

3)Dodaje się załącznik 1 w brzmieniu:

„ZAŁĄCZNIK 1

Działania kwalifikowalne

W przypadku pandemii na dużą skalę finansowane mogą być następujące działania:

a) tymczasowe wzmocnienie personelu medycznego, wymiana pracowników służby zdrowia, przyjmowanie pacjentów zagranicznych lub inny rodzaj wzajemnego wsparcia;

b) rozmieszczenie tymczasowych placówek opieki zdrowotnej i tymczasowa rozbudowa istniejących placówek opieki zdrowotnej w celu zmniejszenia presji na istniejące struktury i zwiększenia ogólnej zdolności w zakresie opieki zdrowotnej;

c) działania wspierające prace administracyjne dotyczące zastosowania na szeroką skalę badań medycznych oraz przygotowanie niezbędnych strategii i protokołów w zakresie badań naukowych;

d) tworzenie na granicach Unii tymczasowych obiektów kwarantanny i innych odpowiednich środków;

e) opracowywanie, produkcja lub zakup i dystrybucja produktów medycznych;

f) zwiększenie i przestawienie zdolności produkcyjnych dotyczących produktów medycznych, o których mowa w lit. e), w celu rozwiązania problemu braków w zaopatrzeniu;

g) utrzymywanie zapasów produktów medycznych, o których mowa w lit. e), i ich usuwanie;

h) działania wspierające niezbędne kroki w celu uzyskania, w razie konieczności, zatwierdzenia stosowania produktów medycznych, o których mowa w lit. e);

j) działania mające na celu opracowanie odpowiednich metod śledzenia rozwoju pandemii oraz wyników działań podjętych w celu jej zwalczania;

k) organizacja doraźnych badań klinicznych możliwych terapii lub diagnostyki zgodnie z normami badawczymi uzgodnionymi na szczeblu Unii;

l) naukowa walidacja produktów medycznych obejmująca potencjalne nowe metody badań.

Powyższy wykaz nie jest wyczerpujący.”.

Artykuł 3

Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie z dniem jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI

1.STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY

1.1.Tytuł wniosku/inicjatywy

1.2.Dziedziny polityki w strukturze ABM/ABB, których dotyczy wniosek/inicjatywa

1.3.Charakter wniosku/inicjatywy

1.4.Cel(e)

1.5.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy

1.6.Okres trwania działania i jego wpływ finansowy

1.7.Planowane tryby zarządzania

2.ŚRODKI ZARZĄDZANIA

2.1.Zasady nadzoru i sprawozdawczości

2.2.System zarządzania i kontroli

2.3.Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom

3.SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY

3.1.Działy wieloletnich ram finansowych i linie budżetowe po stronie wydatków, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ

3.2.Szacunkowy wpływ na wydatki 

3.2.1.Synteza szacunkowego wpływu na wydatki

3.2.2.Szacunkowy wpływ na środki operacyjne

3.2.3.Szacunkowy wpływ na środki administracyjne

3.2.4.Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi

3.2.5.Udział osób trzecich w finansowaniu

3.3.Szacunkowy wpływ na dochody

OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI

1.STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY

1.1.Tytuł wniosku/inicjatywy

1.2.Dziedziny polityki w strukturze ABM/ABB, których dotyczy wniosek/inicjatywa 7  

1.3.Charakter wniosku/inicjatywy

X Wniosek/inicjatywa dotyczy nowego działania 

◻ Wniosek/inicjatywa dotyczy nowego działania będącego następstwem projektu pilotażowego/działania przygotowawczego 8  

◻ Wniosek/inicjatywa wiąże się z przedłużeniem bieżącego działania 

◻ Wniosek/inicjatywa dotyczy działania, które zostało przekształcone pod kątem nowego działania 

1.4.Cel(e)

1.4.1.Wieloletnie cele strategiczne Komisji wskazane we wniosku/inicjatywie

1.4.2.Cele szczegółowe i działania ABM/ABB, których dotyczy wniosek/inicjatywa

1.4.3.Oczekiwane wyniki i wpływ

Należy wskazać, jakie efekty przyniesie wniosek/inicjatywa beneficjentom/grupie docelowej.

1.4.4.Wskaźniki wyników i wpływu

Należy określić wskaźniki, które umożliwią monitorowanie realizacji wniosku/inicjatywy.

1.5.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy

1.5.1.Potrzeby, które należy zaspokoić w perspektywie krótko- lub długoterminowej

1.5.2.Wartość dodana z tytułu zaangażowania UE

1.5.3.Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań

1.5.4.Spójność z innymi właściwymi instrumentami oraz możliwa synergia

1.6.Okres trwania działania i jego wpływ finansowy

X Wniosek/inicjatywa o ograniczonym okresie trwania

–obowiązuje od daty przyjęcia na okres 24 miesięcy („okres uruchomienia”); okres wdrażania działań otrzymujących wsparcie finansowe na mocy rozporządzenia (UE) 2016/369 w ramach tego uruchomienia może kończyć się po zakończeniu okresu uruchomienia, pod warunkiem że koniec takiego okresu wdrażania nie przypada po upływie 24 miesięcy od zakończenia okresu uruchomienia.

–Wpływ finansowy w 2020 r. w odniesieniu do środków na zobowiązania oraz od 2020 r. do 2023 r. w odniesieniu do środków na płatności.

1.7.Planowane tryby zarządzania 9  

X Bezpośrednie zarządzanie przez Komisję

–X w ramach jej służb, w tym za pośrednictwem jej pracowników w delegaturach Unii;

–◻    przez agencje wykonawcze

◻ Zarządzanie dzielone z państwami członkowskimi

X Zarządzanie pośrednie poprzez przekazanie zadań związanych z wykonaniem budżetu:

–◻państwom trzecim lub organom przez nie wyznaczonym;

–X organizacjom międzynarodowym i ich agencjom (należy wyszczególnić);

–◻EBI oraz Europejskiemu Funduszowi Inwestycyjnemu;

–◻organom, o których mowa w art. 208 i 209 rozporządzenia finansowego;

–X organom prawa publicznego;

–X podmiotom podlegającym prawu prywatnemu, które świadczą usługi użyteczności publicznej, o ile zapewniają one odpowiednie gwarancje finansowe;

–◻podmiotom podlegającym prawu prywatnemu państwa członkowskiego, którym powierzono realizację partnerstwa publiczno-prywatnego oraz które zapewniają odpowiednie gwarancje finansowe;

–◻osobom odpowiedzialnym za wykonanie określonych działań w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa na mocy tytułu V Traktatu o Unii Europejskiej oraz określonym we właściwym podstawowym akcie prawnym.

–W przypadku wskazania więcej niż jednego trybu należy podać dodatkowe informacje w części „Uwagi”.

Uwagi

2.ŚRODKI ZARZĄDZANIA

2.1.Zasady nadzoru i sprawozdawczości

Określić częstotliwość i warunki

2.2.System zarządzania i kontroli

2.2.1.Zidentyfikowane ryzyko

2.2.2.Informacje dotyczące struktury wewnętrznego systemu kontroli

2.2.3.Oszacowanie kosztów i korzyści wynikających z kontroli i ocena prawdopodobnego ryzyka błędu

2.3.Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom

Określić istniejące lub przewidywane środki zapobiegania i ochrony

3.SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY

3.1.Działy wieloletnich ram finansowych i linie budżetowe po stronie wydatków, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ

·Istniejące linie budżetowe

Według działów wieloletnich ram finansowych i linii budżetowych

·Nie wnioskuje się o utworzenie nowych linii budżetowych

3.2.Szacunkowy wpływ na wydatki

3.2.1.Synteza szacunkowego wpływu na wydatki

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

3.2.2.Szacunkowy wpływ na środki operacyjne

–◻    Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych

–X    Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych, jak określono poniżej:

Środki na zobowiązania w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

3.2.3.Szacunkowy wpływ na środki administracyjne

3.2.3.1.Streszczenie

–◻    Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych

–X    Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych, jak określono poniżej:

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

Potrzeby w zakresie środków na zasoby ludzkie i inne wydatki o charakterze administracyjnym zostaną pokryte z zasobów DG już przydzielonych na zarządzanie tym działaniem lub przesuniętych w ramach dyrekcji generalnej, uzupełnionych w razie potrzeby wszelkimi dodatkowymi zasobami, które mogą zostać przydzielone zarządzającej dyrekcji generalnej w ramach procedury rocznego przydziału środków oraz w świetle istniejących ograniczeń budżetowych.

3.2.3.2.Szacowane zapotrzebowanie na zasoby ludzkie

–◻    Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich.

–X    Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich, jak określono poniżej:

Wartości szacunkowe należy wyrazić w ekwiwalentach pełnego czasu pracy

XX oznacza odpowiednią dziedzinę polityki lub odpowiedni tytuł w budżecie.

Potrzeby w zakresie zasobów ludzkich zostaną pokryte z zasobów dyrekcji generalnych już przydzielonych na zarządzanie tym działaniem lub przesuniętych w ramach dyrekcji generalnych, uzupełnionych w razie potrzeby wszelkimi dodatkowymi zasobami, które mogą zostać przydzielone zarządzającym dyrekcjom generalnym w ramach procedury rocznego przydziału środków oraz w świetle istniejących ograniczeń budżetowych.

Opis zadań do wykonania:

3.2.4.Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi

–◻    Wniosek/inicjatywa jest zgodny(-a) z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi.

–◻    Wniosek/inicjatywa wymaga przeprogramowania odpowiedniego działu w wieloletnich ramach finansowych.

–X    Wniosek/inicjatywa wymaga zastosowania nieprzydzielonego marginesu środków w ramach odpowiedniego działu WRF lub zastosowania specjalnych instrumentów lub rewizji wieloletnich ram finansowych.

3.2.5.Udział osób trzecich w finansowaniu

–X Wniosek/inicjatywa nie przewiduje współfinansowania ze strony osób trzecich 18 .

–◻    Wniosek/inicjatywa przewiduje współfinansowanie szacowane zgodnie z poniższym:

Środki w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

3.3.Szacunkowy wpływ na dochody

–X    Wniosek/inicjatywa nie ma wpływu finansowego na dochody.

–◻    Wniosek/inicjatywa ma wpływ finansowy określony poniżej:

–◻    wpływ na zasoby własne

–◻    wpływ na dochody różne

(1)    Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 1303/2013, rozporządzenie (UE) nr 1301/2013 oraz rozporządzenie (UE) nr 508/2014 w odniesieniu do szczególnych środków w celu uruchomienia inwestycji w systemach ochrony zdrowia państw członkowskich i innych sektorach ich gospodarek w odpowiedzi na wystąpienie epidemii COVID-19 [inicjatywa inwestycyjna w odpowiedzi na koronawirusa], z dnia 13 marca 2020 r., COM(2020) 113 final.

(2)    Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Banku Centralnego, Europejskiego Banku Inwestycyjnego i Eurogrupy – Skoordynowana reakcja gospodarcza na epidemię COVID-19, 13 marca 2020 r., COM(2020) 112 final.

(3)    Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 2012/2002 w celu zapewnienia pomocy finansowej państwom członkowskim i państwom prowadzącym negocjacje w sprawie przystąpienia do Unii, które odczuły znaczące skutki poważnego stanu zagrożenia zdrowia publicznego, 13 marca 2020 r., COM(2020) 114 final.

(4)    Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1313/2013/UE z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 924).

(5)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1).

(6)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1).

(7)    ABM: zarządzanie kosztami działań; ABB: budżet zadaniowy.

(8)    O którym mowa w art. 54 ust. 2 lit. a) lub b) rozporządzenia finansowego.

(9)    Wyjaśnienia dotyczące trybów zarządzania oraz odniesienia do rozporządzenia finansowego znajdują się na następującej stronie: http://www.cc.cec/budg/man/budgmanag/budgmanag_en.html

(10)    Środki zróżnicowane / środki niezróżnicowane

(11)    EFTA: Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu

(12)    Kraje kandydujące oraz w stosownych przypadkach potencjalne kraje kandydujące Bałkanów Zachodnich.

(13)    Wsparcie techniczne lub administracyjne oraz wydatki na wsparcie w zakresie wprowadzania w życie programów lub działań UE (dawne linie „BA”), pośrednie badania naukowe, bezpośrednie badania naukowe.

(14)    Zgodnie z opisem w pkt 1.4.2. „Cele szczegółowe …”.

(15)    Wsparcie techniczne lub administracyjne oraz wydatki na wsparcie w zakresie wprowadzania w życie programów lub działań UE (dawne linie „BA”), pośrednie badania naukowe, bezpośrednie badania naukowe.

(16)    CA= personel kontraktowy; LA = personel miejscowy; SNE = oddelegowany ekspert krajowy; INT = personel tymczasowy; JED = młodszy oddelegowany ekspert.

(17)    W ramach podpułapu na personel zewnętrzny ze środków operacyjnych (dawne linie „BA”).

(18)    Art. 4 ust. 2 rozporządzenia Rady 2016/369 przewiduje możliwość wniesienia przez darczyńców publicznych lub prywatnych wkładu w instrument na rzecz wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych. Wkłady takie będą wówczas traktowane jako zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel zgodnie z art. 21 ust. 5 rozporządzenia finansowego.