This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52019PC0576
Recommendation for a COUNCIL DECISION to authorise the European Commission to open negotiations for a Customs Cooperation and Mutual Administrative Assistance Agreement (CCMAA) with the Republic of Belarus
Zalecenie DECYZJA RADY upoważniająca Komisję Europejską do rozpoczęcia negocjacji między Unią Europejską a Republiką Białorusi dotyczących umowy o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (CCMAA)
Zalecenie DECYZJA RADY upoważniająca Komisję Europejską do rozpoczęcia negocjacji między Unią Europejską a Republiką Białorusi dotyczących umowy o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (CCMAA)
COM/2019/576 final
KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 4.11.2019
COM(2019) 576 final
Zalecenie
DECYZJA RADY
upoważniająca Komisję Europejską do rozpoczęcia negocjacji między Unią Europejską a Republiką Białorusi dotyczących umowy o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (CCMAA)
UZASADNIENIE
1.KONTEKST WNIOSKU
•Przyczyny i cele wniosku
W ostatnich latach odnotowano postępy w stosunkach między UE a Białorusią, a dwustronny handel towarami między UE a Białorusią stale rośnie. Unia Europejska jest drugim głównym partnerem handlowym Białorusi, a jej udział w ogólnym handlu tego kraju wynosi niemal jedną trzecią. Jednocześnie z fabryk na Białorusi pochodzi znaczna część (szacuje się, że ponad 15 %) nielegalnych wyrobów tytoniowych zajmowanych przez organy celne państw członkowskich UE. Nielegalny obrót wyrobami tytoniowymi przynosi szacunkowo budżetom UE i jej państw członkowskich straty szacowane na ok. 10 mld EUR rocznie. Nielegalny handel wyrobami tytoniowymi podważa również unijną i krajową politykę w zakresie zdrowia publicznego, a tym samym przyczynia się każdego roku do wielu zgonów związanych z paleniem tytoniu. W 2013 r. UE przyjęła kompleksową strategię 1 zwalczania nielegalnego handlu wyrobami tytoniowymi, która nadal jest aktualna 2 . Kluczowym elementem tej strategii jest zacieśnianie współpracy z głównymi krajami pochodzenia i tranzytu. W związku z tym niniejszy wniosek wynika z potrzeby państw członkowskich UE i ich przedsiębiorstw ustanowienia ram prawnych w zakresie współpracy celnej i wzajemnej pomocy administracyjnej z Białorusią.
Ze względu na specyficzny kontekst historyczny Białoruś jest jedynym krajem we wschodnim sąsiedztwie UE i jedynym państwem Eurazjatyckiej Unii Gospodarczej, z którym UE nie ma formalnej podstawy prawnej współpracy celnej i wzajemnej pomocy administracyjnej. Konieczne jest zatem zawarcie umowy międzynarodowej w celu zapewnienia podstawy prawnej dla współpracy celnej, w szczególności w dziedzinie bezpieczeństwa łańcucha dostaw i ułatwień w handlu, oraz w zakresie wzajemnej pomocy administracyjnej w zapobieganiu naruszeniom przepisów prawa celnego, prowadzeniu dochodzeń w sprawie tych naruszeń i zwalczaniu ich. Umowa z Białorusią będzie odpowiednim narzędziem zwalczania oszustw celnych.
Z uwagi na fakt, że ogólne stosunki UE z Białorusią rozwijają się, nadszedł czas, by wypełnić tę lukę w stosunkach zewnętrznych UE w sąsiedztwie w dziedzinie ceł. Inicjatywa ta jest zgodna z konkluzjami Rady w sprawie Białorusi z lutego 2016 r., w których stwierdzono, że UE pozostaje otwarta na dalszy rozwój stosunków z Białorusią oraz na podjęcie dalszych kroków w celu wzmocnienia stosunków politycznych i współpracy sektorowej w odpowiednim kontekście. Nawiązuje ona również do niedawnych kontaktów politycznych w kontekście posiedzenia grupy koordynacyjnej między UE a Białorusią, które odbyło się w dniu 25 kwietnia 2019 r., oraz wizyty komisarza Günthera Oettingera w Mińsku w lutym 2019 r. Wzmocnienie naszej współpracy z Białorusią jest również kluczowym elementem przyjętego przez Komisję w grudniu 2018 r. planu działania w sprawie zwalczania nielegalnego obrotu wyrobami tytoniowymi w latach 2018–2022 3 .
Niniejsza inicjatywa nie jest częścią programu sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT).
•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki
Komisja zawarła umowy, w tym zawierające postanowienia dotyczące współpracy celnej i wzajemnej pomocy administracyjnej, ze wszystkimi krajami sąsiedztwa wschodniego, a także ze wszystkimi pozostałymi krajami członkowskimi Eurazjatyckiej Unii Gospodarczej: z Rosją 4 , Armenią 5 , Kazachstanem 6 i Kirgistanem 7 .
•Spójność z innymi politykami Unii
Niniejsze zalecenie jest spójne z innymi politykami Unii.
2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ
•Podstawa prawna
Proceduralną podstawę prawną stanowi art. 218 ust. 3 i 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).
Przedmiot umowy byłby częścią wspólnej polityki handlowej Unii, a zatem materialną podstawą prawną decyzji w sprawie podpisania i zawarcia umowy będzie art. 207 TFUE.
•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)
Zgodnie z art. 207 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) niniejsza inicjatywa wchodzi w zakres wyłącznych kompetencji UE (wspólna polityka handlowa). Zasada pomocniczości nie ma zatem zastosowania.
•Proporcjonalność
Zalecenie Komisji jest zgodne z zasadą proporcjonalności.
Umowa międzynarodowa jest odpowiednim i niezbędnym instrumentem służącym zapewnieniu podstawy prawnej do współpracy celnej i wzajemnej pomocy administracyjnej z państwem trzecim, a także w świetle naszego celu, jakim jest nawiązanie współpracy celnej z Białorusią, ponieważ jest to jedyny kraj na wschodniej granicy UE, który nie jest jeszcze objęty żadnym porozumieniem w sprawie ceł.
•Wybór instrumentu
Decyzja Rady Unii Europejskiej
3.WYNIKI OCEN EX-POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW
•Oceny ex-post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa
Nie dotyczy
•Konsultacje z zainteresowanymi stronami
Nie dotyczy
•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej
Nie dotyczy
•Ocena skutków
Umowa ma na celu poprawę stosowania przepisów prawa celnego poprzez współpracę i wzajemną pomoc administracyjną między organami celnymi UE i Białorusi.
Będzie to miało pozytywny wpływ ze względu na dostosowanie przepisów i nawiązanie komunikacji z Republiką Białorusi.
Oczekuje się pośredniego pozytywnego wpływu, jakim będzie poprawa właściwego stosowania przepisów celnych dzięki wzajemnej pomocy administracyjnej i współpracy celnej, a tym samym ograniczenie oszustw celnych, zwłaszcza przemytu tytoniu, czego skutkiem będzie wyższy poziom dochodów w UE z ceł i podatków.
Tekst ewentualnej umowy byłby – z zastrzeżeniem wyników negocjacji – podobny do porozumień zawartych z krajami sąsiadującymi z Białorusią oraz z innymi krajami Eurazjatyckiej Unii Gospodarczej, której Białoruś jest członkiem i która posiada wspólny regionalny kodeks celny.
W odniesieniu do treści dotyczącej wzajemnej pomocy administracyjnej znaczna jej część ma charakter formalny i proceduralny, zatem projekt tekstu nie powinien podczas negocjacji ulec znaczącym zmianom.
•Sprawność regulacyjna i uproszczenie
Niniejsza inicjatywa nie jest częścią programu sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT).
•Prawa podstawowe
Zalecenie jest spójne z traktatami UE i z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej.
4.WPŁYW NA BUDŻET
Umowa o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych nie będzie miała bezpośredniego wpływu na budżet UE.
Umowa będzie wymagała środków finansowych i administracyjnych w celu ustanowienia wspólnego komitetu oraz ewentualnych wyjazdów służbowych i rozmów dotyczących jej wdrożenia.
Zalecenie
DECYZJA RADY
upoważniająca Komisję Europejską do rozpoczęcia negocjacji między Unią Europejską a Republiką Białorusi dotyczących umowy o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (CCMAA)
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 218 ust. 3 i 4,
uwzględniając zalecenie Komisji Europejskiej,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Niniejszym upoważnia się Komisję do rozpoczęcia w imieniu Unii Europejskiej negocjacji z Republiką Białorusi dotyczących umowy w sprawie współpracy celnej i wzajemnej pomocy administracyjnej.
Artykuł 2
Negocjacje prowadzone są na podstawie wytycznych negocjacyjnych Rady określonych w załączniku.
Artykuł 3
Komisja będzie prowadzić negocjacje w konsultacji z [nazwa komitetu specjalnego do uzupełnienia przez Radę].
Artykuł 4
Niniejsza decyzja skierowana jest do Komisji.
Sporządzono w Brukseli dnia r.
W imieniu Rady
Przewodniczący
KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 4.11.2019
COM(2019) 576 final
ZAŁĄCZNIK
do
zalecenia w sprawie DECYZJI RADY
upoważniającej Komisję Europejską do rozpoczęcia negocjacji między Unią Europejską a Republiką Białorusi dotyczących umowy o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (CCMAA)
ZAŁĄCZNIK
Zalecenie w sprawie decyzji Rady upoważniającej Komisję Europejską do rozpoczęcia negocjacji z Republiką Białorusi dotyczących umowy o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (CCMAA)
1.Charakter przewidywanej umowy
Zakres przewidywanej umowy będzie ograniczony do kwestii wchodzących w zakres kompetencji Unii. Ogólnym celem przewidywanej umowy będzie rozwój i zacieśnienie współpracy oraz wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych z Republiką Białorusi; w szczególności ustanowienie podstawy prawnej dla ram współpracy celnej, której celem jest zabezpieczenie łańcucha dostaw i ułatwienie legalnego handlu, przy jednoczesnym zapewnieniu skutecznych kontroli celnych, a także ochrona interesów finansowych Unii Europejskiej przez umożliwienie wymiany informacji, aby zapewnić właściwe stosowanie przepisów prawa celnego. Przewidywana umowa zawarta zostanie na czas nieokreślony.
2.Treść przewidywanej umowy
Przewidywana umowa obejmie wszystkie przepisy przyjęte przez Unię Europejską i Republikę Białorusi, zwane również Umawiającymi się Stronami, w ramach ich odpowiedniego prawodawstwa celnego regulującego przywóz, wywóz i tranzyt towarów oraz objęcie ich jakąkolwiek inną procedurą celną. Nie wyklucza się zasadniczo żadnej dziedziny podlegającej jurysdykcji Unii, w której współpraca celna lub wzajemna pomoc administracyjna byłyby właściwe.
Przewidywana umowa powinna zatem obejmować następujące elementy:
1)współpracę w zakresie poprawy prawodawstwa celnego, harmonizacji i uproszczenia procedur celnych;
2)opracowanie nowoczesnych systemów celnych, w tym nowoczesnych technologii w zakresie odprawy celnej, przepisów dotyczących upoważnionych przedsiębiorców, zautomatyzowanej analizy i kontroli ryzyka, uproszczonych procedur zwolnienia towarów, kontroli po odprawie celnej, przepisów dotyczących partnerstw biznesowo-celnych;
3)ułatwienie i skuteczną kontrolę operacji przeładunku i tranzytu przez odpowiednie terytoria; współpracę i koordynację między wszystkimi zainteresowanymi organami i agencjami na ich terytoriach w celu ułatwienia ruchu tranzytowego; podejmowanie działań, stosownie do potrzeb, zmierzających do wzajemnej spójności odpowiednich systemów tranzytu celnego;
4)etykę zawodową;
5)wymianę, w stosownych przypadkach i w ustalonym trybie, istotnych informacji i danych, przy jednoczesnym poszanowaniu przepisów dotyczących poufności danych wrażliwych i ochrony danych osobowych przez Umawiające się Strony;
6)koordynację działań celnych między organami celnymi Umawiających się Stron;
7)wzajemne uznawanie programów „upoważnionych przedsiębiorców” oraz kontroli celnych, w tym równoważnych środków ułatwiających handel, w stosownych przypadkach i na ustalonych warunkach;
8)ustalanie wartości celnej;
9)wzajemną pomoc administracyjną.
3.Pozostałe przepisy
Obowiązujące przepisy dotyczące poufności, ochrony danych i wykorzystania informacji zostaną określone zgodnie z odpowiednimi przepisami UE.
Przewidywana umowa będzie zawierać zwyczajowe klauzule dotyczące terytorialnego zastosowania, wejścia w życie, czasu trwania i powiadomienia koniecznego w przypadku wypowiedzenia.
4.Wspólny Komitet Współpracy Celnej
Przewidywana umowa zapewni ustanowienie Wspólnego Komitetu Współpracy Celnej, który będzie zapewniał właściwe funkcjonowanie przewidywanej umowy oraz będzie mógł podejmować decyzje i stosować inne środki niezbędne do realizacji jej celów.
Zgodnie z art. 17 TUE Unia będzie we Wspólnym Komitecie Współpracy Celnej reprezentowana przez Komisję wspieraną przez przedstawicieli państw członkowskich.
W kwestiach technicznych związanych z wdrażaniem przewidywanej umowy można będzie powołać grupę roboczą w celu zbadania tych kwestii i przedstawienia zaleceń dla Wspólnego Komitetu Współpracy Celnej.
Grupa robocza składać się będzie z ekspertów obu Umawiających się Stron.
Będzie ona przekazywać sprawozdania Wspólnemu Komitetowi Współpracy Celnej, który będzie podejmować odpowiednie decyzje za obopólną zgodą.
5.Negocjacje
Komisja powinna złożyć Radzie sprawozdanie z wyników negocjacji oraz z wszelkich ewentualnych problemów, które wynikną w czasie negocjacji.