(-1)

Zgodnie z art. 3 TUE, ustanawiając rynek wewnętrzny, Unia działa na rzecz wysoko konkurencyjnej społecznej gospodarki rynkowej zmierzającej do pełnego zatrudnienia i postępu społecznego, propagowania równości mężczyzn i kobiet, solidarności międzypokoleniowej i ochrony praw dziecka, a także zwalczania wykluczenia społecznego i dyskryminacji. Zgodnie z art. 9 TFUE przy określaniu i realizacji strategii i działań Unia ma brać pod uwagę wymogi związane m.in. ze wspieraniem wysokiego poziomu zatrudnienia, zapewnianiem odpowiedniej ochrony socjalnej, zwalczaniem wykluczenia społecznego, a także wysokim poziomem kształcenia, szkolenia i ochrony zdrowia ludzkiego.

(1)

W dniu 17 listopada 2017 r. Parlament Europejski, Rada i Komisja wspólnie proklamowały Europejski filar praw socjalnych jako odpowiedź na wyzwania społeczne w Europie. Dwadzieścia najważniejszych zasad filaru pogrupowano według trzech kategorii: równe szanse i dostęp do zatrudnienia; uczciwe warunki pracy; ochrona socjalna i włączenie społeczne. Te dwadzieścia zasad Europejskiego filaru praw socjalnych powinno przyświecać działaniom prowadzonym w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+). Aby przyczynić się do wdrażania Europejskiego filaru praw socjalnych, EFS+ powinien wspierać inwestycje w kapitał ludzki i systemy w obszarach polityki dotyczących zatrudnienia, edukacji i włączenia społecznego, a tym samym wspierać spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną zgodnie z art. 174 TFUE.

(1)

W dniu 17 listopada 2017 r. Parlament Europejski, Rada i Komisja wspólnie proklamowały Europejski filar praw socjalnych jako odpowiedź na wyzwania społeczne w Europie. Dwadzieścia najważniejszych zasad filaru pogrupowano według trzech kategorii: równe szanse i dostęp do zatrudnienia; uczciwe warunki pracy; ochrona socjalna i włączenie społeczne. Te dwadzieścia zasad Europejskiego filaru praw socjalnych powinno przyświecać działaniom prowadzonym w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+). Aby przyczynić się do wdrażania Europejskiego filaru praw socjalnych, EFS+ powinien wspierać inwestycje w kapitał ludzki i systemy w obszarach polityki dotyczących zatrudnienia, usług publicznych, zdrowia, edukacji i włączenia społecznego, a tym samym wspierać spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną zgodnie z art. 174 i 175 TFUE. Wszystkie działania w ramach EFS+ powinny być zgodne z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej (Kartą praw podstawowych), Europejską konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz z Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, której stronami są Unia Europejska i wszystkie jej państwa członkowskie.

(2)

Na poziomie Unii europejski semestr na rzecz koordynacji polityki gospodarczej zapewnia ramy określania krajowych priorytetów w zakresie reform oraz monitorowania ich realizacji. Państwa członkowskie opracowują swoje własne krajowe wieloletnie strategie inwestycyjne na rzecz tych priorytetów reform. Strategie te powinny być przedstawiane wraz z rocznymi krajowymi programami reform jako sposób na określenie i koordynowanie priorytetowych projektów inwestycyjnych, które mają być wspierane ze środków krajowych lub unijnych. Powinny też służyć wykorzystywaniu unijnego finansowania w spójny sposób oraz maksymalizowaniu wartości dodanej wsparcia finansowego pochodzącego w szczególności z programów wspieranych przez Unię w stosownych przypadkach z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europejskiego Instrumentu Stabilizacji Inwestycji oraz InvestEU.

(2)

Na poziomie Unii europejski semestr na rzecz koordynacji polityki gospodarczej zapewnia ramy określania krajowych priorytetów w zakresie reform oraz monitorowania ich realizacji. Państwa członkowskie opracowują swoje własne krajowe wieloletnie strategie inwestycyjne na rzecz tych priorytetów reform. Strategie te powinny być opracowywane we współpracy między organami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi, uwzględniać perspektywę płci oraz być przedstawiane wraz z rocznymi krajowymi programami reform jako sposób na określenie i koordynowanie priorytetowych projektów inwestycyjnych, które mają być wspierane ze środków krajowych lub unijnych. Powinny też służyć wykorzystywaniu unijnego finansowania w spójny sposób oraz maksymalizowaniu wartości dodanej wsparcia finansowego pochodzącego w szczególności z programów wspieranych przez Unię w stosownych przypadkach z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europejskiego Instrumentu Stabilizacji Inwestycji oraz InvestEU.

(3)

Rada Europejska z […] przyjęła zmienione wytyczne dotyczące polityki zatrudnienia państw członkowskich, aby dostosować ich treść do zasad Europejskiego filaru praw socjalnych celem poprawy konkurencyjności Europy i uczynienia jej lepszym miejscem do inwestowania , tworzenia miejsc pracy i wspierania spójności społecznej . Aby zapewnić pełną zgodność EFS+ z celami tych wytycznych , w szczególności jeżeli chodzi o zatrudnienie , edukację, szkolenia i walkę z wykluczeniem społecznym, ubóstwem i dyskryminacją, EFS+ powinien wspierać państwa członkowskie , biorąc pod uwagę właściwe zintegrowane wytyczne i  zalecenia dla poszczególnych krajów przyjęte zgodnie z art.  121 ust.  2 TFUE i art.  148 ust.  4 TFUE, a  także, w stosownych przypadkach, na poziomie krajowym – krajowe programy reform poparte krajowymi strategiami. EFS+ powinien także przyczyniać się do odpowiednich aspektów realizacji najważniejszych inicjatyw i działań Unii, w szczególności europejskiego programu na rzecz umiejętności oraz europejskiego obszaru edukacji, właściwych zaleceń Rady i innych inicjatyw, takich jak gwarancja dla młodzieży , ścieżki poprawy umiejętności oraz integracja osób długotrwale bezrobotnych.

(3)

Wytyczne dotyczące polityki zatrudnienia państw członkowskich przyjęte przez Radę zgodnie z art. 148 ust. 2 TFUE, a mianowicie: zwiększanie popytu na pracę; zwiększanie podaży pracy: dostęp do zatrudnienia, umiejętności i kompetencje; poprawa funkcjonowania rynków pracy oraz skuteczności dialogu społecznego i promowanie równości szans dla wszystkich, wspieranie włączenia społecznego i zwalczanie ubóstwa, w tym lepsze usługi publiczne w służbie zdrowia i innych sektorach, wraz z szerokimi wytycznymi gospodarczymi przyjętymi zgodnie z art. 121 ust. 2 TFUE, tworzą część zintegrowanych wytycznych wspierających strategię „Europa 2020”. Rada Europejska z […] przyjęła zmienione wytyczne dotyczące polityki zatrudnienia państw członkowskich, aby dostosować je do zasad Europejskiego filaru praw socjalnych celem pobudzenia tworzenia miejsc pracy i wspierania spójności społecznej, a co za tym idzie poprawy konkurencyjności Europy i uczynienia Unii lepszym miejscem do inwestowania. Aby zapewnić pełną zgodność EFS+ z celami wytycznych dotyczących polityki zatrudnienia , państwa członkowskie powinny planować wsparcie z EFS+ , które jest im potrzebne , biorąc pod uwagę te wytyczne, a także właściwe zalecenia dla poszczególnych krajów przyjęte zgodnie z art.148 ust. 4 i art. 121 ust. 2 TFUE, a  także na poziomie krajowym – aspekty zatrudnienia i aspekty społeczne krajowych programów reform popartych krajowymi strategiami. EFS+ powinien także przyczyniać się do odpowiednich aspektów realizacji najważniejszych inicjatyw i działań Unii, w szczególności europejskiego programu na rzecz umiejętności oraz europejskiego obszaru edukacji, gwarancji dla młodzieży, innych właściwych zaleceń Rady i innych inicjatyw, takich jak „Inwestowanie w dzieci: przerwanie cyklu marginalizacji” , ścieżki poprawy umiejętności, integracja osób długotrwale bezrobotnych , ramy jakości staży i przygotowania zawodowego oraz Plan działania na rzecz integracji obywateli państw trzecich .

(4)

W dniu 20 czerwca 2017 r. Rada przyjęła dokument dotyczący zrównoważonej przyszłości Europy, stanowiący odpowiedź Unii na „Agendę ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030”. Rada podkreśliła znaczenie dążenia do zrównoważonego rozwoju w trzech wymiarach (gospodarczym, społecznym i środowiskowym) w wyważony i zintegrowany sposób. Konieczne jest uwzględnianie zrównoważonego rozwoju we wszystkich obszarach polityki wewnętrznej i zewnętrznej Unii oraz prowadzenie ambitnej polityki dotyczącej globalnych wyzwań. Rada pozytywnie przyjęła komunikat Komisji pt. „Kolejne kroki w kierunku zrównoważonej przyszłości Europy” z dnia 22 listopada 2016 r. jako pierwszy krok w procesie włączania celów zrównoważonego rozwoju do wszystkich obszarów unijnej polityki i traktowania zrównoważonego rozwoju jako naczelnej zasady kierującej polityką Unii we wszystkich obszarach, w tym za pomocą instrumentów finansowych.

(4)

W dniu 20 czerwca 2017 r. Rada przyjęła dokument dotyczący zrównoważonej przyszłości Europy, stanowiący odpowiedź Unii na „Agendę ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030”. Rada podkreśliła znaczenie dążenia do zrównoważonego rozwoju w trzech wymiarach (gospodarczym, społecznym i środowiskowym) w wyważony i zintegrowany sposób. Konieczne jest uwzględnianie zrównoważonego rozwoju we wszystkich obszarach polityki wewnętrznej i zewnętrznej Unii oraz prowadzenie ambitnej polityki dotyczącej globalnych wyzwań. Rada pozytywnie przyjęła komunikat Komisji pt. „Kolejne kroki w kierunku zrównoważonej przyszłości Europy” z dnia 22 listopada 2016 r. jako pierwszy krok w procesie włączania celów zrównoważonego rozwoju do wszystkich obszarów unijnej polityki i traktowania zrównoważonego rozwoju jako naczelnej zasady kierującej polityką Unii we wszystkich obszarach, w tym za pomocą instrumentów finansowych. EFS+ powinien przybliżać osiągnięcie celów zrównoważonego rozwoju dzięki m.in. zlikwidowaniu skrajnych form ubóstwa (cel 1); promowaniu dobrej jakości edukacji sprzyjającej włączeniu społecznemu (cel 4); promowaniu równouprawnienia płci (cel 5); promowaniu stabilnego, zrównoważonego i sprzyjającego włączeniu społecznemu wzrostu gospodarczego, pełnego i produktywnego zatrudnienia oraz godnej pracy dla wszystkich (cel 8) oraz zmniejszaniu nierówności (cel 10).

(4a)

Unia i jej państwa członkowskie, mając na uwadze Europejską kartę społeczną podpisaną w Turynie 18 października 1961 r., powinny uwzględniać w swoich celach promowanie zatrudnienia, poprawę warunków życia i pracy, z myślą o podnoszeniu i utrzymaniu poziomu zatrudnienia i przeciwdziałaniu wykluczeniu, zgodnie z art. 151 TFUE.

(4b)

Społeczeństwo europejskie nadal boryka się z wieloma wyzwaniami społecznymi. Ponad 100 milionów obywateli jest zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, poziom bezrobocia wśród młodzieży jest wciąż ponad dwukrotnie wyższy od ogólnej stopy bezrobocia i niezbędna jest lepsza integracja obywateli państw trzecich. Wyzwania te nie tylko zagrażają bezpośrednio dobrobytowi obywateli, lecz także wywierają presję ekonomiczną i społeczną na całe europejskie społeczeństwo.

(5)

Unia stoi przed wyzwaniami strukturalnymi wynikającymi z globalizacji gospodarki, przepływów migracyjnych i  rosnących zagrożeń dla bezpieczeństwa , procesu przechodzenia na czystą energię, przemian technologicznych, coraz starszej siły roboczej oraz rosnących niedoborów umiejętności i siły roboczej w niektórych sektorach i regionach, odczuwanych zwłaszcza przez MŚP. Uwzględniając zmieniające się realia świata pracy, Unia powinna być przygotowana na bieżące i przyszłe wyzwania i inwestować w odpowiednie umiejętności, zapewniać, by wzrost gospodarczy w większym stopniu sprzyjał włączeniu społecznemu, oraz usprawniać politykę zatrudnienia i politykę społeczną, w tym z uwagi na mobilność pracowników.

(5)

Unia stoi przed wyzwaniami strukturalnymi wynikającymi z globalizacji gospodarki, nierówności społecznych, przepływów migracyjnych i  powiązanych problemów z integracją , sprawiedliwego procesu przechodzenia na czystą energię, przemian technologicznych, niżu demograficznego, bezrobocia ogółem i bezrobocia młodzieży, starzenia się społeczeństwa i siły roboczej oraz rosnących niedoborów umiejętności i siły roboczej w niektórych sektorach i regionach, odczuwanych zwłaszcza przez MŚP. Uwzględniając zmieniające się realia świata pracy, Unia powinna być przygotowana na bieżące i przyszłe wyzwania i inwestować w odpowiednie umiejętności, edukację, szkolenia i uczenie się przez całe życie, zapewniać, by wzrost gospodarczy w większym stopniu sprzyjał włączeniu społecznemu, podnosić kompetencje i pogłębiać wiedzę, usprawniać politykę zatrudnienia i politykę społeczną, w tym z uwagi na mobilność pracowników w Unii, a także rozwiązać problem pogłębiających się nierówności w zakresie zdrowia między państwami członkowskimi i w państwach członkowskich .

(6)

Rozporządzenie (UE) nr […] ustanawia ramy działania Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+), Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (EFMR), Funduszu Azylu i Migracji (FAM), Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (FBU) oraz Instrumentu na rzecz Zarządzania Granicami i Wiz (IZGW) stanowiącego część Funduszu Zintegrowanego Zarządzania Granicami (FZZG) i określa, w szczególności, cele polityki i przepisy dotyczące programowania, monitorowania i oceny, zarządzania i kontroli w odniesieniu do funduszy Unii wdrażanych według metody zarządzania dzielonego. Konieczne jest zatem określenie ogólnych celów EFS+ oraz przepisów szczegółowych dotyczących rodzaju działań, które mogą być finansowane przez EFS+.

(6)

Rozporządzenie (UE) nr […] ustanawia ramy działania Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+), Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (EFMR), Funduszu Azylu i Migracji (FAM), Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (FBU) oraz Instrumentu na rzecz Zarządzania Granicami i Wiz (IZGW) stanowiącego część Funduszu Zintegrowanego Zarządzania Granicami (FZZG) i określa, w szczególności, cele polityki i przepisy dotyczące programowania, monitorowania i oceny, zarządzania i kontroli w odniesieniu do funduszy Unii wdrażanych według metody zarządzania dzielonego. Konieczne jest zatem określenie ogólnych celów EFS+ i skoordynowanie go z innymi funduszami oraz określenie przepisów szczegółowych dotyczących rodzaju działań, które mogą być finansowane przez EFS+.

(7)

Rozporządzenie (UE, Euratom) No [nowe FR] („rozporządzenie finansowe”) określa zasady wykonania budżetu Unii, w tym zasady dotyczące dotacji, nagród, zamówień publicznych, wykonania pośredniego, pomocy finansowej i gwarancji budżetowych. Aby zapewnić spójność we wdrażaniu unijnych programów finansowania, rozporządzenie finansowe ma mieć zastosowanie do działań realizowanych według metody zarządzania bezpośredniego lub pośredniego w ramach EFS+.

(7)

Rozporządzenie (UE, Euratom) nr [nowe FR] („rozporządzenie finansowe”) określa zasady wykonania budżetu Unii, w tym zasady dotyczące dotacji, nagród, zamówień publicznych, wykonania pośredniego, pomocy finansowej i gwarancji budżetowych oraz synergii między instrumentami finansowymi . Aby zapewnić spójność we wdrażaniu unijnych programów finansowania, rozporządzenie finansowe ma mieć zastosowanie do działań realizowanych według metody zarządzania bezpośredniego lub pośredniego w ramach EFS+. Rozporządzenie powinno określać cele operacyjne i ustanawiać przepisy szczegółowe dotyczące działań kwalifikowalnych, które mogą być finansowane z EFS+ według metody zarządzania bezpośredniego i pośredniego.

(8)

Rodzaje finansowania i metody wdrażania na podstawie tego rozporządzenia powinny być wybierane w zależności od ich możliwości osiągnięcia szczegółowych celów działań i zapewnienia rezultatów, biorąc pod uwagę w szczególności koszty kontroli, obciążenie administracyjne oraz przewidywane ryzyko nieprzestrzegania przepisów. W przypadku dotacji pod uwagę należy wziąć korzystanie z płatności ryczałtowych, stawek ryczałtowych i kosztów jednostkowych, a także formę finansowania niepowiązanego z kosztami, przewidzianego w art. 125 ust. 1 rozporządzenia finansowego. Do celów wdrażania środków związanych z  integracją społeczno-ekonomiczną obywateli państw trzecich oraz zgodnie z art. 88 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów Komisja może zwracać państwom członkowskim poniesione koszty przy użyciu uproszczonych form kosztów, w tym kwot ryczałtowych.

(8)

Rodzaje finansowania i metody wdrażania na podstawie tego rozporządzenia powinny być wybierane w zależności od ich możliwości osiągnięcia szczegółowych celów działań i zapewnienia rezultatów, biorąc pod uwagę w szczególności koszty kontroli, obciążenie administracyjne oraz przewidywane ryzyko nieprzestrzegania przepisów. W przypadku dotacji pod uwagę należy wziąć korzystanie z płatności ryczałtowych, stawek ryczałtowych i kosztów jednostkowych, a także formę finansowania niepowiązanego z kosztami, przewidzianego w art. 125 ust. 1 rozporządzenia finansowego. Do celów wdrażania środków związanych z  włączeniem społeczno-ekonomicznym obywateli państw trzecich oraz zgodnie z art. 88 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów Komisja może zwracać państwom członkowskim poniesione koszty przy użyciu uproszczonych form kosztów, w tym kwot ryczałtowych.

(9)

Aby usprawnić i uprościć finansowanie oraz stworzyć dodatkowe możliwości synergii przez zastosowanie podejść zintegrowanego finansowania, należy włączyć do jednego EFS+ działania, które były wspierane z Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym (FEAD), programu Unii Europejskiej na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych (EaSI) oraz Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia. EFS+ powinien zatem objąć trzy komponenty: komponent EFS+ objęty zarządzaniem dzielonym, komponent „Zatrudnienie i innowacje społeczne” oraz komponent „Zdrowie”. Powinno się to przyczynić do ograniczenia obciążenia administracyjnego związanego z zarządzaniem różnymi funduszami, zwłaszcza w państwach członkowskich, a jednocześnie umożliwić zachowanie prostszych przepisów w odniesieniu do prostszych operacji, takich jak dystrybucja żywności lub podstawowej pomocy materialnej.

(9)

Aby usprawnić i uprościć finansowanie oraz stworzyć dodatkowe możliwości synergii przez zastosowanie podejść zintegrowanego finansowania, należy włączyć do jednego EFS+ działania, które były wspierane z Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym (FEAD), programu Unii Europejskiej na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych (EaSI) oraz Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia. EFS+ powinien zatem objąć trzy komponenty: komponent EFS+ objęty zarządzaniem dzielonym, komponent „Zatrudnienie i innowacje społeczne” oraz komponent „Zdrowie” objęty zarządzaniem bezpośrednim i pośrednim . Powinno się to przyczynić do ograniczenia obciążenia administracyjnego związanego z zarządzaniem różnymi funduszami, zwłaszcza w państwach członkowskich oraz w odniesieniu do beneficjentów , a jednocześnie umożliwić zachowanie prostszych przepisów w odniesieniu do prostszych operacji, takich jak dystrybucja żywności lub podstawowej pomocy materialnej.

(10)

W świetle tego szerszego zakresu EFS+ należy przewidzieć przepisy umożliwiające realizację celów zwiększenia efektywności rynków pracy, wspierania dostępu do dobrej jakości zatrudnienia , kształcenia i  szkolenia , promowania włączenia społecznego i zdrowia oraz ograniczania ubóstwa nie tylko według metody zarządzania dzielonego, ale także według metody zarządzania bezpośredniego i pośredniego w ramach komponentów „Zatrudnienie i innowacje społeczne” i „Zdrowie” w przypadku działań wymaganych na poziomie Unii.

(10)

Unia powinna wnosić wkład w politykę zatrudnienia państw członkowskich, zachęcając do współpracy i uzupełniając ich działania. W świetle tego szerszego zakresu EFS+ należy przewidzieć przepisy umożliwiające dalszą realizację celów zwiększenia efektywności sprawiedliwych i otwartych dla wszystkich płci rynków pracy, które sprzyjają włączeniu społecznemu , wspierania dostępu do dobrej jakości kształcenia i szkolenia , wspierania powrotu do systemu edukacji i  uczenia się przez całe życie , promowania włączenia społecznego i zdrowia oraz eliminacji ubóstwa nadal głównie według metody zarządzania dzielonego, a w stosownych przypadkach jako uzupełnienie – według metody zarządzania bezpośredniego i pośredniego w ramach komponentów „Zatrudnienie i innowacje społeczne” i „Zdrowie” w przypadku działań wymaganych na poziomie Unii.

(11)

Włączenie Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia do EFS+ stworzy też efekt synergii między rozwijaniem i testowaniem inicjatyw i strategii mających na celu poprawę efektywności, odporności i zrównoważonego charakteru systemów ochrony zdrowia, opracowywanych w ramach komponentu „Zdrowie” programu EFS+, a ich wdrażaniem w państwach członkowskich przy użyciu narzędzi zapewnianych przez pozostałe komponenty przewidziane w rozporządzeniu w sprawie EFS+.

(11)

Włączenie Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia do EFS+ stworzy też efekt synergii między rozwijaniem i testowaniem inicjatyw i strategii mających na celu poprawę efektywności , dostępności , odporności i zrównoważonego charakteru systemów ochrony zdrowia, opracowywanych w ramach komponentu „Zdrowie” programu EFS+, a ich wdrażaniem w państwach członkowskich na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym, przy użyciu narzędzi zapewnianych przez pozostałe komponenty przewidziane w rozporządzeniu w sprawie EFS+.

(12)

Niniejsze rozporządzenie określa pulę środków finansowych na EFS+. Część tej puli środków finansowych powinna być wykorzystana na działania realizowane według metody zarządzania bezpośredniego i pośredniego w ramach komponentów „Zatrudnienie i innowacje społeczne” oraz „Zdrowie” .

(12)

Niniejsze rozporządzenie określa pulę środków finansowych na EFS+. Powinno ono precyzować przydział środków na działania realizowane według metody zarządzania dzielonego oraz przydział środków na działania realizowane według metody zarządzania bezpośredniego i pośredniego.

(13)

EFS+ powinien mieć na celu wspieranie zatrudnienia za pomocą aktywnych interwencji umożliwiających (re) integrację na rynku pracy, w szczególności osób młodych, długotrwale bezrobotnych i  biernych zawodowo , a także przez promowanie samozatrudnienia i gospodarki społecznej. Celem EFS+ powinno być usprawnienie funkcjonowania rynków pracy przez wspieranie modernizacji instytucji rynku pracy, takich jak publiczne służby zatrudnienia, aby poprawić ich zdolność do zapewniania intensywnych, odpowiednio ukierunkowanych usług poradnictwa pedagogiczno-psychologicznego i zawodowego w okresie szukania pracy i przechodzenia do etapu zatrudnienia, a także ich zdolność do stymulowania mobilności pracowników. EFS+ powinien promować uczestnictwo kobiet w rynku pracy za pomocą środków mających na celu zapewnienie, między innymi, lepszej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym i  lepszego dostępu do opieki nad dziećmi. EFS+ powinien też dążyć do zapewnienia zdrowego i dobrze dostosowanego środowiska pracy, aby skuteczniej reagować na zagrożenia zdrowia związane ze zmieniającymi się formami pracy i na potrzeby starzejącej się siły roboczej.

(13)

EFS+ powinien , w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi, mieć na celu wspieranie zatrudnienia za pomocą aktywnych interwencji umożliwiających integrację i reintegrację na rynku pracy, w szczególności osób młodych, długotrwale bezrobotnych , opiekunów, ekonomicznie biernych i defaworyzowanych grup , a także przez promowanie samozatrudnienia , przedsiębiorczości i gospodarki społecznej. Celem EFS+ powinno być ulepszenie polityki zatrudnienia i usprawnienie funkcjonowania rynków pracy dzięki modernizacji instytucji rynku pracy, takich jak publiczne służby zatrudnienia, aby poprawić ich zdolność do zapewniania intensywnych, odpowiednio ukierunkowanych i w stosownych przypadkach zindywidualizowanych usług poradnictwa pedagogiczno-psychologicznego i zawodowego w okresie szukania pracy i przechodzenia do etapu zatrudnienia, ze szczególnym uwzględnieniem grup defaworyzowanych, i aby ułatwić mobilność pracowników oraz świadczyć usługi w niedyskryminujący sposób . EFS+ powinien promować uczestnictwo kobiet w rynku pracy za pomocą środków mających na celu zapewnienie, między innymi, lepszej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym i  łatwego dostępu do przystępnej cenowo lub bezpłatnej, wysokiej jakości opieki nad dziećmi , osobami starszymi oraz innych wysokiej jakości usług opieki lub wsparcia . EFS+ powinien też dążyć do zapewnienia bezpiecznego, zdrowego i dobrze dostosowanego środowiska pracy, aby skuteczniej reagować na zagrożenia zdrowia związane z pracą, a także ze zmieniającymi się formami pracy i na potrzeby starzejącej się siły roboczej. EFS+ powinien również wspierać środki ułatwiające młodym osobom przechodzenie z etapu edukacji do zatrudnienia.

(13a)

Mając na celu wsparcie i uwolnienie potencjału w zakresie tworzenia miejsc pracy, jaki występuje w gospodarce społecznej, EFS+ powinien dążyć do zwiększenia obecności przedsiębiorstw gospodarki społecznej w krajowych planach na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych, jak również w krajowych programach reform. Definicja przedsiębiorstwa gospodarki społecznej powinna być dostosowana do definicji ustalonych w przepisach dotyczących gospodarki społecznej obowiązujących w państw członkowskich oraz zawartych w konkluzjach Rady z 7 grudnia 2015 r. w sprawie propagowania gospodarki społecznej jako głównej siły napędowej rozwoju gospodarczego i społecznego w Europie.

(14)

EFS + powinien zapewniać wsparcie na poprawę jakości i efektywności systemów kształcenia i szkolenia oraz ich przydatności na rynku pracy, aby sprzyjać nabywaniu kompetencji kluczowych, zwłaszcza umiejętności cyfrowych, których każda osoba potrzebuje do osobistego rozwoju i spełnienia, a także zatrudnienia, włączenia społecznego i aktywnej postawy obywatelskiej. EFS+ powinien wspomagać systemy kształcenia i szkolenia oraz proces przechodzenia do zatrudnienia, wspierać uczenie się przez całe życie i  możliwości zatrudnienia oraz przyczyniać się do konkurencyjności i innowacji społecznych i gospodarczych, udzielając wsparcia skalowalnym i trwałym inicjatywom w tych obszarach. Można to osiągnąć na przykład za pomocą uczenia się w miejscu pracy i przyuczania do zawodu, poradnictwa przez całe życie, przewidywania potrzeb w zakresie umiejętności we współpracy z  przedsiębiorstwami , aktualnych materiałów szkoleniowych, prognozowania i monitorowania losów absolwentów, szkolenia edukatorów, walidacji efektów uczenia się oraz uznawania kwalifikacji.

(14)

Główny instrument unijny skupiający się na zatrudnieniu, kompetencjach i włączeniu społecznym jakim jest EFS + powinien móc wspomagać pogłębianie spójności społecznej, gospodarczej i terytorialnej w całej Unii. Z myślą o tym celu powinien zapewniać wsparcie na poprawę jakości , niedyskryminującego i  sprzyjającego włączeniu społecznemu charakteru, dostępności i efektywności systemów kształcenia i szkolenia oraz ich przydatności na rynku pracy, aby sprzyjać nabywaniu kompetencji kluczowych, zwłaszcza umiejętności językowych i cyfrowych oraz w zakresie przedsiębiorczości, z uwzględnieniem ochrony danych i zarządzania informacjami , których każda osoba potrzebuje do osobistego rozwoju i spełnienia, a także zatrudnienia, włączenia społecznego i aktywnej postawy obywatelskiej. W przypadku długotrwale bezrobotnych i osób wywodzących się z defaworyzowanych środowisk społecznych należy zwrócić szczególną uwagę na ich upodmiotowienie. EFS+ powinien wspomagać systemy kształcenia i szkolenia oraz proces przechodzenia do zatrudnienia oraz powrotu do zatrudnienia , wspierać uczenie się przez całe życie i  zwiększanie szans na rynku pracy dla wszystkich oraz przyczyniać się do spójności społecznej, konkurencyjności, ograniczania segregacji poziomej oraz pionowej, i  przyczyniać się do innowacji społecznych i gospodarczych, udzielając wsparcia skalowalnym i trwałym inicjatywom w tych obszarach. Można to osiągnąć na przykład za pomocą inwestycji w szkolenia zawodowe, uczenia się w miejscu pracy i przyuczania do zawodu, ze szczególnym naciskiem na sprawdzoną koncepcję kształcenia dualnego łączącego naukę z praktyką zawodową, poradnictwa przez całe życie, przewidywania potrzeb w zakresie umiejętności we współpracy z  partnerami społecznymi , aktualnych materiałów szkoleniowych, prognozowania i monitorowania losów absolwentów, szkolenia edukatorów, wspierania uczenia się pozaformalnego i nieformalnego, walidacji efektów uczenia się oraz uznawania kwalifikacji. ESF+ powinien wspierać otwieranie mniejszościom dostępu do zawodu nauczyciela, dążąc do lepszej integracji społeczności marginalizowanych, takich jak Romowie, mniejszości i migranci.

(14a)

EFS+ powinien wspierać środki zawarte w planach krajowych państw członkowskich mające na celu likwidację ubóstwa energetycznego oraz promowanie efektywności energetycznej budynków zajmowanych przez gospodarstwa domowe znajdujące się w trudnej sytuacji, w tym gospodarstwa domowe dotknięte ubóstwem energetycznym, a także, w stosownych przypadkach, mieszkań socjalnych, zgodnie z komunikatem Komisji zatytułowanym „Europejska platforma współpracy w zakresie walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym: europejskie ramy na rzecz spójności społecznej i terytorialnej” oraz zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (XX/XX) w sprawie zarządzania unią energetyczną i dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (XX/XX) zmieniającą dyrektywę 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej.

(14b)

Środki z EFS+ dla państw członkowskich powinny zostać powiązane w przyszłości z jednoczesnym okazaniem wyników prac nad projektami dotyczącymi wprowadzenia bądź wzmocnienia w ramach gwarancji zatrudnienia młodzieży kształcenia dualnego łączącego naukę z praktyką zawodową.

(15)

Wsparcie za pośrednictwem EFS+ powinno być wykorzystywane do promowania równego dostępu dla wszystkich, zwłaszcza grup defaworyzowanych, do sprzyjającego włączeniu społecznemu systemu kształcenia i szkolenia, w którym nie ma segregacji, od wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem poprzez ogólne i zawodowe kształcenie i szkolenie, po wykształcenie wyższe, a także do edukacji i uczenia się dorosłych, sprzyjając tym samym przenikaniu się sektorów edukacji i szkolenia, zapobiegając wczesnemu kończeniu nauki, podnosząc poziom kompetencji zdrowotnych, wzmacniając powiązania z kształceniem pozaformalnym i nieformalnym oraz ułatwiając mobilność edukacyjną dla wszystkich. W tym kontekście wspierać należy efekt synergii z programem Erasmus, w  szczególności w  celu ułatwienia uczestnictwa osób z grup defaworyzowanych w mobilności edukacyjnej.

(15)

Wsparcie za pośrednictwem EFS+ powinno być wykorzystywane do promowania równego dostępu dla wszystkich, zwłaszcza grup defaworyzowanych, do sprzyjającego włączeniu społecznemu systemu kształcenia i szkolenia, w którym nie ma segregacji, od wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem , ze zwróceniem szczególnej uwagi na dzieci wywodzące się z defaworyzowanych środowisk społecznych, takie jak dzieci umieszczone w placówce i dzieci doświadczające bezdomności, poprzez ogólne i zawodowe kształcenie i szkolenie, po wykształcenie wyższe i reintegrację edukacyjną , a także do edukacji i uczenia się dorosłych, tym samym zapobiegając międzypokoleniowemu dziedziczeniu ubóstwa, sprzyjając przenikaniu się sektorów edukacji i szkolenia, zapobiegając wczesnemu kończeniu nauki i wykluczeniu społecznemu oraz ograniczając je , podnosząc poziom kompetencji zdrowotnych, wzmacniając powiązania z kształceniem pozaformalnym i nieformalnym oraz ułatwiając mobilność edukacyjną dla wszystkich. Te formy uczenia się nieformalnego nie powinny zastępować dostępu do systematycznej edukacji, w szczególności przedszkolnej i podstawowej. W tym kontekście uzyskać należy efekt synergii , komplementarności i spójności politycznej z programem Erasmus w celu odpowiedniego i aktywnego dotarcia do osób z grup defaworyzowanych i przygotowania ich na doświadczenie mobilności za granicą oraz zwiększenia ich uczestnictwa w  transgranicznej mobilności edukacyjnej.

(15a)

Wsparcie w ramach priorytetu inwestycyjnego „Rozwój lokalny kierowany przez społeczność” przyspiesza osiągnięcie celów określonych w rozporządzeniu. Strategie rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność wspierane przez EFS+ powinny sprzyjać włączeniu osób w niekorzystnej sytuacji przebywających na danym obszarze, i to zarówno pod względem zarządzania lokalnymi grupami działania, jak i pod względem treści strategii. EFS powinien być w stanie wspierać strategie rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność na obszarach miejskich i wiejskich, a także zintegrowane inwestycje terytorialne (ZIT).

(15b)

Wartość dodana polityki spójności UE polega przede wszystkim na ukierunkowanym na konkretne obszary podejściu do wymiaru terytorialnego, wielopoziomowym systemie zarządzania, wieloletnim planowaniu oraz wspólnych i mierzalnych celach, zintegrowanym podejściu do rozwoju, a także konwergencji z normami europejskimi w zakresie zdolności administracyjnych.

(15c)

Komisja i państwa członkowskie powinny zagwarantować, by równouprawnienie płci i uwzględnianie perspektywy płci było wiążącą zasadą we wszystkich fazach programowania, od kształtowania priorytetów programów operacyjnych po wdrażanie, monitorowanie i ocenę, oraz by wspierane były kluczowe działania na rzecz uwzględniania aspektu płci.

(15d)

EFS+ powinien wspierać systemy edukacyjne, które oferują dorosłym o niskim poziomie umiejętności możliwość zdobycia minimalnego poziomu umiejętności czytania i pisania, umiejętności rozumowania matematycznego i kompetencji cyfrowych, zgodnie z zaleceniem Rady z 19 grudnia 2016 r. w sprawie ścieżek poprawy umiejętności: nowe możliwości dla dorosłych  (1a) .

(16)

EFS+ powinien promować elastyczne możliwości podnoszenia i zmiany kwalifikacji dla wszystkich, zwłaszcza jeżeli chodzi o umiejętności cyfrowe i  kluczowe technologie prorozwojowe, w celu wyposażenia ludzi w umiejętności dostosowane do cyfryzacji, transformacji technologicznej, innowacji i przemian społecznych i gospodarczych, ułatwienia im zmiany kariery i  mobilności oraz wspierania w szczególności osób dorosłych o  niskich kwalifikacjach lub słabo wykształconych, zgodnie z europejskim programem na rzecz umiejętności.

(16)

EFS+ powinien promować elastyczne możliwości podnoszenia i zmiany kwalifikacji dla wszystkich, biorąc pod uwagę wyzwania stojące przed różnymi defaworyzowanymi grupami, zwłaszcza jeżeli chodzi o  przedsiębiorczość i umiejętności cyfrowe oraz kluczowe technologie prorozwojowe, w celu wyposażenia obywateli i społeczności lokalnych w umiejętności , kompetencje i wiedzę dostosowane do cyfryzacji, transformacji technologicznej, innowacji i przemian społecznych i gospodarczych, jak te wynikające z przejścia na gospodarkę niskoemisyjną, ułatwienia im przechodzenia z etapu edukacji do zatrudnienia, mobilności oraz wspierania w szczególności osób o niskich kwalifikacjach , osób z niepełnosprawnością lub słabo wykształconych osób dorosłych , zgodnie z europejskim programem na rzecz umiejętności oraz przy zapewnieniu koordynacji i komplementarności z programem „Cyfrowa Europa” .

(17)

Efekt synergii z programem „Horyzont Europa” powinien umożliwić EFS+ upowszechnianie i rozwijanie innowacyjnych programów nauczania opracowanych przy wsparciu programu „Horyzont Europa”, aby wyposażać osoby uczące się w umiejętności i kompetencje potrzebne na stanowiskach pracy w przyszłości.

(17)

Efekt synergii z programem „Horyzont Europa” powinien umożliwić EFS+ upowszechnianie i rozwijanie innowacyjnych programów nauczania opracowanych przy wsparciu programu „Horyzont Europa”, aby wyposażać osoby uczące się w umiejętności i kompetencje potrzebne do rozwoju osobistego i zawodowego oraz na stanowiskach pracy w przyszłości , a także aby sprostać bieżącym i przyszłym wyzwaniom społecznym. Komisja powinna zapewnić synergię między komponentem „Zdrowie” a programem „Horyzont Europa”, aby poprawić wyniki osiągane w dziedzinie ochrony zdrowia i profilaktyki zdrowotnej.

(17a)

Synergie z programem „Prawa i Wartości” powinny zapewniać, by EFS+ mógł upowszechniać i rozwijać działania mające na celu zapobieganie dyskryminacji, rasizmowi, ksenofobii, antysemityzmowi, islamofobii i innym formom nietolerancji oraz ich zwalczanie, a także szczególne działania mające na celu zapobieganie nienawiści, segregacji i stygmatyzacji, w tym nękaniu, molestowaniu i nietolerancyjnemu traktowaniu.

(17b)

Synergie powstałe dzięki współpracy terytorialnej w Europie, także na szczeblu regionalnym i transgranicznym, umożliwiły realizację projektów współpracy w dziedzinie zatrudnienia, włączenia najsłabszych grup ludności, wyzwań demograficznych, ochrony zdrowia i edukacji, nie tylko w Unii, ale również z udziałem państw będących w okresie przedakcesyjnym i państw sąsiadujących, w których współpraca z Unią wnosi wartość dodaną. W EFS+ należy zwiększyć finansowanie tego typu projektów oraz zapewnić przekazywanie wiedzy między ich uczestnikami a podmiotami procesu legislacyjnego, by ulepszać przepisy europejskie i wymianę dobrych praktyk między różnymi obszarami Unii.

(18)

EFS+ powinien wspierać wysiłki państw członkowskich w  walce z ubóstwem , aby przerwać cykl marginalizacji przekazywany z pokolenia na pokolenie oraz promować włączenie społeczne przez zapewnienie wszystkim równych szans, zwalczanie dyskryminacji i przeciwdziałanie nierównościom pod względem stanu zdrowia i dostępu do opieki zdrowotnej. Oznacza to zmobilizowanie szeregu strategii skierowanych do osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, bez względu na wiek, w tym do dzieci, zmarginalizowanych społeczności, takich jak Romowie, oraz ubogich pracujących . EFS+ powinien promować aktywne włączenie osób pozostających daleko poza rynkiem pracy, aby zapewnić ich integrację społeczno-ekonomiczną. Należy również wykorzystać EFS+ do zwiększenia szybkiego i równego dostępu do przystępnych cenowo, trwałych i wysokiej jakości usług, takich jak opieka zdrowotna i  opieka długoterminowa, zwłaszcza usług opieki rodzinnej i środowiskowej. EFS+ powinien się przyczyniać do modernizacji systemów zabezpieczenia społecznego, w szczególności celem zwiększenia ich dostępności.

(18)

EFS+ powinien wspierać wysiłki państw członkowskich na wszystkich szczeblach władzy, w  tym na szczeblu regionalnym i lokalnym, w celu wyeliminowania ubóstwa, w tym ubóstwa energetycznego, jak przewidziano w niedawno przyjętych zasadach dotyczących zarządzania unią energetyczną [wpisać numer rozporządzenia po jego opublikowaniu] , aby przerwać cykl marginalizacji przekazywany z pokolenia na pokolenie oraz promować włączenie społeczne przez zapewnienie wszystkim równych szans , likwidowanie barier , zwalczanie dyskryminacji i przeciwdziałanie nierównościom społecznym i nierównościom pod względem stanu zdrowia i dostępu do opieki zdrowotnej. Oznacza to także, lecz nie tylko, zmobilizowanie szeregu proaktywnych i reaktywnych strategii i polityk skierowanych do osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, bez względu na wiek, w tym do dzieci, zmarginalizowanych społeczności, takich jak Romowie, osoby z niepełnosprawnością, osoby doświadczające bezdomności i obywatele państw trzecich, w tym migranci oraz ubodzy pracujący . EFS+ powinien promować aktywne włączenie osób pozostających daleko poza rynkiem pracy, aby zapewnić ich integrację społeczno-ekonomiczną , w tym przez ukierunkowane wspieranie gospodarki społecznej. Państwa członkowskie powinny wspierać działania EFS+, które uzupełniają działania krajowe zgodnie z zaleceniem Komisji z 3 października 2008 r. w sprawie aktywnej integracji osób wykluczonych z rynku pracy  (1a) , w tym działania na rzecz odpowiedniego wsparcia dochodu. Należy również wykorzystać EFS+ do zwiększenia szybkiego i równego dostępu do przystępnych cenowo, trwałych i wysokiej jakości usług, takich jak spersonalizowana opieka zdrowotna, opieka powiązana i długoterminowa, zwłaszcza usług opieki rodzinnej i środowiskowej i usług ukierunkowanych na zapewnienie dostępu do odpowiedniego socjalnego lub przystępnego cenowo mieszkalnictwa. Obejmuje to promocję zdrowia i usługi w zakresie profilaktyki zdrowotnej w ramach podstawowej opieki zdrowotnej. EFS+ powinien się przyczyniać do modernizacji systemów zabezpieczenia społecznego, w szczególności celem zwiększenia ich dostępności , inkluzywności i skuteczności w reagowaniu na zmieniające się realia świata pracy. EFS+ powinien uwzględniać także ubóstwo na obszarach wiejskich wynikające ze szczególnie niekorzystnej sytuacji obszarów wiejskich, jak na przykład niekorzystnej sytuacji demograficznej, słabo rozwiniętego rynku pracy, ograniczonego dostępu do edukacji i szkoleń lub usług opieki zdrowotnej i usług społecznych.

(19)

EFS+ powinien się przyczyniać do ograniczenia ubóstwa przez wspieranie krajowych systemów mających na celu łagodzenie niedoboru żywności i deprywacji materialnej, a także promować integrację społeczną osób zagrożonych ryzykiem ubóstwa lub wykluczenia społecznego oraz osób najbardziej potrzebujących. Mając na uwadze cel, aby na poziomie Unii co najmniej 4 % środków z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym przeznaczano na wsparcie osób najbardziej potrzebujących, państwa członkowskie powinny przydzielić co najmniej 2  % swoich krajowych środków z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym na zwalczanie form skrajnego ubóstwa, które mają największy wpływ na wykluczenie społeczne, takich jak bezdomność, ubóstwo dzieci i niedobór żywności. Z uwagi na charakter tych operacji i odbiorców końcowych konieczne jest zastosowanie prostszych przepisów do tego rodzaju wsparcia, które przeznacza się na zwalczanie deprywacji materialnej osób najbardziej potrzebujących.

(19)

EFS+ powinien się przyczyniać do eliminacji ubóstwa przez wspieranie krajowych systemów mających na celu łagodzenie niedoboru żywności i deprywacji materialnej, a także promować integrację społeczną osób doświadczających ubóstwa lub zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym oraz osób najbardziej potrzebujących. Państwa członkowskie powinny przydzielić co najmniej 3 % swoich krajowych środków z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym na zwalczanie form skrajnego ubóstwa, które mają największy wpływ na wykluczenie społeczne, takich jak bezdomność, ubóstwo dzieci i  osób starszych oraz niedobór żywności. Z uwagi na charakter tych operacji i odbiorców końcowych konieczne jest zastosowanie jak najprostszych przepisów do tego rodzaju wsparcia, które przeznacza się na zwalczanie deprywacji materialnej osób najbardziej potrzebujących.

(19a)

EFS+ powinien dążyć do wyeliminowania problemu ubóstwa wśród starszych kobiet w całej Unii – biorąc pod uwagę, że zróżnicowanie emerytur ze względu na płeć, które wynosi 40 %, stwarza poważne ryzyko pogorszenia się poziomu ubóstwa wśród starszych kobiet, w szczególności kobiet żyjących bez partnera – i tym samym wypełnić zobowiązania podjęte w konkluzjach Rady z 2015 r. pt.: „Równość szans w wynagrodzeniu dla kobiet i mężczyzn: zlikwidowanie zróżnicowania emerytur ze względu na płeć”  (1a) . Ubóstwo wśród starszych kobiet pogłębiają również rosnące koszty własne opieki zdrowotnej i leków, które muszą ponosić starsi pacjenci, w szczególności kobiety, które częściej niż mężczyźni spędzają większą część życia w złym stanie zdrowia, głównie ze względu na dłuższą średnią długość życia.

(19b)

Aby walczyć z ubóstwem i zwiększyć włączenie społeczne, EFS+ powinien wspierać aktywne uczestnictwo wyspecjalizowanych organizacji pozarządowych, a także organizacji zrzeszających osoby dotknięte ubóstwem, zarówno przy opracowywaniu, jak i realizacji konkretnych programów.

(20)

W świetle nieustającej potrzeby zwiększenia wysiłków na rzecz usprawnienia zarządzania przepływami migracyjnymi w całej Unii oraz aby zapewnić spójne, mocne i konsekwentne wsparcie działaniom na rzecz solidarności i podziału odpowiedzialności, EFS+ powinien zapewniać wsparcie na rzez integracji społeczno-ekonomicznej obywateli państw trzecich w uzupełnieniu do działań Funduszu Azylu i Migracji.

(20)

W świetle nieustającej potrzeby zwiększenia wysiłków na rzecz usprawnienia zarządzania przepływami migracyjnymi w całej Unii oraz aby zapewnić spójne, mocne i konsekwentne wsparcie działaniom na rzecz solidarności i  sprawiedliwego podziału odpowiedzialności, EFS+ powinien zapewniać wsparcie na rzecz integracji społeczno-ekonomicznej obywateli państw trzecich, w  tym migrantów, które może przybierać formę inicjatyw lokalnych, w uzupełnieniu do działań Funduszu Azylu i Migracji , Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz funduszy, które mogą wywrzeć pozytywny wpływ na włączenie społeczne obywateli państw trzecich .

(20a)

Organy państw członkowskich odpowiedzialne za planowanie i wdrażanie EFS+ powinny koordynować swoje działania z organami wyznaczonymi przez państwa członkowskie do zarządzania interwencjami Funduszu Azylu i Migracji w celu jak najlepszego promowania integracji obywateli państw trzecich na wszystkich szczeblach poprzez strategie realizowane głównie przez władze lokalne i regionalne oraz organizacje pozarządowe, a także poprzez najodpowiedniejsze środki dostosowane do szczególnej sytuacji obywateli państw trzecich. Zakres środków integracyjnych powinien koncentrować się na obywatelach państw trzecich legalnie przebywających w państwie członkowskim lub, w stosownych przypadkach, będących w trakcie procesu uzyskiwania legalnego pobytu w państwie członkowskim, w tym na osobach objętych ochroną międzynarodową.

(21)

EFS+ powinien wspierać reformy polityczne i systemowe w dziedzinie zatrudnienia, włączenia społecznego, ochrony zdrowia i opieki długoterminowej oraz kształcenia i szkolenia. Aby zwiększyć zgodność z europejskim semestrem, państwa członkowskie powinny przeznaczyć odpowiednią kwotę swoich środków z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym na wdrażanie właściwych zaleceń związanych z problemami strukturalnymi, które należy rozwiązywać za pomocą wieloletnich inwestycji wchodzących w zakres EFS+. Komisja i państwa członkowskie powinny zapewniać spójność , koordynację i  komplementarność między komponentem objętym zarządzaniem dzielonym i komponentem „Zdrowie” EFS+ a programem wspierania reform, w tym Narzędziem Realizacji Reform i Instrumentem Wsparcia Technicznego. W szczególności Komisja i państwa członkowskie powinny zapewnić, na wszystkich etapach procesu, efektywną koordynację w celu zachowania spójności, komplementarności i synergii różnych źródeł finansowania, w tym pomocy technicznej.

(21)

EFS+ powinien wspierać reformy polityczne i systemowe w dziedzinie zatrudnienia, włączenia społecznego, eliminacji ubóstwa, ochrony zdrowia i opieki długoterminowej oraz kształcenia i szkolenia. Aby zwiększyć zgodność z europejskim semestrem, państwa członkowskie powinny przeznaczyć odpowiednią kwotę swoich środków z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym na wdrażanie właściwych zaleceń związanych z problemami strukturalnymi, które należy rozwiązywać za pomocą wieloletnich inwestycji wchodzących w zakres EFS+. Komisja i państwa członkowskie powinny angażować organy lokalne i regionalne w celu zapewnienia spójności , koordynacji i  komplementarności między komponentem objętym zarządzaniem dzielonym i komponentem „Zdrowie” EFS+ a programem wspierania reform, w tym Narzędziem Realizacji Reform i Instrumentem Wsparcia Technicznego. W szczególności Komisja i państwa członkowskie powinny zapewnić, na wszystkich etapach procesu, efektywną koordynację w celu zachowania spójności, komplementarności i synergii różnych źródeł finansowania, w tym pomocy technicznej , z uwzględnieniem zasad i praw określonych w Europejskim filarze praw socjalnych, tablicy wskaźników społecznych w ramach europejskiego semestru, programie godnej pracy MOP oraz specyfiki regionalnej, przyspieszając tym samym realizację celów Unii określonych w art. 174 TFUE w odniesieniu do wzmocnienia spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej .

(21a)

Biorąc pod uwagę różnorodny poziom rozwoju w regionach oraz różne realia społeczne w całej Unii, stopień elastyczności EFS+ powinien być wystarczający do uwzględnienia specyfiki regionalnej i terytorialnej.

(22)

Aby zapewnić należytą realizację wymiaru socjalnego Europy zgodnie z zasadami zapisanymi w Europejskim filarze praw socjalnych oraz zagwarantować minimalną kwotę środków na pomoc osobom najbardziej potrzebującym, państwa członkowskie powinny przydzielić co najmniej 25  % swoich krajowych środków z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym na wspieranie włączenia społecznego.

(22)

Aby zapewnić należytą realizację wymiaru socjalnego Europy zgodnie z zasadami zapisanymi w Europejskim filarze praw socjalnych oraz zagwarantować minimalną kwotę środków na pomoc osobom najbardziej potrzebującym, państwa członkowskie powinny przydzielić co najmniej 27 % swoich krajowych środków z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym na wspieranie włączenia społecznego i eliminację ubóstwa. Ta wartość procentowa powinna stanowić uzupełnienie krajowych środków na zwalczanie skrajnego ubóstwa.

(22a)

Wszystkie państwa członkowskie ratyfikowały Konwencję o prawach dziecka, która stanowi standard w promowaniu i ochronie praw dziecka. Promowanie praw dziecka jest wyraźnym celem polityki Unii (art. 3 Traktatu z Lizbony), a Karta praw podstawowych wymaga, by we wszystkich działaniach unijnych uwzględniać przede wszystkim najlepszy interes dziecka. Unia i państwa członkowskie powinny odpowiednio wykorzystywać EFS+, aby przerwać cykl marginalizacji dzieci żyjących w ubóstwie i wykluczeniu społecznym, zgodnie z zaleceniem Komisji z 2013 r. pt. „Inwestowanie w dzieci”. EFS+ powinien wspierać działania promujące skuteczne interwencje, które przyczyniają się do poszanowania praw dziecka.

(22b)

W świetle utrzymującego się wysokiego poziomu ubóstwa i wykluczenia społecznego dzieci w Unii (26,4  % w 2017 r.) oraz w kontekście Europejskiego filaru praw socjalnych, w którym stwierdza się, że dzieci mają prawo do ochrony przed ubóstwem, a dzieci ze środowisk defaworyzowanych mają prawo do szczególnych środków służących zwiększeniu równości szans, państwa członkowskie powinny przeznaczyć co najmniej 5 % środków z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym na europejski program gwarancji dla dzieci, aby zapewnić dzieciom równy dostęp do bezpłatnej opieki zdrowotnej, bezpłatnej edukacji, bezpłatnej opieki, godnych warunków mieszkaniowych i odpowiedniego odżywiania oraz eliminować ubóstwo i wykluczenie społeczne dzieci. Inwestowanie w dzieci na wczesnym etapie przynosi znaczące zyski dzieciom i całemu społeczeństwu oraz jest kluczowe dla przerwania cyklu marginalizacji w pierwszych latach życia. Wspieranie dzieci w rozwijaniu umiejętności i zdolności pozwala im rozwinąć pełny potencjał, zapewnia najlepsze efekty edukacyjne i zdrowotne oraz pomaga im stać się aktywnymi członkami społeczeństwa oraz zwiększa ich szanse na rynku pracy w młodym wieku.

(23)

Zważywszy na utrzymujące się wysokie poziomy bezrobocia i bierności zawodowej osób młodych w szeregu państw członkowskich i regionów, w szczególności wśród młodzieży niekształcącej się, niepracującej ani nieszkolącej się, konieczne jest, aby te państwa nadal inwestowały wystarczające zasoby z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym w działania promujące zatrudnienie osób młodych, w  tym za pomocą gwarancji dla młodzieży. W oparciu o działania wspierane z Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych w okresie programowania 2014–2020, skierowane do indywidualnych osób, państwa członkowskie powinny dalej wspierać zatrudnienie, edukację, ścieżki reintegracji i działania środowiskowe dla młodych ludzi, w stosownych przypadkach priorytetowo traktując młode osoby długotrwale bezrobotne, bierne zawodowo i znajdujące się w niekorzystnej sytuacji, w tym za pomocą pracy z młodzieżą. Państwa członkowskie powinny też inwestować w środki mające na celu ułatwienie przejścia od etapu nauki szkolnej do etapu zatrudnienia, a także reformę i dostosowanie służb zatrudnienia, aby zapewniały młodym ludziom stosowną do potrzeb pomoc. Państwa te powinny zatem przydzielić co najmniej 10  % swoich krajowych zasobów z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym na wsparcie zdolności do zatrudnienia młodych ludzi .

(23)

Zważywszy na utrzymujące się wysokie poziomy bezrobocia i bierności zawodowej osób młodych w szeregu państw członkowskich i regionów, w szczególności wśród młodzieży niekształcącej się, niepracującej ani nieszkolącej się (młodzież NEET), które to poziomy są jeszcze wyższe w przypadku osób młodych wywodzących się z defaworyzowanych środowisk społecznych , konieczne jest, aby te państwa nadal inwestowały odpowiednie zasoby z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym w działania promujące zatrudnienie osób młodych, w  szczególności za pomocą gwarancji dla młodzieży. W oparciu o działania wspierane z Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych w okresie programowania 2014–2020, skierowane do indywidualnych osób, państwa członkowskie powinny dalej wspierać wysokiej jakości zatrudnienie, edukację, ścieżki reintegracji i  skuteczne działania środowiskowe dla młodych ludzi, w stosownych przypadkach priorytetowo traktując młode osoby długotrwale bezrobotne, bierne zawodowo i znajdujące się w niekorzystnej sytuacji, ludzi młodych, do których najtrudniej dotrzeć oraz którzy znajdują się w  trudnym położeniu, w tym za pomocą pracy z młodzieżą. Państwa członkowskie powinny też inwestować w środki mające na celu ułatwienie przejścia od etapu nauki szkolnej do etapu zatrudnienia, a także reformę i dostosowanie służb zatrudnienia, aby zapewniały młodym ludziom stosowną do potrzeb pomoc , oraz świadczenie usług bez jakiejkolwiek dyskryminacji . Państwa członkowskie powinny przeznaczyć co najmniej 3  % środków krajowych z komponentu EFS+ na wspieranie polityki w dziedzinie zatrudnienia młodzieży, kształcenia ustawicznego, wysokiej jakości zatrudnienia , praktyk i staży. Państwa członkowskie, w których odsetek młodzieży NEET przekracza średnią unijną lub sytuuje się powyżej 15 %, powinny przeznaczyć co najmniej 15 % krajowych zasobów EFS+ na finansowanie polityki w tej dziedzinie na odpowiednim szczeblu terytorialnym.

(23a)

Rosną dysproporcje na poziomie subregionalnym, w tym w zamożniejszych regionach, w których występują enklawy ubóstwa.

(23b)

Biorąc pod uwagę rozszerzenie zakresu EFS+, aby cele programu zostały osiągnięte, dodatkowym zadaniom powinien towarzyszyć zwiększony budżet. Potrzebne są dodatkowe fundusze na walkę z bezrobociem, w szczególności bezrobociem młodzieży, z ubóstwem oraz na wspieranie rozwoju zawodowego i szkoleń, zwłaszcza w cyfrowym miejscu pracy, zgodnie z zasadami zapisanymi w Europejskim filarze praw socjalnych.

(23c)

Należy trwale wzmocnić EURES, szczególnie przez kompleksową rozbudowę platformy internetowej i aktywne uczestnictwo państw członkowskich. Państwa członkowskie powinny bardziej efektywnie korzystać z istniejącego modelu i wszystkie wolne miejsca pracy ogłaszać w systemie EURES.

(24)

Państwa członkowskie powinny zapewnić koordynację i komplementarność działań wspieranych z  tych funduszy .

(24)

Państwa członkowskie i Komisja powinny zapewnić koordynację i komplementarność działań wspieranych z  EFS+ oraz innych unijnych programów i instrumentów, takich jak Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji, Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, Europejski Fundusz Morski i Rybacki, Erasmus, Fundusz Azylu, Migracji i Integracji, program „Horyzont Europa”, Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, program „Cyfrowa Europa”, InvestEU, program „Kreatywna Europa” lub Europejski Korpus Solidarności, a także wykorzystywać synergie między tymi działaniami.

(25)

Zgodnie z art. 349 TFUE i art. 2 protokołu nr 6 do Aktu przystąpienia z 1994 r. regiony najbardziej oddalone oraz północne słabo zaludnione regiony są uprawnione do specyficznych środków w ramach wspólnej polityki i programów UE. Z  uwagi na stałe ograniczenia regiony te wymagają specjalnego wsparcia.

(25)

Zgodnie z art. 349 i 174 TFUE i art. 2 protokołu nr 6 do Aktu przystąpienia z 1994 r. regiony najbardziej oddalone, północne słabo zaludnione regiony i wyspy są uprawnione do specyficznych środków w ramach wspólnej polityki i programów UE. Ponieważ regiony te cierpią z  powodu poważnych i trwałych utrudnień naturalnych, wymagają specjalnego wsparcia.

(25a)

Zgodnie z art. 174 TFUE państwa członkowskie i Komisja powinny zapewnić, by EFS+ przyczyniał się do rozwoju i realizacji konkretnych polityk na rzecz radzenia sobie z ograniczeniami i trudnościami przez regiony – np. wyludnione lub o bardzo niskiej gęstości zaludnienia – które cierpią na skutek poważnych i trwałych niekorzystnych warunków demograficznych.

(26)

Sprawna i skuteczna realizacja działań wspieranych z EFS+ zależy od dobrego zarządzania i partnerstwa między wszystkimi podmiotami na właściwych szczeblach władzy terytorialnej a  podmiotami społeczno-ekonomicznymi, w szczególności partnerami społecznymi i społeczeństwem obywatelskim. Niezbędne jest zatem, aby państwa członkowskie zachęcały partnerów społecznych i społeczeństwo obywatelskie do uczestnictwa we wdrażaniu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym.

(26)

Sprawna i skuteczna realizacja działań wspieranych z EFS+ zależy od dobrego zarządzania i partnerstwa między instytucjami UE a lokalnymi, regionalnymi i krajowymi organami władzy oraz podmiotami społeczno-ekonomicznymi, w szczególności partnerami społecznymi i społeczeństwem obywatelskim. Niezbędne jest zatem, aby państwa członkowskie, we współpracy z władzami regionalnymi i lokalnymi, zapewniały wartościowe uczestnictwo partnerów społecznych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego, organów ds. równości, krajowych instytucji praw człowieka i innych istotnych lub reprezentatywnych organizacji w programowaniu i realizowaniu ESF+, od kształtowania priorytetów programów operacyjnych po wdrażanie, monitorowanie i ocenę rezultatów i wpływu zgodnie z europejskim kodeksem postępowania w zakresie partnerstwa w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych ustanowionym rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 240/2014  (1a) . Ponadto w celu zagwarantowania niedyskryminacji i równych szans kluczowe znaczenie ma także angażowanie na wszystkich etapach organów ds. równości i krajowych instytucji praw człowieka.

(26a)

Dobre zarządzanie i partnerstwo między organami zarządzającymi a partnerami wymaga skutecznego i efektywnego stosowania budowania potencjału z korzyścią dla zainteresowanych stron, którym państwa członkowskie powinny przydzielić odpowiednią kwotę z zasobów EFS+. Jako że inwestycje w zdolności instytucjonalne oraz efektywność administracji publicznej i usług publicznych na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym, których celem jest zapewnienie reform, lepszego stanowienia prawa i dobrego zarządzania, nie są już uwzględniane jako cel operacyjny EFS+ objęty zarządzaniem dzielonym, lecz zostały włączone do programu wspierania reform strukturalnych, konieczne jest, aby Komisja i państwa członkowskie zapewniły skuteczną koordynację między tymi dwoma instrumentami.

(27)

Aby lepiej przygotować politykę na zmiany społeczne oraz wspierać innowacje społeczne i do nich zachęcać, niezwykle istotne jest wsparcie dla innowacji społecznych. W szczególności testowanie i ocena innowacyjnych rozwiązań jeszcze przed zastosowaniem ich na dużą skalę ma kluczowe znaczenie dla poprawy skuteczności polityk, a zatem uzasadnia szczególne wsparcie ze strony EFS+.

(27)

Aby lepiej przygotować politykę na zmiany społeczne oraz wspierać innowacje społeczne i do nich zachęcać, także na szczeblu lokalnym, niezwykle istotne jest wsparcie dla innowacji społecznych i gospodarki społecznej . W szczególności testowanie i ocena innowacyjnych rozwiązań jeszcze przed zastosowaniem ich na dużą skalę ma kluczowe znaczenie dla poprawy skuteczności polityk, a zatem uzasadnia szczególne wsparcie ze strony EFS+.

(27a)

W celu pełnego wykorzystania potencjału współpracy międzysektorowej oraz poprawy synergii i spójności z innymi obszarami polityki, tak aby osiągnąć ich ogólne cele, z EFS+ powinno się wspierać działania innowacyjne, które za pośrednictwem sportu i aktywności fizycznej, a także kultury zmierzają do promowania włączenia społecznego, zwalczania bezrobocia młodzieży, w szczególności wśród grup defaworyzowanych, poprawy integracji społecznej grup zmarginalizowanych oraz promowania zdrowia i profilaktyki zdrowotnej.

(28)

Państwa członkowskie i Komisja powinny zapewnić, aby EFS+ przyczyniał się do promowania równości kobiet i mężczyzn zgodnie z art. 8 TFUE, aby zwiększać równe traktowanie i szanse kobiet i mężczyzn we wszystkich obszarach, w tym pod względem uczestnictwa w rynku pracy, zasad i warunków zatrudnienia oraz przebiegu kariery zawodowej. Powinny też zagwarantować , aby EFS+ wspierał równe szanse dla wszystkich bez dyskryminacji , zgodnie z art .  10 TFUE , oraz promował włączenie społeczne osób niepełnosprawnych na równi z innymi osobami, a także przyczyniał się do wdrożenia Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych ONZ. Zasady te należy brać pod uwagę we wszystkich wymiarach i na wszystkich etapach przygotowania, monitorowania, realizacji i oceny programów, w sposób terminowy i spójny, a jednocześnie zapewniać podejmowanie działań szczególnych promujących równość płci i równe szanse. EFS+ powinien też promować przechodzenie od opieki rezydencjalnej lub instytucjonalnej do opieki opartej na rodzinie i społeczności, zwłaszcza w przypadku osób, które spotykają się z dyskryminacją z wielu przyczyn jednocześnie. EFS + nie powinien wspierać żadnych działań przyczyniających się do segregacji lub wykluczenia społecznego. Rozporządzenie (UE) nr [przyszłe rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów] przewiduje, że zasady kwalifikowalności wydatków mają być ustalane na szczeblu krajowym, z pewnymi wyjątkami wymagającymi określenia przepisów szczegółowych w odniesieniu do komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym.

(28)

Państwa członkowskie i Komisja powinny zapewnić, aby EFS+ przyczyniał się do promowania równości kobiet i mężczyzn zgodnie z art. 8 TFUE, aby zwiększać równe traktowanie i szanse kobiet i mężczyzn we wszystkich obszarach, w tym pod względem uczestnictwa w rynku pracy, zasad i warunków zatrudnienia oraz przebiegu kariery zawodowej. Na etapie przygotowywania, wdrażania, monitorowania i oceny wszystkich realizowanych programów należy uwzględniać aspekty związane z płcią. Ponadto EFS+ powinien w szczególności zachowywać zgodność z art. 21 Karty praw podstawowych, który przewiduje, że zakazana jest wszelka dyskryminacja, w szczególności ze względu na płeć, rasę, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, język, religię lub przekonania, poglądy polityczne lub wszelkie inne poglądy, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną; ponadto należy również zakazać wszelkiej dyskryminacji ze względu na cechy płciowe lub tożsamość płciową i narodowość. Państwa członkowskie i Komisja powinny zadbać o to , żeby EFS+ promował włączenie społeczne osób niepełnosprawnych na równi z innymi osobami, a także przyczyniał się do wdrożenia Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych ONZ , między innymi w odniesieniu do kształcenia, pracy, zatrudnienia i powszechnej dostępności . Zasady te należy brać pod uwagę we wszystkich wymiarach i na wszystkich etapach przygotowania, monitorowania, realizacji i oceny programów, w sposób terminowy i spójny, a jednocześnie zapewniać podejmowanie działań szczególnych promujących równość płci i równe szanse. EFS+ powinien też promować przechodzenie od opieki instytucjonalnej do opieki opartej na rodzinie i społeczności, zwłaszcza w przypadku osób, które spotykają się z dyskryminacją z wielu przyczyn jednocześnie i dyskryminacją krzyżową . EFS + nie powinien wspierać żadnych działań przyczyniających się do segregacji lub wykluczenia społecznego. Rozporządzenie (UE) nr [przyszłe rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów] przewiduje, że zasady kwalifikowalności wydatków mają być zgodne z Kartą praw podstawowych i ustalane na szczeblu krajowym, z pewnymi wyjątkami wymagającymi określenia przepisów szczegółowych w odniesieniu do komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym.

(28a)

Aby umożliwić lepsze uwzględnianie dysproporcji subregionalnych, należy rozważyć wykorzystanie wskaźników regionalnych.

(28b)

EFS+ powinien wspierać naukę języków, która sprzyja wzajemnemu zrozumieniu i służy do budowania społeczeństwa integracyjnego, także w drodze szerszego przyjmowania przez państwa członkowskie zestawu narzędzi wsparcia językowego dla uchodźców opracowanego przez Radę Europy.

(29)

Aby ograniczyć obciążenie administracyjne związane z gromadzeniem danych, w przypadkach gdy takie dane są dostępne w rejestrach, państwa członkowskie powinny pozwolić instytucjom zarządzającym na gromadzenie danych z rejestrów.

(29)

Aby ograniczyć obciążenie administracyjne związane z gromadzeniem danych, w przypadkach gdy takie dane , możliwie z podziałem według płci, są dostępne w rejestrach, państwa członkowskie powinny pozwolić instytucjom zarządzającym na gromadzenie danych z rejestrów , z poszanowaniem ochrony danych osobowych zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679  (1a) . Zaleca się dalsze zachęcanie do elektronicznego przekazywania danych, gdyż pomaga to zmniejszyć obciążenie administracyjne.

(31)

Eksperymenty społeczne polegają na testowaniu projektów o niewielkiej skali, co umożliwia zebranie dowodów sprawdzających wykonalność innowacji społecznych. Powinna istnieć możliwość rozwijania wykonalnych idei na szerszą skalę lub w  innych kontekstach przy wsparciu finansowym z EFS+ oraz z  innych źródeł .

(31)

Eksperymenty społeczne polegają na testowaniu projektów o niewielkiej skali, co umożliwia zebranie dowodów sprawdzających wykonalność innowacji społecznych. Powinna istnieć możliwość testowania pomysłów na szczeblu lokalnym i należy do tego zachęcać oraz, w stosownych przypadkach, zapewnić możliwość rozwijania na szerszą skalę tych, które są wykonalne, lub przenoszenia ich do innych kontekstów w różnych regionach lub państwach członkowskich przy wsparciu finansowym z EFS+ lub w połączeniu z  innymi źródłami .

(32)

W rozporządzeniu w sprawie EFS+ określono przepisy mające na celu umożliwienie pracownikom swobody przemieszczania się na niedyskryminacyjnych zasadach przez zagwarantowanie ścisłej współpracy centralnych służb zatrudnienia państw członkowskich oraz ich współpracy z Komisją . Europejska sieć służb zatrudnienia powinna promować lepsze funkcjonowanie rynków pracy przez ułatwianie transgranicznej mobilności pracowników i zapewnianie większej przejrzystości informacji na rynkach pracy. W zakres EFS+ wchodzi również rozwijanie i wspieranie ukierunkowanych programów mobilności mających na celu obsadzanie wolnych miejsc pracy w tych obszarach rynku, w których zidentyfikowano braki.

(32)

W rozporządzeniu w sprawie EFS+ określono przepisy mające na celu umożliwienie pracownikom swobody przemieszczania się na niedyskryminacyjnych zasadach przez zagwarantowanie ścisłej współpracy publicznych służb zatrudnienia państw członkowskich , Komisji i partnerów społecznych . Europejska sieć służb zatrudnienia , przy zaangażowaniu partnerów społecznych, powinna promować lepsze funkcjonowanie rynków pracy przez ułatwianie transgranicznej mobilności pracowników i zapewnianie większej przejrzystości informacji na rynkach pracy. W zakres EFS+ wchodzi również rozwijanie i wspieranie ukierunkowanych programów mobilności mających na celu obsadzanie wolnych miejsc pracy w tych obszarach rynku, w których zidentyfikowano braki. EFS+ obejmuje transgraniczne partnerstwa między regionalnymi publicznymi służbami zatrudnienia i partnerami społecznymi oraz ich działania na rzecz promowania mobilności, a także przejrzystości i integracji transgranicznych rynków pracy przez informacje, porady i pośrednictwo. W wielu regionach przygranicznych mogą one odgrywać ważną rolę w rozwijaniu prawdziwego europejskiego rynku pracy.

(33)

Brak dostępu do finansowania dla mikroprzedsiębiorstw, gospodarki społecznej i przedsiębiorstw społecznych jest jedną z głównych przeszkód dla zakładania przedsiębiorstw, w szczególności wśród osób najbardziej oddalonych od rynku pracy. W rozporządzeniu w sprawie EFS+ zawarto przepisy służące stworzeniu rynkowego ekosystemu w celu zwiększenia źródeł i dostępności finansowania dla przedsiębiorstw społecznych , a także zaspokojenia potrzeb osób, które tego najbardziej potrzebują, w szczególności osób bezrobotnych, kobiet i  osób wymagających szczególnego traktowania , które chcą założyć lub rozwijać mikroprzedsiębiorstwo. Ten cel będzie również realizowany za pomocą instrumentów finansowych i gwarancji budżetowych w ramach segmentu inwestycji społecznych i umiejętności Funduszu InvestEU.

(33)

Brak dostępu do finansowania dla mikroprzedsiębiorstw, gospodarki społecznej i przedsiębiorstw gospodarki społecznej jest jedną z głównych przeszkód dla zakładania przedsiębiorstw, w szczególności wśród osób najbardziej oddalonych od rynku pracy. W rozporządzeniu w sprawie EFS+ zawarto przepisy służące stworzeniu rynkowego ekosystemu w celu zwiększenia źródeł i dostępności finansowania oraz usług wsparcia dla przedsiębiorstw gospodarki społecznej, również w sektorach kreatywnym i kulturalnym , a także zaspokojenia potrzeb osób, które tego najbardziej potrzebują, w szczególności osób bezrobotnych, kobiet i  grup defaworyzowanych , które chcą założyć lub rozwijać mikroprzedsiębiorstwo. Ten cel będzie również realizowany za pomocą instrumentów finansowych i gwarancji budżetowych w ramach segmentu inwestycji społecznych i umiejętności Funduszu InvestEU.

(33a)

Komisja powinna wprowadzić na szczeblu unijnym „europejski znak gospodarki społecznej” dla przedsiębiorstw społecznych i przedsiębiorstw gospodarki solidarnej, którego celem będzie wyróżnienie – w oparciu o jasne kryteria – szczególnych cech tych przedsiębiorstw i ich oddziaływania społecznego, zwiększenie ich widoczności, zachęcanie do inwestycji, ułatwianie dostępu do finansowania i jednolitego rynku tym spośród nich, które zamierzają rozszerzyć działalność w kraju lub na inne państwa członkowskie, przy jednoczesnym przestrzeganiu różnych form prawnych i ram występujących w tym sektorze oraz w państwach członkowskich.

(34)

Podmioty działające na rynku inwestycji społecznych, w tym organizacje charytatywne, mogą odgrywać decydującą rolę w osiąganiu kilku celów EFS+, ponieważ oferują one finansowanie, jak również innowacyjne i uzupełniające podejścia do walki z wykluczeniem społecznym i ubóstwem, ograniczając bezrobocie i przyczyniając się do wypełniania celów zrównoważonego rozwoju ONZ. Te podmioty charytatywne, takie jak fundacje i darczyńcy, powinny w stosownych przypadkach być zaangażowane w działania EFS+, zwłaszcza mające na celu rozwijanie ekosystemu rynku inwestycji społecznych.

(34)

Podmioty działające na rynku inwestycji społecznych, w tym organizacje charytatywne, mogą odgrywać decydującą rolę w osiąganiu kilku celów EFS+, ponieważ oferują one finansowanie, jak również innowacyjne i uzupełniające podejścia do walki z wykluczeniem społecznym i ubóstwem, ograniczając bezrobocie i przyczyniając się do wypełniania celów zrównoważonego rozwoju ONZ. Te podmioty charytatywne, takie jak fundacje i darczyńcy, powinny – w stosownych przypadkach i o ile nie realizują programu politycznego lub społecznego sprzecznego z ideałami Unii – być angażowane w działania EFS+, zwłaszcza te, których celem jest rozwijanie ekosystemu rynku inwestycji społecznych.

(34a)

Współpraca ponadnarodowa przynosi znaczną wartość dodaną i dlatego wszystkie państwa członkowskie powinny ją wspierać, z wyjątkiem należycie uzasadnionych przypadków i z uwzględnieniem zasady proporcjonalności. Konieczne jest również zwiększenie roli Komisji w ułatwianiu wymiany doświadczeń i koordynacji wdrażania konkretnych inicjatyw.

(35a)

Komisja Europejska powinna zwiększyć udział państw członkowskich i niedostatecznie reprezentowanych organizacji, w możliwie największym stopniu zmniejszając bariery dla uczestnictwa, w tym obciążenia administracyjne związane z ubieganiem się o finansowanie i otrzymaniem finansowania.

(35b)

Jednym z głównych celów UE jest umacnianie systemów służby zdrowia dzięki wsparciu transformacji cyfrowej opieki zdrowotnej i opieki nad pacjentami, rozwijaniu zrównoważonego systemu informacji zdrowotnych, a także dzięki wspomaganiu krajowych procesów reform na rzecz zwiększania wydajności, dostępności i odporności służby zdrowia.

(36)

Zapewnienie, aby ludzie byli dłużej zdrowi i aktywni, oraz umożliwienie im aktywnego dbania o własne zdrowie będzie miało pozytywny wpływ na zdrowie, zmniejszenie nierówności pod względem stanu zdrowia i dostępu do opieki zdrowotnej, jakość życia, wydajność, konkurencyjność i włączenie społeczne, a jednocześnie przyczyni się do ograniczenia presji na budżety krajowe. Komisja z zaangażowaniem pomaga państwom członkowskim w osiąganiu ich celów zrównoważonego rozwoju, w szczególności celu 3: „Zapewnienie zdrowego życia wszystkim ludziom w każdym wieku oraz promowanie dobrobytu” (17).

(36)

Należy dokładać ciągłych starań, aby spełnić wymogi ustanowione w art. 168 TFUE. Zapewnienie w sposób niedyskryminacyjny , aby wszyscy ludzie byli zdrowi i aktywni, oraz umożliwienie im aktywnego dbania o własne zdrowie będzie miało pozytywny wpływ na zdrowie, zmniejszenie nierówności pod względem stanu zdrowia i dostępu do opieki zdrowotnej, jakość życia, wydajność, konkurencyjność i włączenie społeczne, a jednocześnie przyczyni się do ograniczenia presji na budżety krajowe. Wspieranie i uznawanie innowacji, w tym innowacji społecznych, mających wpływ na zdrowie pomaga w podejmowaniu wyzwań dla stabilności sektora zdrowia w związku ze zmianami demograficznymi. Ponadto działania mające na celu zmniejszenie nierówności w zakresie zdrowia są ważne dla osiągnięcia wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu. Komisja z zaangażowaniem pomaga państwom członkowskim w osiąganiu ich celów zrównoważonego rozwoju, w szczególności celu 3: „Zapewnienie zdrowego życia wszystkim ludziom w każdym wieku oraz promowanie dobrobytu” (17).

(36a)

Zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) „zdrowie to całkowity dobrostan fizyczny, umysłowy i społeczny, a nie jedynie brak choroby lub schorzenia”. Aby poprawić stan zdrowia ludności w Unii, nie należy koncentrować się wyłącznie na zdrowiu fizycznym i dobrostanie społecznym. Według WHO problemy ze zdrowiem psychicznym oznaczają, że cierpiący na nie człowiek niemal 40 % życia boryka się z niepełnosprawnością. Problemy ze zdrowiem psychicznym mają również szeroki zasięg, są długotrwałe i stanowią powód do dyskryminacji oraz w znaczący sposób przyczyniają się do występowania nierówności w obszarze zdrowia. Na czynniki warunkujące zdrowie psychiczne wpływa też kryzys gospodarczy, ponieważ czynniki ochronne słabną, a czynniki ryzyka się nasilają.

(37)

Dowody naukowe oraz wspólne wartości i zasady systemów ochrony zdrowia Unii Europejskiej przedstawione w konkluzjach Rady z dnia 2 czerwca 2006 r. powinny pomagać w procesie decyzyjnym dotyczącym planowania innowacyjnych, efektywnych i odpornych systemów ochrony zdrowia oraz zarządzania nimi, wspierając narzędzia zapewniające powszechny dostęp do dobrej jakości opieki zdrowotnej oraz dobrowolne wdrażanie na szerszą skalę najlepszych praktyk.

(37)

Dowody naukowe oraz wspólne wartości i zasady systemów ochrony zdrowia Unii Europejskiej przedstawione w konkluzjach Rady z dnia 2 czerwca 2006 r. powinny pomagać w procesie decyzyjnym dotyczącym planowania innowacyjnych, efektywnych i odpornych systemów ochrony zdrowia oraz zarządzania nimi, wspierając narzędzia zapewniające powszechny dostęp do dobrej jakości spersonalizowanej opieki zdrowotnej i opieki powiązanej oraz dobrowolne wdrażanie na szerszą skalę najlepszych praktyk. Obejmuje to promocję zdrowia i usługi profilaktyki zdrowotnej w ramach podstawowej opieki zdrowotnej.

(37a)

Poprzednie unijne programy działań w dziedzinie zdrowia publicznego (2003–2008) oraz w dziedzinie zdrowia (2008–2013 i 2014–2020), przyjęte odpowiednio decyzją nr 1786/2002/WE  (1a) i decyzją nr 1350/2007/WE  (1b) oraz rozporządzeniem (UE) nr 282/2014  (1c) Parlamentu Europejskiego i Rady („poprzednie programy w dziedzinie zdrowia”), zostały ocenione pozytywnie, ponieważ pozwoliły wprowadzić wiele istotnych zmian i usprawnień. Komponent „Zdrowie” EFS+ powinien bazować na osiągnięciach poprzednich programów w dziedzinie zdrowia.

(37b)

Komponent „Zdrowie” EFS+ powinien być środkiem promocji działań w obszarach posiadających unijną wartość dodaną, którą można wykazać na podstawie: wymiany dobrych praktyk pomiędzy państwami członkowskimi i pomiędzy regionami; wspierania sieci służących dzieleniu się wiedzą lub wzajemnemu uczeniu się; wspierania kwalifikacji pracowników służby zdrowia; przeciwdziałania zagrożeniom transgranicznym w celu ograniczenia ryzyka i łagodzenia ich następstw; podjęcia pewnych kwestii związanych z rynkiem wewnętrznym, tam gdzie Unia posiada istotne uprawnienie do zapewnienia wysokiej jakości rozwiązań we wszystkich państwach członkowskich; uwalniania potencjału innowacyjnego w dziedzinie zdrowia; działań, które mogą doprowadzić do utworzenia systemu analizy porównawczej, aby umożliwić podejmowanie świadomych decyzji na szczeblu unijnym; poprawy efektywności dzięki zapobieganiu marnotrawstwu środków wskutek powielania prac oraz dzięki optymalizacji wykorzystania środków finansowych.

(38)

Komponent „Zdrowie” EFS+ powinien się przyczyniać do profilaktyki zdrowotnej przez całe życie obywateli Unii i do promocji zdrowia przez działania dotyczące czynników ryzyka dla zdrowia, takich jak: palenie tytoniu i narażenie na wtórny dym tytoniowy, szkodliwe używanie alkoholu, stosowanie niedozwolonych środków odurzających, szkodliwe dla zdrowia skutki zażywania narkotyków, niezdrowe nawyki żywieniowe i brak aktywności fizycznej, a także wspierać środowisko sprzyjające zdrowemu stylowi życia, uzupełniając działania państw członkowskich zgodnie z  właściwymi strategiami . Komponent „Zdrowie” EFS+ powinien upowszechniać efektywne modele zapobiegania chorobom, innowacyjne technologie i  nowe modele i rozwiązania biznesowe, aby przyczyniać się do innowacyjnych, wydajnych i trwałych systemów ochrony zdrowia w państwach członkowskich i ułatwiać Europejczykom dostęp do lepszej i  bardziej bezpiecznej opieki zdrowotnej.

(38)

Komponent „Zdrowie” EFS+ powinien się przyczyniać do profilaktyki zdrowotnej , wczesnego diagnozowania przez całe życie mieszkańców Unii oraz do promocji zdrowia przez działania dotyczące czynników ryzyka dla zdrowia, takich jak: spożycie tytoniu , palenie i narażenie na wtórny dym tytoniowy, szkodliwe używanie alkoholu, środowiskowe czynniki ryzyka dla zdrowia, stosowanie niedozwolonych środków odurzających, szkodliwe dla zdrowia skutki zażywania narkotyków, otyłość i niezdrowe nawyki żywieniowe , związane również z ubóstwem, i brak aktywności fizycznej, a także wspierać środowisko sprzyjające zdrowemu stylowi życia, większą świadomość społeczną na temat czynników ryzyka, odpowiednio opracowane interwencje z zakresu zdrowia publicznego służące ograniczeniu obciążenia infekcjami i możliwymi do uniknięcia chorobami zakaźnymi, w tym dzięki szczepieniom, oraz ich wpływu na zdrowie ogólne przez całe życie, uzupełniając działania państw członkowskich zgodnie z właściwymi strategiami. W związku z tym należy zwrócić szczególną uwagę na edukację zdrowotną, ponieważ pomaga ona poszczególnym osobom i społecznościom poprawić stan zdrowia, zwiększa ich wiedzę i wpływa na ich postawy. Aktualnym wyzwaniom zdrowotnym można skutecznie sprostać jedynie w drodze współpracy na szczeblu Unii i dalszych działań UE w dziedzinie zdrowia. Komponent „Zdrowie” EFS+ powinien wspierać wdrażanie odpowiednich przepisów prawa Unii, upowszechniać efektywne modele zapobiegania chorobom i podnoszenia świadomości, docierając z nimi do wszystkich , innowacyjne technologie oraz nowe modele i rozwiązania biznesowe, aby przyczyniać się do innowacyjnych, dostępnych, wydajnych i trwałych systemów ochrony zdrowia w państwach członkowskich i ułatwiać ludziom mieszkającym w Unii, zarówno na obszarach miejskich, jak i wiejskich, dostęp do lepszej i  bezpieczniejszej opieki zdrowotnej.

(38a)

W celu realizacji działań z komponentu „Zdrowie” Komisja powinna wspierać utworzenie Rady Sterującej ds. Zdrowia. Ponadto Komisja powinna zaproponować sposoby i metody dostosowania działań związanych ze zdrowiem do procesu europejskiego semestru, w ramach którego można obecnie zalecać reformy systemów opieki zdrowotnej (i de facto innych społecznych uwarunkowań zdrowia) służące zwiększeniu dostępności i stabilności opieki zdrowotnej oraz przepisów dotyczących ochrony socjalnej w państwach członkowskich.

(39)

Choroby niezakaźne są przyczyną ponad 80 % przypadków przedwczesnych zgonów w Unii; skuteczna profilaktyka zdrowotna ma wiele aspektów transgranicznych. Równolegle, Parlament Europejski i Rada podkreśliły potrzebę zminimalizowania skutków dla zdrowia poważnych zagrożeń transgranicznych, takich jak choroby zakaźne i inne zagrożenia biologiczne, chemiczne, środowiskowe i o nieznanym pochodzeniu, przez wspieranie budowania zdolności w zakresie gotowości i reagowania na sytuacje wyjątkowe.

(39)

Choroby niezakaźne są przyczyną ponad 80 % przypadków przedwczesnych zgonów w Unii , więc skuteczna profilaktyka zdrowotna wymaga licznych działań międzysektorowych i ma wiele aspektów transgranicznych. Równolegle, Parlament Europejski i Rada podkreśliły potrzebę zminimalizowania skutków dla zdrowia poważnych zagrożeń transgranicznych, takich jak nagłe i skumulowane emisje do środowiska i zanieczyszczenie środowiska, choroby zakaźne i inne zagrożenia biologiczne, chemiczne, środowiskowe i o nieznanym pochodzeniu, przez wspieranie budowania zdolności w zakresie gotowości i reagowania na sytuacje wyjątkowe.

(39a)

Stałe inwestycje w innowacyjne, oparte na społecznościach lokalnych rozwiązania, których celem jest zwalczanie chorób transgranicznych, takich jak epidemie HIV/AIDS, gruźlicy i wirusowego zapalenia wątroby, mają zasadnicze znaczenie, ponieważ społeczny wymiar tych chorób jest istotnym czynnikiem wpływającym na możliwość przeciwdziałania im jako epidemiom w Unii i krajach sąsiadujących. Ambitniejsze przywództwo polityczne oraz adekwatne środki techniczne i finansowe w celu zapewnienia trwałych działań regionalnych na rzecz zwalczania HIV/AIDS, gruźlicy i wirusowego zapalenia wątroby w Europie będą miały zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do tych chorób.

(40)

Kluczowe znaczenie dla efektywności systemów opieki zdrowotnej i dla zdrowia obywateli ma ograniczenie problemu zakażeń wywołanych lekoopornymi drobnoustrojami oraz zakażeń związanych z opieką zdrowotną, a także zapewnienie dostępności skutecznych środków przeciwdrobnoustrojowych.

(40)

Kluczowe znaczenie dla efektywności systemów opieki zdrowotnej i dla zdrowia obywateli ma ograniczenie problemu zakażeń wywołanych lekoopornymi drobnoustrojami oraz zakażeń związanych z opieką zdrowotną, a także zapewnienie dostępności skutecznych środków przeciwdrobnoustrojowych , przy czym należy jednak ograniczać ich stosowanie, co pomoże zmniejszyć oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe .

(42)

Biorąc pod uwagę specyficzny charakter niektórych celów objętych komponentem „Zdrowie” EFS+ i rodzaj działań w ramach tego komponentu, właściwe organy państwa członkowskiego są najbardziej kompetentne, aby realizować takie działania. Te organy, wyznaczone przez same państwa członkowskie, powinny zatem zostać uznane za beneficjentów do celów art. [195] [nowego rozporządzenia finansowego] i organom tym należy przyznawać dotacje bez uprzedniego ogłaszania zaproszenia do składania wniosków.

(42)

Biorąc pod uwagę specyficzny charakter niektórych celów objętych komponentem „Zdrowie” EFS+ i rodzaj działań w ramach tego komponentu, właściwe organy państwa członkowskiego są najbardziej kompetentne, aby realizować takie działania przy aktywnym wsparciu ze strony społeczeństwa obywatelskiego . Te organy, wyznaczone przez same państwa członkowskie, oraz dodatkowo, w stosownych przypadkach, organizacje społeczeństwa obywatelskiego powinny zatem zostać uznane za beneficjentów do celów art. [195] [nowego rozporządzenia finansowego] i organom tym należy przyznawać dotacje bez uprzedniego ogłaszania zaproszenia do składania wniosków.

(42a)

Aby zwiększyć skuteczność programu w monitorowaniu nieefektywności i nieprawidłowości, Komisja powinna wdrożyć i stosować wskaźniki monitorowania dotyczące poszczególnych programów i działań w celu zapewnienia realizacji założeń programu.

(42b)

Program EFS+ powinien eliminować istniejące przeszkody utrudniające udział społeczeństwa obywatelskiego, na przykład przez uproszczenie procedur składania wniosków, złagodzenie kryteriów finansowych w drodze odstąpienia od procentowego udziału we współfinansowaniu w niektórych przypadkach, ale także przez budowanie zdolności pacjentów, ich organizacji i innych zainteresowanych stron w drodze szkolenia i kształcenia. Program ma również na celu umożliwienie funkcjonowania na szczeblu unijnym sieci i organizacji społeczeństwa obywatelskiego, które przyczyniają się do osiągnięcia jego celów, w tym organizacji na poziomie unijnym.

(42c)

Wdrażanie komponentu „Zdrowie” ESF+ powinno odbywać się z poszanowaniem obowiązków państw członkowskich w zakresie określania ich polityki zdrowotnej, jak również organizacji i świadczenia usług zdrowotnych i opieki medycznej. Przy poszanowaniu zobowiązań wynikających z traktatu i roli państw członkowskich jako głównego partnera do rozmów w procesie decyzyjnym Unii, aby zapewnić skuteczne i trwałe oddziaływanie unijnej polityki zdrowotnej, należy angażować właściwe organy na szczeblu niższym niż krajowy przez ich włączenie w politykę społeczną w terenie.

(44)

Prawodawstwo UE w dziedzinie zdrowia ma bezpośredni wpływ na życie obywateli, efektywność i odporność systemów ochrony zdrowia oraz dobre funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Ramy prawne dotyczące produktów i technologii medycznych (produkty lecznicze, wyroby medyczne i substancje pochodzenia ludzkiego), a także prawodawstwo dotyczące wyrobów tytoniowych, praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej oraz poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia mają zasadnicze znaczenie dla ochrony zdrowia w UE. Podczas realizacji celów zdrowotnych rozporządzenie , jak również jego wdrożenie i  egzekwowanie , muszą być dostosowane do innowacji i  postępów naukowych, a także przemian społecznych w tym obszarze. Konieczne jest zatem nieustające rozwijanie podstaw naukowych potrzebnych do wdrażania prawodawstwa o tak naukowym charakterze .

(44)

Prawodawstwo UE w dziedzinie zdrowia ma bezpośredni wpływ na życie obywateli, efektywność i odporność systemów ochrony zdrowia oraz dobre funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Ramy prawne dotyczące produktów i technologii medycznych (produkty lecznicze, wyroby medyczne i substancje pochodzenia ludzkiego), a także prawodawstwo dotyczące wyrobów tytoniowych, praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej oraz poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia mają zasadnicze znaczenie dla ochrony zdrowia w UE. Ponadto znaczący wpływ na zdrowie ma wiele innych aktów prawnych Unii , takich jak przepisy dotyczące żywności i  etykietowania żywności , zanieczyszczenia powietrza, substancji zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego i  pestycydów. W niektórych przypadkach skumulowany wpływ czynników ryzyka środowiskowego nie jest wyraźnie zrozumiały, co może prowadzić do niedopuszczalnego zagrożenia zdrowia obywateli .

(44a)

Przepisy mające wpływ na zdrowie, jak również ich wdrażanie i egzekwowanie, muszą nadążać za postępem w zakresie innowacji i badań naukowych, a także zmianami społecznymi w tym obszarze, a jednocześnie muszą opierać się na zasadzie ostrożności zapisanej w traktatach UE. Należy zatem stale rozwijać bazę dowodową wymaganą do wdrożenia prawodawstwa o takim charakterze naukowym oraz – aby zapewnić możliwość niezależnej kontroli i tym samym odzyskać zaufanie publiczne do procesów unijnych i ponieważ ze względu na ich charakter podawanie tych dowodów do wiadomości leży w interesie publicznym – należy zagwarantować najwyższy poziom przejrzystości.

(44b)

Wyzwania zdrowotne nie mogą być podejmowane wyłącznie przez sektor zdrowia, ponieważ zdrowie jest uwarunkowane licznymi czynnikami występującymi poza tym sektorem. W związku z tym, jak stwierdzono w traktatach z Maastricht i Amsterdamu, zasada „zdrowie we wszystkich politykach” ma istotne znaczenie dla zdolności Unii do sprostania przyszłym wyzwaniom. Jednak informowanie innych sektorów o wpływie ich decyzji na zdrowie oraz włączenie kwestii zdrowotnych do ich polityki jest jednym z największych wyzwań, jakie napotyka obecnie europejski sektor opieki zdrowotnej. Do tej pory zarejestrowano istotne postępy w dziedzinie zdrowia dzięki polityce w sektorach takich jak: edukacja, transport, żywienie, rolnictwo, praca lub planowanie. Na przykład w dziedzinie zdrowia serca odnotowano znaczną poprawę dzięki zmianom polityki i przepisów dotyczących jakości żywności, zwiększenia aktywności fizycznej i ograniczenia palenia.

(46)

Mając na uwadze znaczenie przeciwdziałania zmianie klimatu zgodnie z zobowiązaniami Unii na rzecz realizacji porozumienia paryskiego i celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, niniejsze rozporządzenie przyczyni się do uwzględnienia działań w dziedzinie klimatu w polityce Unii i do osiągnięcia celu ogólnego, w ramach którego wydatki na realizację celów klimatycznych w budżecie UE mają sięgnąć 25 %. Stosowne działania zostaną określone na etapie przygotowania i realizacji oraz ponownie ocenione w kontekście oceny śródokresowej.

(46)

Mając na uwadze znaczenie przeciwdziałania zmianie klimatu zgodnie z zobowiązaniami Unii na rzecz realizacji porozumienia paryskiego i celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, niniejsze rozporządzenie przyczyni się do uwzględnienia działań w dziedzinie klimatu w polityce Unii i do osiągnięcia celu ogólnego, w ramach którego wydatki na realizację celów klimatycznych w budżecie UE obejmującym WRF na lata 2021–2027 mają sięgnąć 25  %, oraz osiągnięcia jak najszybciej, a najpóźniej do 2027 r., rocznego celu na poziomie 30 % . Stosowne działania zostaną określone na etapie przygotowania i realizacji oraz ponownie ocenione w kontekście oceny śródokresowej.

(47)

Zgodnie z art. [94 decyzji Rady 2013/755/UE] (19) osoby i podmioty mające siedzibę w krajach i terytoriach zamorskich (KTZ) kwalifikują się do finansowania z zastrzeżeniem zasad i celów komponentów „Zatrudnienie i innowacje społeczne” i „Zdrowie” oraz ewentualnych uzgodnień mających zastosowanie do państwa członkowskiego, z którym dane KTZ są powiązane.

(47)

Zgodnie z art. [94 decyzji Rady 2013/755/UE] (19) osoby i podmioty mające siedzibę w krajach i terytoriach zamorskich (KTZ) kwalifikują się do finansowania z zastrzeżeniem zasad i celów komponentów „Zatrudnienie i innowacje społeczne” i „Zdrowie” oraz ewentualnych uzgodnień mających zastosowanie do państwa członkowskiego, z którym dane KTZ są powiązane. Aby umożliwić osobom i podmiotom mającym siedzibę na tych terytoriach skuteczny dostęp do tych komponentów, konieczne będzie uwzględnienie w programie szczególnych ograniczeń dotyczących tych osób i podmiotów.

(48)

Kraje trzecie będące członkami Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) mogą uczestniczyć w programach Unii w ramach współpracy ustanowionej na mocy Porozumienia EOG, które przewiduje wprowadzenie w życie programów w drodze decyzji wydanej na mocy tego porozumienia. Do niniejszego rozporządzenia należy wprowadzić odpowiedni przepis szczegółowy przyznający niezbędne uprawnienia i prawa dostępu właściwemu urzędnikowi zatwierdzającemu, Europejskiemu Urzędowi ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych oraz Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu, pozwalające im na całościowe wykonywanie ich odpowiednich kompetencji.

(48)

Pod warunkiem przestrzegania wszystkich odpowiednich zasad i uregulowań kraje trzecie będące członkami Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) mogą uczestniczyć w programach Unii w ramach współpracy ustanowionej na mocy Porozumienia EOG, które przewiduje wprowadzenie w życie programów w drodze decyzji wydanej na mocy tego porozumienia. Do niniejszego rozporządzenia należy wprowadzić odpowiedni przepis szczegółowy przyznający niezbędne uprawnienia i prawa dostępu właściwemu urzędnikowi zatwierdzającemu, Europejskiemu Urzędowi ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych oraz Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu, pozwalające im na całościowe wykonywanie ich odpowiednich kompetencji.

(50a)

Ważne jest zadbanie o należyte i sprawiedliwe zarządzanie funduszem, aby zagwarantować jego wdrażanie w sposób jak najbardziej zrozumiały, efektywny i dogodny, a równocześnie zagwarantować pewność prawa i dostęp do funduszu wszystkim uczestnikom. Ponieważ działania EFS+ są realizowane w trybie zarządzania dzielonego, państwa członkowskie nie powinny wprowadzać dodatkowych przepisów ani zmieniać zasad w trakcie realizacji, gdyż utrudniłoby to beneficjentom korzystanie ze środków finansowych i mogłoby prowadzić do opóźnień w płatnościach faktur.

(51)

Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, mianowicie zwiększanie efektywności rynków pracy i wspieranie dostępu do dobrej jakości zatrudnienia, poprawa dostępu do kształcenia i  szkolenia i ich jakości, promowanie włączenia społecznego i zdrowia oraz ograniczanie ubóstwa, a także działania w ramach komponentu „Zatrudnienie i innowacje społeczne” oraz „Zdrowie” nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.

(51)

Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, mianowicie zwiększanie efektywności i sprawiedliwości rynków pracy i wspieranie dostępu do dobrej jakości zatrudnienia, poprawa dostępu do kształcenia, szkolenia i  opieki oraz poprawa ich jakości, promowanie włączenia społecznego , równych szans i zdrowia oraz eliminowanie ubóstwa, a także działania w ramach komponentu „Zatrudnienie i innowacje społeczne” oraz „Zdrowie” nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.

1)

„środki towarzyszące” oznaczają działania wykraczające poza dystrybucję żywności lub podstawowej pomocy materialnej, mające na celu zmniejszenie wykluczenia społecznego, takie jak kierowanie osób do służb świadczących usługi społeczne i świadczenie takich usług bądź udzielanie porad dotyczących gospodarowania budżetem domowym;

1)

„środki towarzyszące” oznaczają działania wykraczające poza dystrybucję żywności lub podstawowej pomocy materialnej, mające na celu zmniejszenie wykluczenia społecznego i eliminację ubóstwa , takie jak kierowanie osób do służb świadczących usługi społeczne i  udzielających wsparcia psychologicznego oraz świadczenie takich usług , przekazywanie istotnych informacji o usługach publicznych lub udzielanie porad dotyczących gospodarowania budżetem domowym;

2)

„państwo stowarzyszone” oznacza państwo trzecie, które jest stroną umowy z Unią, umożliwiającej jego udział w komponentach „Zatrudnienie i innowacje społeczne” oraz „Zdrowie” EFS+ zgodnie z art. 30;

2)

„państwo stowarzyszone” oznacza państwo trzecie, które jest stroną umowy z Unią, umożliwiającej jego udział w komponentach „Zatrudnienie i innowacje społeczne” oraz „Zdrowie” EFS+ zgodnie z art. 30;

3)

„podstawowa pomoc materialna” oznacza towary, które zaspokajają podstawowe potrzeby człowieka i są niezbędne do godnego życia, takie jak odzież, środki higieny i materiały szkolne;

3)

„podstawowa pomoc materialna” oznacza towary, które zaspokajają podstawowe potrzeby człowieka i są niezbędne do godnego życia, takie jak odzież, środki higieny , w tym produkty higieniczne dla kobiet, i materiały szkolne;

4)

„działania łączone” oznaczają działania wspierane z budżetu Unii, w tym działania w ramach instrumentów łączonych zgodnie z art. 2 pkt 6 rozporządzenia finansowego, łączące bezzwrotne formy wsparcia lub instrumenty finansowe z budżetu Unii ze zwrotnymi formami wsparcia z instytucji finansowania rozwoju lub innych publicznych instytucji finansowych, a także z komercyjnych instytucji finansowych i od inwestorów;

4)

„działania łączone” oznaczają działania wspierane z budżetu Unii, w tym działania w ramach instrumentów łączonych zgodnie z art. 2 pkt 6 rozporządzenia finansowego, łączące bezzwrotne formy wsparcia lub instrumenty finansowe z budżetu Unii ze zwrotnymi formami wsparcia z instytucji finansowania rozwoju lub innych publicznych instytucji finansowych, a także z komercyjnych instytucji finansowych i od inwestorów;

5)

„wspólne wskaźniki rezultatu bezpośredniego” oznaczają wspólne wskaźniki rezultatu, które mierzą skutki w okresie czterech tygodni od dnia zakończenia udziału w operacji przez uczestnika (data wyjścia);

5)

„wspólne wskaźniki rezultatu bezpośredniego” oznaczają wspólne wskaźniki rezultatu, które mierzą skutki w okresie czterech tygodni od dnia zakończenia udziału w operacji przez uczestnika (data wyjścia);

6)

„wspólne wskaźniki rezultatu długoterminowego” oznaczają wspólne wskaźniki rezultatu, które mierzą skutki po upływie sześciu miesięcy od dnia zakończenia udziału w operacji przez uczestnika;

6)

„wspólne wskaźniki rezultatu długoterminowego” oznaczają wspólne wskaźniki rezultatu, które mierzą skutki po upływie sześciu i dwunastu miesięcy od dnia zakończenia udziału w operacji przez uczestnika;

7)

„koszty zakupu żywności lub podstawowej pomocy materialnej” oznaczają rzeczywiste koszty związane z zakupem żywności lub podstawowej pomocy materialnej przez beneficjenta i nie są ograniczone do ceny żywności lub podstawowej pomocy materialnej;

7)

„koszty zakupu żywności lub podstawowej pomocy materialnej” oznaczają rzeczywiste koszty związane z zakupem żywności lub podstawowej pomocy materialnej przez beneficjenta i nie są ograniczone do ceny żywności lub podstawowej pomocy materialnej;

7a)

„partnerstwa transgraniczne” w komponencie „Zatrudnienie i innowacje społeczne” oznaczają stałe struktury współpracy między publicznymi służbami zatrudnienia a społeczeństwem obywatelskim lub partnerami społecznymi, zlokalizowane w co najmniej dwóch państwach członkowskich;

8)

„odbiorca końcowy” oznacza osobę lub osoby najbardziej potrzebujące, które otrzymują wsparcie określone w art. 4 ust. 1 ppkt (xi);

8)

„odbiorca końcowy” oznacza osobę lub osoby najbardziej potrzebujące, które otrzymują wsparcie określone w art. 4 ust. 1 ppkt (xi);

9)

„kryzys zdrowotny” oznacza każdą sytuację kryzysową powszechnie uznaną za zagrożenie i posiadającą aspekt zdrowotny, która wymaga pilnego działania ze strony władz w warunkach niepewności;

9)

„kryzys zdrowotny” oznacza każdą sytuację kryzysową powszechnie uznaną za zagrożenie i posiadającą aspekt zdrowotny, która wymaga pilnego działania ze strony władz w warunkach niepewności;

10)

„podmiot prawny” oznacza każdą osobę fizyczną lub osobę prawną utworzoną – i uznawaną za taką – na mocy prawa krajowego, unijnego lub międzynarodowego, która ma osobowość prawną i która może – działając w swoim własnym imieniu – wykonywać prawa i podlegać obowiązkom;

10)

„podmiot prawny” oznacza każdą osobę fizyczną lub osobę prawną utworzoną – i uznawaną za taką – na mocy prawa krajowego, unijnego lub międzynarodowego, która ma osobowość prawną i która może – działając w swoim własnym imieniu – wykonywać prawa i podlegać obowiązkom;

11)

„mikrofinansowanie” obejmuje gwarancje, mikrokredyty, finansowanie kapitałowe i quasi-kapitałowe, połączone z towarzyszącymi usługami rozwoju biznesu, takimi jak doradztwo indywidualne, szkolenie i mentoring, przeznaczone dla osób i mikroprzedsiębiorstw mających trudności z dostępem do kredytów do celów działalności zawodowej lub przynoszącej dochody;

11)

„mikrofinansowanie” obejmuje gwarancje, mikrokredyty, finansowanie kapitałowe i quasi-kapitałowe, połączone z towarzyszącymi usługami rozwoju biznesu, takimi jak doradztwo indywidualne, szkolenie i mentoring, przeznaczone dla osób i mikroprzedsiębiorstw mających trudności z dostępem do kredytów do celów działalności zawodowej lub przynoszącej dochody;

12)

„mikroprzedsiębiorstwo” oznacza przedsiębiorstwo, które zatrudnia mniej niż 10 pracowników i którego obrót roczny lub bilans roczny wynosi mniej niż 2 000 000 EUR;

12)

„mikroprzedsiębiorstwo” oznacza przedsiębiorstwo, które zatrudnia mniej niż 10 pracowników i którego obrót roczny lub bilans roczny wynosi mniej niż 2 000 000 EUR;

13)

„osoby najbardziej potrzebujące” oznaczają osoby fizyczne, w tym osoby indywidualne, rodziny, gospodarstwa domowe lub grupy złożone z takich osób, których potrzeba uzyskania pomocy została stwierdzona na podstawie obiektywnych kryteriów określonych przez właściwe organy krajowe w konsultacji z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, przy jednoczesnym unikaniu konfliktu interesów, i zatwierdzonych przez te właściwe organy krajowe oraz mogących zawierać elementy, które umożliwiają dotarcie do osób najbardziej potrzebujących na pewnych obszarach geograficznych;

13)

„osoby najbardziej potrzebujące” oznaczają osoby fizyczne, w tym osoby indywidualne, rodziny, gospodarstwa domowe lub grupy złożone z takich osób, w tym dzieci i osoby bezdomne, których potrzeba uzyskania pomocy została stwierdzona na podstawie obiektywnych kryteriów określonych przez właściwe organy krajowe w konsultacji z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, przy jednoczesnym unikaniu konfliktu interesów, i zatwierdzonych przez te właściwe organy krajowe oraz mogących zawierać elementy, które umożliwiają dotarcie do osób najbardziej potrzebujących na pewnych obszarach geograficznych;

14)

„wartość odniesienia” oznacza wartość służącą określeniu celów w zakresie wspólnych i specyficznych dla programu wskaźników rezultatu, opartą na istniejących lub wcześniejszych podobnych interwencjach;

14)

„wartość odniesienia” oznacza wartość służącą określeniu celów w zakresie wspólnych i specyficznych dla programu wskaźników rezultatu, opartą na istniejących lub wcześniejszych podobnych interwencjach;

15)

„przedsiębiorstwo społeczne” oznacza przedsiębiorstwo, niezależnie od formy prawnej, lub osobę fizyczną, które:

15)

„przedsiębiorstwo społeczne” oznacza przedsiębiorstwo gospodarki społecznej , niezależnie od formy prawnej, lub osobę fizyczną, które:

15a)

„przedsiębiorstwo gospodarki społecznej” oznacza różne typy przedsiębiorstw i podmiotów, które funkcjonują na zasadach gospodarki społecznej, takie jak spółdzielnie, towarzystwa wzajemne, stowarzyszenia, fundacje, przedsiębiorstwa społeczne i inne formy przedsiębiorstw regulowane przepisami poszczególnych państw członkowskich, i w których obowiązuje zasada pierwszeństwa człowieka i celów społecznych nad kapitałem, demokratyczny ład, solidarność i reinwestowanie większości zysków lub nadwyżek;

16)

„innowacje społeczne” oznaczają działania, które zarówno w odniesieniu do swych celów, jak i środków mają społeczny charakter, a w szczególności działania odnoszące się do rozwoju i realizacji nowych idei (dotyczących produktów, usług i modeli), które jednocześnie zaspokajają potrzeby społeczne i tworzą nowe relacje społeczne lub współpracę i w ten sposób przynoszą korzyści dla społeczeństwa oraz zwiększają jego zdolność do działania;

16)

„innowacje społeczne” oznaczają działania, w tym działania zbiorowe, które zarówno w odniesieniu do swych celów, jak i środków mają społeczny charakter, a w szczególności działania odnoszące się do rozwoju i realizacji nowych idei (dotyczących produktów, usług , praktyk i modeli), które jednocześnie zaspokajają potrzeby społeczne i tworzą nowe relacje społeczne lub współpracę , w tym między organizacjami publicznymi i należącymi do sektora trzeciego, takimi jak organizacje wolontariackie i środowiskowe oraz przedsiębiorstwa gospodarki społecznej, i w ten sposób przynoszą korzyści dla społeczeństwa oraz zwiększają jego zdolność do działania;

17)

„eksperymenty społeczne” oznaczają interwencje w zakresie polityki, które zapewniają innowacyjne działania w odpowiedzi na potrzeby społeczne i są realizowane na małą skalę i w warunkach zapewniających możliwość oceny ich wpływu, zanim zostaną wdrożone w innych kontekstach lub w większej skali, jeżeli ich wyniki okażą się przekonujące;

17)

„eksperymenty społeczne” oznaczają interwencje w zakresie polityki, które zapewniają innowacyjne działania w odpowiedzi na potrzeby społeczne i są realizowane na małą skalę i w warunkach zapewniających możliwość oceny ich wpływu, zanim zostaną wdrożone w innych kontekstach , w tym geograficznych i sektorowych, lub w większej skali, jeżeli ich wyniki okażą się przekonujące;

18)

„kompetencje kluczowe” oznaczają wiedzę, umiejętności i kompetencje niezbędne wszystkim ludziom, na każdym etapie życia, do osobistego rozwoju i spełnienia, zatrudnienia, włączenia społecznego i aktywnej postawy obywatelskiej. Kompetencje kluczowe to: umiejętność czytania i pisania; wielojęzyczność; nauki przyrodnicze, technologia, inżynieria i matematyka umiejętności cyfrowe; umiejętności personalne, społeczne i zdolność do uczenia się; postawa obywatelska; przedsiębiorczość; świadomość i ekspresja kulturalna;

18)

„kompetencje kluczowe” oznaczają wiedzę, umiejętności i kompetencje niezbędne wszystkim ludziom, na każdym etapie życia, do osobistego rozwoju i spełnienia, zatrudnienia, włączenia społecznego i aktywnej postawy obywatelskiej. Kompetencje kluczowe to: umiejętność czytania i pisania; wielojęzyczność; nauki przyrodnicze, technologia, inżynieria , sztuka i matematyka; umiejętności cyfrowe ; media; umiejętności personalne, społeczne i zdolność do uczenia się; postawa obywatelska; przedsiębiorczość; świadomość i ekspresja (inter) kulturalna oraz myślenie krytyczne ;

19)

„państwo trzecie” oznacza państwo, które nie jest członkiem Unii Europejskiej.

19)

„państwo trzecie” oznacza państwo, które nie jest członkiem Unii Europejskiej;

19a)

„grupy defaworyzowane” oznaczają grupy docelowe o wysokim wskaźniku osób dotkniętych lub zagrożonych ubóstwem, dyskryminacją lub wykluczeniem społecznym, w tym między innymi mniejszości etniczne, takie jak Romowie, obywatele państw trzecich, w tym migranci, osoby starsze, dzieci, rodzice samotnie wychowujący dzieci, osoby z niepełnosprawnością lub osoby cierpiące na choroby przewlekłe;

19b)

„uczenie się przez całe życie” oznacza wszystkie formy uczenia się (formalne, pozaformalne i nieformalne) odbywającego się na wszystkich etapach życia, w tym wczesną edukację, kształcenie ogólne, kształcenie i szkolenie zawodowe, kształcenie na poziomie wyższym i kształcenie dorosłych, którego wynikiem jest rozwój wiedzy, umiejętności, kompetencji i możliwości uczestnictwa w życiu społecznym.

a)

według metody zarządzania dzielonego w odniesieniu do części pomocy, która odpowiada celom szczegółowym wskazanym w art. 4 ust. 1 (komponent EFS+ objęty zarządzaniem dzielonym), oraz

a)

według metody zarządzania dzielonego w odniesieniu do części pomocy, która odpowiada celom szczegółowym wskazanym w art. 4 ust. 1 (komponent EFS+ objęty zarządzaniem dzielonym), oraz

b)

według metody zarządzania bezpośredniego i pośredniego w odniesieniu do części pomocy, która odpowiada celom wskazanym w art. 4 ust. 1 i art. 23 (komponent „Zatrudnienie i innowacje społeczne”), oraz w odniesieniu do części pomocy, która odpowiada celom wskazanym w art. 4 ust. 1 i 3 i art. 26 (komponent „Zdrowie”).

b)

według metody zarządzania bezpośredniego i pośredniego w odniesieniu do części pomocy, która odpowiada celom wskazanym w art. 4 ust. 1 i art. 23 (komponent „Zatrudnienie i innowacje społeczne”), oraz w odniesieniu do części pomocy, która odpowiada celom wskazanym w art. 4 ust. 1 i 3 i art. 26 (komponent „Zdrowie”).

(i)

poprawa dostępu do zatrudnienia dla wszystkich osób poszukujących pracy, zwłaszcza osób młodych i  długotrwale bezrobotnych, oraz dla osób biernych zawodowo , a jednocześnie promowanie samozatrudnienia i gospodarki społecznej;

(i)

poprawa dostępu do wysokiej jakości zatrudnienia i środków aktywizacji dla wszystkich osób poszukujących pracy, w szczególności specjalnych środków skierowanych do młodych ludzi, zwłaszcza poprzez wdrażanie gwarancji dla młodzieży, długotrwale bezrobotnych, osób biernych zawodowo oraz grup defaworyzowanych, z naciskiem na osoby najbardziej oddalone od rynku pracy , a jednocześnie promowanie zatrudnienia, samozatrudnienia , przedsiębiorczości i gospodarki społecznej;

(ii)

modernizacja instytucji i służb rynków pracy celem oceny i przewidywania zapotrzebowania na umiejętności oraz zapewnienia terminowej i odpowiednio dopasowanej pomocy i wsparcia na rzecz dostosowania umiejętności i kwalifikacji zawodowych do potrzeb rynku pracy, zmian w karierze zawodowej i mobilności;

(ii)

modernizacja instytucji i służb rynków pracy celem oceny i przewidywania zapotrzebowania na umiejętności oraz zapewnienia terminowej i odpowiednio dopasowanej pomocy i wsparcia na rzecz dostosowania umiejętności i kwalifikacji zawodowych do potrzeb rynku pracy, zmian w karierze zawodowej i mobilności;

(iii)

wspieranie uczestnictwa kobiet w rynku pracy; lepszej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, w tym dostępu do opieki nad dziećmi; zdrowego i dobrze przystosowanego środowiska pracy, w którym przeciwdziała się czynnikom ryzyka dla zdrowia; dostosowania pracowników, przedsiębiorstw i przedsiębiorców do zmian oraz aktywnego i zdrowego starzenia się;

(iii)

wspieranie uczestnictwa kobiet w rynku pracy i rozwoju ich kariery zawodowej, propagowanie zasady równości wynagrodzeń za taką samą pracę, lepszej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym , ze szczególnym uwzględnieniem rodziców samotnie wychowujących dzieci , w tym dostępu do przystępnej cenowo, sprzyjającej włączeniu społecznemu i wysokiej jakości opieki nad dziećmi , wczesnej edukacji, opieki nad osobami starszymi oraz innych usług opieki i wsparcia ; a także promowanie zdrowego i dobrze dostosowanego środowiska pracy, w którym przeciwdziała się czynnikom ryzyka dla zdrowia i ryzyku choroby, oraz wspieranie reorientacji zawodowej, dostosowania pracowników, przedsiębiorstw i przedsiębiorców do zmian oraz aktywnego i zdrowego starzenia się;

(iv)

poprawa jakości, efektywności i przydatności na rynku pracy systemów kształcenia i szkolenia w celu wspierania nabywania kompetencji kluczowych, w tym umiejętności cyfrowych;

(iv)

poprawa jakości, włączającego charakteru, efektywności i przydatności na rynku pracy systemów kształcenia i szkolenia w celu wspierania nabywania kompetencji kluczowych, w tym umiejętności w zakresie przedsiębiorczości i umiejętności cyfrowych , oraz uznawanie uczenia się pozaformalnego i nieformalnego, a także promowanie włączenia cyfrowego i ułatwianie przejścia od kształcenia do zatrudnienia, aby odzwierciedlić potrzeby społeczne i ekonomiczne ;

(v)

wspieranie dostępności i możliwości ukończenia dobrej jakości kształcenia i  szkolenia, sprzyjających włączeniu społecznemu , na równych zasadach dla wszystkich, zwłaszcza grup defaworyzowanych, od wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem przez ogólne i zawodowe kształcenie i szkolenie, po szkolnictwo wyższe, a także kształcenie i uczenie się dorosłych, w tym ułatwianie mobilności edukacyjnej dla wszystkich;

(v)

wspieranie dostępności i możliwości ukończenia dobrej jakości , przystępnego cenowo i  włączającego kształcenia i szkolenia , na równych zasadach dla wszystkich, zwłaszcza grup defaworyzowanych i opiekunów , od wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem przez ogólne i zawodowe kształcenie i szkolenie, po szkolnictwo wyższe, a także kształcenie i uczenie się dorosłych, z uwzględnieniem problemu wczesnego kończenia nauki, propagowania wprowadzenia systemu dualnego, przygotowania zawodowego, mobilności edukacyjnej dla wszystkich i dostępności dla osób z niepełnosprawnością ;

(vi)

wspieranie uczenia się przez całe życie, w szczególności elastycznych możliwości poprawy umiejętności i zmiany kwalifikacji dla wszystkich, z uwzględnieniem umiejętności cyfrowych, lepsze przewidywanie zmian i zapotrzebowania na nowe umiejętności na podstawie potrzeb rynku pracy, ułatwianie zmian kariery i promowanie mobilności zawodowej;

(vi)

wspieranie uczenia się przez całe życie, w szczególności elastycznych możliwości poprawy umiejętności i zmiany kwalifikacji dla wszystkich, z uwzględnieniem umiejętności w zakresie przedsiębiorczości i umiejętności cyfrowych, lepsze przewidywanie zmian i zapotrzebowania na nowe umiejętności na podstawie potrzeb rynku pracy, ułatwianie zmian kariery i promowanie mobilności zawodowej oraz pełnego uczestnictwa w życiu społecznym ;

(vii)

wspieranie aktywnego włączenia społecznego, w tym w celu promowania równości szans i aktywnego uczestnictwa, oraz zwiększanie szans na zatrudnienie;

(vii)

wspieranie aktywnego włączenia społecznego, w tym w celu promowania równości szans , niedyskryminacji i aktywnego uczestnictwa, oraz zwiększanie szans na zatrudnienie , w szczególności grup defaworyzowanych ;

(viii)

wspieranie integracji społeczno-gospodarczej obywateli państw trzecich i społeczności marginalizowanych , takich jak Romowie ;

(viii)

wspieranie długotrwałej integracji społeczno-gospodarczej obywateli państw trzecich, w tym migrantów ;

(viiia)

zwalczanie dyskryminacji oraz wspieranie integracji społeczno-gospodarczej społeczności marginalizowanych, takich jak Romowie;

(ix)

zwiększanie równego i szybkiego dostępu do dobrej jakości, trwałych i przystępnych cenowo usług; modernizacja systemów zabezpieczenia społecznego, w tym wspieranie dostępu do ochrony socjalnej; poprawa dostępności, efektywności i odporności systemów ochrony zdrowia i usług opieki długoterminowej;

(ix)

zwiększanie równego i szybkiego dostępu do dobrej jakości, trwałych , dostępnych i przystępnych cenowo usług , w tym usług związanych z dostępem do mieszkań oraz spersonalizowanych usług opieki zdrowotnej i powiązanych usług opiekuńczych ; modernizacja instytucji zabezpieczenia społecznego, publicznych służb zatrudnienia, systemów ochrony socjalnej i włączenia społecznego, w tym wspieranie dostępu do ochrony socjalnej na równych zasadach, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci i grup defaworyzowanych oraz osób najbardziej potrzebujących ; poprawa dostępności , w tym dla osób z niepełnosprawnością , efektywności i odporności systemów ochrony zdrowia i usług opieki długoterminowej;

(ixa)

zwiększenie dostępności dla osób z niepełnosprawnością w celu lepszego ich włączenia pod względem zatrudnienia, kształcenia i szkolenia;

(x)

wspieranie integracji społecznej osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, w tym osób najbardziej potrzebujących i dzieci;

(x)

wspieranie integracji społecznej osób doświadczających ubóstwa lub zagrożonych ubóstwem i/ lub wykluczeniem społecznym, w tym osób najbardziej potrzebujących i dzieci;

(xi)

przeciwdziałanie deprywacji materialnej przez udzielanie pomocy żywnościowej lub podstawowej pomocy materialnej osobom najbardziej potrzebującym, w tym przy użyciu środków towarzyszących.

(xi)

przeciwdziałanie deprywacji materialnej przez udzielanie pomocy żywnościowej i/ lub podstawowej pomocy materialnej osobom najbardziej potrzebującym, w tym przy użyciu środków towarzyszących , w celu zapewnienia ich włączenia społecznego, z naciskiem na potrzeby dzieci w niekorzystnej sytuacji .

1.

bardziej inteligentnej Europy przez rozwijanie umiejętności na rzecz inteligentnej specjalizacji i kluczowych technologii prorozwojowych, transformację przemysłową, współpracę sektorową w zakresie umiejętności i przedsiębiorczości, szkolenie naukowców, tworzenie sieci kontaktów i partnerstw między instytucjami szkolnictwa wyższego, placówkami kształcenia i szkolenia zawodowego, ośrodkami badawczymi i technologicznymi oraz przedsiębiorstwami i klastrami, wsparcie dla mikroprzedsiębiorstw, małych i średnich przedsiębiorstw oraz na rzecz gospodarki społecznej;

1.

bardziej inteligentnej Europy przez rozwijanie umiejętności na rzecz inteligentnej specjalizacji i kluczowych technologii prorozwojowych, transformację przemysłową, współpracę sektorową w zakresie umiejętności i przedsiębiorczości, szkolenie naukowców, tworzenie sieci kontaktów i partnerstw między instytucjami szkolnictwa wyższego, placówkami kształcenia i szkolenia zawodowego, ośrodkami badawczymi i technologicznymi , przychodniami i ośrodkami ochrony zdrowia oraz przedsiębiorstwami i klastrami, wsparcie dla mikroprzedsiębiorstw, małych i średnich przedsiębiorstw oraz na rzecz gospodarki społecznej , z uwzględnieniem przepisów i ram w zakresie gospodarki społecznej przyjętych w państwach członkowskich ;

2.

bardziej przyjaznej dla środowiska niskoemisyjnej Europy przez usprawnianie systemów kształcenia i szkolenia niezbędnych do dostosowania umiejętności i kwalifikacji do potrzeb rynku pracy, poprawę umiejętności wszystkich, w tym siły roboczej, tworzenie nowych miejsc pracy w sektorach związanych ze środowiskiem, klimatem i energią oraz biogospodarce.

2.

bardziej przyjaznej dla środowiska niskoemisyjnej Europy przez usprawnianie systemów kształcenia i szkolenia niezbędnych do dostosowania umiejętności i kwalifikacji do potrzeb rynku pracy, podnoszenie poziomu wiedzy ludności na temat zrównoważonego rozwoju i stylów życia, poprawę umiejętności wszystkich, w tym siły roboczej, tworzenie nowych miejsc pracy w sektorach związanych ze środowiskiem, klimatem i energią , w gospodarce o obiegu zamkniętym i biogospodarce;

a)

761 000 000 EUR na wdrażanie komponentu „Zatrudnienie i innowacje społeczne”;

a)

675 000 000 EUR w cenach z 2018 r. ( 761 000 000 EUR w cenach bieżących) na wdrażanie komponentu „Zatrudnienie i innowacje społeczne”;

b)

413 000 000 EUR na wdrażanie komponentu „Zdrowie”.

b)

420 000 000 EUR w cenach z 2018 r. (473 000 000 EUR w cenach bieżących, lub 0,36  % WRF na lata 2021–2027) na wdrażanie komponentu „Zdrowie”.

a)

zakup gruntu i nieruchomości oraz zapewnienie infrastruktury, a także

a)

zakup gruntu i nieruchomości oraz zakup infrastruktury, a także

b)

zakup mebli, sprzętu i pojazdów, z wyjątkiem przypadków, w których zakup taki jest konieczny do osiągnięcia celu operacji lub wartość tych przedmiotów jest całkowicie zamortyzowana, lub ich zakup jest najbardziej opłacalną opcją.

b)

zakup mebli, sprzętu i pojazdów, z wyjątkiem przypadków, w których zakup taki jest absolutnie konieczny do osiągnięcia celu operacji lub wartość tych przedmiotów jest całkowicie zamortyzowana, lub ich zakup jest najbardziej opłacalną opcją.

a)

koszty zakupu żywności lub podstawowej pomocy materialnej, w tym koszty związane z transportem żywności lub podstawowej pomocy materialnej do beneficjentów, którzy rozprowadzają żywność lub podstawową pomoc materialną wśród odbiorców końcowych;

a)

koszty zakupu żywności lub podstawowej pomocy materialnej, w tym koszty związane z transportem żywności lub podstawowej pomocy materialnej do beneficjentów, którzy rozprowadzają żywność lub podstawową pomoc materialną wśród odbiorców końcowych;

b)

w przypadku gdy transport żywności lub podstawowej pomocy materialnej do beneficjentów, którzy rozprowadzają je wśród odbiorców końcowych nie jest objęta lit. a) – koszty ponoszone przez podmiot kupujący związane z transportem żywności lub podstawowej pomocy materialnej do magazynów lub do beneficjentów oraz koszty magazynowania w zryczałtowanej wysokości 1 % kosztów, o których mowa w lit. a), lub – w należycie uzasadnionych przypadkach – koszty faktycznie poniesione i uregulowane;

b)

w przypadku gdy transport żywności lub podstawowej pomocy materialnej do beneficjentów, którzy rozprowadzają je wśród odbiorców końcowych nie jest objęty lit. a) – koszty ponoszone przez podmiot kupujący związane z transportem żywności lub podstawowej pomocy materialnej do magazynów lub do beneficjentów oraz koszty magazynowania w zryczałtowanej wysokości 1 % kosztów, o których mowa w lit. a), lub – w należycie uzasadnionych przypadkach – koszty faktycznie poniesione i uregulowane;

c)

koszty administracyjne, koszty transportu i magazynowania ponoszone przez beneficjentów zaangażowanych w rozprowadzanie żywności lub podstawowej pomocy materialnej wśród osób najbardziej potrzebujących, w zryczałtowanej wysokości 5 % kosztów, o których mowa w lit. a), lub 5 % kosztów wartości produktów żywnościowych zbywanych zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013;

c)

koszty administracyjne, koszty transportu i magazynowania ponoszone przez beneficjentów zaangażowanych w rozprowadzanie żywności lub podstawowej pomocy materialnej wśród osób najbardziej potrzebujących, w zryczałtowanej wysokości 5 % kosztów, o których mowa w lit. a), lub 5 % kosztów wartości produktów żywnościowych zbywanych zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013;

d)

koszty gromadzenia, transportu, magazynowania i dystrybucji darów żywnościowych i bezpośrednio związane z działaniami podnoszącymi świadomość społeczną;

d)

koszty gromadzenia, transportu, magazynowania i dystrybucji darów żywnościowych i bezpośrednio związane z działaniami podnoszącymi świadomość społeczną;

e)

koszty środków towarzyszących podejmowanych przez beneficjentów lub w ich imieniu, zadeklarowane przez beneficjentów, którzy rozprowadzają żywność lub podstawową pomoc materialną wśród osób najbardziej potrzebujących, w zryczałtowanej wysokości 5 % kosztów, o których mowa w lit. a).

e)

koszty środków towarzyszących podejmowanych przez beneficjentów lub w ich imieniu, zadeklarowane przez beneficjentów, którzy rozprowadzają żywność lub podstawową pomoc materialną wśród osób najbardziej potrzebujących, w zryczałtowanej wysokości 5,5  % kosztów, o których mowa w lit. a).

a)

odsetki od zadłużenia;

a)

odsetki od zadłużenia;

b)

zapewnienie infrastruktury;

b)

zakup infrastruktury;

c)

koszty produktów używanych.

c)

koszty produktów używanych o obniżonej jakości .

a)

opracowywanie wysokiej jakości wiedzy analitycznej i porównawczej w celu zapewnienia, aby polityki dążące do osiągnięcia celów szczegółowych określonych w art. 4 były oparte na solidnych podstawach merytorycznych i odpowiadały potrzebom, wyzwaniom i sytuacji w państwach stowarzyszonych;

a)

opracowywanie wysokiej jakości wiedzy analitycznej i porównawczej w celu zapewnienia, aby polityki dążące do osiągnięcia celów szczegółowych określonych w art. 4 były oparte na solidnych podstawach merytorycznych i odpowiadały potrzebom, wyzwaniom i sytuacji w państwach stowarzyszonych;

b)

wymiany informacji, wzajemnego uczenia się i dialogu na temat polityki w dziedzinach, o których mowa w art. 4, aby pomóc państwom stowarzyszonym w stosowaniu odpowiednich środków z zakresu polityki;

b)

ułatwianie wymiany informacji, wzajemnego uczenia się i dialogu na temat polityki w dziedzinach, o których mowa w art. 4, aby pomóc państwom stowarzyszonym w stosowaniu odpowiednich środków z zakresu polityki;

c)

wspieranie eksperymentów społecznych w dziedzinach, o których mowa w art. 4, oraz zwiększanie zdolności zainteresowanych stron w zakresie wdrażania, transferu lub zastosowania na większą skalę przetestowanych innowacji w obszarze polityki społecznej;

c)

wspieranie eksperymentów społecznych w dziedzinach, o których mowa w art. 4, oraz zwiększanie zdolności zainteresowanych stron w zakresie przygotowania, opracowania i wdrażania, transferu lub zastosowania na większą skalę przetestowanych innowacji w obszarze polityki społecznej , ze szczególnym naciskiem na wspieranie rozwoju lokalnych projektów realizowanych przez miasta, władze lokalne i regionalne, partnerów społecznych, organizacje społeczeństwa obywatelskiego i podmioty społeczno-gospodarcze w dziedzinie przyjmowania, włączenia społecznego oraz integracji obywateli państw trzecich ;

d)

zapewnianie specjalnych usług wsparcia na rzecz pracodawców i osób poszukujących pracy w celu rozwijania zintegrowanych europejskich rynków pracy, od przygotowania do rekrutacji po pomoc udzielaną po zatrudnieniu, aby zapełnić wolne miejsca pracy w określonych sektorach, zawodach, państwach lub regionach przygranicznych, bądź na rzecz konkretnych grup (np. osób wymagających szczególnego traktowania );

d)

opracowanie i zapewnianie specjalnych usług wsparcia na rzecz pracodawców i osób poszukujących pracy w celu rozwijania zintegrowanych europejskich rynków pracy, od przygotowania do rekrutacji po pomoc udzielaną po zatrudnieniu, aby zapełnić wolne miejsca pracy w określonych sektorach, zawodach, państwach lub regionach przygranicznych, bądź na rzecz konkretnych grup (np. osób w niekorzystnej sytuacji );

da)

wspieranie partnerstw transgranicznych między publicznymi służbami zatrudnienia, społeczeństwem obywatelskim i partnerami społecznymi w celu promowania transgranicznego rynku pracy oraz transgranicznej mobilności na odpowiednich warunkach;