KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 12.10.2016

COM(2016) 590 final

2016/0288(COD)

NOTE
This language version reflects the corrections done to the original EN version transmitted under COM(2016) 590 final of 14.9.2016 and retransmitted (with corrections) under COM(2016) 590 final/2 of 12.10.2016

Wniosek

DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

ustanawiająca Europejski kodeks łączności elektronicznej

(Wersja przekształcona)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

{SWD(2016) 303 final/2}
{SWD(2016) 304 final}
{SWD(2016) 305 final}
{SWD(2016) 313 final}

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Od ostatniego przeglądu ram regulacyjnych dotyczących łączności elektronicznej w 2009 r. sektor ten przeszedł istotne zmiany i wzrosła jego rola jako czynnika wspomagającego rozwój gospodarki cyfrowej. Struktury rynkowe ewoluowały – pozycja rynkowa monopolistów jest coraz bardziej ograniczona, a jednocześnie łączność stała się wszechobecnym elementem życia gospodarczego. Konsumenci i przedsiębiorstwa coraz częściej korzystają z usług dostępu do internetu i danych zamiast usług telefonii oraz innych tradycyjnych usług telekomunikacyjnych. Ta ewolucja sprawiła, że nowy typ uczestników rynku konkuruje z tradycyjnymi operatorami telekomunikacyjnymi (np. podmioty świadczące tzw. usługi OTT: usługodawcy oferujący szeroki zakres aplikacji i usług przez internet, w tym usługi łączności). Poza tym zwiększył się popyt na wysokiej jakości połączenia stacjonarne i bezprzewodowe przy jednoczesnym wzroście liczby i popularności usług online w zakresie treści, takich jak przetwarzanie w chmurze i internet rzeczy, łączność maszyna-maszyna itp. Zmieniają się również sieci łączności elektronicznej. Najważniejsze zmiany to: (i) przechodzenie na środowisko oparte w całości na protokole IP, (ii) możliwości, jakie stwarzają nowe i udoskonalone infrastruktury sieci bazowych wspomagające praktycznie nieograniczone zdolności przesyłowe sieci światłowodowych, (iii) oferty konwergencji sieci stacjonarnych i mobilnych w jednolitą usługę dla użytkowników końcowych, niezależnie od lokalizacji lub używanego urządzenia oraz (iv) tworzenie innowacyjnych rozwiązań technicznych w zakresie zarządzania siecią, w szczególności sieci sterowanych programowo i wirtualizacji funkcji sieciowych (NFV). W wyniku tych zmian w zakresie użytkowania i obsługi stosowanie obowiązujących przepisów przysparza problemów, które mogą zyskać na znaczeniu w perspektywie średnio- i długoterminowej, a zatem powinny zostać uwzględnione w przeglądzie ram regulacyjnych dotyczących łączności elektronicznej.

Przegląd ten należy odnosić do strategii jednolitego rynku cyfrowego dla Europy 1 . W strategii tej podkreślono znaczenie zmian paradygmatu, jakie przechodzi sektor cyfrowy, i stwierdzono, że obywatele i przedsiębiorstwa powinni mieć płynny dostęp do różnego rodzaju działalności w internecie i prowadzić ją w warunkach uczciwej konkurencji. Ponadto w strategii zapowiedziano, że „w 2016 r. Komisja przedstawi wnioski w sprawie ambitnej, gruntownej nowelizacji ram regulacji sektora telekomunikacyjnego. Będzie ona polegać na: (i) spójnym podejściu w ramach jednolitego rynku do polityki widma radiowego i zarządzania widmem, (ii) ustanowieniu warunków do funkcjonowania prawdziwego jednolitego rynku dzięki przezwyciężeniu fragmentacji regulacyjnej, tak by umożliwić efektywnym operatorom sieci i dostawcom usług osiągnięcie korzyści skali oraz by skutecznie chronić konsumentów, (iii) zapewnieniu równych warunków działania uczestnikom rynku i spójnego stosowania przepisów, (iv) zachęcaniu do inwestycji w szybkie sieci szerokopasmowe oraz (v) skuteczniejszych instytucjonalnych ramach dla regulacji.”

Mając na uwadze to zobowiązanie oraz wymagania w zakresie „lepszej regulacji” 2 , Komisja przeprowadziła ocenę ex post. Oceniła skuteczność, efektywność kosztową, trafność, spójność i unijną wartość dodaną unijnych ram regulacyjnych oraz wskazała obszary, w których można wprowadzić uproszczenia bez narażania na szwank realizacji celów ram regulacyjnych.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Ponieważ usługi łączności świadczone za pośrednictwem sieci łączności elektronicznej stanowią obecnie trzon produktów i usług cyfrowych, niniejszy wniosek zapewnia wysoki stopień synergii z innymi inicjatywami zawartymi w strategii jednolitego rynku cyfrowego.

Ponadto wniosek stanowi uzupełnienie dotychczasowych regulacji sektorowych. W szczególności wniosek jest w pełni spójny z dyrektywą 2014/61/UE (dyrektywa o redukcji kosztów usług szerokopasmowych), ponieważ oba zawierają kompleksowy zbiór przepisów ułatwiających rozwój infrastruktury szerokopasmowej. Wraz z niedawno przyjętym rozporządzeniem (UE) nr 2015/2120, które zapewnia otwarty internet i znosi dodatkowe opłaty z tytułu usług roamingu, niniejszy wniosek zapewnia wysoki poziom ochrony użytkowników końcowych w innych obszarach wymagających przepisów sektorowych. Proponowane przepisy dotyczące zarządzania widmem opierają się na obecnych instrumentach w tym obszarze, w szczególności decyzji nr 676/2002/WE o spektrum radiowym, decyzji 2002/622/WE ustanawiającej Zespół ds. Polityki Spektrum Radiowego i decyzji 243/2012/UE w sprawie ustanowienia wieloletniego programu dotyczącego polityki w zakresie widma radiowego. Ponadto przygotowują one grunt dla zapowiedzianego w strategii jednolitego rynku cyfrowego przeglądu dyrektywy 2002/58/WE o prywatności i łączności elektronicznej.

•Spójność z innymi politykami Unii

Chociaż w niniejszym wniosku uwzględniono kwestie regulacyjne wynikające ze specyfiki sektora łączności elektronicznej jako sektora sieciowego, opiera się on na istniejącym prawie Unii dotyczącym kilku obszarów i stanowi jego uzupełnienie. W dziedzinie regulacji rynku proponowane przepisy są spójne z zasadami prawa konkurencji UE, podobnie jak obowiązujące ramy regulacyjne. Zawierają one ponadto środki, takie jak mapowanie wdrażania sieci, które również dostarczają przydatnych informacji do celów kontroli pomocy państwa, a tym samym zwiększają spójność obu polityk.

Jeśli chodzi o ochronę użytkowników końcowych, proponowane przepisy uzupełniają horyzontalne prawo ochrony konsumentów, ponieważ, z jednej strony, uwzględniają specyfikę sektora, a z drugiej strony upraszczają obowiązujące przepisy sektorowe w obszarach, w których sektor ten ewoluował od czasu ostatniego przeglądu z 2009 r. W ten sposób niniejszy wniosek pozwala uniknąć nakładania się przepisów w obszarach, w których same przepisy horyzontalne mogą zapewnić odpowiedni poziom ochrony użytkowników końcowych.

Polityka spójności oraz europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne są ważnym narzędziem służącym wypełnianiu luk w łączności w obszarach niedoskonałości rynku i powinny być przydzielane w sposób pozwalający na maksymalne wykorzystanie dostępnych zasobów. Wniosek przyczynia się do osiągnięcia tego celu dzięki zapewnieniu odpowiednich warunków dla inwestycji prywatnych, tak aby środki publiczne mogły trafiać tam, gdzie są najbardziej potrzebne.

We wniosku utrzymano obecną komplementarność pomiędzy polityką dotyczącą usług łączności elektronicznej i audiowizualnych usług medialnych, ponieważ proponowane przepisy nadal przewidują, że ramy prawne pozostają bez uszczerbku dla środków wprowadzanych na poziomie unijnym lub krajowym zgodnie z prawem Unii w celu realizacji celów leżących w interesie ogólnym, w szczególności związanych z uregulowaniami dotyczącymi treści i polityką audiowizualną. Rozróżnienie między uregulowaniami dotyczącymi transmisji sygnału nadawczego i uregulowaniami dotyczącymi treści nie stoi na przeszkodzie, by uwzględniać występujące pomiędzy nimi powiązania, w szczególności w celu zapewnienia pluralizmu mediów, różnorodności kulturowej i ochrony konsumenta.

•Zgodność z międzynarodowymi zobowiązaniami prawnymi

Wniosek jest zgodny z obowiązującym prawem międzynarodowym, w tym GATS oraz załącznikiem do GATS dotyczącym usług telekomunikacyjnych oraz dokumentem referencyjnym GATS.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

Podstawą wniosku jest art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, ponieważ wniosek ma na celu utworzenie rynku wewnętrznego łączności elektronicznej oraz zapewnienie jego funkcjonowania.

•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

Ponieważ wniosek stanowi przegląd obowiązujących ram prawnych, poniższa analiza zgodności z zasadą pomocniczości dotyczy głównie: nowego celu polegającego na powszechnym i nieograniczonym dostępie, ujednoliceniu kompetencji krajowych organów regulacyjnych, harmonizacji kwestii związanych z widmem i zmienionych zasad dotyczących usług.

Powszechny i nieograniczony dostęp

Bez powszechnego dostępu do łączności o bardzo dużej przepustowości jednolity rynek nie może wykorzystać znacznej części swojego kapitału ludzkiego. Wpływa to niekorzystnie zarówno na spójność terytorialną, jak i zdolność przedsiębiorstw do wydajnej produkcji i zapewniania innowacyjnych i konkurencyjnych usług. Łączność może odgrywać istotną rolę społeczno-gospodarczą w zapobieganiu izolacji i wyludnieniu oraz w łączeniu regionów peryferyjnych z centralnymi regionami Unii. Sytuacja państw członkowskich pod względem łączności jest bardzo zróżnicowana. Występują tu bardzo duże rozbieżności, których nie można wyjaśnić jedynie różnicami w ukształtowaniu terenu, liczbie ludności, wysokości PKB lub sile nabywczej, lecz które są wynikiem stosowania odmiennych strategii politycznych obecnie i w przeszłości. Brak unijnych działań na rzecz powszechnego i nieograniczonego dostępu, stanowiących odrębny cel ram regulacyjnych, tylko utrwala tę mozaikę ze szkodą dla jednolitego rynku i interesów konsumentów. 

Ujednolicenie kompetencji krajowych organów regulacyjnych

Struktura instytucjonalna zapewnia krajowym organom regulacyjnym i państwom członkowskim wysoki stopień elastyczności, dzięki czemu mogą one dostosowywać regulacje do specyficznych okoliczności krajowych lub lokalnych. Jednakże system ten wykazuje poważne uchybienia w obszarach, gdzie spójność jest konieczna lub leżałaby we wspólnym europejskim interesie. Pewne dziedziny regulacji wymagają bardziej skoordynowanego lub zharmonizowanego podejścia na szczeblu UE. Byłoby ono możliwe np. gdyby zadania krajowych organów regulacyjnych, które następnie uczestniczą w działaniach Organu Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej (BEREC), zostały ujednolicone jako filary struktury instytucjonalnej. Harmonizacja zadań krajowych organów regulacyjnych nie powinna doprowadzić do zmniejszenia ich niezależności politycznej, wręcz przeciwnie – pozwoliłaby rozszerzyć ochronę przed wpływami z zewnątrz na wszystkie nowe dziedziny kompetencji.

Harmonizacja kwestii dotyczących widma

Widmo (podobnie jak inne zasoby, takie jak numery i, do pewnego stopnia, grunty) jest ograniczonym zasobem, który należy do państw członkowskich, a gospodarowanie nim i przydziały muszą odbywać się z uwzględnieniem specyficznych krajowych uwarunkowań i potrzeb. Jednocześnie istnieje potrzeba bardziej jednolitej i spójnej unijnej regulacji dotyczącej wejścia na rynek, która pozwoli usunąć przeszkody pojawiające się z powodu nadmiernych różnic w warunkach przyznawania indywidualnych praw użytkowania widma, numerów lub gruntów. Konieczne są spójne przepisy na poziomie UE, które: (i) umożliwią usługodawcom rozszerzenie usług na inne państwa członkowskie; (ii) pozwolą stworzyć wystarczający efekt skali rynku przynoszący korzyści wiodącym państwom członkowskim; (iii) dadzą w odpowiednim momencie dostęp do najbardziej zaawansowanych bezprzewodowych systemów i usług dla obywateli Unii i przedsiębiorstw, aby mogli oni korzystać ze środowiska cyfrowego, innowacyjnych usług i aplikacji oraz rozwijać pod względem handlowym i zwiększać korzyści z gospodarki cyfrowej nieprzerwanie ewoluującej w gospodarkę „mobilną”, w której polityka dotycząca widma radiowego odgrywa istotną rolę; (iv) pozwolą krajom pozostającym w tyle nadrobić zaległości i uczestniczyć w jednolitym rynku cyfrowym, co również umożliwi bardziej zaawansowanym państwom członkowskim dalsze rozwijanie wewnątrzkrajowej wymiany handlowej i wymiany między obywatelami. oraz (v) zapewnią jednolite traktowanie wszystkich użytkowników widma w całej Unii. Wreszcie, aby UE mogła stać się liderem dla reszty świata w zakresie nowych i udoskonalonych usług, takich jak sieci 5G, producenci sprzętu i dostawcy usług telekomunikacyjnych potrzebują odpowiedniej skali. Oznacza to nie tylko harmonizację techniczną, lecz przede wszystkim rozwój rynku wewnętrznego w sposób zasadniczo ujednolicony, aby usługi i działanie urządzeń mogły opierać się na stabilnych i zharmonizowanych przepisach.

Usługi

Konkurencja między lokalnymi dostawcami usług łączności elektronicznej, którzy oferują pakiety usług z dostępem do sieci, a globalnymi dostawcami usług OTT umacnia prawo UE do podejmowania działań w celu zapewnienia wszystkim podmiotom równych szans. Konieczne jest także podjęcie działań na szczeblu unijnym w celu zmniejszenia rozdrobnienia przepisów dotyczących ochrony użytkowników końcowych, ponieważ zwiększa ono koszty administracyjne dla dostawców usług transgranicznych i utrudnia rozwój innowacyjnych usług, jednocześnie sprawiając, że ochrona konsumentów w całej Unii jest nierówna i nieoptymalna.

•Proporcjonalność

Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej, ponieważ nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów. Przewiduje on ukierunkowane modyfikacje obowiązujących przepisów stanowiące reakcję na zmiany rynkowe i technologiczne, a w szczególności na konieczność zaspokojenia na poziomie Unii potrzeby dostępności i powszechnego wykorzystania sieci o bardzo dużej przepustowości jako podstawy dla w pełni funkcjonującego jednolitego rynku cyfrowego.

Jeśli chodzi o regulacje dostępu, krajowe organy regulacyjne mają nadal za zadanie radzić sobie z niedoskonałościami rynku z zastosowaniem odpowiednich środków naprawczych oraz zapewniać, aby regulacje te przyczyniały się do realizacji wspólnych celów politycznych. Proponowane przepisy dają organom regulacyjnym dodatkowe narzędzia służące rozwiązywaniu obecnych problemów związanych z łącznością, lecz sposób, w jaki mają one być stosowane, zależy od krajowych uwarunkowań, których ocena należy do zadań krajowych organów regulacyjnych. Ukierunkowane wzmocnienie nadzoru regulacyjnego, głównie poprzez zwiększenie roli BEREC, można uzasadnić brakiem spójności we wdrażaniu regulacji, co ma kluczowe znaczenie dla tworzenia rynku wewnętrznego.

I podobnie, widmo stanowi kompetencję dzieloną między Komisję i państwa członkowskie. Proponowane przepisy zapewniają ogólne ramy spójnego zarządzania widmem w całej UE, przy czym dają państwom członkowskim konieczny margines swobody przy wdrażaniu i stosowaniu zasad odpowiednio do sytuacji krajowej. Ze względu na istotne skutki transgraniczne zarządzania widmem i jego szerszy wpływ na łączność na rynku wewnętrznym konieczne są pewne procedury koordynacji na szczeblu unijnym.

Przepisy dotyczące ochrony użytkowników końcowych wprowadzają pełną harmonizację ze ściśle określonymi wyjątkami (np. w odniesieniu do maksymalnego okresu obowiązywania umowy), ale harmonizacja ta ogranicza się do obszarów objętych wnioskiem.

Ponadto wybrana forma prawna dyrektywy pozostawi państwom członkowskim pewien stopień swobody, jeśli chodzi o proces wdrażania przepisów do prawa krajowego.

•Wybór instrumentu

Wniosek dotyczący Europejskiego kodeksu łączności elektronicznej stanowi horyzontalne przekształcenie 3 czterech dyrektyw (dyrektywy ramowej, dyrektywy o zezwoleniach, dyrektywy o dostępie i dyrektywy o usłudze powszechnej), które łączy je wszystkie w jednej dyrektywie Każda z tych dyrektyw zawiera środki mające zastosowanie do sieci łączności elektronicznej oraz dostawców usług łączności elektronicznej. Przegląd stanowi dobrą okazję do uproszczenia obecnej struktury w celu zwiększenia jej spójności i dostępności, zgodnie z celem w zakresie sprawności regulacyjnej. Daje on również możliwość dostosowania tej struktury do nowych realiów rynkowych, gdzie świadczenie usług łączności nie musi być już powiązane z udostępnianiem sieci.

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Oceny ex post/kontrole sprawności obowiązującego prawodawstwa

Ogólnie rzecz biorąc, w dokumencie roboczym służb Komisji towarzyszącym wnioskowi i zawierającym ocenę sprawności regulacyjnej obowiązujących przepisów stwierdzono, że ramy regulacyjne dotyczące łączności elektronicznej w dużym stopniu pozwoliły osiągnąć ich ogólny cel, jakim jest zapewnienie konkurencyjności sektora, która przyniosłaby znaczne korzyści użytkownikom końcowym. Niemniej jednak, mimo że ich główne cele – wspieranie konkurencji, rozwój rynku wewnętrznego oraz promowanie interesów użytkowników końcowych – pozostają aktualne, przegląd ram regulacyjnych wydaje się konieczny, aby zaspokoić rosnące zapotrzebowanie na lepszą łączność na jednolitym rynku cyfrowym oraz aby uprościć przepisy przy uwzględnieniu rozwoju technologicznego i sytuacji na rynku.

Jeżeli chodzi o konkretne kryteria oceny, można sformułować następujące wnioski:

Trafność – ogólnie rzecz biorąc, ocena wykazała, że cele szczegółowe ram prawnych – wspieranie konkurencji, tworzenie jednolitego rynku oraz ochrona interesów konsumentów – pozostają tak samo ważne jak zawsze, przy czym wzrasta znaczenie celu dotyczącego jednolitego rynku. Skuteczna i zrównoważona konkurencja sprzyja efektywnym inwestycjom i napędza rozwój rynku wewnętrznego. Wreszcie służy ona interesom użytkowników końcowych, ponieważ stymuluje innowacje oraz zapewnia maksymalną korzyść pod względem wyboru, ceny i jakości.

Jednocześnie łączność stała się podstawową siłą napędową dla społeczeństwa cyfrowego i gospodarki cyfrowej, opartą na zmianach technologicznych i ewoluujących potrzebach rynku i konsumentów – kluczowe znaczenie dla politycznych zobowiązań Komisji Junckera ma realizacja jednolitego rynku cyfrowego. Należy zatem wziąć pod uwagę dostosowanie do przyszłych potrzeb obecnych celów polityki i narzędzi regulacyjnych, aby lepiej wspierać wdrażanie infrastruktury i powszechne korzystanie z odpowiednich usług łączności.

Większość obszarów regulacyjnych ma równie duże – jeśli nie większe – znaczenie jak w 2009 r. Dotyczy to w szczególności zarządzania widmem, biorąc pod uwagę rolę widma jako niezbędnego, lecz ograniczonego zasobu służącego do rozmieszczania mobilnych i bezprzewodowych sieci obecnej i następnej generacji, jak również regulacja dostępu jako środek służący rozwiązywaniu problemu utrzymujących się barier wejścia w sieciach. Na przykład, chociaż obecne tendencje rynkowe podważają sens niektórych konkretnych zapisów dotyczących usługi powszechnej, to koncepcja sieci bezpieczeństwa, dzięki której wszyscy obywatele są częścią w pełni rozwiniętego społeczeństwa cyfrowego, zyskuje jeszcze na znaczeniu na jednolitym rynku cyfrowym. I podobnie, chociaż szczegółowe przepisy dotyczące celu ochrony użytkowników końcowych mogą wymagać dostosowania ze względu na zmiany legislacyjne, rynkowe i technologiczne, podstawowe potrzeby związane z ochroną użytkowników końcowych, które mają spełnić przepisy, pozostają aktualne, a ich konkretne cele nadal mają kluczowe znaczenie.

Skuteczność – powszechnie uznaje się, że ramy regulacyjne były skuteczne, ponieważ zapewniały konkurencyjność całego sektora. Przyniosło to z kolei znaczne korzyści dla użytkowników końcowych, takie jak powszechna dostępność (podstawowych) sieci szerokopasmowych, znaczny spadek cen i większy wybór.

Zwłaszcza regulacje dostępu i widma, lecz również przepisy dotyczące wejścia na rynek, przyczyniły się do zwiększenia poziomu konkurencji. Niemniej jednak przepisy w sprawie dostępu zapewniły konkurencyjność bardziej na poziomie usług niż na poziomie sieci, i chociaż zwiększyły się inwestycje w sieci o bardzo dużej przepustowości, nie nastąpiło to we wszystkich państwach członkowskich w takim tempie, jak przewidziano w programach politycznych i jakie odpowiada prognozowanym potrzebom. Co ważne, chociaż uwolnienie znacznej ilości widma dla mobilnych usług szerokopasmowych jest godnym uwagi osiągnięciem, postępy w zarządzaniu widmem nie spełniły oczekiwań wynikających z ostatniego przeglądu, co spowodowało opóźnienia i rozdrobnienie w budowie i użytkowaniu sieci 4G.

W staraniach na rzecz utworzenia jednolitego rynku osiągnięto dość skromne rezultaty. Spójność regulacyjna została osiągnięta tylko w ograniczonym stopniu, co wpłynęło na działalność dostawców usług transgranicznych i zmniejszyło przewidywalność z punktu widzenia wszystkich podmiotów gospodarczych i ich inwestorów. Obecne ramy regulacyjne harmonizują niewiele kompetencji przyznanych krajowym organom regulacyjnym odpowiedzialnym za regulację rynku ex ante i umożliwiają państwom członkowskim przydzielanie zadań określonych w tych ramach innym organom, które nie spełniają takich samych wymogów niezależności. W ten sposób powstaje swoista mozaika, ponieważ oprócz regulacji rynku ex ante nie ma takich kompetencji, które posiadałyby wszystkie 28 krajowych organów regulacyjnych będących członkami BEREC.

Co ważniejsze, dostępne narzędzia współpracy i zapewnienia spójności doprowadziły do sytuacji, w której najlepsze rozwiązania regulacyjne nie zawsze są przestrzegane, co ma wpływ na użytkowników końcowych. Unijne kontrole spójności w ramach obecnej struktury zarządzania przyczyniają się do przewidywalności regulacji dostępu w całej UE; ich wpływ jest jednak znacznie ograniczony, jeśli chodzi o projekt regulacyjnych środków naprawczych. Podobnie brak spójności w zarządzaniu widmem i brak struktury instytucjonalnej służącej do koordynacji przydziałów widma mają negatywne skutki dla użytkowników końcowych, takie jak opóźnienia we wdrażaniu sieci 4G w większości regionów UE.

Pozytywne skutki stosowania ram regulacyjnych w zakresie ochrony użytkowników końcowych i tworzenia sieci bezpieczeństwa (usługa powszechna) są znaczne – choć wzrost zadowolenia konsumentów jest stosunkowo powolny. Jest również oczywiste, że nie wszystkie sektorowe przepisy dotyczące ochrony użytkowników końcowych w dalszym ciągu spełniają swoje zadanie w kontekście zmian technologicznych, rynkowych i szerszych zmian legislacyjnych.

Efektywność kosztowa – chociaż precyzyjne wyliczenie kosztów nie było możliwe, ocena wykazała, że korzyści wynikające z ram regulacyjnych – dla większości operatorów, użytkowników końcowych i społeczeństwa jako całości – znacznie przewyższają koszty wynikające z ich stosowania. Jednakże, choć pewien poziom złożoności może okazać się konieczny w celu zapewnienia właściwie skalibrowanej interwencji (np. odpowiedniej regulacji dostępu), określono kilka dziedzin, w których obciążenie administracyjne można zmniejszyć bez uszczerbku – a w niektórych przypadkach nawet z korzyścią – dla skuteczności przepisów. Ma to miejsce np. w przypadku dłuższych cykli regulacji rynku ex ante, uproszczonych procedur nakładania środków naprawczych na rynkach zakańczania połączeń, uproszczenia niektórych powielających się przepisów o ochronie konsumentów.

Wartość dodana UE – ramy regulacyjne odgrywają zasadniczą rolę w zapewnianiu konkurencyjności na jednolitym rynku, co do pewnego stopnia byłby niemożliwe lub mało prawdopodobne na poziomie krajowym. Regulacje pozwoliły podnieść poziom krajowych praktyk regulacyjnych w tym sektorze, propagując – z różnym powodzeniem w poszczególnych obszarach regulacji – modele najlepszych praktyk w całej Unii Europejskiej. Działania UE przyczyniły się do bardziej kompleksowej, choć nie jednolitej, ochrony użytkowników końcowych, niż miałoby to miejsce w przypadku ich braku.

Spójność – ogólnie rzecz biorąc, różne instrumenty tworzące ramy regulacyjne łączności elektronicznej wzmacniają się wzajemnie w realizacji wyznaczonych celów. W procesie przeglądu na szczególną uwagę zasługują jednak dwie kwestie: spójność między (i) regulacjami mającymi na celu zachęcanie do budowy konkurencyjnych sieci i (ii) zasadami dotyczącymi finansowania ze środków UE oraz pomocy państwa w tym sektorze, a także ewentualne nakładanie się pewnych szczegółowych przepisów sektorowych i horyzontalnego prawodawstwa dotyczącego interesów konsumentów.

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

W dniu 11 września 2015 r. rozpoczęto specjalne 12-tygodniowe otwarte konsultacje społeczne, w czasie których zgromadzono dane potrzebne do procesu oceny obowiązujących przepisów oraz zasięgnięto opinii na temat ewentualnych modyfikacji ram regulacyjnych w świetle zmian rynkowych i rozwoju technologicznego. Konsultacje obejmowały ogólną ocenę obowiązujących ram regulacyjnych oraz bardziej szczegółową ocenę i przegląd konkretnych elementów tych ram: (i) regulacji dostępu do sieci, (ii) zarządzania widmem i łączności bezprzewodowej, (iii) regulacji sektorowych w zakresie usług komunikacyjnych, (iv) przepisów dotyczących usługi powszechnej oraz (v) struktury instytucjonalnej i zarządzania.

Konsultacje były zarówno ogólne, jak i szczegółowe – pozwoliły uzyskać obszerne informacje od konsumentów, dostawców sieci i usług łączności elektronicznej, krajowych i unijnych stowarzyszeń operatorów, organizacji społeczeństwa obywatelskiego, nadawców, dostawców technologii, internetu i usług internetowych, przedsiębiorstw opierających swą działalność na łączności i podmiotów szerzej pojętej gospodarki cyfrowej, władz krajowych wszystkich szczebli, krajowych organów regulacyjnych i innych zainteresowanych podmiotów. Przekazane informacje pochodzą m.in. od podmiotów objętych skutkami polityki, od podmiotów, które muszą ją wdrażać oraz od podmiotów deklarujących zainteresowanie tą polityką. W konsultacjach internetowych udział wzięły łącznie 244 zainteresowane podmioty ze wszystkich państw członkowskich, a także spoza Unii. Ich uzupełnieniem było wysłuchanie publiczne zorganizowane w dniu 11 listopada 2015 r., czyli w połowie konsultacji publicznych.

Oprócz konsultacji publicznych wkład w proces oceny i przeglądu wniósł BEREC, który opublikował swoją opinię w grudniu 2015 r. 4 . Swoją opinię na temat jednolitego rynku cyfrowego i przeglądu ram regulacyjnych przedstawił również Zespół ds. Polityki Spektrum Radiowego 5 .

W procesie konsultacji odnotowano następujące tendencje:

• łączność jest powszechnie uznawana jako podstawowa siła napędowa dla cyfrowego społeczeństwa i gospodarki, opierająca się na zmianach technologicznych i ewoluujących potrzebach rynku i konsumentów.

• dobra łączność jest postrzegana jako warunek konieczny dla realizacji jednolitego rynku cyfrowego. Wielu respondentów wskazywało na potrzebę wprowadzenia środków politycznych i ewentualnego dostosowania do przyszłych potrzeb obecnych instrumentów politycznych i regulacyjnych w celu wsparcia wdrażania infrastruktury.

• Pewna liczba respondentów stwierdziła, że obecne ramy regulacyjne nie zapewniają wystarczających postępów w realizacji rynku wewnętrznego. Panuje ogólne wrażenie, że ramy regulacyjne powinny zostać dostosowane do obecnej dynamiki rynku. Wielu respondentów doceniło jednak osiągnięcia, jakie przyniosła liberalizacja rynków telekomunikacji, zwłaszcza pod względem korzyści dla użytkowników końcowych oraz konkurencji na większości rynków krajowych.

• Jeśli chodzi o widmo, uznaje się znaczenie łączności bezprzewodowej i mobilnych usług szerokopasmowych. Ogólnie rzecz biorąc, sektor popiera bardziej skoordynowane podejście i oczekuje większej pewności inwestycji oraz możliwości rozwoju w całej UE nowych usług łączności bezprzewodowej i mobilnej, w tym w sieciach 5G. Jako kwestię rosnącej wagi określano zapewnienie większej elastyczności dostępu do widma i jego wykorzystania.

• organy państw członkowskich na ogół podkreślają osiągnięcia w dziedzinie harmonizacji technicznej oraz konieczność dodatkowej koordynacji, która byłaby oddolna i dobrowolna; niektóre z nich postulują zapewnienie lepszej równowagi między harmonizacją a elastycznością. Powszechnie podkreśla się znaczenie bardziej elastycznego dostępu i wykorzystania widma w przyszłości.

• Organy administracyjne niektórych państw członkowskich widzą potrzebę aktualizacji przepisów w dziedzinie telekomunikacji z różnych względów, takich jak konieczność wspierania inwestycji w infrastruktury nowej generacji czy potrzeba reakcji na zmiany technologiczne i rynkowe. Pojawiły się także apele o zwiększenie elastyczności i uproszczenie tych przepisów.

• Podczas gdy tradycyjne przedsiębiorstwa telekomunikacyjne uważają, że krótkoterminowe korzyści gospodarcze przedkłada się nad inwestycje długoterminowe i innowacji, operatorzy alternatywni, BEREC oraz organizacje konsumenckie są zdania, że ramy regulacyjne w dużej mierze realizują swoje obecne cele.

• Użytkownicy usług telekomunikacyjnych na ogół pozytywnie oceniają regulacje dostępu w obecnym kształcie, chociaż niektórzy uważają, że nacisk należy położyć na współdzielenie infrastruktury i konkurencyjność usług, a nie na infrastrukturę bazową.

• Zdecydowana większość respondentów uważa, że przegląd powinien stać się okazją do ponownego rozważenia całego systemu usługi powszechnej. Organy administracyjne państw członkowskich dostrzegają potrzebę utrzymania usługi powszechnej przy zachowaniu elastyczności na poziomie państw członkowskich w zakresie finansowania i zastosowania tej usługi do sieci szerokopasmowych. BEREC popiera utrzymanie obecnego zakresu instrumentów obowiązku świadczenia usługi powszechnej.

• Podczas gdy organy administracyjne kilku państw członkowskich, organy regulacyjne i organizacje konsumentów nadal widzą potrzebę ochrony użytkowników końcowych w poszczególnych sektorach w oparciu o minimalną harmonizację na wysokim szczeblu, to w sektorze telekomunikacji stwierdzono, że należy w większym stopniu opierać się na przepisach horyzontalnych i wprowadzić pełną harmonizację, zwłaszcza w zakresie usług. Przedstawiciele sektora telekomunikacji w ogóle, lecz również niektóre organy administracji twierdzą, że te same zasady powinny mieć zastosowanie do podobnych usług, natomiast inne organy, podmioty świadczące usługi OTT oraz sprzedawcy oprogramowania i sprzętu, operatorzy sieci kablowych i niektórzy nadawcy są zdania, że obecnie obowiązująca definicja pojęcia usług łączności elektronicznej dobrze się sprawdza.

• O ile powszechnie uznaje się rolę, jaką nadal odgrywają krajowe organy regulacyjne oraz organy zarządzające widmem, wielu respondentów podkreśla, że struktura instytucjonalna na szczeblu UE powinna zostać zrewidowana w celu zwiększenia pewności prawa i odpowiedzialności.

W ramach procesu oceny Komisja zleciła również przeprowadzenie badań. Realizacja tych badań obejmowała publiczne warsztaty, które umożliwiły zainteresowanym stronom przedstawienie uwag i opinii w odniesieniu do trwającej oceny:

w dniu 6 kwietnia 2016 r. odbyły się publiczne warsztaty, podczas których zatwierdzono tymczasowe ustalenia badania SMART 2015/002 prowadzonego przez WIK, IDATE i Deloitte, dotyczącego „systemów regulacji, w szczególności dostępu, w odniesieniu do modeli inwestycji w sieci w Europie” oraz

w dniu 2 maja 2016 r. odbyły się publiczne warsztaty, podczas których zatwierdzono tymczasowe ustalenia badania SMART 2015/003 prowadzonego przez WIK, CRIDS i Cullen, dotyczącego „zagadnień merytorycznych do celów przeglądu w dziedzinach wejścia na rynek, gospodarowania ograniczonymi zasobami i ogólnych zagadnień konsumenckich”.

•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

Komisja uwzględniła następujące dokumenty zawierające opinie ekspertów zewnętrznych:

Zalecenia polityczne od innych instytucji UE, w szczególności Parlamentu Europejskiego 6 i Rady Europejskiej 7 .

Trzy szczegółowe analizy przeglądowe:

„Support for the preparation of the impact assessment accompanying the review of the regulatory framework for e-communications” (SMART 2015/0005),

„Regulatory, in particular access, regimes for network investment models in Europe” (SMART 2015/0002),

„Substantive issues for review in the areas of market entry, management of scarce resources and general consumer issues” (SMART 2015/0003).

Oprócz wymienionych wyżej opracowań do procesu przeglądu wkład wniosło również wiele innych badań. Badania te wyszczególniono w sekcji 6.1.4 oceny skutków.

Spotkanie panelowe ekspertów wysokiego szczebla przeprowadzone w ramach badania SMART 2015/0005 8 .

•Ocena skutków

Regulacja dostępu

Dostęp nowej generacji + regulacje dotyczące łączności wysokiej jakości

Wariant ten zakłada, że chociaż kluczowe zasady ram regulacyjnych pozostają aktualne, konieczne są znaczne modyfikacje w celu zapewnienia niezbędnych zachęt – dla podmiotów zasiedziałych i ich konkurentów – do podejmowania rentownych inwestycji lub wspólnych inwestycji w przyszłe sieci, które byłyby co do zasady zdolne do zapewnienia połączeń o bardzo dużej przepustowości każdemu obywatelowi i każdemu przedsiębiorstwu w Europie.

Widmo radiowe

Wiążące i możliwe do wyegzekwowania przepisy dotyczące lepszej koordynacji zarządzania widmem w UE z większym naciskiem na dostosowanie reguł widma do przyszłych wyzwań związanych z siecią 5G

Mają one na celu dostosowanie ram regulacyjnych do zmian w zakresie powszechnego dostępu i wdrażania sieci 5G oraz zapewnienie większej spójności stosowanych przez państwa członkowskie środków, szczególnie tych wpływających na warunki konkurencji rynkowej i regulacje gospodarcze. Cel ten ma zostać osiągnięty dzięki głębszemu dostosowaniu ram regulacyjnych, możliwym do wyegzekwowania przepisom oraz mechanizmowi wzajemnej oceny umożliwiającemu BEREC, Komisji i krajowym organom regulacyjnym dokonanie przeglądu tych elementów planowanych krajowych procedur rozdziału widma, które mają większy wpływ na rozwój rynku i przedsiębiorczości. Ponadto wariant ten pozwoli położyć większy nacisk na środowisko inwestycyjne dla gęstych sieci 5G.

Usługa powszechna

Stopniowe dostosowanie do trendów z naciskiem na przystępność cenową połączeń głosowych i szerokopasmowych

W tym wariancie skupiono się na unijnym obowiązku świadczenia usługi powszechnej z punktu widzenia przystępności cenowej, tak aby obejmowała swym zakresem zapewnienie łączności głosowej i podstawowe usługi szerokopasmowe w UE, a także prawo do zawarcia umowy dla konsumentów korzystających ze specjalnych taryf powszechnych. Na poziomie UE usługi szerokopasmowe miałyby być definiowane poprzez odniesienie do funkcjonalnego dostępu do internetu określonego na podstawie minimalnego wykazu usług online umożliwiających użytkownikom końcowym udział w społeczeństwie obywatelskim, który to wykaz państwa członkowskie muszą dokładnie określić na poziomie krajowym. Należy zapewnić przystępność cenową tych usług w stałej lokalizacji, zwłaszcza poprzez wsparcie bezpośrednie, ale państwa członkowskie mają możliwość włączenia do obowiązku świadczenia usługi powszechnej środków zapewniających przystępność cenową usług łączności ruchomej dla użytkowników końcowych będących w najbardziej niekorzystnej sytuacji, jeżeli wykazano brak takiej przystępności. Dostępność tych usług będzie przede wszystkim wspierana za pomocą innych narzędzi polityki (zachęt do prywatnych inwestycji, pomocy państwa, obowiązków w zakresie zasięgu związanych z widmem itp.) i może być włączona do usługi powszechnej tylko w wyjątkowych przypadkach, należycie uzasadnionych na poziomie krajowym. Z uwagi na szersze grono beneficjentów (spoza sektora telekomunikacji) powszechnego dostępu do sieci szerokopasmowych wariant ten opiera się jednak na finansowaniu z budżetu ogólnego, co stanowi bardziej sprawiedliwy i powodujący najmniejsze zakłócenia sposób finansowania świadczenia usługi powszechnej.

Usługi

Usługi dostępu do internetu i obowiązki regulacyjne w odniesieniu do usług łączności elektronicznej, związane głównie z wykorzystaniem zasobów numeracyjnych

Wariant ten opiera się na innych wariantach. Oprócz regulacji usług dostępu do internetu zakłada on stosowanie ograniczonego zbioru przepisów sektorowych dotyczących usług łączności interpersonalnej, świadczonych tradycyjnie (telefonia głosowa i SMS) lub przez internet. W szczególności w ramach tego wariantu określono te obszary, które nadal wymagają ochrony sektorowej ze względu na swoją specyfikę, i zaproponowano zastosowanie odpowiednich przepisów jednakowo wobec wszystkich podmiotów świadczących usługi, które są funkcjonalnie równoważne. W wielu przypadkach będzie to usługa dostępu do internetu oraz usługi łączności interpersonalnej wykorzystujące numery (przez „korzystanie” rozumie się udostępnienie numerów własnym abonentom lub świadczenie usługi, która umożliwia komunikację z innymi abonentami danego usługodawcy za pośrednictwem takich numerów). W kluczowych obszarach, takich jak bezpieczeństwo i prawo do wymuszania interoperacyjności, odpowiednie przepisy powinny mieć zastosowanie do wszystkich usług łączności interpersonalnej. Proponuje się, aby przepisy dotyczące użytkownika końcowego podlegały, w miarę możliwości, pełnej harmonizacji zamiast obecnej minimalnej harmonizacji, co pozwoli zmniejszyć obciążenia związane z zapewnieniem zgodności oraz zapobiec zakłóceniu warunków rynkowych w państwach członkowskich. W celu zmniejszenia obciążenia regulacyjnego proponuje się zniesienie obowiązków regulacyjnych w przypadkach, gdy nie są już one potrzebne lub są odpowiednio uwzględnione w ogólnym prawie ochrony konsumentów. Jednym z najważniejszych przykładów jest uchylenie uprawnień krajowych organów regulacyjnych do bezpośredniej regulacji cen detalicznych.

Jeśli chodzi o obowiązki regulacyjne mające zastosowanie do usług łączności interpersonalnej, większość z nich będzie powiązana z użytkowaniem publicznych zasobów numeracyjnych – co jest potwierdzeniem rozwiązania, które organy regulacyjne 9 wybierają przynajmniej od ostatniego przeglądu ram regulacyjnych, lecz które jest szeroko kwestionowane przez usługodawców i nie jest powszechnie stosowane w praktyce. Zakres dostępu do służb ratowniczych zmieniono z zastosowaniem pojęcia usług łączności interpersonalnej wykorzystującej numery, ale uwzględniono przy tym niezdolność niektórych usług online do zapewnienia jakości obsługi takich połączeń. Przepisy, które miałyby zastosowanie do usług łączności interpersonalnej wykorzystującej numery, dotyczą między innymi czasu trwania umowy, przejrzystości, informacji o jakości usług, procesu przenoszenia numerów prowadzonego przez przejmującego operatora, narzędzi do monitorowania zużycia, narzędzi do porównywania zarówno cen, jak i jakości usług lub zasad dotyczących zmiany dostawcy w przypadku pakietów w celu uniknięcia efektu uzależnienia od jednego dostawcy.

Ponadto niektóre obszary polityki publicznej, takie jak bezpieczeństwo, wymagają stosowania obowiązków regulacyjnych do wszystkich usług łączności interpersonalnej, a więc również do tych, które świadczone są za pośrednictwem usługi dostępu do internetu, ale nie wykorzystują zasobów numeracyjnych.

Transmisja obowiązkowa („must carry”) i elektroniczne przewodniki po programach (EPG)

Zachowanie możliwości nakładania przez państwa członkowskie zobowiązań dotyczących transmisji obowiązkowej oraz EPG

Wariant ten pozwoliłby utrzymać obecne zasady dotyczące zobowiązań dotyczących transmisji obowiązkowej i EPG. Doprecyzowano jednak, że obowiązki dotyczące transmisji mogą obejmować dane uzupełniające w stosunku do kanałów radiowych i telewizyjnych, na których opierają się usługi telewizji hybrydowej i EPG.

Numeracja

Dostosowanie ram regulacyjnych UE w zakresie numeracji w celu rozwiązania problemów związanych z konkurencją na rynku

Zgodnie z tym wariantem ramy regulacyjne zostają dostosowane umożliwić państwom członkowskim przydział numerów przedsiębiorstwom innym niż podmioty udostępniające sieci lub świadczące usługi łączności elektronicznej. Wariant ten umożliwia eksterytorialne wykorzystywanie niektórych zasobów numeracyjnych w obrębie UE, z zastosowaniem odpowiednich zabezpieczeń chroniących użytkowników końcowych we wszystkich państwach członkowskich, w których numery są wykorzystywane.

Zarządzanie

Rola doradcza BEREC/Zespołu ds. Polityki Spektrum Radiowego i pewne uprawnienia regulacyjne dla BEREC oraz usprawnienie procesu przeglądu rynku i przydziału widma

W wariancie tym przewidziano w szczególności minimalny zbiór zharmonizowanych kompetencji krajowych organów regulacyjnych i dostosowanie zadań krajowych organów regulacyjnych do zadań BEREC, jak również znaczne dostosowanie struktury zarządzania BEREC do wspólnego podejścia dotyczącego agencji zdecentralizowanych.

Ponadto BEREC otrzyma dodatkowe zadania i uprawnienia, np. przyjmowanie wiążących decyzji w sprawie identyfikacji rynków ponadnarodowych i wzoru streszczenia umowy; otrzyma również uprawnienia do podejmowania częściowo wiążących decyzji w zakresie procedur rynku wewnętrznego do celów projektów środków krajowych dotyczących regulacji rynku (system „podwójnego zabezpieczenia” – zob. poniżej) oraz ustanawiania jednolitej maksymalnej stawki za zakończenie połączenia w UE; będzie mógł także wydawać wytyczne w następujących dziedzinach: analizy geograficzne, wspólne podejście do zaspokajania popytu ponadnarodowego, minimalne kryteria dotyczące oferty ramowej, wspólne kryteria zarządzania zasobami numeracyjnymi, parametry jakości usług, właściwe metody pomiarowe i szczegóły techniczne modelu kosztów, który krajowe organy regulacyjne powinny stosować przy ustalaniu maksymalnych symetrycznych stawek za zakończenie połączenia. BEREC otrzyma także uprawnienia do żądania informacji bezpośrednio od operatorów.

BEREC będzie również odpowiadał za utworzenie rejestru dotyczącego eksterytorialnego użytkowania numerów i uzgodnień transgranicznych oraz innego unijnego rejestru dostawców sieci i usług łączności elektronicznej. Ponadto będzie wspierać Komisję i krajowe organy regulacyjne w obszarze normalizacji, pomagając im stwierdzić, czy występuje brak interoperacyjności lub zagrożenie dla łączności typu koniec-koniec lub dla skutecznego dostępu do służb ratowniczych.

Jeśli chodzi o środki naprawcze, proponuje się system „podwójnego zabezpieczenia”, polegający na tym, że w przypadku gdy BEREC i Komisja uzgodnią swoje stanowisko wobec projektu środków naprawczych zaproponowanego przez krajowy organ regulacyjny, Komisja może zażądać od tego organu, aby zmienił lub wycofał dany projekt środka i, w razie potrzeby, ponownie zgłosił jej swoją analizę rynkową. BEREC otrzyma pewne dodatkowe zadania regulacyjne i doradcze.

Jeśli chodzi o widmo, krajowe organy regulacyjne uzyskają uprawnienia decyzyjne dotyczące tylko regulacyjnych i rynkowych warunków kształtowania zasad przydziału widma dla sieci i usług łączności elektronicznej. Ponadto w BEREC wprowadzony zostanie system wzajemnej oceny jako nowy mechanizm koordynacji. Mechanizm ten będzie wymagać od krajowych organów regulacyjnych, aby swoje projekty środków w odniesieniu do wymienionych aspektów przydziału widma zgłaszały do oceny BEREC w celu wydania przez niego niewiążącej opinii.

Ponadto Komisji zostałyby przyznane dodatkowe ogólne uprawnienia regulacyjne do ustalania kryteriów definiowania niektórych aspektów przydziału widma, z jak najszerszym uwzględnieniem opinii Zespołu ds. Polityki Spektrum Radiowego i po przyjęciu w ramach procedury komitetowej (Komitet ds. Łączności) – w celu dostarczenia informacji dla poszczególnych krajowych organów regulacyjnych oraz do wzajemnej oceny BEREC. Zespół ds. Polityki Spektrum Radiowego pozostanie organem doradczym i będzie przekazywał swoje opinie Komisji przed przyjęciem środków wykonawczych w drodze procedury komitetowej.

•Sprawność regulacyjna i uproszczenie

Środki zaproponowane w ramach preferowanego pakietu wariantów wpisują się w program REFIT oraz służą uproszczeniu i zmniejszeniu obciążeń administracyjnych zgodnie z ustaleniami oceny dotyczącej ewentualnego przeglądu programu REFIT. Niektóre z proponowanych zmian w obszarach polityki dotyczących widma, usługi powszechnej, usług/użytkowników końcowych, numeracji i zarządzania mają na celu uściślenie przepisów, umożliwienie stronom łatwego zrozumienia ich praw i obowiązków oraz zapobieganie nadmiernej regulacji i obciążeń administracyjnych.

Proponowane zmiany obejmują w szczególności: uproszczenie i ukierunkowanie geograficzne regulacji dostępu; stosowanie (w miarę możliwości) ogólnego zezwolenia zamiast zezwoleń indywidualnych w odniesieniu do widma; wspieranie rynków wtórnych widma; usunięcie zbędnych obowiązków świadczenia usługi powszechnej, takich jak wymogi dotyczące zapewnienia automatów telefonicznych i papierowych książek telefonicznych; zawężenie zakresu obowiązków dotyczących dostępności w ramach usługi powszechnej oraz zniesienie mechanizmu podziału sektorowego; uściślenie zakresu ram regulacyjnych oraz usunięcie zbędnych obowiązków w zakresie ochrony konsumentów, w przypadku gdy są one już objęte prawodawstwem horyzontalnym lub realizowane przez rynek; harmonizacja i uściślenie zasad numeracji i zarządzania nią w kontekście łączności M2M; oraz dostosowanie kompetencji krajowych organów regulacyjnych do kompetencji BEREC.

Środki upraszczające w preferowanych wariantach mają również wkład w spójność jednolitego rynku, ponieważ zapewnią większą spójność w zakresie środków naprawczych dotyczących dostępu oraz procedur przydziału widma, które obecnie często prowadzą do utrudnień dla operatorów pragnących użytkować widmo w różnych państwach członkowskich i mogą również (w przypadku różnych harmonogramów) powodować zakłócenia na obszarach przygranicznych. Podobnie wprowadzenie ujednoliconych środków naprawczych na poziomie hurtowym, na przykład w odniesieniu do dostępu dla przedsiębiorstw, ułatwia prowadzenie działalności w więcej niż jednym państwie członkowskim, a przedłużanie pozwoleń na użytkowanie widma sprzyja tworzeniu ogólnoeuropejskiego rynku wtórnego widma, a także bardziej przyjaznego dla inwestycji otoczenia dla posiadaczy takich pozwoleń.

•Prawa podstawowe

Wniosek również w pełni uwzględnia podstawowe prawa i zasady uwzględnione w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. Proponowane środki zmierzają w szczególności do osiągnięcia wyższych poziomów łączności za pomocą unowocześnionego zbioru przepisów dotyczących ochrony użytkowników końcowych. To z kolei zapewni niedyskryminacyjny dostęp do wszelkich treści i usług, w tym usług publicznych, oraz pomoże propagować wolność wypowiedzi i prowadzenia działalności gospodarczej, oraz umożliwi państwom członkowskim przestrzeganie Karty przy znacznie niższych kosztach w przyszłości.

4.WPŁYW NA BUDŻET

Wniosek nie ma wpływu finansowego na budżet Unii.

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

Komisja zapewni dalsze monitorowanie stosowania przepisów dyrektywy za pomocą:

raportu o postępie cyfrowym Europy

Raport o postępie cyfrowym Europy obejmuje 28 państw członkowskich i zawiera kompleksowe dane i analizy zmian rynkowych, regulacyjnych i dotyczących konsumentów w gospodarce cyfrowej, w tym:

tabelę wyników agendy cyfrowej 10 , który mierzy postępy europejskiej gospodarki cyfrowej. W raporcie wykorzystuje się dane przekazywane przez krajowe organy regulacyjne, Eurostat i inne dostępne źródła. Zawiera on informacje dotyczące ogólnej sytuacji w odniesieniu do wszystkich aspektów wskaźnika gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego w państwach członkowskich UE 11 . Wskaźniki zawarte w raporcie umożliwiają porównywanie postępów w poszczególnych państwach europejskich, a także w czasie.

Raporty o stanie sektora telekomunikacji dotyczące europejskich regulacji i rynków łączności elektronicznej, które zawierają wyczerpujące dane i analizę zmian dotyczących rynku, regulacji i konsumentów w tym sektorze.

Roczne badanie gospodarstw domowych Eurobarometru

Najnowsze badanie Eurobarometru dostarcza informacji o działaniu rynku łączności elektronicznej z punktu widzenia użytkowników końcowych i o zachowaniach konsumentów pod względem absorpcji i wykorzystania usług, jak również o różnych kwestiach związanych z ochroną konsumentów.

•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

Wniosek zawiera następujące zmiany merytoryczne obecnych ram regulacyjnych:

Zmiany celów polityki:

W art. 3 w uproszczony sposób przedstawiono obecne cele i uzupełniono je o nowy cel dotyczący powszechnego dostępu i upowszechnienia łączności o bardzo dużej przepustowości w całej UE; towarzyszy on dotychczasowym celom wspierania konkurencji, rynku wewnętrznego i ochrony interesów użytkowników końcowych.

Zmiany dotyczące regulacji dostępu:

Zmiany dotyczące dostępu mają na celu wzmocnienie i usprawnienie systemu dostępu dla operatorów o znaczącej pozycji rynkowej, w celu dalszego wspierania konkurencji w zakresie infrastruktury i wdrażania sieci przez wszystkich operatorów oraz kontynuacji wdrażania sieci o bardzo dużej przepustowości na całym terytorium Unii.

Do pierwszej i drugiej kategorii (wzmocnienie systemu dostępu dla operatorów o znaczącej pozycji rynkowej i wspieranie konkurencji w zakresie infrastruktury i wdrażania sieci przez wszystkich operatorów ) odnoszą się następujące przepisy i zmiany:

Art. 61 i 65 zmieniają procedury analizy rynkowej, kodyfikują obecne najlepsze praktyki oraz mają na celu bardziej ukierunkowane regulacje dostępu gwarantujące pewność prawa, a także zawężające zasięg geograficzny dostępu, tak aby zobowiązania dotyczące dostępu były nakładane jedynie tam, gdzie istnieje potrzeba zaradzenia niedoskonałościom rynku detalicznego oraz zapewnienia odpowiednich wyników, jeśli chodzi o użytkowników końcowych. Przepisy te nakładają również na organy regulacyjne obowiązek uwzględniania umów handlowych w sprawie dostępu w swoich analizach rynkowych, a także wszelkich innych nałożonych dotychczas obowiązków regulacyjnych, takich jak zobowiązania symetryczne. Ponadto artykuł ten przedłuża bieżący maksymalnie trzyletni okres przeglądu rynku do pięciu lat, co umożliwi podmiotom planowanie bardziej długoterminowe i zapewni krajowym organom regulacyjnym większą elastyczność, jeśli chodzi o harmonogram przeglądów rynku. Art. 66 odzwierciedla te cele, aktualizując i zmieniając odnośne zasady nakładania i przeglądu obowiązków regulacyjnych, np. w przypadku zmiany warunków rynkowych.

Art. 70 zawiera przepisy sprzyjające większej konkurencji w zakresie infrastruktury dzięki zapewnieniu dostępu do infrastruktury cywilnej, takiej jak kanały kablowe, słupy itp., w przypadku gdy znajduje się ona w posiadaniu operatorów o znaczącej pozycji rynkowej.

Również z myślą o wspieraniu konkurencji w zakresie infrastruktury w art. 59 sprecyzowano warunki, na podstawie których można nakładać obowiązki na wszystkich operatorów (zobowiązania symetryczne) w celu zapewnienia dostępu do nieodtwarzalnych elementów sieci, takich jak okablowanie i przewody wewnątrz budynków. W celu ochrony zachęt inwestycyjnych taki dostęp jest ograniczony do pierwszego, licząc od użytkownika końcowego, punktu koncentracji, ale w określonych okolicznościach może zostać rozszerzony w celu ułatwienia wdrożenia sieci alternatywnych w najtrudniejszych i słabo zaludnionych obszarach.

Art. 63 i 64 dają BEREC uprawnienia do identyfikacji rynków ponadnarodowych, jak również do określania popytu ponadnarodowego, nawet wówczas gdy rynki pozostają krajowe lub regionalne. BEREC może wydawać wytyczne dla krajowych organów regulacyjnych dotyczące przyjmowania wspólnego podejścia przy wprowadzaniu środków naprawczych, które mogą pomóc w zaspokajaniu takiego popytu ponadnarodowego. Art. 64 uprawnia również Komisję do tego, aby, przy wsparciu BEREC, ustanawiała zharmonizowaną specyfikację techniczną, aby niektóre produkty hurtowego dostępu zaspokajały popyt na komunikację transgraniczną, w szczególności ze strony przedsiębiorstw, w przypadkach gdy brak takich zharmonizowanych produktów utrudnia funkcjonowanie rynku wewnętrznego.

Art. 73 wprowadza ogólnounijną procedurę określania wiążącej metodyki ustalania stawek za zakańczanie połączeń głosowych – stabilnego rynku, który jest uregulowany w podobny sposób w większości państw członkowskich. Ponadto przewiduje on utworzenie mechanizmu ustalania maksymalnych stawek za zakańczanie połączeń na poziomie UE w celu zmniejszenia obciążeń administracyjnych dla krajowych organów regulacyjnych, co pozwala im skupić się na analizie najbardziej złożonych rynków dostępu szerokopasmowego.

Wreszcie, aby wspierać wdrażanie sieci o bardzo dużej przepustowości na całym terytorium Unii, proponowane są następujące zmiany:

Art. 22 zobowiązuje krajowe organy regulacyjne do zbadania stanu sieci szerokopasmowych i planów inwestycyjnych na ich terytorium, co pozwoli im lepiej uwzględniać uwarunkowania geograficzne w analizach rynkowych. Krajowe organy regulacyjne muszą również identyfikować tzw. „obszary wykluczenia cyfrowego”, na których żaden operator ani organ publiczny nie wdrożył ani nie planuje wdrożyć sieci o bardzo dużej przepustowości ani też nie przeprowadził znaczącej modernizacji lub rozbudowy swojej dotychczasowej sieci w celu uzyskania wydajności pod względem prędkości pobierania danych na poziomie przynajmniej 100 Mb/s, ani nie planują takiej modernizacji lub rozbudowy. Mogą one opublikować wykaz zidentyfikowanych obszarów wykluczenia cyfrowego i wystosować w odniesieniu do nich zaproszenie do składania wniosków, aby propagować na tych obszarach wdrażanie sieci o bardzo dużej przepustowości.

W art. 72 precyzuje się okoliczności, w jakich można przyznać elastyczność w ustalaniu cen operatorom o znaczącej pozycji rynkowej bez szkody dla konkurencji. Elastyczność w ustalaniu cen może być korzystna dla podmiotów inwestujących w nowe sieci, pod warunkiem że nie hamuje rozwoju konkurencji na rynku detalicznym.

Art. 74 wraz z załącznikiem IV wprowadza przepisy ułatwiające komercyjne dzielone inwestycje w nową infrastrukturę i wyciąganie niezbędnych konsekwencji prawnych. Współdzielenie nowych elementów sieci przez właściciela sieci o znaczącej pozycji rynkowej i podmioty ubiegające się o dostęp sprawia, że podział ryzyka jest większy w porównaniu do tradycyjnych produktów dostępu, a także może stanowić trwalszą podstawę dla zrównoważonej konkurencji, jeżeli spełnione są odpowiednie warunki dotyczące kształtu wspólnej inwestycji. Powinno to pozwolić na dostosowanie regulowanego dostępu, umożliwiając wszystkim współinwestorom korzystanie z przewagi wynikającej z pozycji pioniera na rynku w stosunku do innych przedsiębiorstw. Nadal wskazane może być zapewnienie ciągłej dostępności regulowanych produktów dostępu dla przedsiębiorstw nieuczestniczących w inwestycji, do poziomu przepustowości, który był dostępny przed dokonaniem inwestycji.

Art. 77 przewiduje uproszczony model regulacyjny dla sieci o charakterze wyłącznie hurtowym i znaczącej pozycji rynkowej, ograniczający się do sprawiedliwych, rozsądnych i niedyskryminacyjnych zasad dostępu oraz, w razie potrzeby, podlegający procedurze rozstrzygania sporów. Aby sieć była postrzegana jako sieć o charakterze rzeczywiście „wyłącznie hurtowym”, musi ona spełniać rygorystyczne warunki – przepisy te mogą być właściwe w szczególności dla lokalnych sieci o bardzo dużej przepustowości, które mogą mimo to zostać uznane w przyszłości za sieci mające znaczącą pozycję rynkową. Art. 76 zawiera uściślenie procedury dobrowolnego podziału, wprowadzając pewność prawa dzięki zobowiązaniom podejmowanym przez operatora przechodzącego procedurę podziału.

Wreszcie art. 78 precyzuje rolę, jaką mają odgrywać krajowe organy regulacyjne wspierające operatorów o znaczącej pozycji rynkowej, którzy migrują z dotychczasowych do nowych sieci (np. przy wyłączaniu tradycyjnych sieci miedzianych), jako środka służącego dalszemu wspieraniu przechodzenia na nowe sieci.

Zmiany dotyczące zarządzania widmem:

W art. 45 sprecyzowano ogólne cele i zasady, jakimi mają się kierować państwa członkowskie przy zarządzaniu widmem na poziomie krajowym. Dotyczą one spójności i proporcjonalności procedur udzielania zezwoleń, dużej wagi zapewnienia odpowiedniego zasięgu, ograniczeń czasowych w przypadku udostępnienia widma, zapobiegania transgranicznym lub szkodliwym zakłóceniom, ustanowienia zasady „wykorzystaj lub strać” oraz wspierania wspólnego wykorzystania widma, jak również handlu częstotliwościami i dzierżawienia ich. W artykule tym określono także mechanizm umożliwiający tymczasowe alternatywne wykorzystanie zharmonizowanego widma podlegające jasno określonym warunkom.

Art. 46 nadaje większe znaczenie ogólnym zezwoleniom w stosunku do zezwoleń indywidualnych, jak również wspólnemu korzystaniu z częstotliwości zgodnie z prawem Unii, aby zagwarantować, że organy krajowe opracują w przyszłości modele zezwoleń najlepiej dostosowane do rozwijających się sieci 5G. Przewiduje on również nadanie Komisji uprawnień do przyjmowania wiążących środków w celu osiągnięcia spójności różnych typów systemów zezwoleń.

Art. 47 określa warunki wydawania zezwoleń związane z ogólnym zezwoleniem na korzystanie z częstotliwości radiowych oraz prawami ich użytkowania i przewiduje wprowadzenie przez Komisję środków wykonawczych w celu osiągnięcia spójności niektórych warunków, takich jak kryteria określania i mierzenia zobowiązań dotyczących zasięgu, których znaczenie wzrosło, ponieważ stanowią element wydajności widma. W przepisach tych położono również nacisk na takie obowiązki, jak współdzielenie infrastruktury, w celu poprawy połączeń u użytkowników końcowych, zwłaszcza na obszarach mniej zaludnionych.

Art. 48–54 odnoszą się do kluczowych aspektów zezwoleń na użytkowanie widma w celu zwiększenia spójności praktyk państw członkowskich, takich jak (i) minimalny okres obowiązywania zezwolenia (25 lat); (ii) jasna i prostsza procedura handlu częstotliwościami i ich dzierżawy, (iii) obiektywne kryteria do spójnego stosowania na podstawie prawa konkurencji w odniesieniu do środków wspierania konkurencji, takich jak limity widma, rezerwacja widma dla nowych podmiotów i zobowiązania dotyczące hurtowego dostępu; (iv) procedury w celu zwiększenia spójności i przewidywalności przy przyznawaniu i odnawianiu indywidualnych praw użytkowania widma; (v) jaśniejsze warunki ograniczania i wycofywania obecnych uprawnień, w tym na podstawie zasady „wykorzystaj lub strać” i zwiększonych uprawnień organów krajowych w zakresie egzekwowania przepisów. Artykuły te przewidują również uprawnienia Komisji do przyjmowania środków w celu ustanowienia wspólnych maksymalnych terminów zezwolenia na stosowanie zharmonizowanego widma we wszystkich państwach członkowskich oraz terminów koordynacji głównych elementów procedur selekcji i ustalania kryteriów ich projektowania.

Art. 55 i 56 upraszczają warunki dostępu do lokalnej sieci radiowej, aby zaspokoić rosnący popyt na połączenia, a także warunki wdrażania i dostarczania dostępu do mobilnych usług szerokopasmowych (nadajniki o małej mocy) w celu zmniejszenia kosztów wdrażania bardzo gęstych sieci.

W art. 28 określono obowiązek koordynacji między państwami członkowskimi w celu rozwiązywania – z udziałem Zespołu ds. Polityki Spektrum Radiowego – problemów związanych z transgranicznymi zakłóceniami, a także nadano Komisji uprawnienia wykonawcze do przyjmowania wiążących środków w celu rozwiązywania transgranicznych sporów przy uwzględnieniu w możliwie najszerszym zakresie opinii Zespołu ds. Polityki Spektrum Radiowego.

Wniosek nadaje krajowym organom regulacyjnym uprawnienia w odniesieniu do rynkowych i gospodarczych regulacyjnych aspektów przydziału widma dla usług łączności elektronicznej. Krajowe organy regulacyjne są również właściwe do podejmowania decyzji o nałożeniu wyjątkowych środków dotyczących współdzielenia sieci/widma i roamingu krajowego w celu wyeliminowania białych plam w łączności. Krajowe organy regulacyjne muszą opierać swoje działania w tej dziedzinie na solidnej analizie gospodarczej i badaniu konkurencyjnych rynków. Aby zapewnić jednolite stosowanie w całej Unii warunków przydziału, które mają wpływ na warunki gospodarcze, rynkowe i warunki konkurencji i tym samym na funkcjonowanie rynku, w art. 35 przewidziano mechanizm wzajemnej oceny, aby BEREC oceniał rynkowe i gospodarcze regulacyjne aspekty krajowych projektów przydziału widma i aby wydawał niewiążące opinie.

Art. 37 wprowadza zasady ułatwiające państwom członkowskim dobrowolne stosowanie procedur przydziału w całej UE lub w kilku krajach.

Zmiany w systemie usługi powszechnej:

Wniosek ma na celu modernizację systemu usługi powszechnej poprzez zniesienie obowiązku zapewnienia na poziomie UE tradycyjnych usług (publicznych automatów telefonicznych, pełnych spisów numerów telefonicznych i usług biura numerów) i skupienie się na podstawowym powszechnym dostępie do sieci szerokopasmowych, który byłby określany poprzez odniesienie do dynamicznego podstawowego wykazu usług dostępnych za pośrednictwem łącza szerokopasmowego. Działania państw członkowskich powinny koncentrować się na przystępności cenowej dostępu do sieci, a nie na wdrażaniu sieci, do którego służą lepsze narzędzia.

Przystępność cenową usługi powszechnej należy zapewnić co najmniej w lokalizacji stacjonarnej, ale państwa członkowskie będą miały możliwość rozszerzenia takich środków na usługi łączności ruchomej w przypadku użytkowników będących w najbardziej niekorzystnej sytuacji.

Art. 79 nakłada na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia wszystkim użytkownikom końcowym dostępu do przystępnych cenowo usług szerokopasmowego funkcjonalnego dostępu do internetu i łączności głosowej przynajmniej w lokalizacji stacjonarnej. Aby zapewnić przystępność cenową, przepisy art. 80 upoważniają państwa członkowskie do wymagania od przedsiębiorstw specjalnych opcji taryfowych dla użytkowników końcowych określonych jako mający niskie dochody lub szczególne potrzeby społeczne lub do zapewnienia tym użytkownikom końcowym bezpośredniego wsparcia. Przepisy te ustanawiają też prawo do zawarcia umowy dla konsumentów korzystających ze specjalnych taryf powszechnych.

Chociaż działania państw członkowskich powinny koncentrować się na przystępności cenowej dostępu do sieci, a nie na wdrażaniu sieci, art. 81 pozwala państwu członkowskiemu włączyć zapewnienie dostępu do sieci w lokalizacji stacjonarnej (dostępność) w zakres działań, jeżeli wykaże ono, że takiego dostępu nie można zapewnić w normalnych warunkach handlowych lub za pomocą innych narzędzi polityki publicznej, jakimi dysponuje.

Uznając potrzebę elastyczności, pozwalającej uwzględnić różne uwarunkowania krajowe, art. 82 umożliwia państwom członkowskim utrzymanie na poziomie krajowym obowiązku świadczenia usług, które obecnie są objęte w UE obowiązkiem świadczenia usługi powszechnej, takich jak automaty telefoniczne, spisy numerów telefonicznych i biura numerów, jeżeli taka potrzeba została należycie wykazana i pod warunkiem że dostosują one również system finansowania.

Art. 85 stanowi, że usługa powszechna powinna być finansowana z budżetu ogólnego, a nie, jak dotąd, z sektorowych programów finansowania.

Zmiany w przepisach dotyczących usług i ochrony użytkowników końcowych:

Aby odzwierciedlić rozwój sytuacji rynkowej i regulacyjnej w ostatnich latach oraz ciągłą potrzebę wprowadzania przepisów sektorowych, w art. 2 ust. 4 zmieniono definicję pojęcia „usługa łączności elektronicznej”. Przepis ten obejmuje trzy kategorie usług: (i) usługę dostępu do internetu, (ii) usługę łączności interpersonalnej obejmującą dwie podkategorie: usługę wykorzystującą numery oraz niewykorzystującą numerów, oraz (iii) usługi polegające całkowicie lub głównie na przekazywaniu sygnałów, takie jak usługi transmisji używane do łączności M2M i do nadawania. Wielu przepisów dotyczących użytkowników końcowych będzie miało zastosowanie jedynie do usług dostępu do internetu oraz do usług łączności interpersonalnej wykorzystujących numery.

Usługi łączności interpersonalnej niewykorzystujące numerów będą podlegać zobowiązaniom wyłącznie wówczas, gdy interesy porządku publicznego wymagają zastosowania szczególnych obowiązków regulacyjnych, które mają być stosowane do wszystkich rodzajów usług łączności interpersonalnej, bez względu na to, czy wykorzystują one numery. Odnosi się to w szczególności do przepisów dotyczących bezpieczeństwa (art. 40). Ponadto w razie rzeczywistego zagrożenia dla łączności typu koniec-koniec lub dla skutecznego dostępu do służb ratunkowych Komisja może stwierdzić konieczność wprowadzenia środków zapewniających interoperacyjność, np. zainicjowania procesu normalizacji. Takie normy mogłyby nakładać w razie potrzeby krajowe organy regulacyjne (art. 59).

Proponowane przepisy zmniejszają obciążenie regulacyjne dzięki zniesieniu obowiązków regulacyjnych w przypadkach, gdy nie są już one potrzebne lub są odpowiednio uwzględnione w ogólnym prawie konsumenckim. Jednym z najlepszych przykładów jest zniesienie uprawnień krajowych organów regulacyjnych do bezpośredniego narzucania cen detalicznych operatorom o znaczącej pozycji rynkowej (uchylenie art. 17 dyrektywy o usłudze powszechnej). Również niektóre przepisy dotyczące umów, przejrzystości, równego dostępu dla użytkowników niepełnosprawnych, usług spisu abonentów i interoperacyjności konsumenckich urządzeń cyfrowych zostały uproszczone i częściowo usunięte, ze względu na ich nakładanie się z przepisami horyzontalnymi lub inne zbędne zapisy (art. 95–98 i 103–105).

Przewiduje się niewielką liczbę nowych przepisów mających na celu sprostanie nowym wyzwaniom, np. poprawę czytelności umów dzięki streszczeniom najważniejszych informacji umownych, zapewnienie narzędzi kontroli zużycia w celu informowania użytkowników końcowych o bieżącym wykorzystaniu limitu połączeń, udoskonalenie przepisów dotyczących narzędzi porównywania cen i jakości, zasad zmiany dostawcy w przypadku pakietów w celu uniknięcia efektu uzależnienia od jednego dostawcy (kluczowe przepisy sektorowe, takie jak zasady dotyczące maksymalnego okresu obowiązywania umowy i praw do rozwiązania umowy, miałaby zastosowanie do całego pakietu) oraz przepis zakazujący dyskryminacji ze względu na przynależność państwową lub państwo zamieszkania (art. 92, 95, 96, 98 i 100).

Chociaż istnieje ogólny maksymalny okres obowiązywania umowy o świadczenie usług, wynoszący 2 lata, odrębne umowy z użytkownikami końcowymi są dopuszczone jako środek upraszczający zwrot nakładów na stworzenie fizycznego połączenia oraz wspieranie rozwoju sieci poprzez ratalne wpłaty na rzecz kosztów inwestycji w sieć (metoda „zagregowanego popytu”) (art. 98).

Zmiany w przepisach dotyczących numeracji

W celu rozwiązania problemów związanych z konkurencją na rynku M2M (przede wszystkim z uzależnieniem od danego operatora) wniosek upoważnia krajowe organy regulacyjne do przydzielania numerów przedsiębiorstwom innym niż podmioty udostępniające sieci i usługi łączności elektronicznej, lecz ich do tego nie zobowiązuje (art. 88). W tym samym artykule wymaga się również od krajowych organów regulacyjnych przeznaczenia pewnych zasobów numeracyjnych do eksterytorialnego stosowania krajowych numerów w obrębie UE, co ma służyć zaspokajaniu rosnącego popytu na takie eksterytorialne wykorzystanie zasobów numeracyjnych, w szczególności do łączności maszyna-maszyna.

Jeśli chodzi o przepisy dotyczące zharmonizowanych numerów na potrzeby usług o walorze społecznym, w dalszym ciągu kładzie się nacisk na skuteczne wprowadzenie europejskiego numeru interwencyjnego w sprawie zaginionych dzieci (art. 90), podczas gdy ogólne zasady dotyczące numerów rozpoczynających się od 116 nadal opierają się na decyzji Komisji 2007/116/WE. Z powodu braku zapotrzebowania na europejską przestrzeń numeracji telefonicznej w ostatnich latach skreślono odpowiedni przepis (art. 27 dyrektywy o usłudze powszechnej).

Zmiany w przepisach dotyczących łączności w sytuacjach nadzwyczajnych:

Wprowadza się pewność prawa, jeśli chodzi o dostęp do służb ratunkowych dla wszystkich dostawców usług łączności interpersonalnej wykorzystującej numery. Na podstawie proponowanych przepisów dotychczasowy mandat Komisji do wprowadzenia technicznych środków wykonawczych zastępuje się uprawnieniem do przyjmowania aktów delegowanych, aby w sposób spójny w całej UE zapewnić łatwy dostęp do jednolitego europejskiego numeru alarmowego 112 pod względem lokalizacji osoby dzwoniącej, przekierowywania połączeń do „publicznych punktów przyjmowania zgłoszeń o wypadkach” i dostępu dla niepełnosprawnych użytkowników końcowych. Takie podejście zapewnia wprowadzenie i funkcjonowanie transgranicznych rozwiązań technicznych umożliwiających łączność w sytuacjach nadzwyczajnych (art. 102).

Zmiany w zakresie zarządzania:

Art. 5, 6 i 8 zwiększają rolę niezależnych krajowych organów regulacyjnych, ustanawiając minimalny zbiór kompetencji tych organów w całej UE, oraz zaostrzają wymogi dotyczące ich niezależności, wprowadzając wymogi dotyczące ich powoływania i obowiązki sprawozdawcze.

Art. 12 wprowadza pewne zmiany w procedurze wydawania ogólnego zezwolenia. Operatorzy powinni składać zgłoszenia do BEREC, który ma działać jako pojedynczy punkt kontaktowy i przekazywać zgłoszenia do odpowiednich krajowych organów regulacyjnych. BEREC powinien utworzyć rejestr na poziomie UE.

Art. 27 przewiduje procedurę rozstrzygania sporów transgranicznych między przedsiębiorstwami i zwiększa rolę BEREC, z którym krajowe organy regulacyjne mają obowiązek się konsultować.

Art. 33 przewiduje system „podwójnego zabezpieczenia”, w przypadkach gdy BEREC i Komisja uzgodnią swoje stanowisko wobec projektu środków naprawczych zaproponowanego przez krajowy organ regulacyjny i zgłoszonego do Komisji i BEREC zgodnie z art. 32. W takich przypadkach Komisja może zażądać od tego organu, aby zmienił lub wycofał dany projekt środka i, w razie potrzeby, ponownie zgłosił jej swoją analizę rynkową.

ê 2002/19/WE (dostosowany)

2016/0288 (COD)

Wniosek

DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie dostępu do sieci łączności elektronicznej i urządzeń towarzyszących oraz wzajemnych połączeń (dyrektywa o dostępie) Ö ustanawiająca Europejski kodeks łączności elektronicznej Õ

(Wersja przekształcona)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską Ö o funkcjonowaniu Unii Europejskiej Õ, w szczególności jego art. 95 Ö 114 Õ,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 12 ,

uwzględniając opinię Komitetu Regionów 13 ,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

ê

(1)Dyrektywa 2002/19/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 14 , dyrektywa 2002/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 15 , dyrektywa 2002/21/EC Parlamentu Europejskiego i Rady 16 i dyrektywa 2002/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 17 zostały znacząco zmienione. Ze względu na konieczność dalszych zmian, dla zachowania przejrzystości, dyrektywy te należy przekształcić.

ê 2002/21/WE motyw 1 (dostosowany)

Obecne unormowania ramowe w dziedzinie telekomunikacji odniosły sukces w tworzeniu warunków dla wdrażania efektywnej konkurencji w sektorze telekomunikacji w okresie przechodzenia od monopoli do pełnej konkurencji.

ê 2002/21/WE motyw 2 (dostosowany)

Dnia 10 listopada 1999 r. Komisja przedstawiła Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu oraz Komitetowi Regionów komunikat pt. „Ku nowym unormowaniom ramowym w dziedzinie infrastruktury łączności elektronicznej i usług z nią związanych — przegląd komunikatów z 1999 r.”. W powyższym komunikacie Komisja dokonała przeglądu istniejących ram prawnych z zakresu telekomunikacji, wypełniając swój obowiązek wynikający z art. 8 dyrektywy Rady 90/387/EWG z dnia 28 czerwca 1990 r. w sprawie ustanowienia rynku wewnętrznego dla usług telekomunikacyjnych poprzez wdrożenie zasady otwartej sieci 18 . Ponadto przedstawiła szereg propozycji dotyczących polityki wprowadzenia nowych ram prawnych w dziedzinie infrastruktury łączności elektronicznej i usług z nią związanych, przekazując je do publicznej konsultacji.

ê 2002/21/WE motyw 3 (dostosowany)

Dnia 26 kwietnia 2000 r. Komisja przedstawiła Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komitetowi Ekonomiczno Społecznemu oraz Komitetowi Regionów komunikat w sprawie wyników publicznej konsultacji na temat przeglądu komunikatów z 1999 r. oraz kierunków planowanych unormowań prawnych. Komunikat ten zawierał streszczenie wyników publicznej konsultacji oraz określił kierunki planowanych unormowań prawnych w dziedzinie infrastruktury łączności elektronicznej i usług z nią związanych.

ê 2002/21/WE motyw 4 (dostosowany)

Rada Europejska zebrana w Lizbonie a w dniach 23–24 maja 2000 r. zwróciła uwagę na rozwój, konkurencyjność oraz zdolność do generowania miejsc pracy związane z procesem przechodzenia do gospodarki cyfrowej opartej na specjalistycznej wiedzy. W szczególności wskazano na znaczenie dla europejskiej przedsiębiorczości i obywateli Europy dostępu do niedrogiej infrastruktury o światowych normach oraz do szerokiej gamy usług w dziedzinie łączności.

ê 2009/136/WE motyw 1 (dostosowany)

ð nowy

(2) Funkcjonowanie pięciu dyrektyw, które stanowią Ö stanowią część Õ obowiązująceych ramy regulacyjnyche dla sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywa 2002/19/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie dostępu do sieci łączności elektronicznej i urządzeń towarzyszących oraz wzajemnych połączeń (dyrektywa o dostępie) 19 , dyrektywa 2002/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywa o zezwoleniach) 20 , dyrektywa 2002/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywa ramowa) 21 , dyrektywa 2002/22/WE (dyrektywa o usłudze powszechnej) 22 oraz dyrektywa 2002/58/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (dyrektywa o prywatności i łączności elektronicznej) 23 (zwane razem „dyrektywą ramową i dyrektywami szczegółowymi”), podlega okresowemu przeglądowi przeprowadzanemu przez Komisję w szczególności w celu określenia potrzeby zmiany w świetle rozwoju techniki i sytuacji rynkowej ð  24  ï.

ò nowy

(3)W strategii jednolitego rynku cyfrowego Komisja podkreśliła, że przegląd ram regulacyjnych sektora telekomunikacyjnego będzie dotyczyć głównie środków mających na celu zachęcanie do inwestycji w szybkie sieci szerokopasmowe, zapewnienie spójnego podejścia w ramach jednolitego rynku do polityki widma radiowego i zarządzania widmem, ustanowienie warunków do funkcjonowania prawdziwego jednolitego rynku dzięki przezwyciężeniu fragmentacji regulacyjnej, zapewnienie równych warunków działania wszystkim uczestnikom rynku i spójnego stosowania przepisów, a także zapewnienie większej skuteczności regulacyjnych ram instytucjonalnych.

(4)Niniejsza dyrektywa jest częścią przeglądu sprawności regulacyjnej, którego zakres obejmuje cztery dyrektywy (ramową i dyrektywy o zezwoleniach, o dostępie i o usłudze powszechnej) oraz jedno rozporządzenie (rozporządzenie BEREC 25 ) Każda z dyrektyw zawiera obecnie środki mające zastosowanie do podmiotów dostarczających sieci i świadczących usługi łączności elektronicznej, co odpowiada historii regulacyjnej sektora, zgodnie z którą przedsiębiorstwa były zintegrowane pionowo, tj. zarówno dostarczały sieci, jak i świadczyły usługi. Przegląd stanowi okazję do przekształcenia czterech dyrektyw w celu uproszczenia obecnej struktury, a tym samym zwiększenia jej spójności i dostępności, zgodnie z celem w zakresie sprawności regulacyjnej. Daje on również możliwość dostosowania tej struktury do nowych realiów rynkowych, gdzie świadczenie usług łączności nie musi być już powiązane z dostarczaniem sieci. Zgodnie z porozumieniem międzyinstytucjonalnym z dnia 28 listopada 2001 r. w sprawie bardziej uporządkowanego wykorzystania techniki przekształcania aktów prawnych przekształcenie polega na przyjęciu nowego aktu prawnego, który stanowi scalenie w jednym tekście zarówno zmian merytorycznych, które wprowadza się do wcześniejszego aktu, jak i niezmienionych przepisów tego aktu. Wniosek dotyczący przekształcenia obejmuje zmiany merytoryczne, które wprowadza się do wcześniejszego aktu, a na drugim poziomie zawiera kodyfikację niezmienionych przepisów wcześniejszego aktu z tymi merytorycznymi zmianami.

ê 2002/20/WE motyw 3 (dostosowany)

(5)Celem Nniniejszaej dyrektyway jest Ö powinna Õ stworzyćenie ramy prawneych dla zapewnienia swobody w zakresie udostępniania sieci i usług łączności elektronicznej, podlegająceych wyłącznie warunkom określonym w niniejszej dyrektywie oraz ograniczeniom zgodnie z art. 46 Ö 52 Õ ust. 1 Traktatu, a w szczególności środkomami podejmowanymi w związku z polityką państwową, bezpieczeństwem publicznym oraz zdrowiem publicznym.

ê 2002/21/WE motyw 7 (dostosowany)

ð nowy

(6)Postanowienia Ö Przepisy Õ niniejszej dyrektywy oraz szczegółowych dyrektyw w niczym nie uchybiają Ö pozostają bez uszczerbku dla Õ uprawnieńniom każdego z państw członkowskich do podejmowania środków ð uzasadnionych na podstawie postanowień art. 87 i 45 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, ï mających na celu zapewnienie ochrony jego podstawowych interesów w zakresie bezpieczeństwa, zapewnieniea porządku publicznego ð , moralności publicznej ï i bezpieczeństwa publicznego oraz umożliwienie prowadzenia dochodzeń, wykrywania czy ścigania przestępstw

(7)Konwergencja sektorów telekomunikacji, mediów i technologii informacyjnych oznacza, iż wszelkie sieci i usługi związane z przekazywaniem informacji ð łącznością elektroniczną ï powinny zostać objęte, Ö w miarę możliwości Õ, jednolitymi Ö Europejskim kodeksem łączności elektronicznej ustanowionym jedną dyrektywą, z wyjątkiem kwestii, które można lepiej regulować bezpośrednio za pomocą stosownych przepisów przyjętych w drodze rozporządzeń Õunormowaniami prawnymi. Na takie ramy prawne składają się postanowienia niniejszej dyrektywy oraz czterech dyrektyw szczegółowych: dyrektywy 2002/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywa o zezwoleniac) 26 , dyrektywy 2002/19/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie dostępu do sieci łączności elektronicznej i urządzeń towarzyszących oraz wzajemnych połączeń (dyrektywa o dostępi) 27 , dyrektywy 2002/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie usługi powszechnej i związanych z sieciami i usługami łączności elektronicznej praw użytkowników (dyrektywa o usłudze powszechnej) 28 , dyrektywy 97/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. dotyczącej przetwarzania danych osobowych oraz ochrony prywatności w sektorze telekomunikacyjnym 29 (zwane dalej „dyrektywami szczegółowymi”). Konieczne jest oddzielenie unormowańÖ regulacji Õ dotyczących sposobów przekazywania informacji ð sieci i usług łączności elektronicznej ï od unormowańÖ regulacji Õ dotyczących ich treści. Powyższye ramy prawne Ö kodeks Õ nie obejmujeą więc zagadnień związanych z treścią usług świadczonych za pośrednictwem sieci łączności elektronicznej przy wykorzystaniu usług łączności elektronicznej, takich jak zagadnienia treści nadawanych programów, usług finansowych lub niektórych usług społeczeństwa informacyjnego i dlatego nie stoiją one w sprzeczności ze środkami podejmowanymi przez WspólnotęÖ Unię Õ lub na szczeblu krajowym w odniesieniu do takich usług, zgodnie z przepisami prawa wspólnotowegoÖ unijnego Õ i w celu promowania kulturowej i językowej różnorodności oraz ochrony pluralizmu w mediach. Treść programów telewizyjnych stanowi przedmiot unormowańÖ uregulowań Õ zawartych w dyrektywie Rady 89/552/EWG z dnia 3 października 1989 r. w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich dotyczących wykonywania telewizyjnej działalności transmisyjnej 30 dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/13/UE 31 . ð Regulacje polityki audiowizualnej i treści audiowizualnych mają na celu osiągnięcie celów leżących w ogólnym interesie, takich jak wolność słowa, pluralizm mediów, bezstronność, różnorodność kulturowa i językowa, włączenie społeczne, ochrona konsumentów oraz małoletnich. ï Oddzielenie unormowań Ö uregulowań Õ dotyczących sposobów przekazywania informacji ð łączności elektronicznej ï od unormowańÖ uregulowań Õ dotyczących ich treści nie stoi jednak na przeszkodzie uwzględnianiu występujących pomiędzy nimi powiązań, w szczególności w celu zapewnienia pluralizmu mediów, różnorodności kulturowej i ochrony konsumentówa.

ê 2002/21/WE motyw 8 (dostosowany)

ð nowy

(8)Niniejsza dyrektywa nie obejmuje swoim zakresem kwestii związanych z urządzeniami, które są przedmiotem dyrektywy 1999/5/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 1999 r. w sprawie urządzeń radiowych i końcowych urządzeń telekomunikacyjnych oraz wzajemnego uznawania ich zgodności; 32  ð wpływa na stosowanie przepisów dyrektywy 2014/53/UE do urządzeń radiowych ï, jednakże obejmuje swoim zakresem wyposażenie konsumentaÖ urządzenia konsumenckie Õ używane w związku z telewizją cyfrową.

ê 2009/140/WE motyw 11, (dostosowany)

ð nowy

(9) Aby umożliwić krajowym organom regulacyjnym osiągnięcie celów wyznaczonych w Ö niniejszej Õ dyrektywieramoweji w dyrektywach szczegółowych – w szczególności celów dotyczących Ö pełnej Õ interoperacyjności typu koniec-koniec – zakres stosowania dyrektywy ramowejÖ powinien obejmować Õnależy rozszerzyć w taki sposób, aby objął niektóre aspekty urządzeń radiowych oraz końcowych urządzeń telekomunikacyjnychokreślonych wdyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 1999/5/WE z dnia 9 marca 1999 r. w sprawie urządzeń radiowych i końcowych urządzeń telekomunikacyjnych oraz wzajemnego uznawania ich zgodności 33  Ö dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/53/UE 34  Õ orazsprzęt konsumencki Ö urządzenia konsumenckie Õ wykorzystywaney w telewizji cyfrowej, w celu ułatwienia dostępu użytkownikom niepełnosprawnym. ð Istotne jest, aby organy regulacyjne zachęcały operatorów sieciowych oraz producentów urządzeń do współpracy celem ułatwiania niepełnosprawnym użytkownikom dostępu do usług łączności elektronicznej. Chociaż użytkowanie widma na zasadzie niewyłączności do celów korzystania z końcowych urządzeń radiowych na własne potrzeby nie wiąże się z działalnością gospodarczą, powinno ono również podlegać przepisom niniejszej dyrektywy, co będzie gwarancją skoordynowanego podejścia do systemu zezwoleń. ï

ê 2002/21/WE motyw 6 (dostosowany)

Polityka audiowizualna oraz uregulowania prawne dotyczące treści programów będą wprowadzane przy uwzględnieniu ogólnych interesów, takich jak wolność słowa, pluralizm mediów, bezstronność, różnorodność kulturowa i lingwistyczna, społeczna asymilacja, ochrona konsumenta oraz małoletnich. Komunikat Komisji „Zasady i kierunki polityki audiowizualnej Wspólnoty w dobie łączności cyfrowej” oraz konkluzje Rady z dnia 6 czerwca 2000 r. nawiązujące do powyższego komunikatu określają podstawowe zadania, które winny być realizowane przez Wspólnotę w ramach jej polityki audiowizualnej.

ê 2002/22/WE motyw 50 (dostosowany)

Przepisy niniejszej dyrektywy nie powstrzymują Państw Członkowskich przed podejmowaniem środków uzasadnionych względami określonymi w art. 30 i 46 Traktatu, w szczególności względami bezpieczeństwa publicznego, polityki publicznej i moralności publicznej.

ê 2002/21/WE motyw 9 (dostosowany)

Usługi społeczeństwa informacyjnego są przedmiotem unormowań dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego, w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywa o handlu elektronicznym) 35 .

ê 2002/21/WE motyw 10 (dostosowany)

ð nowy

(10)Definicja „społeczeństwa informacyjnego” zawarta w art. 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych oraz zasady usług społeczeństwa informacyjnego 36 , odnosi się do szeroko pojętej działalności gospodarczej, która może być prowadzona on-line. Większa część takiej działalności nie jest objęta zakresem niniejszej dyrektywy, albowiem działalność ta nie polega w całości czy w przeważającej części na przekazywaniu sygnałów poprzez sieci łączności elektronicznej. ð Niektóre usługi łączności elektronicznej objęte niniejszą dyrektywą mogą również wchodzić w zakres definicji „społeczeństwa informacyjnego” zawartej w art. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1535 z dnia 9 września 2015 r., ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego. Przepisy regulujące usługi społeczeństwa informacyjnego mają zastosowanie do wspomnianych usług łączności elektronicznej w tych kwestiach, których nie obejmują bardziej szczegółowe przepisy mające zastosowanie do usług łączności elektronicznej w niniejszej dyrektywie lub w innych unijnych aktach prawnych. ï Ö Jednakże usługi łączności elektronicznej, takie jak Õ Uusługi w zakresie telefonii głosowej, ð usługi przekazywania wiadomości ï oraz przekazywaniapoczty elektronicznej są przedmiotem niniejszej dyrektywy. Jedno i tTo samo przedsiębiorstwo, np. podmiot świadczący usługi internetowe, może świadczyć usługi łączności elektronicznej w dwóch kategoriach, takich jak świadczenie dostępu do internetu oraz usługi nieobjęteych zakresem niniejszej dyrektywy, w tym usługi polegająceych na określaniuÖ dostarczaniu Õ treści stron internetowych ð niezwiązanych z łącznością ï.

(11)Jedno i tTo samo przedsiębiorstwo, na przykład operator telewizji kablowej, może oferować zarówno usługi łączności elektronicznej, takie jak przekazywanie sygnałów telewizyjnych, jak i usługi nie objęte zakresem niniejszej dyrektywy, takie jak rozpowszechnianie ofert dotyczących usług w zakresie nadawania audycji dźwiękowych i telewizyjnych, i tym samym dodatkowe obowiązki mogą być nakładane na takie przedsiębiorstwo w związku z jego działalnością w charakterze nadawcy albo dystrybutora, zgodnie z postanowieniaÖ przepisami Õ innymi niż te, zawarte w niniejszej dyrektywie, w niczym nie uchybiającÖ bez uszczerbku dla Õ wymogomów z listy zawartej Ö zawartych Õ w Zzałączniku I do niniejszej dyrektywy.

ò nowy

(12)Ramy regulacyjne powinny obejmować użytkowanie widma radiowego przez wszystkie sieci łączności elektronicznej, w tym nowy typ użytkowania widma radiowego na potrzeby własne przez nowe rodzaje sieci składające się wyłącznie z autonomicznych systemów ruchomych urządzeń radiowych, które są połączone za pomocą łączy bezprzewodowych bez zarządzania centralnego ani operatora sieci scentralizowanej i nie zawsze w ramach wykonywania określonej działalności gospodarczej. W powstającym obecnie środowisku łączności ruchomej piątej generacji takie sieci prawdopodobnie będą się rozwijać w szczególności poza budynkami i na drogach, na potrzeby transportu, energetyki, badań naukowych i rozwoju, e-zdrowia, ochrony publicznej i pomocy w przypadku katastrof, internetu rzeczy, łączności maszyna-maszyna i samochodów podłączonych do sieci. W związku z tym stosowanie przez państwa członkowskie na podstawie art. 7 dyrektywy 2014/53/UE dodatkowych wymogów krajowych w odniesieniu do oddawania do użytku lub użytkowania (lub obu) takich urządzeń radiowych, w celu skutecznego i wydajnego użytkowania widma oraz zapobieganiem szkodliwym zakłóceniom, powinno być zgodne z zasadami rynku wewnętrznego.

(13)Wymagania dotyczące możliwości sieci łączności elektronicznej stale rosną. Podczas gdy w przeszłości dotyczyły one głównie zwiększania szerokości pasma dostępnego ogólnie i dla poszczególnych użytkowników, obecnie na znaczeniu zyskują inne parametry, takie jak opóźnienie w sieci, dostępność i niezawodność. W reakcji na to zapotrzebowanie światłowody instalowane są coraz bliżej użytkownika, a przyszłe „sieci o bardzo dużej przepustowości” będą wymagały parametrów wydajności, które będą równoważne tym, jakie może zapewnić sieć oparta na elementach światłowodowych przynajmniej na odcinku do punktu dystrybucji w miejscu świadczenia usługi. W przypadku połączeń stacjonarnych odpowiada to wydajności sieci równoważnej tej, jaką można osiągnąć dzięki instalacji światłowodu na odcinku do budynku wielorodzinnego uznawanego za miejsce świadczenia usługi, a w przypadku połączeń mobilnych – wydajności sieci podobnej do tej, jaką można osiągnąć dzięki instalacji światłowodu na odcinku do stacji bazowej uznawanej za miejsce świadczenia usługi. Różnice w doświadczeniach użytkowników końcowych, wynikające z różnych właściwości nośników, za pomocą których sieć ostatecznie łączy się z zakończeniem sieci, nie powinny być brane pod uwagę do celów ustalania, czy daną sieć bezprzewodową można uznać za zapewniającą podobną wydajność sieciową. Zgodnie z zasadą neutralności technologicznej nie należy wykluczać innych technologii i mediów transmisyjnych, jeżeli pod względem możliwości są porównywalne z tym scenariuszem odniesienia. Uruchamianie takich „sieci o bardzo dużej przepustowości” pozwoli jeszcze zwiększyć możliwości sieci i przygotuje grunt dla rozwoju przyszłych generacji sieci ruchomych w oparciu o ulepszone interfejsy radiowe i gęstszą architekturę sieci.

ê 2009/136/WE motyw 13 (dostosowany)

ð nowy

(14)Należy dostosować definicje tak, aby były zgodne z zasadą neutralności technologicznej i zachowały aktualność w świetle rozwoju technologicznego. ð W wyniku ewolucji technologicznej i rynkowej sieci przeszły na technologię protokołu internetowego, a użytkownicy końcowi mogą wybierać spośród konkurujących ze sobą dostawców usług głosowych. Dlatego też termin „publicznie dostępne usługi telefoniczne” stosowany wyłącznie w dyrektywie 2002/22/WE i powszechnie postrzegany jako odnoszący się do tradycyjnych usług telefonii analogowej, powinien zostać zastąpiony bardziej aktualnym i neutralnym pod względem technologicznym terminem „łączność głosowa”. ï Należy przede wszystkim oddzielić warunki świadczenia usług od samych elementów składających się na definicję publicznie dostępnej usługi telefonicznejÖ łączności głosowej Õ, tj. usługi łączności elektronicznej udostępnionej publicznie do inicjowania i odbierania, bezpośrednio lub pośrednio, wywołańÖ połączeń Õ krajowych lub krajowych i międzynarodowych za pośrednictwem numeru lub numerów istniejących w krajowym lub międzynarodowym planie numeracji telefonicznej, bez względu na to, czy usługa ta opiera się na Ö technologii Õ komutacji łączy czy na technologiikomutacji pakietów. Cechą charakterystyczną takiej usługi jest jej dwukierunkowość, co pozwala obu stronom na wykonywanie połączeń. Usługa, która nie spełnia wszystkich tych warunków, np. opcja „click-through” na internetowej stronie obsługi klienta, nie jest publicznie dostępną usługą telefonicznąÖ taką usługą Õ. Publicznie dostępne usługi telefoniczneÖ Usługi łączności głosowej Õ obejmują także środki komunikacjiÖ łączności Õ przeznaczone specjalnie dla niepełnosprawnych użytkowników końcowych korzystających z usług transmisji tekstuÖ telefonów tekstowych Õ lub usług całkowitejÖ pełnej konwersacji wideo i tekstowej Õ.

ò nowy

(15)Usługi wykorzystywane do łączności oraz środki techniczne pozwalające świadczyć te usługi przeszły ogromną ewolucję. Użytkownicy końcowi coraz częściej zastępują tradycyjną telefonię głosową, wiadomości tekstowe (SMS) i usługi poczty elektronicznej funkcjonalnie równoważnymi usługami, takimi jak telefonia internetowa (VoIP), usługi przekazywania wiadomości i obsługa poczty elektronicznej przez internet. Aby zapewnić skuteczną i równą ochronę użytkowników końcowych korzystających z funkcjonalnie równoważnych usług, przyszłościowej definicji usług łączności elektronicznej nie należy opierać wyłącznie na parametrach technicznych, lecz na podejściu funkcjonalnym. Zakres niezbędnych regulacji powinien być taki, aby mogły one osiągnąć swe cele leżące w publicznym interesie. Chociaż „przekazywanie sygnałów” pozostaje istotnym parametrem określania usług wchodzących w zakres niniejszej dyrektywy, definicja powinna obejmować również inne usługi, które umożliwiają komunikację. Z punktu widzenia użytkownika końcowego nie ma znaczenia, czy dostawca sam przekazuje sygnały lub czy łączność jest zapewniona za pośrednictwem usługi dostępu do internetu. Zmieniona definicja usług łączności elektronicznej powinna zatem obejmować trzy rodzaje usług, które mogą się częściowo pokrywać, tzn. usługi dostępu do internetu zgodnie z definicją w art. 2 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2015/2120, usługi łączności interpersonalnej zdefiniowane w niniejszej dyrektywie oraz usługi polegające wyłącznie lub głównie na przekazywaniu sygnałów. Definicja usługi łączności elektronicznej powinna wyeliminować dwuznaczności zaobserwowane podczas wdrażania poprzedniej definicji i umożliwiać skalibrowane według poszczególnych przepisów stosowanie do różnych rodzajów usług określonych praw i obowiązków określonych w ramach regulacyjnych. Przetwarzanie danych osobowych przez usługi łączności elektronicznej, czy to w ramach wynagrodzenia, czy na innej zasadzie, musi być zgodne z przepisami dyrektywy 95/46/WE, która zostanie zastąpiona rozporządzeniem (UE) 2016/679 (ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych) w dniu 25 maja 2018 r. 37 . 

(16)Aby wejść w zakres definicji usługi łączności elektronicznej, usługa zazwyczaj musi być świadczona w zamian za wynagrodzenie. W gospodarce cyfrowej uczestnicy rynku coraz częściej uznają, że informacje o użytkownikach mają wartość pieniężną. Usługi łączności elektronicznej są często świadczone w zamian za świadczenie wzajemne inne niż pieniężne, np. udostępnienie danych osobowych lub innych danych. Pojęcie wynagrodzenia powinno zatem obejmować sytuacje, gdy usługodawca prosi o dane osobowe, a użytkownik końcowy aktywnie, pośrednio lub bezpośrednio, udostępnia usługodawcy takie dane, jak nazwisko lub adres e-mail. Powinno ono również obejmować przypadki, gdy usługodawca gromadzi informacje, choć użytkownik końcowy ich aktywnie nie udostępnia, np. dane osobowe, w tym adres IP, lub inne automatycznie generowane informacje, takie jak dane gromadzone i przekazywane przez pliki cookie. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie art. 57 TFUE 38 wynagrodzenie w rozumieniu Traktatu istnieje również wówczas, gdy usługodawca otrzymuje zapłatę od strony trzeciej, a nie od usługobiorcy. Pojęcie wynagrodzenia powinno zatem obejmować również sytuacje, gdy użytkownik końcowy jest wystawiony na działanie reklamy jako warunku uzyskania dostępu do usługi, lub sytuacje, gdy usługodawca uzyskuje korzyść pieniężną z danych osobowych, które zgromadził.

(17)Usługi łączności interpersonalnej są to usługi, które umożliwiają interpersonalną i interaktywną wymianę informacji, obejmujące takie usługi, jak tradycyjne połączenia głosowe między dwiema osobami, lecz również wszystkie rodzaje poczty elektronicznej, usług przekazywania wiadomości lub czatów grupowych. Usługi łączności interpersonalnej obejmują tylko łączność między skończoną, tzn. nie potencjalnie nieograniczoną, liczbą osób fizycznych, którą określa osoba wysyłająca komunikat. Łączność między osobami prawnymi powinna być objęta zakresem definicji w sytuacjach, gdy osoby fizyczne działają w imieniu tych osób prawnych lub stanowią przynajmniej jedną stronę komunikacji. Łączność interaktywna oznacza, że usługa umożliwia odbiorcy informacji odpowiedź. Usługi, które nie spełniają tych wymogów, takie jak linearne usługi medialne, wideo na żądanie, strony internetowe, sieci społecznościowe, blogi lub wymiana informacji między urządzeniami, nie powinny być uznawane za usługi łączności interpersonalnej. . W wyjątkowych okolicznościach usługi nie należy uznać za usługę łączności interpersonalnej, jeżeli narzędzie do komunikacji interaktywnej stanowi wyłącznie dodatek do innej usługi oraz z obiektywnych przyczyn technicznych nie może być użytkowane bez tej usługi głównej, a jego integracja z usługą nie służy obejściu zasad regulujących usługi łączności elektronicznej. Przykładem takiego wyjątku może być zasadniczo kanał komunikacyjny w grach internetowych, w zależności od funkcji narzędzia do komunikacji wykorzystywanego w usłudze.

(18)Usługi łączności interpersonalnej wykorzystujące numery z krajowego lub międzynarodowego planu numeracji zapewniają łączność z publiczną komutowaną siecią telefoniczną (z komutacją łączy lub pakietów). Te usługi łączności interpersonalnej wykorzystujące numery obejmują zarówno usługi, do których przydzielone są numery użytkowników końcowych do celów zapewnienia połączeń pomiędzy zakończeniami sieci, jak i usługi umożliwiające użytkownikom końcowym połączenie z osobami, którym przydzielono takie numery. Samo używanie numeru jako identyfikatora nie powinno być uznawane za jednoznaczne z używaniem numeru w celu łączenia się z publiczną komutowaną siecią telefoniczną, a zatem nie powinno, jako takie, być uznawane za wystarczające do zakwalifikowania usługi jako usługi łączności interpersonalnej wykorzystującej numery. Usługi łączności interpersonalnej niewykorzystujące numerów powinny podlegać zobowiązaniom wyłącznie wówczas, gdy interesy porządku publicznego wymagają zastosowania szczególnych obowiązków regulacyjnych, które mają być stosowane do wszystkich rodzajów usług łączności interpersonalnej, bez względu na to, czy do świadczenia usługi wykorzystywane są numery. Odmienne traktowanie usług łączności interpersonalnej wykorzystujących numery jest uzasadnione, ponieważ są one uczestnikami zagwarantowanego przez organy publiczne interoperacyjnego środowiska, a zatem również z niego korzystają.

ê 2002/22/WE motyw 6 (dostosowany)

ð nowy

(19)Urządzenie końcoweÖ Zakończenie sieci Õ stanowi granicę, do celów ustawowych, między ramami regulacyjnymi sieci i usług łączności elektronicznej iÖ a Õ prawodawstwem dotyczącym Ö końcowych urządzeń telekomunikacyjnych Õtelekomunikacyjnych urządzeń końcowych. Określenie umiejscowienia urządzenia końcowegoÖLokalizacja zakończenia sieciÕ jest obowiązkiem krajowych władz ustawodawczychÖ organów regulacyjnych Õgdzie konieczne — na podstawie propozycji złożonej przez odpowiednie przedsiębiorstwa.ð W świetle praktyki krajowych organów regulacyjnych i z uwagi na zróżnicowanie stacjonarnych i bezprzewodowych topologii sieci, Organ Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej (BEREC) powinien, w ścisłej współpracy z Komisją, przyjąć wytyczne dotyczące identyfikacji zakończenia sieci, zgodnie z przepisami niniejszej dyrektywy, w różnych konkretnych okolicznościach. ï

ò nowy

(20)Rozwój technologiczny umożliwia użytkownikom końcowym dostęp do służb ratunkowych nie tylko za pomocą połączeń głosowych, lecz również z wykorzystaniem innych usług łączności interpersonalnej. Pojęcie zgłoszenia alarmowego powinno zatem dotyczyć wszystkich tych usług łączności interpersonalnej, które umożliwiają taki dostęp do służb ratunkowych. Opiera się ono na elementach systemów alarmowych już uwzględnionych w przepisach Unii, czyli pojęciach „publicznego punktu przyjmowania zgłoszeń o wypadkach” (PSAP) i „najwłaściwszego PSAP” 39 , oraz na pojęciu „służb ratunkowych” 40 .

ê 2002/21/WE motyw 16 (dostosowany)

ð nowy

(21)Krajowe organy regulacyjne ð i inne właściwe organy ï powinny mieć określone w harmonijny sposób cele i zasady, na których się będą opierać Ö ich prace, Õ oraz powinny, w razie potrzeby, koordynować swoje działania z działaniami organów regulacyjnychinnych państw członkowskich ð i z działaniami BEREC ï przy realizacji zadań wynikających z niniejszych unormowańÖ regulacji Õ ramowych.

ê 2002/21/WE motyw 17 (dostosowany)

ð nowy

(22)Działania podejmowane przez krajowe organy regulacyjne ð właściwe organy ï na mocy niniejszej dyrektywyi dyrektyw szczegółowych przyczyniają się do realizacji w szerszym zakresie polityki w dziedzinie kultury, zatrudnienia, ochrony środowiska, spójności społecznej oraz Ö zagospodarowania przestrzennego Õplanowania przestrzennego miast i wsi.

ò nowy

(23)Aby przełożyć cele polityczne strategii jednolitego rynku cyfrowego na język regulacji, ramy regulacyjne, oprócz obecnych trzech celów głównych wspierania konkurencji, rynku wewnętrznego i interesów użytkowników końcowych, powinny wyznaczać dodatkowy cel dotyczący łączności, sformułowany w postaci oczekiwanych wyników: powszechnego dostępu do mechanizmów transmisji danych o bardzo dużej przepustowości, obejmujących zarówno łączność stacjonarną, jak i ruchomą dla wszystkich obywateli Unii i unijnych przedsiębiorstw, oraz upowszechnienia popytu na te udogodnienia, z zapewnieniem rozsądnych cen i możliwości wyboru dzięki skutecznej i uczciwej konkurencji, wydajnym inwestycjom i otwartym innowacjom, wydajnemu wykorzystaniu widma, wspólnym przepisom i przewidywalnym podejściom regulacyjnym na rynku wewnętrznym, a także niezbędnym przepisom sektorowym chroniącym interesy obywateli. Dla państw członkowskich, krajowych organów regulacyjnych i innych właściwych organów oraz zainteresowanych podmiotów ten cel łączności oznacza, z jednej strony, dążenie do zapewnienia sieci o największej przepustowości i stabilnych pod względem ekonomicznym usług na danym obszarze, a z drugiej strony – dążenie do spójności terytorialnej rozumianej jako zbieżność pod względem przepustowości dostępnej na różnych obszarach.

ê 2002/21/WE motyw 18 (dostosowany)

ð nowy

(24)Nałożony na Ö Zasada, że Õ państwa członkowskie ð powinny stosować prawo Unii w sposób neutralny pod względem technologicznym ïwymógzagwarantowania, by krajowe organy regulacyjne brały pod uwagę dążenie do uczynienia unormowań prawnych możliwie neutralnymi pod względem technologii, tzn. by Ö krajowy organ regulacyjny Õ ð lub inny właściwy organ ï nie narzucaćł lub nie dyskryminowaćł danego rodzaju technologii, nie wyklucza podejmowaniaÖ stosowania Õ środków proporcjonalnych dla promowania niektórych specyficznych usług, ðjeżeli jest to uzasadnione, by osiągnąć cele wyznaczone przez ramy regulacyjne,ï np. telewizji cyfrowej jako środka na Ö służącego Õ zwiększenieu wydajności Ö widma Õspektrum częstotliwości. ð Ponadto nie wyklucza ona brania pod uwagę faktu, że niektóre media transmisyjne mają cechy fizyczne i funkcje architektury, które mogą być lepsze pod względem jakości usług, przepustowości, kosztów utrzymania, efektywności energetycznej, elastyczności zarządzania, niezawodności, stabilności, skalowalności i wreszcie pod względem wydajności, czego wyrazem mogą być działania podejmowane z myślą o realizacji różnych celów regulacyjnych. ï 

ê 2009/140/WE motyw 53

(25)Należy zachęcać jednocześnie do efektywnych inwestycji oraz konkurencji, aby zwiększyć wzrost gospodarczy, innowacje oraz wybór oferowany konsumentom.

ê 2009/140/WE motyw 54 (dostosowany)

(26)Konkurencji najbardziej sprzyja wydajny pod względem ekonomicznym poziom inwestycji w nową i istniejącą infrastrukturę, połączony, w razie potrzeby, z regulacją niezbędną do osiągnięcia skutecznej konkurencji na rynku detalicznym. Skuteczny poziom konkurencji opartej na infrastrukturze stanowi Ö taki Õ zakrespowstawania nowejÖ duplikacji Õ infrastruktury, wÖ przy którym Õ należy oczekiwać, że inwestorzy uzyskają słusznyÖ godziwy Õ zwrot w oparciu o rozsądne oczekiwania dotyczące ewolucji udziałów w rynku.

ê 2009/140/WE motyw 8 (dostosowany)

ð nowy

(27)Aby zapewnić realizację celów agendy lizbońskiej,kKonieczne jest stosowanie odpowiednich zachęt do inwestowania w nowe szybkie sieci ð o bardzo dużej przepustowości ï, które będą sprzyjały innowacjom w dziedzinie usług internetowych dotyczących przepływu wielu danych oraz będą wzmacniały międzynarodową konkurencyjność Unii Europejskiej. Sieci takie mają olbrzymi potencjał w zakresie dostarczania korzyści konsumentom i przedsiębiorstwom w całej Unii Europejskiej. Kluczowe znaczenie ma zatem zachęcanie do zrównoważonych inwestycji w rozwój tych nowych sieci, a jednocześnie ochrona konkurencji i zapewnianie konsumentom większego wyboru dzięki spójności i przewidywalności regulacyjnej.

ê 2009/140/WE motyw 5 (dostosowany)

(28)Celem jest stopniowe zmniejszanie zakresu szczególnych regulacji sektorowych ex ante w miarę rozwoju konkurencji na rynku, aby doprowadzić do stanu, w którym łączność elektroniczna będzie podlegała wyłącznie prawu konkurencji. Zważywszy na fakt, że w ostatnich latach rynki łączności elektronicznej wykazały się silną dynamiką konkurencyjną, istotne jest, aby obowiązki regulacyjne ex ante były nakładane tylko wtedy, gdy Ö na przedmiotowych rynkach detalicznych Õ nie występuje skuteczna i zrównoważona konkurencja.

ò nowy

(29)Łączność elektroniczna staje się niezbędna dla coraz większej liczby sektorów. Internet rzeczy jest przykładem tego, jak przekazywanie sygnału radiowego, na którym opiera się łączność elektroniczna, wciąż ewoluuje i kształtuje rzeczywistość społeczną i biznesową. Aby czerpać jak największe korzyści z tych zmian, należy wprowadzać do zarządzania widmem nowe technologie i zastosowania łączności bezprzewodowej i dostosowywać je do swoich potrzeb. Ponieważ inne technologie i aplikacje oparte na widmie są również przedmiotem rosnącego popytu i mogą być doskonalone dzięki integracji z łącznością elektroniczną lub połączeniu z nią, w zarządzaniu widmem należy przyjąć, w stosownych przypadkach, podejście międzysektorowe w celu zwiększenia wydajności użytkowania widma.

ê 2009/140/WE motyw 28 (dostosowany)

ð nowy

(30)Chociaż zarządzanie widmem radiowym pozostaje w zakresie kompetencji państw członkowskich,pPlanowanie strategiczne, koordynacja oraz, w stosownych przypadkach, harmonizacja na poziomie WspólnotyÖ unijnym Õ może pomóc zapewnić, aby użytkownicy widma w pełni czerpali korzyści z rynku wewnętrznego i aby można było skutecznie bronić interesów EUÖ Unii Õ na arenie międzynarodowej. Aby zrealizować te cele, należyÖ można Õ w razie potrzeby ustanowićÖ przyjąć Õ legislacyjne programy wieloletnie dotyczące polityki w zakresie widma radiowego, ð z których pierwszy określono w decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr 243/2012/UE 41 , ï aby określić Ö określające Õ kierunki i cele polityki w odniesieniu do planowania strategicznego oraz harmonizacji korzystania z widma radiowego we WspólnocieÖ Unii Õ. Kierunki i cele polityki mogą odnosić się do dostępności i wydajnego wykorzystywania widma radiowego niezbędnego do utworzenia i funkcjonowania rynku wewnętrznego Ö zgodnie z przepisami niniejszej dyrektywy Õ. W odpowiednich przypadkach mogą one również dotyczyć harmonizacji procedur dotyczących przyznawania ogólnych zezwoleń lub indywidualnych praw użytkowania częstotliwości radiowych, jeżeli jest to konieczne do pokonania barier utrudniających tworzenie rynku wewnętrznego. Te kierunki i cele polityki powinny być zgodne z niniejszą dyrektywą i dyrektywami szczegółowymi.

ê 2009/140/WE motyw 32 (dostosowany)

ð nowy

(31)Obecny system zarządzania widmem radiowym i przydziału uprawnień do jego wykorzystywania opiera się na ogół na decyzjach administracyjnych, które nie są wystarczająco elastyczne, aby dotrzymywać kroku zmianom technologicznym i gospodarczym, a zwłaszcza szybkiemu rozwojowi techniki bezprzewodowej i zwiększającemu się zapotrzebowaniu na częstotliwości. Ö Granice krajowe mają coraz mniejsze znaczenie w określaniu optymalnego wykorzystania widma radiowego. Õ Nadmierna fragmentacja polityki w poszczególnych krajach ð , jeśli chodzi o zarządzanie widmem radiowym, w tym nieuzasadnione różnice w warunkach dostępu do widma radiowego i użytkowania go dla różnych rodzajów operatorów, mogą ï prowadzić do zwiększenia kosztów i utraty szans rynkowych wśród użytkowników widma,.a ponadto powoduje Ö Może to powodować Õ spowolnienie tempa innowacji, ð ograniczenie inwestycji, zmniejszenie korzyści skali dla producentów i operatorów, a także tworzyć napięcia między posiadaczami praw oraz rozbieżności w kosztach dostępu do widma. Ogólnie rzecz biorąc, taka fragmentacja może zakłócić funkcjonowanie ï ze szkodą dlarynku wewnętrznego, Ö i przynieść szkody Õ konsumentówom i całej gospodarkice. Ponadto warunki dostępu do częstotliwości radiowych i ich użytkowania mogą być różne w zależności od rodzaju operatora, podczas gdy usługi elektroniczne świadczone przez tych operatorów coraz częściej się pokrywają, co stwarza napięcia pomiędzy posiadaczami praw, rozbieżności pod względem kosztów dostępu do widma i potencjalne zakłócenia w funkcjonowaniu rynku wewnętrznego.

ê 2009/140/WE motyw 33 (dostosowany)

Granice krajowe mają coraz mniejsze znaczenie w określaniu optymalnego wykorzystania widma radiowego. Fragmentacja zarządzania prawami dostępu do widma ogranicza inwestycje i innowacje i nie pozwala operatorom i producentom urządzeń na wykorzystywanie ekonomii skali, utrudniając w ten sposób rozwój rynku wewnętrznego sieci i usług łączności elektronicznej z wykorzystaniem widma radiowego.

ê 2009/140/WE motyw 30 (dostosowany)

(32)Przepisy niniejszej dyrektywy dotyczące zarządzania widmem radiowym powinny być spójne z wynikami prac organizacji międzynarodowych i regionalnych zajmujących się zarządzaniem widmem radiowym, takich jak MiędzynarodowayUniaÖ Związek Õ Telekomunikacyjnay (ITU) i Europejska Konferencja Administracji Pocztowych i Telekomunikacyjnych (CEPT), tak aby zapewnić efektywne zarządzanie widmem i harmonizację jego wykorzystania w całej WspólnocieÖ Unii Õ i pomiędzy państwami członkowskimi a innymi członkami ITU.

ê 2002/21/WE motyw 11 (dostosowany)

ð nowy

(33)Zgodnie z zasadą rozdziału funkcji regulacyjnych od operacyjnych, państwa członkowskie winny zapewnić niezależność krajowych organów regulacyjnych ð i innych właściwych organów ï, aby umożliwić im wydawanie decyzji w sposób bezstronny. Powyższy wymóg niezależności nie uchybiaÖ narusza Õ autonomii innych instytucji ani konstytucyjnymch obowiązkomów państw członkowskich, czy też zasadziey bezstronności, przy uwzględnieniu obowiązujących w państwach członkowskich zasad ustrojuprawa własności zgodnie z art. 295 Traktatu. Krajowe organy regulacyjne ð i inne właściwe organy ï winny być w posiadaniu wszelkich zasobów, takich jak zasoby ludzkie, wiedza specjalistyczna czy środki finansowe, niezbędnych do realizacji swoich zadań.

ò nowy

(34)Należy sporządzić wykaz zadań, jakie państwa członkowskie mogą przydzielać tylko organom, które wyznaczą jako krajowe organy regulacyjne i których polityczna niezależność oraz zdolność regulacyjna jest zagwarantowana, w przeciwieństwie do innych zadań regulacyjnych, które państwa członkowskie mogą przydzielać krajowym organom regulacyjnym albo innym właściwym organom. Dlatego też w przypadkach gdy niniejsza dyrektywa stanowi, że państwo członkowskie powinno przydzielić zadanie właściwemu organowi lub upoważnić właściwy organ, państwo członkowskie może przydzielić to zadanie krajowemu organowi regulacyjnemu albo innemu właściwemu organowi.

ê 2009/140/WE motyw 13 (dostosowany)

ð nowy

(35)Należy zwiększyćNiezależność krajowych organów regulacyjnych Ö została zwiększona w ramach oceny w 2009 r. Õ, tak, aby zapewnić skuteczniejsze stosowanie przez nie ram regulacyjnych oraz zwiększyć ich uprawnienia i przewidywalność ich decyzji. W tym celu należy Ö ało Õ wprowadzić do prawa krajowego wyraźne przepisy zapewniające, aby krajowy organ regulacyjny, który odpowiada za regulację rynku ex ante lub rozstrzyganie sporów między przedsiębiorcami, był chroniony podczas wykonywania swoich zadań przed ingerencją zewnętrzną lub naciskami politycznymi, które mogłyby zagrozić niezależności wydawanych przez niego ocen w sprawach, którymi się zajmuje. Takie zewnętrzne wpływy powodują, że krajowy organ ustawodawczy nie jest odpowiedni do pełnienia roli Ö funkcji Õ krajowego organu regulacyjnego w zakresie ram regulacyjnych. W tym celu należyÖ ało Õ z góry ustalić zasady dotyczące powodów odwołania szefa krajowego organu regulacyjnego, aby uniknąć wszelkich uzasadnionych wątpliwości co do neutralności tego organu i jego odporności na czynniki zewnętrzne. ð Aby uniknąć arbitralnych odwołań, odwoływany członek powinien mieć prawo wnieść o weryfikację przez właściwy sąd istnienia uzasadnionych przyczyn odwołania, m.in. tych przewidzianych w niniejszej dyrektywie. Takie odwołanie powinno odnosić się tylko do osobistych lub zawodowych kwalifikacji przewodniczącego lub członka danego organu. ï Ważne jest, aby krajowe organy regulacyjne odpowiedzialne za regulację rynku ex ante miały swój własny budżet pozwalający im w szczególności na zatrudnienie wystarczającej liczby wykwalifikowanych pracowników. W celu zapewnienia przejrzystości, budżet powinien być publikowany co roku. ð W granicach tego budżetu powinny one niezależnie zarządzać swoimi zasobami ludzkimi i finansowymi. Aby zapewnić bezstronność, państwa członkowskie, które zachowują prawa własności lub kontroli przedsiębiorstw wnoszących wkład do budżetu krajowego organu regulacyjnego lub innych właściwych organów w postaci opłat administracyjnych, powinny zapewnić skuteczny strukturalny rozdział działalności związanej z wykonywaniem prawa własności lub kontroli od sprawowania kontroli nad budżetem. ï

ò nowy

(36)Potrzebne jest dalsze zwiększenie niezależności krajowych organów regulacyjnych, aby zapewnić odporność ich przewodniczących lub członków na naciski zewnętrzne, poprzez zapewnienie minimalnych kwalifikacji przy powoływaniu członków oraz minimalnego okresu trwania ich kadencji. Ponadto ograniczenie możliwości odnowienia kadencji więcej niż jeden raz oraz wymóg wprowadzenia odpowiedniego systemu rotacyjnego dla zarządów i kadry kierowniczej wyższego szczebla pomogłoby ograniczyć ryzyko „przechwytywania regulacji”, zapewniłoby ciągłość i zwiększyłoby niezależność.

(37)Krajowe organy regulacyjne powinny być zobowiązane do składania sprawozdań ze sposobu realizacji swoich zadań i ponosić za nią odpowiedzialność. Obowiązek ten powinien mieć formę rocznego obowiązku sprawozdawczego, a nie doraźnych sprawozdań sporządzanych na wnioski, które, gdyby były składane w sposób niewspółmierny do potrzeb, mogłyby ograniczyć niezależność organów lub utrudnić im wykonywanie zadań. W rzeczywistości, jak wynika z niedawnego orzecznictwa 42 , nadmierne lub bezwarunkowe obowiązki sprawozdawcze mogą pośrednio wpływać na niezależność organu.

(38)Państwa członkowskie powinny zgłaszać do Komisji dane krajowych organów regulacyjnych i innych właściwych organów. W przypadku organów właściwych do udzielania prawa drogi wymóg zgłoszenia może być spełniony za pośrednictwem pojedynczego punktu informacyjnego ustanowionego zgodnie z art. 7 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/61/UE 43 .

ê 2002/20/WE motyw 4

Niniejsza dyrektywa obejmuje swoim zakresem zezwolenia na udostępnianie wszelkich sieci i usług łączności elektronicznej, niezależnie od tego, czy są one udostępniane publicznie, czy też nie. Istotną kwestią jest zapewnienie, by obydwie kategorie usługodawców mogły korzystać z obiektywnych, przejrzystych, niedyskryminujących i proporcjonalnych praw, warunków oraz procedur.

ê 2002/20/WE motyw 5

Niniejsza dyrektywa znajduje zastosowanie w odniesieniu do przyznawania prawa do użytkowania częstotliwości radiowych wyłącznie wtedy, gdy takie użytkowanie pociąga za sobą w sposób naturalny udostępnianie sieci lub usług łączności elektronicznej za wynagrodzeniem. Używanie końcowego wyposażenia radiowego na własne potrzeby, bez zastrzeżenia wyłączności użytkowania poszczególnych częstotliwości radiowych, przez użytkownika i nie związane z działalnością gospodarczą, takie jak używanie pasma prywatnego przez radio-amatorów, nie stanowi w rozumieniu postanowień niniejszej dyrektywy udostępniania sieci lub usług łączności elektronicznej i nie wchodzi w zakres niniejszej dyrektywy. Takie używanie jest przedmiotem regulacji zawartych w dyrektywie 1999/5/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 1999 r. w sprawie urządzeń radiowych i końcowych urządzeń telekomunikacyjnych oraz wzajemnego uznawania ich zgodności 44 .

ê 2002/20/WE motyw 6 (dostosowany)

Postanowienia dotyczące swobody przepływu systemów warunkowego dostępu oraz swobodnego świadczenia usług chronionych opartych na takich systemach zawarte są w dyrektywie 98/84/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 listopada 1998 r. w sprawie prawnej ochrony usług opartych na lub polegających na warunkowym dostępie 45 . Tym samym zezwolenia na działanie takich systemów i świadczenie takich usług nie muszą być objęte zakresem niniejszej dyrektywy.

ê 2002/20/WE motyw 7 (dostosowany)

(39)Nawet możliwie najmniej restrykcyjny system zezwoleń powinien być stosowany w taki sposób, aby umożliwić udostępnianie sieci łączności elektronicznej oraz świadczenie usług łączności elektronicznej celem stymulowania rozwoju nowych usług łączności elektronicznej oraz udostępniania Ö ogólnoeuropejskich Õ sieci i usług łączności elektronicznej i umożliwienia Ö usługodawcom Õ i konsumentom korzystania z ekonomiiÖ korzyści Õ skali w ramach rynku wewnętrznego.

ê 2002/20/WE motyw 8 (dostosowany)

ð nowy

(40)Powyższe cele ð Wynikające z jednolitego rynku korzyści dla usługodawców i użytkowników końcowych ï mogą być najlepiej realizowane poprzez ustanowienie ogólnegoych zezwoleńnia ð dla sieci łączności elektronicznej i usług łączności elektronicznej innych niż usługi interpersonalnej łączności elektronicznej niewykorzystujące numerów ï na udostępnianie sieci oraz usług łączności elektronicznej, nie wymagając jednakżeÖ bez wymogu Õ żadnych decyzji ani aktów administracyjnych ze strony krajowych organów regulacyjnych oraz Ö poprzez Õ ograniczającenie wszelkiech wymogiów proceduralneych jedynie do wymogu notyfikacjiÖ zgłoszenia Õ ð deklaratywnego ï. Jeżeli państwa członkowskie wymagają notyfikacjiÖzgłoszeniaÕ ze strony podmiotów udostępniających sieci i usługi łączności elektronicznej z chwilą rozpoczęcia działalności przez te ostatnie, ðzgłoszenie to należy złożyć do BEREC, który działa w charakterze pojedynczego punktu informacyjnego. Takie zgłoszenie nie powinno pociągać za sobą kosztów administracyjnych dla podmiotów i powinno być udostępniane poprzez punkt wejścia na stronach internetowych krajowych organów regulacyjnych. BEREC powinien bez zwłoki przekazywać zgłoszenia krajowym organom regulacyjnym we wszystkich państwach członkowskich, w których podmioty udostępniające sieci i usługi łączności elektronicznej zamierzają udostępniać sieci i usługi łączności elektronicznej. Państwa członkowskie mogą również wymagać dowodu, że dokonano zgłoszenia, takiego jak prawnie uznawane pocztowe lub elektroniczne potwierdzenie odbioru zgłoszenia przez BEREC. Takie potwierdzenie nie powinno w żadnym wypadku stanowić ani wiązać się z wymogiem wydania aktu administracyjnego ze strony krajowego organu regulacyjnego lub jakiegokolwiek innego organu ï mogą one także żądać dowodu, że taka notyfikacja została dokonana, a więc jakiegokolwiek prawnie uznawanego środka przekazu pocztowego czy elektronicznego potwierdzenia doręczenia notyfikacji. W każdym razie takie potwierdzenie nie powinno stanowić czy wymagać aktu administracyjnego ze strony krajowego organu regulacyjnego, przed którym notyfikacja powinna być dokonana.

ò nowy

(41)Zgłoszenie do BEREC powinno zawierać jedynie deklarację podmiotu o zamiarze rozpoczęcia udostępniania sieci i usług łączności elektronicznej. Do takiej deklaracji wymagane może być dołączenie tylko informacji określonych w art. 12 niniejszej dyrektywy. Pastwa członkowskie nie powinny nakładać dodatkowych ani odrębnych wymogów w zakresie składania zgłoszeń.

(42)W przeciwieństwie do innych kategorii sieci i usług łączności elektronicznej określonych w niniejszej dyrektywie, usługi interpersonalnej łączności niewykorzystującej numerów nie korzystają z publicznych zasobów numeracyjnych i nie uczestniczą w gwarantowanym przez władze publiczne interoperacyjnym środowisku. Nie należy zatem obejmować tego rodzaju usług systemem ogólnego zezwolenia.

(43)Przyznając prawo do użytkowania częstotliwości ð widma ï radiowychego, numerów z krajowego planu numeracji lub prawa do instalacji urządzeń, odpowiednie Ö właściwe Õwładze państwoweÖ organy Õ mogąÖ powinny Õ informować przedsiębiorstwa, którym przyznają takie prawa, o odpowiednich wymogach ogólnego zezwolenia.

ê 2002/20/WE motyw 18 (dostosowany)

ð nowy

(44)Ogólne zezwoleniae powinnoy zawierać jedynie te wymogi, które są właściwe dla sektora łączności elektronicznej. Nie powinno ono być poddane wymogom, które są już stosowane na mocy innych istniejących przepisów prawa krajowego, które nie są właściwe dla sektora łącznościelektronicznej. Tym niemniej ð Na przykład ï krajowe organy regulacyjne mogą informować operatorów sieci i usługodawców o ð mających zastosowanie wymogach ochrony środowiska i wymogach w zakresie zagospodarowania przestrzennego ï innych przepisach prawnych dotyczących ich działalności, na przykład poprzez informacje na stronach internetowych.

ê 2009/140/WE motyw 73 (dostosowany)

(45)Warunki, które mogą wiązać się z zezwoleniami, powinny obejmować szczególne warunki regulujące dostępność dla użytkowników niepełnosprawnych i konieczność przekazywania pomiędzy sobą przez organy publiczne i służby ratownicze Ö ratunkowe Õ informacji i przekazywania ich ogółowi społeczeństwa przed wystąpieniem, w trakcie i po zakończeniu poważnych katastrof. Ponadto biorąc pod uwagę znaczenie innowacji technologicznych, państwa członkowskie powinny móc wydawać zezwolenia na wykorzystywanie widma do celów doświadczalnych, podlegające określonym ograniczeniom i warunkom ściśle uzasadnionymi doświadczalnym charakterem takich praw.

ê 2002/20/WE motyw 9 (dostosowany)

(46)Konieczne jest ujęcie praw i obowiązków przedsiębiorstw wynikających z ogólnych zezwoleń wyraźnie w tychże zezwoleniach celem zapewnienia takich samych wymogów Ö równych warunków działania Õ wewnątrz Wspólnoty Ö w całej Unii Õ oraz ułatwienia Ö transgranicznych Õ negocjacji o wzajemnych połączeniach między Ö publicznymi sieciami łączności Õ sieciami łączności publicznej ponad granicami.

ê 2002/20/WE motyw 10 (dostosowany)

(47)Ogólne zezwolenie upoważnia przedsiębiorstwa udostępniające sieci i usługi łączności elektronicznej dla ogółu ludności do negocjowania warunków wzajemnych połączeń na podstawie Ö przepisów niniejszej Õ postanowień dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/19/WE z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie dostępu do sieci łączności elektronicznej i urządzeń towarzyszących oraz wzajemnych połączeń (dyrektywa o dostępie) 46 . Przedsiębiorstwa udostępniające sieci i usługi łączności elektronicznej inne niż dla ogółu ludności, mogą negocjować wzajemne połączenia na warunkach komercyjnych.

ê 2002/20/WE motyw 11 (dostosowany)

Przyznawanie specjalnych praw może być nadal konieczne dla użytkowania częstotliwości radiowych i numerów, w tym krótkich kodów, z krajowego planu numeracji. Prawa do numerów mogą być także przydzielane z planu europejskiego, np. wirtualny kod kraju „3883”, który został przyznany państwom należącym do Europejskiej Organizacji Poczty i Telekomunikacji (CEPT). Powyższe prawa użytkowania nie powinny być ograniczane, chyba że jest to nieuniknione ze względu na ograniczoną ilość częstotliwości radiowych oraz potrzebę zapewnienia ich skutecznego wykorzystania.

(48)W przypadku sieci i usług łączności elektronicznej nie udostępnianych ogółowi ludności, wskazane jest ustanawianie mniejszej ilości bardziej liberalnych wymogów niż te, które są ustanawiane Ö uzasadnione Õ w przypadku sieci i usług łączności elektronicznej udostępnianych ogółowi ludności.

(49)Szczegółowe obowiązki, jakie mogą zostać nałożone na podmioty udostępniające sieci lubÖ i Õ usługi ð łączności elektronicznej inne niż usługi łączności interpersonalnej niewykorzystujące numerów ï zgodnie z zasadami prawa wspólnotowego Ö unijnego Õ, z racji ich znaczącej pozycji na rynku Ö rynkowej Õ, zgodnie z definicją zawartą w Ö niniejszej Õ dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/21/WE z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywa ramowa) 47 powinny być ustanawiane oddzielnie od ogólnych praw i obowiązków przyznanych na mocy ogólnego zezwolenia.

ê 2002/20/WE motyw 25 (dostosowany)

ð nowy

(50)Podmioty udostępniające sieci lub usługi łączności elektronicznej mogą potrzebować potwierdzenia ich praw wynikających z ogólnego zezwolenia, w odniesieniu do wzajemnych połączeń i prawa Ö drogi Õ do określonych metod nadawania, szczególnie w celu ułatwienia negocjacji z innymi, regionalnymi lub lokalnymi, organami władzy państwowej lub z usługodawcami z innych państw członkowskich. W tym celu krajowe organy regulacyjne ð BEREC, który otrzymuje zgłoszenia o udostępnianiu prywatnych lub publicznych sieci lub usług, ï powinnyien zapewniać przedsiębiorstwom odpowiednie deklaracje albo na wniosek, albo jako natychmiastową odpowiedź na notyfikację Ö zgłoszenie Õ dokonanąe zgodnie z ogólnym zezwoleniem. Takie deklaracje same w sobie nie powinny stanowić tytułu prawnego ani też żadne prawa wynikające z ogólnego zezwolenia ani prawa użytkowania czy wykonywania takich praw nie powinny być uzależnione od istnienia takiej deklaracji.

ê 2002/20/WE motyw 30

ð nowy

(51)Opłaty administracyjne mogą być nakładane na podmioty świadczące usługi łączności elektronicznej celem sfinansowania działalności krajowych organów regulacyjnych ð lub innych właściwych organów ï w zakresie zarządzania systemem zezwoleń i w celu przyznawania prawa użytkowania. Wysokość takich opłat powinna być ograniczona do sumy potrzebnej do pokrycia rzeczywistych kosztów administracyjnych, związanych z taką działalnością. W tym celu należy zapewnić przejrzystość dochodów i wydatków krajowego organu regulacyjnego ð oraz innych właściwych organów ï poprzez wprowadzenie obowiązku składania rocznych sprawozdań o łącznej sumie zebranych opłat i poniesionych kosztów administracyjnych. Pozwoli to przedsiębiorstwom sprawdzić bilans administracyjnych kosztów i opłat.

ê 2002/20/WE motyw 31 (dostosowany)

ð nowy

(52)System administracyjnych opłat nie powinien zniekształcać konkurencji lub stwarzać barier w dostępie do rynku. Wraz z wprowadzeniem systemu ogólnych zezwoleń nie będzie już możliwe ustalanie administracyjnych kosztów, a tym samym i opłat, dla pojedynczych przedsiębiorstw, z wyjątkiem przyznania prawa do użytkowania numerów, częstotliwości ð widma ï radiowychego oraz prawa do instalacji urządzeń. Jakakolwiek stosowana opłata administracyjna winna odpowiadać zasadom systemu ogólnych zezwoleń. Przykładem sprawiedliwej, prostej i przejrzystej alternatywy dla takich kryteriów ustalania opłat będzie kryterium związane z obrotem. Podczas Ö W przypadku gdy Õ opłaty administracyjne są bardzo niskie, opłaty obliczane według płaskiej skali Ö ryczałtowe Õ lub opłaty obliczane częściowo na podstawie płaskiej skali Ö ryczałtu Õ, a częściowo przy zastosowaniu kryterium związanego z obrotem, powinny stanowić właściwe rozwiązanie. ð W zależności od zakresu, w jakim system ogólnych zezwoleń obejmuje przedsiębiorstwa o bardzo małym udziale w rynku, takich jak podmioty udostępniające sieć na poziomie społeczności lokalnej, lub usługodawców, których model biznesowy generuje bardzo niewielkie przychody nawet w przypadku znacznej penetracji rynku w ujęciu realnym, państwa członkowskie powinny ocenić możliwość ustanowienia stosownego progu de minimis do celów nakładania opłat administracyjnych. ï 

ê 2002/20/WE motyw 33 (dostosowany)

ð nowy

(53)Państwa członkowskie mogą wprowadzać zmiany w zakresie praw, wymogów, procedur i opłat związanych z ogólnymi zezwoleniami czy prawami użytkowania, jeżeli jest to obiektywnie uzasadnione. Takie zmiany winny być prawidłowo notyfikowane Ö zgłaszane Õ wszystkim stronom w odpowiednim terminie, umożliwiając Ö co umożliwi Õ im stosowne wypowiedzenie się w przedmiocie każdej z tych zmian. ð Z uwagi na potrzebę zapewnienia pewności prawa oraz propagowania przewidywalności regulacyjnej wszelkie ograniczenia lub cofnięcia istniejących praw użytkowania widma radiowego lub do instalacji urządzeń powinny podlegać przewidywalnym i przejrzystym procedurom; dlatego też należy nakładać surowsze wymogi lub stosować mechanizm zgłoszeń w przypadkach gdy prawa użytkowania zostały przyznane w drodze procedur konkurencyjnych lub porównawczych. Należy unikać niepotrzebnych procedur w przypadku drobnych zmian w istniejących prawach do instalacji urządzeń lub użytkowania widma, jeżeli takie zmiany nie wpływają na interesy stron trzecich. Zmiana użytkowania widma w wyniku stosowania zasad neutralności technologicznej i neutralności usług nie powinna być uznana za wystarczające uzasadnienie dla cofnięcia praw, ponieważ nie oznacza ona przyznania nowego prawa. ï 

ê 2002/20/WE motyw 34

Zapewnienie przejrzystości wymaga, by usługodawcy, konsumenci oraz inne zainteresowane osoby mieli łatwy dostęp do jakiejkolwiek informacji dotyczącej ich praw, związanych z nimi wymogów, procedur, opłat oraz decyzji dotyczących świadczenia usług łączności elektronicznej, prawa użytkowania częstotliwości radiowych i numerów radiowych, prawa instalowania urządzeń, krajowych tabel wykorzystania częstotliwości oraz krajowych planów numeracji. Krajowe organy regulacyjne mają do spełnienia ważne zadanie, polegające na dostarczaniu takich informacji i uaktualnianiu ich. Jeżeli takimi prawami zarządzają organy władzy państwowej innego szczebla, krajowe organy regulacyjne powinny dążyć do stworzenia przyjaznego dla użytkowników instrumentu dostępu do informacji, dotyczących takich praw.

ê 2002/20/WE motyw 35

Właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego w ramach zezwoleń wydawanych przez władze krajowe na podstawie niniejszej dyrektywy winno być monitorowane przez Komisję.

ê 2002/20/WE motyw 36

Aby wszystkie elementy nowych ramowych unormowań w sektorze łączności elektronicznej mogły znaleźć zastosowanie w tej samej dacie, ważne jest, by proces wdrażania niniejszej dyrektywy do ustawodawstw krajowych oraz proces dostosowania istniejących systemów zezwoleń do nowych zasad odbywały się równolegle. Jednakże, w szczególnych przypadkach, kiedy zastąpienie zezwoleń obowiązujących w dniu wejścia w życie niniejszej dyrektywy przez ogólne zezwolenia i indywidualne prawa użytkowania zgodnie z postanowieniami niniejszej dyrektywy prowadziłoby do zwiększenia zakresu obowiązków dla usługodawców działających na podstawie dotychczas obowiązujących zezwoleń lub do zmniejszenia zakresu ich uprawnień, Państwa Członkowskie mogą przedłużyć powyższy termin o dalsze dziewięć miesięcy od daty wdrożenia niniejszej dyrektywy aż do ujednolicenia powyższych zezwoleń, chyba że miałoby to ujemny wpływ na prawa i obowiązki innych przedsiębiorstw.

ê 2002/20/WE motyw 37

Mogą wystąpić okoliczności, w których uchylenie wymogu zawartego w zezwoleniu i dotyczącego dostępu do sieci łączności elektronicznej stanowiłoby poważną uciążliwość dla jednego lub więcej przedsiębiorstw, które czerpały korzyści z tego wymogu. W takich przypadkach Komisja może, na wniosek danego Państwa Członkowskiego, przyznać dodatkowe tymczasowe uprawnienia.

ê 2002/20/WE motyw 38

Jako że cele proponowanego działania, mianowicie harmonizacja i uproszczenie zasad dotyczących łączności elektronicznej i warunków wydawania zezwoleń na dostęp do sieci i świadczenie usług, nie mogą zostać dostatecznie dobrze zrealizowane przez Państwa Członkowskie, a tym samym, z racji rozmiarów i skutków takiego działania, mogą być one lepiej zrealizowane na szczeblu wspólnotowym, Wspólnota może podjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości, określoną w art. 5 Traktatu. Stosownie do zasady proporcjonalności, określonej w tym artykule, zakres niniejszej dyrektywy nie wychodzi poza to, co jest niezbędne do realizacji powyższych celów,

ê 2009/140/WE motyw 70

(54)Drobne zmiany w zakresie praw i obowiązków są to zmiany dotyczące głównie kwestii administracyjnych, nie zmieniają one zasadniczego charakteru ogólnych zezwoleń oraz indywidualnych praw użytkowania i przez to nie mogą przynosić porównywalnych korzyści pozostałym przedsiębiorstwom.

ê 2002/21/WE motyw 13 (dostosowany)

ð nowy

(55)Krajowe organy regulacyjne ð i inne właściwe organy ï powinny gromadzić informacje od uczestników rynkowych Ö rynku Õ, ażeby skutecznie realizować swoje zadania. Ö Konieczne może być również gromadzenie Õ Ttakiech informacjei mogą być także gromadzone z ramienia Ö w imieniu Õ Komisji ð lub BEREC ï dla umożliwienia jej Ö im Õ realizacji zadań wynikających z przepisów prawa wspólnotowego Ö Unii Õ. Wnioski o udzielenie informacji winny być proporcjonalne i nie powinny pociągać za sobą niepotrzebnych uciążliwości dla przedsiębiorstw. Informacje zgromadzone przez krajowe organy regulacyjne ð i inne właściwe organy ï powinny być publicznie dostępne, chyba, że są one poufne na mocy przepisów prawa krajowego o publicznym dostępie do informacji lub są objęte tajemnicą przedsiębiorcy Ö przedsiębiorstwa Õ zgodnie z przepisami prawa wspólnotowego Ö Unii Õ i krajowego.

ê 2009/140/WE motyw 16

ð nowy

(56)W celu zapewnienia, aby krajowe organy regulacyjne skutecznie wykonywały swoje zadania regulacyjne, zbierane przez nie dane powinny obejmować dane księgowe o rynkach detalicznych związanych z rynkami hurtowymi, na których operator ma znaczącą pozycję rynkową i które w związku z tym są regulowane przez krajowy organ regulacyjny. Dane powinny również obejmować dane umożliwiające krajowemu organowi regulacyjnemu ocenę ð zgodności z warunkami związanymi z prawem użytkowania, ï potencjalnego wpływu planowanych aktualizacji lub zmian topologii sieci na rozwój konkurencji lub na produkty hurtowe udostępniane innym stronom. ð Informacje dotyczące zgodności z obowiązkami w zakresie zasięgu związanymi z prawem użytkowania widma radiowego są niezbędne dla zapewnienia kompletności geograficznych analiz wdrażania sieci, prowadzonych przez krajowe organy regulacyjne. W związku z tym organy te powinny mieć możliwość stosowania wymogu, aby informacje te były zdezagregowane na poziomie lokalnym i na tyle szczegółowe, aby możliwe było przeprowadzenie geograficznej analizy sieci. ï 

ê 2002/20/WE motyw 28 (dostosowany)

ð nowy

(57)Poddanie usługodawców ð Aby zmniejszyć ï obowiązkowi składania sprawozdań i udzielania informacji ð spoczywające na podmiotach udostępniających sieci i ï Ö usługi Õmoże być uciążliwe zarówno dla przedsiębiorstwa, jak i dla Ö oraz na Õ danegoym krajowego organu regulacyjnego ð właściwym organie ï., Ttakie obowiązki powinny być tym samym proporcjonalne, obiektywnie uzasadnione i ograniczone do tego, co jest ściśle niezbędne. Nie jest koniecznym nakładanie wymogu W ð Należy unikać w szczególności powielania wniosków o informacje ze strony właściwego organu i BEREC ï Ö oraz wymogu Õ systematycznego i właściwego Ö regularnego Õ dostarczania dowodu zgodności ze wszystkimi wymogami określonymi w Ö na podstawie Õ ogólnegoym zezwoleniua lub związanymi z nim prawami Ö do Õ użytkowania. Przedsiębiorstwa ð powinny ï mają prawo wiedzieć, Ö jakie jest planowane wykorzystanie Õ do jakich celów będzie użyta Ö żądanych Õ informacjai , jaką powinny dostarczyć. Obowiązek dDostarczenieania informacji nie powinnoien stanowić warunku dostępu do rynku. Dla celów statystyki można żądać notyfikacji Ö zgłoszenia Õ od podmiotów udostępniających sieci lub usługi łączności elektronicznej z chwilą zaprzestania przez niech działalności.

ê 2002/20/WE motyw 29 (dostosowany)

ð nowy

(58)Postanowienia niniejszej dyrektywy nie uchybiają oObowiązkiom państw członkowskich w zakresie dostarczania wszelkich informacji niezbędnych dla Ö do celów Õ realizacji Ö obrony Õ interesów Wspólnoty Ö Unii Õ w dziedzinie obronności w kontekście Ö na podstawie Õ jej zobowiązań międzynarodowych, wynikających z umów międzynarodowych,. Niniejsza dyrektywa nie uchybia także jakimkolwiek Ö jak również Õ obowiązkomi składania sprawozdań, wynikająceym z uregulowań prawnych nie będących uregulowaniami szczegółowymi dla sektora łączności elektronicznej, takimi jak uregulowania w zakresie prawoa konkurencji Ö , nie powinny ulec zmianom Õ .

ê 2002/21/WE motyw 14 (dostosowany)

ð nowy

(59)Informacja uznana za niejawną Ö poufną Õ przez krajowy organ regulacyjny ð właściwy organ ï, zgodnie z zasadami prawa wspólnotowego Ö unijnego Õ i krajowego o tajemnicy przedsiębiorcy Ö przedsiębiorstwa Õ ð i ochronie danych osobowych ï, może być jedynie ujawniona Komisji i innym krajowym organom regulacyjnym ð oraz BEREC ï, jeżeli takie ujawnienie jest niezbędne dla stosowania przepisów niniejszej dyrektywy lub dyrektyw szczegółowych. Ujawniona informacja powinna ograniczać się do tego, co jest właściwe i proporcjonalne do celów takiego ujawnienia.

ò nowy

(60)Szerokopasmowe sieci łączności elektronicznej stają się coraz bardziej różnorodne pod względem technologii, topologii, stosowanego medium i struktury własności, a zatem interwencja regulacyjna – aby była skuteczna i ukierunkowana na obszary, gdzie jest potrzebna – musi opierać się na szczegółowych informacjach i prognozach dotyczących rozwoju sieci. Informacje te powinny obejmować plany dotyczące zarówno wdrażania sieci o bardzo dużej przepustowości, jak i przeprowadzania znaczących modernizacji i rozbudowy dotychczasowych sieci miedzianych i innych, których parametry wydajności nie dorównują sieciom o bardzo dużej przepustowości pod wszystkimi względami, np. rozwoju sieci „światłowód do krawężnika” (FTTC) w połączeniu z aktywnymi technologiami, takimi jak wektorowanie. Szczegółowość i poziom szczegółowości terytorialnej informacji, które mają gromadzić krajowe organy regulacyjne, powinien zależeć od danego celu regulacyjnego i powinien być adekwatny do celów regulacyjnych, którym informacje służą. Wielkość jednostki terytorialnej będzie zatem różna w poszczególnych państwach członkowskich, w zależności od potrzeb regulacyjnych w konkretnych warunkach krajowych, oraz od dostępności lokalnych danych. W większości przypadków poziom 3 wspólnej klasyfikacji jednostek terytorialnych do celów statystycznych (NUTS) prawdopodobnie nie będzie wystarczająco małą jednostką terytorialną. Krajowe organy regulacyjne powinny kierować się wytycznymi BEREC dotyczącymi najlepszych praktyk w tym przypadku, a wytyczne takie będą mogły opierać się na dotychczasowym doświadczeniu krajowych organów regulacyjnych w prowadzeniu analiz rozwoju sieci. Krajowe organy regulacyjne powinny udostępnić użytkownikom końcowym narzędzia w odniesieniu do jakości usług w celu zwiększenia ich wiedzy na temat dostępnych usług łączności.

(61)W przypadku konkretnych i dobrze zdefiniowanych obszarów wykluczenia cyfrowego krajowe organy regulacyjne powinny mieć możliwość organizowania zaproszeń do wyrażania zainteresowania w celu identyfikacji przedsiębiorstw, które chcą inwestować w sieci o bardzo dużej przepustowości. Aby zapewnić przewidywalne warunki inwestycyjne, krajowe organy regulacyjne powinny mieć możliwość wymiany informacji z przedsiębiorstwami wyrażającymi zainteresowanie wdrażaniem sieci o bardzo dużej przepustowości na temat tego, czy na danym obszarze istnieją lub są planowane inne rodzaje modernizacji sieci, w tym prowadzące do uzyskania wydajności pod względem prędkości pobierania danych na poziomie poniżej 100 Mb/s.

ê 2002/21/WE motyw 15 (dostosowany)

ð nowy

(62)Ważne jest, by krajowe organy regulacyjne ð i inne właściwe organy ï konsultowały się z zainteresowanymi stronami w przedmiocie proponowanych decyzji, ð dawały im wystarczający czas na przygotowanie uwag ze względu na złożoność kwestii ï oraz uwzględniały uwagi zgłoszone przez te strony przy podejmowaniu ostatecznych decyzji. Ażeby zapewnić Ö zagwarantować Õ, że decyzje podejmowane na szczeblu krajowym nie będą oddziaływały negatywnie na funkcjonowanie jednolitego rynku ani na realizację innych celów określonych w Traktacie, krajowe organy regulacyjne Ö powinny Õ powiadamiaćomią Komisję oraz inne krajowe organy regulacyjne o treści projektowanych decyzji, umożliwiając im zajęcie stanowiska w tym przedmiocie. Wskazane jest, by krajowe organy regulacyjne konsultowały się z wszystkimi zainteresowanymi stronami co do wszystkich proponowanych środków, które mają wpływ na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi. Przypadki, w których procedury, o których mowa w art. 6 Ö 24 Õ i art. 7 Ö 34 Õ, znajdują zastosowanie, zostały określone w niniejszej dyrektywie oraz w dyrektywach szczegółowych.

ê 2009/136/WE motyw 49 (dostosowany)

(63)Aby wyeliminować istniejące braki w konsultacjach z konsumentami i odpowiednio uwzględnić interesy obywateli, państwa członkowskie powinny wprowadzić odpowiedni mechanizm konsultacji. Taki mechanizm mógłby polegać na powołaniu podmiotu, który – niezależnie od krajowych organów regulacyjnych i dostawców usług – przeprowadzałby badania w zakresie kwestii dotyczących konsumentów, takich jak zachowania konsumentów i mechanizmy zmiany dostawców, i który działałby w sposób przejrzysty oraz wniósłby swój wkład do istniejących mechanizmów przeprowadzania konsultacji z zainteresowanymi stronami. Ponadto można byłoby ustanowić mechanizm służący właściwej współpracy w sprawach związanych z propagowaniem treści zgodnych z prawem. Żadne procedury współpracy uzgodnione w ramach takiego mechanizmu nie powinny jednak umożliwiać systematycznego nadzoru nad korzystaniem z internetu.

ê 2002/21/WE motyw 32 (dostosowany)

ð nowy

(64)W razie sporu pomiędzy przedsiębiorstwami w tym samym państwie członkowskim, dotyczącego dziedziny objętej zakresem niniejszej dyrektywy lub szczegółowych dyrektyw, np. w związku z obowiązkami zapewnienia dostępu i wzajemnych połączeń lub metodami przekazywania spisu abonentów ð użytkowników końcowych ï, strona poszkodowana, która prowadziła negocjacje w dobrej wierze, ale której nie udało się osiągnąć porozumienia, powinna mieć możliwość wystąpienia do krajowych organów regulacyjnych z wnioskiem o rozstrzygnięcieu sporu. Krajowe organy regulacyjne winny mieć możliwość narzucenia stronom stosownego rozwiązania. Udział krajowego organu regulacyjnego w rozstrzygnięciu sporu pomiędzy przedsiębiorstwami udostępniającymi sieci i usługi łączności elektronicznej i w danym państwie członkowskim powinien zmierzać do zapewnienia zgodności z wymogami określonymi w niniejszej dyrektywie i dyrektywach szczegółowych.

ê 2002/21/WE motyw 33 (dostosowany)

ð nowy

(65)Niezależnie od prawa do odwołania się, przyznanego na mocy przepisów prawa krajowego lub wspólnotowego Ö prawa Unii Õ, należy ustanowić prostą procedurę, która mogłaby zostać wszczęta na wniosek każdej ze stron danego sporu; procedura ta dotyczyłaby rozwiązywania sporów transgranicznych , których rozwiązanie wykracza poza zakres kompetencji pojedynczego krajowego organu regulacyjnego ð między przedsiębiorstwami udostępniającymi sieci lub usługi łączności elektronicznej lub upoważnionymi do ich udostępniania w różnych państwach członkowskich ï.

ê 2009/140/WE motyw 50 (dostosowany)

ð nowy

(66)Jednym z ważnych zadań nałożonych na BEREC jest przyjmowanie w stosownych przypadkach opinii w odniesieniu do sporów transgranicznych. W związku z tym krajowe organy regulacyjne powinny ð w pełni uwzględniać wszelkie opinie podejmowane przez BEREC w swoich działaniach nakładających ï Ö jakiekolwiek Õ ð obowiązki na przedsiębiorstwa lub w inny sposób rozstrzygających spory ï uwzględniać w takich przypadkach wszelkie opinie BEREC.

ò nowy

(67)Brak koordynacji między państwami członkowskimi przy organizacji użytkowania widma na ich terytoriach może spowodować problemy z zakłóceniami na dużą skalę, które będą miały poważny wpływ na rozwój jednolitego rynku cyfrowego. Państwa członkowskie powinny wprowadzić wszelkie niezbędne środki, aby zapobiec transgranicznym i szkodliwym zakłóceniom, oraz współpracować ze sobą w tym celu. Na wniosek jednego lub większej liczby państw członkowskich lub Komisji Zespół ds. Polityki Spektrum Radiowego powinien otrzymać zadanie wspierania niezbędnej koordynacji transgranicznej. W pewnych okolicznościach konieczny może być środek wykonawczy oparty na propozycji Zespołu ds. Polityki Spektrum Radiowego, służący ostatecznemu rozwiązaniu problemu zakłóceń transgranicznych lub zgodnej z prawem Unii realizacji skoordynowanego rozwiązania uzgodnionego przez co najmniej dwa państwa członkowskie w wyniku dwustronnych negocjacji.

(68)Zespół ds. Polityki Spektrum Radiowego jest komisyjną grupą doradczą wysokiego szczebla, utworzoną na mocy decyzji Komisji 2002/622/WE 48 , a jej zadaniem jest wkład w rozwój rynku wewnętrznego oraz wspieranie tworzenia unijnej polityki widma radiowego z uwzględnieniem uwarunkowań gospodarczych, politycznych, kulturowych, strategicznych, zdrowotnych i społecznych, a także parametrów technicznych. Grupa ta powinna składać się z kierownictwa organów, które ponoszą ogólną odpowiedzialność polityczną za strategię dotyczącą widma. Powinna ona doradzać Komisji przy opracowywaniu celów strategicznych, priorytetów i planów działania na potrzeby polityki widma radiowego. Ta współpraca powinna bardziej wyeksponować politykę widma w różnych obszarach polityki i pomóc w zapewnieniu spójności międzysektorowej na poziomie krajowym i unijnym. Grupa doradcza powinna również zapewniać doradztwo dla Parlamentu Europejskiego i Rady na ich wniosek. Ponadto Zespół ds. Polityki Spektrum Radiowego powinien stanowić także forum koordynujące wykonywanie przez państwa członkowskie ich obowiązków związanych z widmem radiowym, określonych w niniejszej dyrektywie, i powinien odgrywać kluczową rolę w dziedzinach zasadniczych dla rynku wewnętrznego, takich jak koordynacja transgraniczna lub normalizacja. Można utworzyć również techniczne lub eksperckie grupy robocze, które asystowałyby w posiedzeniach plenarnych, podczas których przedstawiciele państw członkowskich i Komisji wysokiego szczebla kształtują politykę strategiczną.

ê 2002/22/WE motyw 47 (dostosowany)

ð nowy

(69)W kontekście, jaki stwarza środowisko konkurencyjne, krajowe organy regulacyjne zajmujące się kwestiami odnoszącymi się do praw użytkowników końcowych powinny brać pod uwagę poglądy zainteresowanych stron, włączając użytkowników i konsumentów. ðProcedury pozasądowego rozstrzygania sporów mogą stanowić szybki i oszczędny sposób egzekwowania praw użytkowników końcowych, w szczególności konsumentów oraz mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw. ï Ö W przypadku sporów konsumenckich Õ Należy mieć skuteczne ð , niedyskryminujące i niedrogie ï procedury zajmowania się rozstrzygania sporówami Ö z podmiotami udostępniającymi Õ między, z jednej strony, konsumentami, a przedsiębiorstwami świadczącymi publicznie dostępne usługi łączności Ö elektronicznej Õ z drugiej strony ð zostały już ustanowione dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/11/UE 49 , o ile chodzi o odpowiednie spory umowne i konsument ma miejsce pobytu, a przedsiębiorstwo jest zarejestrowane w Unii ï . ð Ponieważ wiele państw członkowskich ustanowiło procedury rozstrzygania sporów także dla użytkowników końcowych innych niż konsumenci, do których dyrektywa 2013/11/UE nie ma zastosowania, wskazane jest utrzymanie procedury sektorowego rozstrzygania sporów zarówno dla konsumentów oraz – o ile państwa członkowskie je rozszerzą – również dla innych użytkowników końcowych, w szczególności mikroprzedsiebiorstw i małych przedsiębiorstw. ï Państwa Członkowskie powinny w pełni wziąć pod uwagę zalecenie Komisji 98/257/WE z dnia 30 marca 1998 r. w sprawie zasad, jakie stosują się do organów odpowiedzialnych za pozasądowe rozwiązywanie sporów konsumenckich 50 . ð Z uwagi na głęboką sektorową wiedzę ekspercką krajowych organów regulacyjnych, państwa członkowskie powinny umożliwić krajowym organom regulacyjnym działanie w charakterze podmiotów rozstrzygających spory za pośrednictwem osobnej utworzonej wewnątrz tych organów jednostki, która nie powinna podlegać żadnym wpływom. Określone w niniejszej dyrektywie procedury rozstrzygania sporów, które obejmują konsumentów, powinny podlegać wymogom jakości określonym w rozdziale II dyrektywy 2013/11/UE. ï 

ê 2009/140/WE motyw 72 (dostosowany)

ð nowy

(70)Krajowe organy regulacyjne ð Właściwe organy ï powinny móc podejmować skuteczne działania w celu monitorowaćnia oraz zapewniaćnia przestrzeganiea warunków związanych z Ö ogólnymi Õ zezwoleniami ogólnymi Ö i Õ lub prawami użytkowania, ð a w szczególności zapewniać efektywne i wydajne użytkowanie widma oraz przestrzeganie obowiązków dotyczących zasięgu i jakości usług za pomocą ï w tym również posiadać uprawnienia do nakładania skutecznych sankcji finansowych lub administracyjnych ð , w tym nakazów sądowych i cofnięcia praw użytkowania ï, w przypadku naruszenia tych warunków. ð Przedsiębiorstwa powinny przekazywać właściwym organom możliwie wiarygodne i kompletne informacje, aby umożliwić im realizację ich zadań w zakresie nadzoru. Aby uniknąć tworzenia barier utrudniających wejście na rynek, takich jak antykonkurencyjne gromadzenie, należy zwiększyć skuteczność egzekwowania przez państwa członkowskie warunków związanych z prawami użytkowania widma i powinny w tym uczestniczyć wszystkie właściwe organy, a nie tylko krajowe organy regulacyjne. Egzekwowanie warunków powinno polegać na stosowaniu rozwiązania „wykorzystaj lub strać”, stanowiącego przeciwwagę dla długich okresów ważności praw. Dlatego też handel widmem lub jego dzierżawa powinny być uznawane za środki zapewniające efektywne użytkowanie widma przez pierwotnego posiadacza praw. W celu zapewnienia pewności prawa w odniesieniu do ewentualnego narażenia na sankcje z powodu nieużytkowania widma, progi użytkowania, m.in. pod względem czasu, ilości i identyfikacji widma, powinny zostać z góry określone. ï

ê 2002/20/WE motyw 15 (dostosowany)

(71)Wymogi, jakie mogą być związane z wydaniem ogólnego zezwoleńnia Ö ogólnych Õ i szczegółowych Ö indywidualnych Õ praw dotyczących użytkowania, powinny być ograniczone do tego, co jest ściśle niezbędne do zapewnienia zgodności z wymogami i zobowiązaniami wynikającymi z prawa Ö krajowego Õ wspólnotowego i zgodnie z zasadami prawa wspólnotowego i prawa Ö Unii Õ krajowego.

ê 2002/21/WE motyw 12 (dostosowany)

ð nowy

(72)Strona, której dotyczy dana decyzja krajowego organu regulacyjnego ð właściwego organu ï, winna mieć prawo do odwołania się do organu, który będzie niezależny od stron zaangażowanych w dany spór ð i od wszelkich zewnętrznych wpływów lub nacisków politycznych, które mogłyby zagrozić niezależności jego osądu w sprawach, które rozpatruje ï. Takim Ö Tym Õ organem może być sąd. Ponadto, każde przedsiębiorstwo, które uzna, iż jego wniosek o przyznanie prawa instalowania urządzeń nie został rozpatrzony zgodnie z zasadami zawartymi w niniejszej dyrektywie, winien mieć prawo zaskarżenia takich decyzji. Ustanowienie takiej procedury odwoławczej nie Ö powinno Õ jest sprzeczne z Ö naruszać Õ zasadyą podziału kompetencji w ramach krajowego systemu sądownictwa ani wynikającychmi z przepisów prawa krajowego prawami osób prawnych i fizycznych. ð W każdym przypadku państwa członkowskie powinny zapewnić skuteczną kontrolę sądową takich decyzji. ï

ê 2009/140/WE motyw 14

ð nowy

(73)W celu zapewnienia podmiotom rynkowym pewności prawa, organy odwoławcze powinny skutecznie wykonywać swoje zadania; w szczególności postępowania odwoławcze nie powinny być w nieuzasadniony sposób przewlekłe. Środki przejściowe zawieszające skutek decyzji krajowego organu regulacyjnego ð właściwego organu ï powinny być udzielane jedynie w pilnych przypadkach, tak aby zapobiec poważnym i nieodwracalnym szkodom wyrządzonym stronie ubiegającej się o te środki oraz jeżeli wymaga tego zapewnienie równowagi interesów.

ê 2009/140/WE motyw 15 (dostosowany)

ð nowy

(74)Istniały znaczne rozbieżności co do sposobu stosowania przez organy odwoławcze środków przejściowych mających na celu zawieszenie decyzji krajowych organów regulacyjnych. Aby stosowane podejście było bardziej spójne, należy stosować wspólne standardy zgodne z orzecznictwem wspólnotowym Ö unijnym Õ. Organy odwoławcze powinny być uprawnione do występowania z wnioskiem o dostępne informacje publikowane przez BEREC. Ze względu na znaczenie odwołań dla ogólnego funkcjonowania ram regulacyjnych konieczne jest ustanowienie mechanizmu zbierania informacji na temat odwołań i decyzji o zawieszeniu decyzji podjętych przez ð właściwe ï organy regulacyjne we wszystkich państwach członkowskich oraz mechanizmu przekazywania Komisji takich informacji Ö Komisji Õ ð i BEREC ï . ð Mechanizm ten powinien gwarantować, że Komisja i BEREC będą mogły uzyskiwać od państw członkowskich teksty decyzji i orzeczeń w celu utworzenia ich bazy danych. ï

ê 2002/21/WE motyw 15 (dostosowany)

ð nowy

(75)Po ð uwzględnieniu w jak największym stopniu opinii BEREC ï przeprowadzeniu konsultacji z Komitetem ds. Łączności, Komisja Ö powinna mieć możliwość Õ winna domagać się Ö zażądania Õ od krajowego organu regulacyjnego wycofania projektowanego środka, jeżeli dotyczy on definicji odnośnego rynku lub wskazuje (lub nie) przedsiębiorstwa o znaczącej pozycji na rynku Ö rynkowej Õ, i jeżeli takie decyzje spowodowałyby powstanie przeszkód w funkcjonowaniu jednolitego rynku lub byłyby niezgodne z zasadami prawa wspólnotowego Ö Unii Õ, a w szczególności z celami polityki, którą krajowe organy regulacyjne winny realizować. Powyższa procedura nie narusza procedury notyfikacji określonej w dyrektywie 98/34/WE 2015/1535/UE oraz uprawnień Komisji przyznanych jej na mocy Traktatu w przypadku naruszenia prawa wspólnotowego Ö Unii Õ.

ê 2009/140/WE motyw 17 (dostosowany)

(76)Konsultacje krajowe przewidziane w art. Ö 24 Õ 6 dyrektywy 2002/21/WE (dyrektywa ramowa) powinny zostać przeprowadzone przed konsultacjami wspólnotowymi Ö unijnymi Õ przewidzianymi w art. 7 Ö 34 Õ i 7a Ö 35 Õ tej Ö niniejszej Õ dyrektywy tak, aby poglądy zainteresowanych stron mogły zostać odzwierciedlone w konsultacjach wspólnotowych Ö unijnych Õ. Pozwoliłoby to również uniknąć konieczności przeprowadzenia drugich konsultacji wspólnotowych Ö unijnych Õ, jeżeli w wyniku konsultacji krajowych planowany środek zostałby zmieniony.

ê 2009/140/WE motyw 20 (dostosowany)

(77)Ramy regulacyjne powinny być wdrażane terminowo. Gdy Komisja podejmuje decyzję żądającą od krajowego organu regulacyjnego wycofania planowanego środka, krajowe organy regulacyjne powinny przedłożyć Komisji zmieniony środek. Należy ustanowić termin zgłoszenia Komisji zmienionego środka zgodnie z art. 7 Ö 34 Õ dyrektywy 2002/21/WE (dyrektywa ramowa), tak aby podmioty rynkowe znały czas trwania przeglądu rynku i aby zwiększyć stopień pewności prawa.

ê 2009/140/WE motyw 19 (dostosowany)

ð nowy

(78)Mechanizm wspólnotowy Ö unijny Õ, na mocy którego Komisja może żądać od krajowych organów regulacyjnych wycofania się z planowanych środków związanych z definiowaniem rynku i wyznaczaniem operatorów o znaczącej pozycji rynkowej, znacząco przyczynił się do wypracowania spójnego podejścia przy identyfikowaniu okoliczności, w których można stosować regulacje ex ante, i tych, w których operatorzy podlegają takim regulacjom. Monitorowanie rynku przez Komisję, a w szczególności dDoświadczenia związane ze stosowaniem procedury Ö procedur Õ z Ö art. 7 i 7a Õ dyrektywy 2002/21/WE (dyrektywa ramowa) wykazały, że niezgodności w stosowaniu środków naprawczych przez krajowe organy regulacyjne – nawet w podobnych warunkach rynkowych – mogłyby osłabiająć rynek wewnętrzny łączności elektronicznej. Komisja ð i BEREC ï może ð powinny ï więc ð – w zakresie swoich odpowiednich kompetencji – ï uczestniczyć w zapewnianiu wyższego stopnia spójności w stosowaniu środków naprawczych, przyjmując zalecenia w sprawie Ö dotyczących Õ projektów środków proponowanych przez krajowe organy regulacyjne. ð Ponadto, w przypadkach gdy BEREC podziela obawy Komisji, Komisja powinna mieć możliwość zażądania od krajowego organu regulacyjnego, aby wycofał dany projekt środka. ï Aby wykorzystać fachową wiedzę krajowych organów regulacyjnych o analizie rynkowej, przed przyjęciem decyzji lub zaleceń Komisja powinna konsultować się z BEREC.

ê 2009/140/WE motyw 21 (dostosowany)

(79)Ze względu na krótkie terminy przewidziane we wspólnotowych Ö unijnych Õ mechanizmach konsultacji, należy przyznać Komisji uprawnienia do przyjmowania zaleceń lub wytycznych w celu uproszczenia procedur wymiany informacji między Komisją a krajowymi organami regulacyjnymi – na przykład w sprawach dotyczących stabilnych rynków lub niewielkich zmian wcześniej zgłoszonych środków. Należy również przyznać Komisji uprawnienia w celu wprowadzenia zwolnień z obowiązku dokonywania zgłoszeń, aby uprościć procedury w niektórych przypadkach.

ê 2002/21/WE motyw 37 (dostosowany)

ð nowy

(80)Krajowe organy regulacyjne powinny współpracować ze sobą, ð z BEREC ï oraz z Komisją w sposób jawny tak, aby zapewnić jednolite stosowanie we wszystkich państwach członkowskich postanowień Ö przepisów Õ niniejszej dyrektywy i szczegółowych dyrektyw. Współpraca ta będzie miała miejsce m.in. w ramach Komitetu ds. łączności lub grupy składającej się z przedstawicieli krajowych organów regulacyjnych. Państwa Członkowskie winny zadecydować, które organy władzy państwowej będą krajowymi organami regulacyjnymi w rozumieniu niniejszej dyrektywy i szczegółowych dyrektyw.

ê 2009/140/WE motyw 18

(81)Swobodę decyzyjną krajowych organów regulacyjnych należy pogodzić z rozwijaniem spójnych praktyk regulacyjnych i spójnym stosowaniem ram regulacyjnych, aby mogła skutecznie przyczyniać się do rozwoju i urzeczywistnienia rynku wewnętrznego. Dlatego też krajowe organy regulacyjne powinny wspierać działania Komisji dotyczące rynku wewnętrznego oraz działania BEREC.

ê 2002/21/WE motyw 38

(82)Środki, które mogą oddziaływać na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi, to środki, które mogą mieć wpływ pośredni albo bezpośredni, rzeczywisty lub potencjalny, na strukturę wymiany handlowej pomiędzy państwami członkowskimi w taki sposób, że będzie to za sobą pociągało bariery w funkcjonowaniu jednolitego rynku. Są to środki, które mają znaczący wpływ na operatorów i użytkowników w innych państwach członkowskich, w tym m.in. środki wpływające na cenę dla użytkowników w innych państwach członkowskich, środki, które oddziałują na zdolność świadczenia usług w zakresie łączności elektronicznej przedsiębiorstwa mającego siedzibę w innym państwie członkowskim oraz w szczególności środki, które oddziałują na zdolność świadczenia usług transgranicznych, oraz środki, które oddziałują na strukturę i dostęp do rynku ze skutkiem dla przedsiębiorstw w innych państwach członkowskich.

ê 2009/140/WE motyw 6 (dostosowany)

(83)Dokonując przeglądóu działania Ö niniejszej Õ dyrektywy ramowej oraz dyrektyw szczegółowych, Komisja powinna ocenić, czy w świetle rozwoju rynku i przy uwzględnieniu zarówno konkurencji, jak i ochrony konsumenta wciąż istnieje potrzeba utrzymywania przepisów w zakresie specjalnych sektorowych regulacji ex ante ustanowionych w art. 8–13a dyrektywy 2002/19/WE (dyrektywa o dostępie) oraz art. 17 dyrektywy 2002/22/WE (dyrektywa o usłudze powszechnej), czy też należy zmienić lub uchylić te przepisy.

ê 2002/21/WE motyw 40

Środki niezbędne do wdrożenia niniejszej dyrektywy winny być podejmowane zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki korzystania z uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji 51 .

ò nowy

(84)Z racji swojej specjalistycznej wiedzy ekonomicznej i znajomości rynku oraz z uwagi na cel i techniczny charakter prowadzonych ocen oraz w celu zapewnienia spójności z ich innymi zadaniami w zakresie regulacji rynku krajowe organy regulacyjne powinny ustalać elementy procedur selekcji i warunki związane z prawami użytkowania widma, które mają największy wpływ na warunki rynkowe oraz sytuację w zakresie konkurencji, w tym warunki wejścia na rynek i dalszego rozwoju przedsiębiorstw. Obejmuje to na przykład parametry wyceny ekonomicznej widma zgodnie z niniejszą dyrektywą, specyfikację środków regulacyjnych i służących kształtowaniu rynku, takich jak stosowanie limitów widma lub rezerwacji widma lub nałożenie obowiązków w zakresie hurtowego dostępu, lub środków określających warunki dotyczące zasięgu związane z prawami użytkowania widma. Bardziej spójnemu stosowaniu i określaniu takich elementów sprzyjałby mechanizm koordynacji, za pomocą którego BEREC, Komisja i krajowe organy regulacyjne pozostałych państw członkowskich dokonywałyby przeglądu projektów środków przed przyznaniem praw użytkowania przez dane państwo członkowskie i jednocześnie z prowadzonymi konsultacjami publicznymi. Środek określony przez krajowy organ regulacyjny może być jedynie elementem szerszego środka krajowego, który może obejmować także warunki dotyczące przyznawania, handlu i dzierżawy, czasu trwania, odnowienia lub zmiany praw użytkowania widma radiowego, a także procedurę selekcji lub warunki związane z prawami użytkowania. Przy zgłaszaniu projektu środka krajowe organy regulacyjne mogą zatem dostarczyć informacje dotyczące innych projektów krajowych środków związanych z odpowiednią procedurą selekcji lub ograniczających użytkowanie widma radiowego, które to środki nie są objęte mechanizmem wzajemnej oceny.

ê 2002/20/WE motyw 24 (dostosowany)

(85)Jeżeli przyznanie częstotliwości radiowych poszczególnym przedsiębiorstwom w sposób zharmonizowany zostało uzgodnione na szczeblu Ö europejskim Õ wspólnotowym, państwa członkowskie winny ściśle wdrażać takie uzgodnienia dotyczące przyznawania Ö praw użytkowania w odniesieniu doÕ częstotliwości radiowych w krajowej tabeli przeznaczeń częstotliwości.

(86)Państwa członkowskie należy zachęcać do rozważenia możliwości wspólnego udzielania zezwoleń przy przyznawaniu praw użytkowania w przypadkach gdy przewidywane użytkowanie ma charakter transgraniczny.

ê 2009/140/WE motyw 58 (dostosowany)

(87)Każda decyzja Komisji podjęta zgodnie z art. 19 ust. 1 art. 40 ust. 1 dyrektywy 2002/21/WE (dyrektywa ramowa) powinna ograniczać się do zasad, podejść i metodologii regulacyjnych. Dla uniknięcia wątpliwości nie powinna ona zalecać szczegółowych rozwiązań, które z zasady będą musiały odzwierciedlać uwarunkowania krajowe, ani nie powinna zakazywać podejść alternatywnych, które, jak można oczekiwać w rozsądnym zakresie, mogą mieć taki sam skutek. Decyzja taka powinna być proporcjonalna i nie powinna wpływać na decyzje podjęte przez krajowe organy regulacyjne, i które nie tworzą barier na rynku wewnętrznym. 

ê 2002/21/WE motyw 29 (dostosowany)

(88)Komisja Ö Unia Õ oraz państwa członkowskie przyjęły zobowiązania w zakresie norm i uregulowań dotyczących sieci i usług w dziedzinie telekomunikacji w ramach Światowej Organizacji Handlu (WTO).

ê 2002/21/WE motyw 30 (dostosowany)

(89)Proces standaryzacji winien pozostać procesem uzależnionym od sytuacji na rynku. Jednakże mogą wystąpić sytuacje, w których wymagać się będzie zgodności ze specyficznymi standardami wspólnotowymi Ö unijnymi Õ celem zapewnienia interoperacyjności wewnątrz rynku jednolitego Ö rynku Õ . Na szczeblu krajowym państwa członkowskie poddane są uregulowaniom Ö przepisom Õ zawartymi w dyrektywie 98/34/WE 2015/1535/UE. Dyrektywa 95/47/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie korzystania z norm transmisji sygnałów telewizyjnych 52 nie określała żadnego specyficznego systemu transmisji telewizji cyfrowej ani wymogów dotyczących usług. Za pośrednictwem Digital Video Broadcasting Group, podmioty działające na rynku europejskim rozwinęły kilka systemów transmisji telewizyjnego, które następnie zostały poddane standaryzacji w Europejskim Instytucie Norm Telekomunikacyjnych (ETSI) i stały się zaleceniami Międzynarodowej Unii Telekomunikacyjnej. Jakakolwiek decyzja mająca na celu uczynienie powyższych norm obligatoryjnymi powinna zostać poprzedzona przeprowadzeniem publicznej konsultacji. Procedury standaryzacyjne objęte zakresem niniejszej dyrektywy nie uchybiają postanowieniom Ö naruszają przepisów Õ dyrektywy 1999/5/WE, dyrektywy Rady 73/23/EWG z dnia 19 lutego 1973 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących wyposażenia elektrycznego przewidzianego do stosowania w niektórych granicach napięcia 53 oraz dyrektywy Rady 89/336/EWG z dnia 3 maja 1989 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących kompatybilności elektromagnetycznej 54  dyrektywy w sprawie urządzeń radiowych 2014/53/UE, dyrektywy o niskim napięciu 2014/35/UE i dyrektywy w sprawie kompatybilności elektromagnetycznej 2014/30/UE.

ê 2002/21/WE motyw 31

Na szczeblu konsumenta interoperacyjność usług cyfrowej telewizji interaktywnej oraz zaawansowanych urządzeń telewizji cyfrowej winna być promowana celem zapewnienia swobodnego przepływu informacji, pluralizmu mediów oraz różnorodności kulturowej. Wskazane jest, by konsumenci mieli możliwość otrzymywania, niezależnie od sposobów nadawania, wszelkich usług cyfrowej telewizji interaktywnej, przy uwzględnieniu neutralności technologicznej, przyszłego postępu technologicznego, potrzeby promowania telewizji cyfrowej oraz stanu konkurencji na rynkach usług telewizji cyfrowej. Operatorzy platform cyfrowej telewizji interaktywnej powinni dążyć do wdrażania otwartego interfejsu programu aplikacyjnego (API) zgodnego ze standardami i specyfikacjami przyjętymi przez europejskie organizacje standaryzacyjne. Należy wspierać i organizować przechodzenie z istniejących API do nowych otwartych API, np. poprzez memoranda o porozumieniu pomiędzy odpowiednimi uczestnikami rynku. Otwarte API ułatwiają interoperacyjność, tj. nośność interaktywnych treści pomiędzy mechanizmami przekazywania oraz pełną funkcjonalność tych treści w urządzeniach rozszerzonej telewizji cyfrowej. Jednakże należy wziąć pod uwagę potrzebę zapobiegania utrudnianiu działania wyposażenia odbiorczego oraz chronienia go przed szkodliwymi wpływami, np. wirusami.

ò nowy

(90)Pomioty udostępniające publiczne sieci łączności elektronicznej lub publicznie dostępne usługi łączności elektronicznej (lub zarówno sieci, jak i usługi) powinny mieć obowiązek wprowadzania środków w celu ochrony bezpieczeństwa, odpowiednio, sieci lub usług. Środki te powinny zapewniać poziom bezpieczeństwa sieci i usług proporcjonalny do istniejącego ryzyka z uwzględnieniem aktualnego stanu wiedzy i technologii. Przy opracowywaniu środków bezpieczeństwa należy brać pod uwagę co najmniej wszystkie stosowne aspekty następujących kwestii: w zakresie bezpieczeństwa sieci i urządzeń: bezpieczeństwo fizyczne i bezpieczeństwo środowiska, bezpieczeństwo dostaw energii, kontrola dostępu do sieci i integralność sieci; w zakresie postępowania w przypadku incydentu: procedury postępowania w przypadku incydentu, zdolności wykrywania incydentów, zgłaszanie incydentów i informowanie o nich; w zakresie zarządzania ciągłością działania: strategia ciągłości usług i plany awaryjne, zdolności do usuwania skutków awarii; w zakresie monitorowania, kontroli i testowania: strategie monitorowania i rejestrowania, ćwiczenia w zakresie planów awaryjnych, testowanie sieci i usług, oceny bezpieczeństwa i monitorowanie zgodności; oraz zgodność z normami międzynarodowymi.

(91)Z uwagi na rosnące znaczenie usług łączności interpersonalnej niewykorzystujących numerów należy dopilnować, aby podlegały one również odpowiednim wymogom bezpieczeństwa zgodnie z ich specyficznym charakterem i istotną rolą w gospodarce. Podmioty świadczące takie usługi powinny zatem zapewnić poziom bezpieczeństwa proporcjonalny do stopnia ryzyka dla bezpieczeństwa takich usług łączności elektronicznej. Ze względu na to, że podmioty świadczące usługi interpersonalnej łączności niewykorzystujące numerów zazwyczaj nie sprawują rzeczywistej kontroli nad transmisją sygnałów w sieciach, stopień ryzyka w przypadku takich usług można uznać za niższy pod pewnymi względami niż w przypadku tradycyjnych usług łączności elektronicznej. Dlatego też, jeżeli tylko jest to uzasadnione aktualną oceną ryzyka dla bezpieczeństwa, wymogi bezpieczeństwa dla usług interpersonalnej łączności niewykorzystujących numerów powinny być łagodniejsze. W związku z tym usługodawcy powinni mieć możliwość decydowania o środkach, jakie uznają za właściwe w celu zarządzania ryzykiem, na jakie narażone jest bezpieczeństwo ich usług. Takie samo podejście powinno być stosowane odpowiednio do usług łączności interpersonalnej wykorzystującej numery, jeżeli usługodawca nie sprawuje rzeczywistej kontroli nad transmisją sygnału.

(92)Właściwe organy powinny zapewniać utrzymanie integralności i dostępności publicznych sieci łączności. Agencja Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Sieci i Informacji (ENISA) powinna przyczyniać się do zwiększania poziomu bezpieczeństwa łączności elektronicznej, na przykład przez zapewnianie wiedzy i doradztwa, oraz propagować wymianę najlepszych praktyk. Właściwe organy powinny dysponować niezbędnymi środkami do wykonywania swoich obowiązków, w tym uprawnieniami do uzyskiwania informacji niezbędnych do oceny poziomu bezpieczeństwa sieci lub usług. Powinny być również uprawnione do pozyskiwania kompleksowych i wiarygodnych danych na temat przypadków rzeczywistych zagrożeń bezpieczeństwa, które wywarły znaczący wpływ na funkcjonowanie sieci lub usług. W stosownych przypadkach powinny udzielać im pomocy Zespoły Reagowania na Incydenty związane z Bezpieczeństwem Komputerowym (CSIRT) utworzone na podstawie art. 9 dyrektywy 2016/1148/UE 55 . W szczególności CSIRT mogą mieć obowiązek, by dostarczać właściwym organom informacji o ryzyku i incydentach zagrażających publicznym sieciom łączności i publicznie dostępnym usługom łączności elektronicznej i zalecać metody radzenia sobie z tymi problemami.

(93)W przypadku gdy udostępnianie łączności elektronicznej zależy od zasobów publicznych, których wykorzystanie podlega specjalnym zezwoleniom, państwa członkowskie mogą przyznać organowi właściwemu do ich wydawania prawo do nakładania opłat w celu zapewnienia optymalnego wykorzystania tych zasobów zgodnie z procedurami przewidzianymi w niniejszej dyrektywie. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości państwa członkowskie nie mogą nakładać żadnych opłat w związku z udostępnianiem sieci i usług łączności elektronicznej oprócz tych, które przewidziano w niniejszej dyrektywie. W związku z tym państwa członkowskie powinny mieć spójne podejście do ustalania tych opłat, aby nie powodować nadmiernych obciążeń finansowych związanych z procedurą udzielania ogólnego zezwolenia lub praw użytkowania dla przedsiębiorstw udostępniających sieci i usługi łączności elektronicznej.

ê 2002/20/WE motyw 32 (dostosowany)

ð nowy

(94)ð Aby zapewnić optymalne wykorzystanie zasobów, opłaty powinny odzwierciedlać ekonomiczną i technologiczną sytuację na danym rynku, a także wszelkie inne istotne czynniki wpływające na ich wartość. Jednocześnie opłaty powinny być ustalane tak, aby umożliwiały innowacyjność w udostępnianiu sieci i usług, a także konkurencję na rynku. Państwa członkowskie powinny zatem dopilnować, aby opłaty za prawa użytkowania były ustalane z zastosowaniem mechanizmu, który gwarantuje odpowiednią ochronę przed sytuacją, gdy wartość opłat zostaje zniekształcona w wyniku strategii maksymalizacji przychodów, składania ofert sprzecznych z zasadami konkurencji lub podobnych praktyk. ï Oprócz opłat administracyjnych, opłaty za użytkowanie częstotliwości oraz numerów radiowych mogą być nakładane jako instrument zapewniający optymalne wykorzystanie tychże zasobów. Takie opłaty nie powinny utrudniać rozwoju usług innowacyjnych ani konkurencji na rynku. Postanowienia Ö Przepisy Õ niniejszej dyrektywy nie stoją na przeszkodzie Ö pozostają bez uszczerbku dla Õ realizacji celu, dla którego stosuje się opłaty za użytkowania praw Ö prawa użytkowania Õ ð i prawa do instalowania urządzeń ï. Takie opłaty mogą na przykład zostać wykorzystane do sfinansowania działalności krajowych organów regulacyjnych i ð właściwych organów ï, która nie może zostać sfinansowana z opłat administracyjnych. Podczas gdy w przypadku procedur selekcji konkurencyjnej lub porównawczej na opłatę za użytkowanie praw Ö prawa użytkowania Õ do częstotliwości ð widma ï radiowegoych składa się wyłącznie jednorazowo płatna kwota, umowy dotyczące zapłaty powinny zapewniać, by stosowanie takich opłat nie pociągało za sobą w praktyce selekcji prowadzonej na podstawie kryteriów nie związanych z realizacją celu polegającego na zagwarantowaniu optymalnego wykorzystania częstotliwości ð widma ï radiowegoych. Komisja może regularnie publikować wyniki prowadzonych standardowych badań ð i inne wytyczne, w zależności od potrzeb, ï uwzględniających najlepsze metody w zakresie przyznawania częstotliwości ð widma ï radiowegoych, numerów lub przyznawania praw drogi.

ò nowy

(95)Z uwagi na swoją rolę w zapewnianiu optymalnego użytkowania widma radiowego, opłaty związane z prawami użytkowania widma radiowego mogą wpływać na decyzje podmiotów o tym, czy ubiegać się o takie prawa i wykorzystywać zasoby widma radiowego. Przy ustalaniu cen wywoławczych jako sposobu określenia minimalnych zasad wyceny zapewniających optymalne wykorzystanie, państwa członkowskie powinny zatem dopilnować, aby takie ceny, bez względu na rodzaj stosowanej procedury selekcji, również odzwierciedlały dodatkowe koszty związane ze spełnianiem warunków udzielania zezwoleń, nakładanych z myślą o realizacji celów polityki, które prawdopodobnie nie mogłyby zostać zrealizowane przy zastosowaniu zwykłych norm handlowych, takich jak warunki dotyczące zasięgu terytorialnego. Należy wówczas również brać pod uwagę sytuację konkurencji na danym rynku.

(96)Optymalne wykorzystanie zasobów widma radiowego zależy od dostępności odpowiednich sieci i urządzeń towarzyszących. W związku z tym opłaty za prawa użytkowania widma radiowego i prawa do instalowania urządzeń należy ustalać z uwzględnieniem potrzeby ułatwienia stałego rozwoju infrastruktury, co pozwoli jak najwydajniej wykorzystywać zasoby. Państwa członkowskie powinny zatem ustalić warunki płatności dotyczące opłat za prawa użytkowania widma radiowego powiązane z faktyczną dostępnością tego zasobu w sposób ułatwiający inwestycje niezbędne do wspierania takiego rozwoju. Warunki te powinny zostać określone w obiektywny, przejrzysty, proporcjonalny i niedyskryminujący sposób przed rozpoczęciem procedur przyznawania praw użytkowania widma.

ê 2002/21/WE motyw 22 (dostosowany)

(97) Należy zapewnić, by procedury przyznawania prawa instalowania urządzeń były przeprowadzane na czas, w sposób niedyskryminujący i jawny, przy zapewnieniu warunków sprawiedliwej i efektywnej konkurencji. Ö Przepisy Õ Postanowienia niniejszej dyrektywy nie uchybiają przepisom Ö naruszają przepisów Õ prawa krajowego o wywłaszczeniu lub korzystaniu z własności, zwykłym wykonywaniua prawa własności, zwykłym wykonywaniu uprawnień władzy publicznej czy zasadom bezstronności, przy uwzględnieniu zasad obowiązujących w państwach członkowskich i dotyczących systemu własności.

 2009/140/WE motyw 42

(98)Kluczowymi elementami przy tworzeniu sieci komunikacji elektronicznej lub nowych elementów sieci są zezwolenia wydawane przedsiębiorstwom będącym dostawcami sieci i usług łączności elektronicznej, umożliwiające im dostęp do własności publicznej lub prywatnej. Dlatego też zbędna złożoność i opóźnienia procedur przyznawania praw drogi mogą stanowić istotną przeszkodę dla rozwoju konkurencji. W związku z tym należy uprościć nabywanie praw drogi przez upoważnione przedsiębiorstwa. Krajowe organy regulacyjne powinny móc koordynować nabywanie praw drogi, udostępniając odpowiednie informacje na swoich stronach internetowych.

 2009/140/WE motyw 43 (dostosowany)

 nowy

(99)Konieczne jest zwiększenie uprawnień państw członkowskich w odniesieniu do posiadaczy praw drogi, aby zapewnić wprowadzanie lub uruchamianie nowych sieci w sposób sprawiedliwy, skuteczny oraz odpowiedzialny wobec środowiska naturalnego, niezależnie od jakiegokolwiek obowiązku operatora o znaczącej pozycji rynkowej w zakresie zapewniania dostępu do jego sieci łączności elektronicznej. Poprawa współużytkowania urządzeń może znacząco poprawić konkurencję i obniżyć ogólny koszt finansowy i środowiskowy, jaki ponoszą przedsiębiorstwa przy związany z rozmieszczaniemu infrastruktury łączności elektronicznej, zwłaszcza w przypadku nowych sieci dostępu ð i służyć zdrowiu publicznemu i bezpieczeństwu publicznemu oraz pomóc w realizacji celów w zakresie planowania przestrzennego ï . Krajowe organy regulacyjne ð Właściwe organy ï powinny być uprawnione do żądania, aby posiadacze  przedsiębiorstwa, które korzystały z Õ praw do instalowania urządzeń, nad lub pod własnością publiczną lub prywatną, współużytkowali takie urządzenia lub  mienie Õ nieruchomość (w tym również w formie fizycznej kolokacji) , co zachęciłoby do efektywnego inwestowania w infrastrukturę i promowania innowacji, po odpowiednim okresie konsultacji publicznych, podczas których wszystkie zainteresowane strony powinny mieć możliwość wyrażenia swoich poglądów ð , i w określonych obszarach, gdzie taki ogólny interes uzasadnia wprowadzenie współużytkowania. Może tak być w przypadku wysokiego zagęszczenia podglebia lub gdy konieczne jest pokonanie naturalnej bariery. ï Takie uzgodnienia o współużytkowaniu lub koordynacji mogą obejmować zasady dotyczące podziału kosztów współużytkowania urządzeń lub nieruchomości i powinny zapewnić, aby ryzyko ponoszone przez dane przedsiębiorstwa było w odpowiedni sposób kompensowane. Krajowe ð Właściwe ï organy regulacyjne powinny w szczególności móc nakładać obowiązek współużytkowania elementów sieci i urządzeń towarzyszących, takich jak kanały, przewody, maszty, studzienki, szafki uliczne, anteny, wieże i inne konstrukcje nośne, budynki lub wejścia do budynków oraz obowiązek lepszej koordynacji prac budowlanych ð ze względów środowiskowych lub innych względów związanych z polityką publiczną. Natomiast to krajowe organy regulacyjne powinny mieć obowiązek określania zasad podziału kosztów współużytkowania urządzeń lub własności, aby zagwarantować, że ryzyko ponoszone przez zainteresowane przedsiębiorstwa będzie w odpowiedni sposób kompensowane. ï  W świetle obowiązków nałożonych dyrektywą 2014/61/UE Õ wWłaściwe organy, zwłaszcza władze lokalne, powinny również ustanowić – we współpracy z krajowymi organami regulacyjnymi – odpowiednie procedury koordynacji w odniesieniu do robót publicznych oraz do innych odpowiednich urządzeń publicznych lub własności publicznej; procedury te mogą obejmować procedury zapewniające zainteresowanym stronom dostęp do informacji dotyczących odpowiednich urządzeń lub własności publicznej oraz do oprowadzonych i planowanych robót publicznych, procedury  gwarantujące Õ zapewniające, że strony są terminowo informowane o takich pracach, jak również procedury  gwarantujące Õ zapewniające, że współużytkowanie jest w jak najszerszym zakresie ułatwione.

ê 2002/21/WE motyw 23

ð nowy

Wspólne korzystanie z urządzeń może być korzystne z punktu widzenia miejskiego planowania przestrzennego, zdrowia publicznego lub ochrony środowiska i powinno być promowane przez krajowe organy regulacyjne na podstawie dobrowolnie zawieranych porozumień. W razie, gdy przedsiębiorstwa są pozbawione dostępu do wiarygodnych rozwiązań alternatywnych, można nakazać wspólne korzystanie z urządzeń lub nieruchomości. Dotyczy to między innymi fizycznej kolokacji i przewodów, budynków, masztów, anten lub systemu wspólnego korzystania z anten. Obowiązek wspólnego korzystania z urządzeń lub nieruchomości winien być nałożony na przedsiębiorstwa dopiero po przeprowadzeniu pełnej konsultacji publicznej.

 2002/21/WE motyw 24 (dostosowany)

 nowy

(100)Jeżeli w związku z ochroną środowiska operatorzy sieci ruchomych muszą wspólnie korzystać z wież lub masztów, takie wspólne korzystanie może prowadzić do obniżenia maksymalnego poziomu przekazywanej mocy przyznanej każdemu operatorowi z uwagi na kryterium zdrowia publicznego,  a Õ to z kolei może zmuszać operatorów do instalowania większej ilości nadajników celem osiągnięcia zasięgu na całym terytorium państwa. ðWłaściwe organy powinny dążyć do pogodzenia przedmiotowych względów środowiskowych i względów zdrowia publicznego z należytym uwzględnieniem podejścia ostrożnościowego określonego w zaleceniu Rady nr 1999/519/WE. ï

ê 2002/20/WE motyw 29

Postanowienia niniejszej dyrektywy nie uchybiają obowiązkom Państw Członkowskich w zakresie dostarczania wszelkich informacji niezbędnych dla realizacji interesów Wspólnoty w dziedzinie obronności w kontekście jej zobowiązań międzynarodowych, wynikających z umów międzynarodowych. Niniejsza dyrektywa nie uchybia także jakimkolwiek obowiązkom składania sprawozdań, wynikającym z uregulowań prawnych nie będących uregulowaniami szczegółowymi dla sektora łączności elektronicznej, takimi jak uregulowania w zakresie prawa konkurencji.

 2002/21/WE motyw 19 (dostosowany)

 nowy

(101)Częstotliwości radiowe ð Widmo radiowe jest ograniczonym publicznym zasobem o dużej wartości publicznej i rynkowej. ï stanowią  Stanowi ono Õ istotny substrat radiowych  sieci i Õ usług łączności elektronicznej i w tym zakresie, jeżeli chodzi o  w jakim wiąże się z Õ takimie  sieciami i Õ usługamii, częstotliwości te  widmo to Õ winnoy być ð efektywnie ï rozdzielane i przyznawane przez krajowe organy regulacyjne, zgodnie z określonymi zharmonizowanymi celami oraz zasadami dotyczącymi ich działania, jak również według obiektywnych, jawnych i niedyskryminujących kryteriów, przy uwzględnieniu demokratycznych, społecznych, językowych i kulturowych interesów związanych z użytkowaniem częstotliwości. Ważne jest, by rozdzielaniem i przyznawaniem częstotliwości radiowych zarządzano w sposób jak najbardziej wydajny. Przekazywanie częstotliwości radiowych może stanowić skuteczny środek na zwiększenie wydajności spektrum tak długo, jak istnieją dostateczne sposoby ochrony interesu publicznego, a w szczególności potrzeby zapewnienia jawności, oraz ustanowiony jest nadzór organu regulacyjnego nad takim przekazywaniem. Decyzja nr 676/2002/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie ram regulacyjnych dotyczących polityki spektrum radiowego we Wspólnocie Europejskiej (decyzja o spektrum radiowym) 56 ustanawia ramy harmonizacji częstotliwości ð widma ï radiowegoych, zaś działania podejmowane na mocy niniejszej dyrektywy winny zmierzać do ułatwienia prac podejmowanych na mocy tej decyzji.

 2009/140/WE motyw 25 (dostosowany)

 nowy

(102)Działania podejmowane we Wspólnocie  w Unii Õ w ramach polityki dotyczącej widma radiowego nie powinny naruszać środków podejmowanych zgodnie z prawem wspólnotowym  Unii Õ na szczeblu wspólnotowym  unijnym Õ lub krajowym, tak, aby realizować cele leżące w interesie ogólnym, w szczególności w odniesieniu do uregulowań dotyczących treści oraz polityki audiowizualnej i polityki medialnej oraz prawa państw członkowskich do zagospodarowania i wykorzystywania widma radiowego do celów porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego i obrony. ð Ponieważ korzystanie z widma do celów wojskowych i innych celów bezpieczeństwa publicznego wpływa na dostępność widma na potrzeby rynku wewnętrznego, polityka widma radiowego powinna uwzględniać wszystkie sektory i aspekty polityki Unii oraz równoważyć ich potrzeby przy jednoczesnym poszanowaniu praw państw członkowskich. ï

ò nowy

(103)Zapewnienie powszechnej łączności w każdym państwie członkowskim jest kluczowe dla rozwoju gospodarczego i społecznego, uczestnictwa w życiu publicznym i dla spójności społecznej i terytorialnej. Ponieważ łączność staje się integralnym elementem europejskiego społeczeństwa i dobrobytu, należy zapewnić zasięg obejmujący całą UE dzięki nakładaniu przez państwa członkowskie odpowiednich wymogów w zakresie zasięgu, które powinny być dostosowane do każdego obsługiwanego obszaru i ograniczać się do proporcjonalnych obciążeń, aby nie utrudniać wdrażania sieci przez usługodawców. Zasięg na danym terytorium, a także łączność w poszczególnych państwach członkowskich, powinny być zmaksymalizowane i niezawodne, co pozwoli rozpowszechniać krajowe i transgraniczne usługi i aplikacje, takie jak samochody podłączone do sieci i e-zdrowie. Dlatego też, w celu zwiększenia pewności regulacyjnej i przewidywalności potrzeb inwestycyjnych oraz zagwarantowania proporcjonalnego i równego dostępu do łączności dla wszystkich obywateli, stosowanie przez właściwe organy obowiązków w zakresie zasięgu powinno być koordynowane na poziomie Unii. Z uwagi na specyfikę poszczególnych krajów, taka koordynacja powinna ograniczać się do ogólnych kryteriów stosowanych do określania i oceny spełnienia obowiązków w zakresie zasięgu, takich jak gęstość zaludnienia lub cechy topograficzne i topologiczne.

(104)Potrzeba zapewnienia, aby obywatele nie byli narażeni na działanie pola magnetycznego na poziomie szkodliwym dla zdrowia publicznego, powinna być realizowana w sposób spójny w całej Unii, przy szczególnym uwzględnieniu podejścia ostrożnościowego przyjętego w zaleceniu Rady nr 1999/519/WE 57 , w celu zapewnienia spójnych warunków wdrażania infrastruktury.

(105) Harmonizacja i koordynacja wykorzystania widma oraz regulacje dotyczące urządzeń oparte na normalizacji uzupełniają się wzajemnie i muszą być ściśle skoordynowane, aby skutecznie spełniały swoje wspólne cele ze wsparciem ze strony Zespołu ds. Polityki Spektrum Radiowego. Koordynacja między zakresem i harmonogramem udzielania mandatów Europejskiej Konferencji Administracji Pocztowych i Telekomunikacyjnych (CEPT) na podstawie decyzji o spektrum radiowym a wnioskami o normalizację do europejskich organizacji normalizacyjnych, takich jak Europejski Instytut Norm Telekomunikacyjnych, w tym w odniesieniu do parametrów odbiorników radiowych, powinna ułatwić wprowadzanie przyszłych systemów, zwiększać możliwości współużytkowania widma i zapewnić wydajne zarządzanie widmem.

(106)Zapotrzebowanie na zharmonizowane widmo radiowe nie jest jednakowe we wszystkich częściach Unii. W przypadkach gdy na poziomie regionalnym lub krajowym nie ma popytu na zharmonizowane pasmo, państwa członkowskie powinny móc wyjątkowo dopuszczać alternatywne wykorzystanie pasma, o ile taki brak popytu się utrzymuje i pod warunkiem że to alternatywne wykorzystanie nie stoi na przeszkodzie zharmonizowanemu wykorzystaniu przedmiotowego pasma przez inne państwa członkowskie i że zostaje ono wstrzymane w momencie pojawienia się popytu na zharmonizowane użytkowanie.

ê 2009/140/WE motyw 34 (dostosowany)

Należy zwiększyć Ö Wprowadzono Õ elastyczność zarządzania widmem radiowym i dostępu do niego za pomocą zezwoleń neutralnych technologicznie i usługowo, tak aby umożliwić użytkownikom wybór najlepszych rozwiązań technicznych i usług do stosowania w pasmach częstotliwości określonych jako dostępne dla usług łączności elektronicznej w odnośnych krajowych planach przeznaczeń częstotliwości zgodnie z prawem  Unii Õ („zasady neutralności technologii i usług”).  Wyłącznie Õ wW przypadku gdy zagrożone są cele leżące w interesie ogólnym, określenie rozwiązań technicznych i usług powinno następować w trybie administracyjnym; powinno ono być precyzyjnie uzasadnione i powinno podlegać regularnym przeglądom okresowym.

ê 2009/140/WE motyw 35 (dostosowany)

(108)Ograniczenia zasady neutralności technologicznej powinny być odpowiednie i uzasadnione potrzebą ochrony przed szkodliwymi zakłóceniami, na przykład poprzez narzucenie stosowania masek widmowej gęstości mocy i poziomów mocy dla sygnału nadawczego, potrzebą zapewnienia ochrony zdrowia publicznego poprzez ograniczenie narażenia ludności na działanie pól elektromagnetycznych, potrzebą zapewnienia właściwego funkcjonowaniae usług dzięki odpowiedniemu poziomowi technicznej jakości usługi, ale niekoniecznie wykluczania przy tym możliwości stosowania więcej niż jednej usługi w tym samym paśmie częstotliwości, potrzebą zapewnienia właściwego współużytkowania widma, w szczególności gdy jego użytkowanie podlega jedynie  ogólnym Õ zezwoleniom ogólnym, lub potrzebą gwarantowania efektywnego użytkowania widma lub osiągnięcia celu leżącego w interesie ogólnym zgodnie z prawem wspólnotowym  Unii Õ.

 2009/140/WE motyws 36 and 37 (dostosowany)

(109)Użytkownicy widma powinni również móc dokonywać swobodnego wyboru usług, które chcą oferować w danym zakresie widma radiowego, z uwzględnieniem środków przejściowych dotyczących praw wcześniej nabytych. Z drugiej strony w uzasadnionym i proporcjonalnym zakresie należy dopuszczać przyjmowanie środków, które wymagają świadczenia określonej usługi w celu realizacji jasno określonych celów leżących w interesie ogólnym, takich jak bezpieczeństwo życia, konieczność wspierania spójności społecznej, regionalnej i terytorialnej lub unikanie nieefektywnego użytkowania widma. Cele te powinny obejmować promowanie różnorodności kulturowej i językowej oraz pluralizmu mediów, określonych przez państwa członkowskie zgodnie z prawem wspólnotowym  Unii Õ . O ile nie jest to konieczne dla ochrony bezpieczeństwa życia lub, w drodze wyjątku, dla realizacji innych celów leżących w interesie ogólnym i określonych przez państwa członkowskie zgodnie z prawem wspólnotowym  Unii Õ, wyjątki nie powinny prowadzić do wyłącznego użytkowania w celu świadczenia pewnych usług, ale raczej polegać na przyznaniu pierwszeństwa, tak, aby w tym samym paśmie mogły w jak największym zakresie współistnieć inne usługi lub technologie. Określanie zakresu i charakteru każdego wyjątku związanego z promowaniem różnorodności kulturowej i językowej oraz pluralizmu mediów należy do kompetencji państw członkowskich.

ê 2009/140/WE motyw 38

(110)Ponieważ przydział widma radiowego na użytek określonych technologii lub usług stanowi wyjątek od zasad neutralności technologicznej i usługowej oraz zmniejsza swobodę wyboru świadczonych usług lub stosowanej technologii, wszelkie wnioski w sprawie takiego przydziału powinny być przejrzyste i podlegać konsultacjom publicznym.

ò nowy

(111)W wyjątkowych przypadkach gdy państwa członkowskie podejmują decyzję o ograniczeniu swobody udostępniania sieci i świadczenia usług łączności elektronicznej, kierując się względami polityki publicznej, bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego, powinny one wyjaśnić przyczyny takiego ograniczenia.

 2009/140/WE motyw 31 (dostosowany)

 nowy

(112)Częstotliwościami ð Widmem ï radiowymi należy zarządzać w taki sposób, aby zapewnić ochronę przed szkodliwymi zakłóceniami. Dlatego należy właściwie zdefiniować podstawowe pojęcie szkodliwych zakłóceń, aby  zagwarantować Õ zapewnić, że interwencja regulacyjna ogranicza się do zakresu niezbędnego do zapobiegania takim zakłóceniom, ð uwzględniając również konieczność, aby urządzenia sieci i urządzenia użytkowników końcowych były wyposażone w technologię zapewniającą odporność odbiornika. Z uwagi na silnie transgraniczny charakter transportu cyfryzacja w tym sektorze stanowi wyzwanie. Pojazdy (metro, autobusy, samochody osobowe, samochody ciężarowe, pociągi itp.) stają się coraz bardziej autonomiczne i są coraz częściej podłączone do internetu. Na rynku wewnętrznym UE pojazdy z łatwością przekraczają granice krajowe. Niezawodna łączność i unikanie szkodliwych zakłóceń są fundamentalne dla bezpiecznego i prawidłowego działania pojazdów oraz ich pokładowych systemów łączności. ï

ò nowy

(113)W związku z rosnącym popytem na widmo i pojawianiem się nowych zróżnicowanych aplikacji i technologii, które stwarzają zapotrzebowanie na bardziej elastyczny dostęp do widma i jego użytkowanie, państwa członkowskie powinny wspierać współużytkowanie widma, określając najwłaściwsze systemy udzielania zezwoleń dla każdego scenariusza oraz jego odpowiednie i przejrzyste zasady i warunki. Współużytkowanie widma coraz częściej zapewnia jego efektywne i wydajne użytkowanie dzięki temu, że umożliwia kilku niezależnym użytkownikom lub urządzeniom dostęp do tego samego pasma częstotliwości w różnych rodzajach systemów prawnych, co ma na celu udostępnienie dodatkowych zasobów widma, podniesienie wydajności użytkowania i ułatwienie dostępu do widma dla nowych użytkowników. Współużytkowanie może się opierać na ogólnych zezwoleniach lub użytkowaniu bez konieczności uzyskania pozwolenia i umożliwiać – na specjalnych warunkach współdzielenia – kilku użytkownikom dostęp i użytkowanie tego samego zakresu widma na różnych obszarach geograficznych lub w różnym czasie. Może się ono opierać również na indywidualnych prawach użytkowania w ramach takich rozwiązań jak współdzielony dostęp polegający na tym, że wszyscy użytkownicy (dotychczasowy użytkownik i nowi użytkownicy) zgadzają się na warunki współdzielonego dostępu nadzorowanego przez właściwe organy, tak aby zapewnić minimalną gwarantowaną jakość transmisji sygnałów radiowych. Dopuszczając współużytkowanie w różnych systemach zezwoleń, państwa członkowskie nie powinny wyznaczać rozbieżnych okresów takiego użytkowania na podstawie różnych systemów zezwoleń.

(114)Aby zapewnić przewidywalność i zachować pewność prawa oraz stabilność inwestycji, państwa członkowskie powinny z wyprzedzeniem ustalić odpowiednie kryteria służące określeniu stopnia realizacji celu wydajnego użytkowania widma przez posiadaczy praw, podczas stosowania warunków, które obwarowują indywidualne prawa użytkowania i ogólne zezwolenia. Zainteresowane strony powinny uczestniczyć w określaniu takich warunków i być informowane w przejrzysty sposób o tym, w jaki sposób będzie oceniana realizacja ich obowiązków.

(115)Biorąc pod uwagę znaczenie innowacji technologicznych, państwa członkowskie powinny móc przewidzieć prawa użytkowania widma do celów doświadczalnych, podlegające określonym ograniczeniom i warunkom ściśle uzasadnionym doświadczalnym charakterem takich praw.

(116)Współdzielenie infrastruktury sieciowej i w niektórych przypadkach współużytkowanie widma mogą umożliwić bardziej wydajne i efektywne użytkowanie widma radiowego oraz zapewnić szybkie wdrażanie sieci, zwłaszcza w rzadko zaludnionych obszarach. Przy określaniu warunków obwarowujących prawa użytkowania widma radiowego właściwe organy powinny również rozważyć dopuszczenie form współdzielenia lub koordynacji między przedsiębiorstwami, celem zapewnienia efektywnego i wydajnego użytkowania widma lub przestrzegania obowiązków w zakresie zasięgu zgodnie z zasadami prawa konkurencji.

(117)Warunki rynkowe, a także rola i liczba podmiotów rynkowych mogą być różne w poszczególnych państwach członkowskich. Podczas gdy potrzeba i możliwość obwarowania warunkami praw użytkowania widma radiowego mogą być uzależnione od specyfiki krajowej, którą należy należycie uwzględnić, sposób egzekwowania takich obowiązków powinien być koordynowany na poziomie UE za pomocą środków wykonawczych Komisji w celu zapewnienia spójnego podejścia do podobnych problemów w całej UE.

 2002/20/WE motyws 12 and 13 (dostosowany)

ð nowy

(118)ðWymogi dotyczące neutralności usług i technologii przy przyznawaniu praw użytkowania, wraz z możliwością przekazywania praw między przedsiębiorstwami, leżą u podstaw swobody i metod świadczenia usług łączności elektronicznej dla ludności, ułatwiając w ten sposób również osiąganie celów leżących w interesie ogólnym. ï Niniejsza dyrektywa nie stoi na przeszkodzie temu, aby częstotliwości ð widmo ï radiowe byłoy przyznawane bezpośrednio podmiotom udostępniającym sieci i usługi łączności elektronicznej lub podmiotom użytkującym te sieci lub usługi. Takimi podmiotami mogą być nadawcy radiowi lub telewizyjni. Niezależnie od szczegółowych kryteriów i procedur przyjętych przez Państwa Członkowskie dla przyznawania praw użytkowania częstotliwości radiowych nadawcom radiowym i telewizyjnym, celem realizowania ogólnego interesu zgodnie z zasadami prawa wspólnotowego, procedura przyznawania częstotliwości radiowych powinna w każdym wypadku być obiektywna, przejrzysta, niedyskryminująca i proporcjonalna. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości, jakiekolwiek ograniczenie praw przyznanych na mocy art. 49 Traktatu winno być obiektywnie uzasadnione, proporcjonalne i nie powinno wychodzić poza to, co jest niezbędne dla realizacji ogólnego interesu określonego przez Państwa Członkowskie zgodnie z zasadami prawa wspólnotowego. Odpowiedzialność za zgodność z wymogami, jakie muszą być spełnione w związku z przyznaniem prawa użytkowania częstotliwości radiowej, oraz z odpowiednimi wymogami  , jakimi jest obwarowane Õ określonymi w ogólneym zezwolenieu powinna w każdym wypadku spoczywać na przedsiębiorstwie, któremu prawo użytkowania częstotliwości ð widma ï radiowegoych zostało przyznane. ð Niektóre obowiązki nałożone na nadawców świadczących audiowizualne usługi medialne mogą wymagać zastosowania szczególnych kryteriów i procedur przy przyznawaniu praw użytkowania widma w celu spełnienia określonego celu leżącego w ogólnym interesie, który to cel wyznaczają państwa członkowskie zgodnie z prawem Unii. ï  W każdym razie jednak procedura przyznania takiego prawa powinna być obiektywna, przejrzysta, niedyskryminująca i proporcjonalna. Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości wymaga, aby wszelkie krajowe ograniczenia praw gwarantowanych postanowieniami art. 56 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej były obiektywnie uzasadnione, proporcjonalne i nie wykraczały poza to, co niezbędne do osiągnięcia tych celów. Õ ð Ponadto widmo przyznane bez zastosowania otwartej procedury nie powinno być użytkowane do celów innych niż ogólny interes publiczny, dla którego realizacji zostały przyznane. W takim przypadku zainteresowane strony powinny mieć możliwość przedstawienia uwag w rozsądnym terminie. ï W ramach procedury przyznawania prawa użytkowania częstotliwości radiowych, państwa członkowskie mogą  powinny Õ sprawdzić, czy podmiot ubiegający się o nie będzie w stanie sprostać wymogom, jakie związane są  będą obwarowywać Õ z przyznaniem takiego prawa. ð Warunki te powinny być odzwierciedlone w kryteriach kwalifikowalności określonych w obiektywny, przejrzysty, proporcjonalny i niedyskryminujący sposób przed rozpoczęciem jakiejkolwiek procedury selekcji konkurencyjnej. ï W tym  celu zastosowania tych kryteriów Õ można żądać od wnioskodawcy przedstawienia odpowiedniej informacji celem wykazania jego zdolności do spełnienia powyższych wymagań. Jeżeli taka informacja nie zostanie przedłożona, wniosek o przyznanie prawa użytkowania częstotliwości radiowych może zostać odrzucony.

ò nowy

(119)Przed przyznaniem praw państwa członkowskie powinny wymagać weryfikacji tylko tych elementów, które, jak można przypuszczać, może wykazać wnioskodawca zachowujący zwykłą staranność, z należytym uwzględnieniem wysokiej publicznej i rynkowej wartości widma radiowego jako ograniczonego zasobu publicznego. Nie wyklucza to możliwości przeprowadzenia następnie weryfikacji spełnienia kryteriów kwalifikowalności, na przykład za pomocą kontroli najważniejszych wymogów, w przypadkach gdy można przypuszczać, że kryteria te początkowo nie były spełnione. Aby utrzymać efektywne i wydajne użytkowanie widma radiowego, państwa członkowskie nie powinny przyznawać praw w przypadku, gdy ocena wykaże niezdolność wnioskodawcy do spełnienia warunków, bez uszczerbku dla ewentualnego umożliwienia ograniczonego czasowo użytkowania doświadczalnego. Wystarczająco długi okres obowiązywania zezwoleń na użytkowanie widma powinien zwiększyć przewidywalność inwestycji, która przyczyni się do szybszego rozwoju sieci i poprawy usług, a także powinien zwiększyć stabilność sprzyjającą handlowi i dzierżawieniu widma. O ile zezwolenie na użytkowanie widma nie zostanie przyznane na czas nieokreślony, okres jego obowiązywania powinien zostać ustalony z uwzględnieniem realizowanych celów, a jednocześnie powinien być na tyle długi, aby możliwe było odzyskanie nakładów inwestycyjnych. Podczas gdy dłuższy okres obowiązywania może zapewnić przewidywalność inwestycji, środki zapewniające efektywne i wydajne użytkowanie widma radiowego, takie jak uprawnienie właściwego organu do zmiany lub cofnięcia praw w przypadku nieprzestrzegania warunków obwarowujących prawa użytkowania, lub środki ułatwiające handel i dzierżawę widma, mogą zapobiegać nadmiernemu gromadzeniu widma radiowego i sprzyjać większej elastyczności w dystrybucji zasobów widma. Częstsze stosowanie rocznych opłat stanowi również sposób zapewnienia stałej oceny użytkowania widma przez posiadacza prawa.

(120)Podejmując decyzję co do tego, czy odnowić przyznane już prawa użytkowania widma radiowego, właściwe organy powinny również brać pod uwagę stopień, w jakim odnowa praw przyczyniłaby się do realizacji celów ram regulacyjnych i innych celów określonych w prawie krajowym i prawie Unii. Każda taka decyzja powinna podlegać otwartej, niedyskryminacyjnej i przejrzystej procedurze i opierać się na ocenie stopnia spełnienia warunków obwarowujących przedmiotowe prawa. Oceniając potrzebę odnowienia praw użytkowania, państwa członkowskie powinny rozważyć, czy bardziej korzystne byłoby sprzyjające konkurencji przedłużenie już przypisanych praw czy też wspieranie bardziej wydajnego użytkowania lub nowych innowacyjnych zastosowań, które może wyniknąć z otwarcia pasma dla nowych użytkowników. Właściwe organy mogą dokonywać w tej kwestii własnych ustaleń i dopuszczać tylko bardzo ograniczone przedłużenia, aby zapobiec poważnemu zakłóceniu ustalonego użytkowania. Decyzje o przedłużeniu lub nieprzedłużeniu praw przyznanych przed rozpoczęciem stosowania niniejszej dyrektywy powinny być podejmowane z poszanowaniem zasad obowiązujących wcześniej, jednak państwa członkowskie powinny również dopilnować, aby nie naruszały one celów niniejszej dyrektywy.

(121)Odnawiając dotychczasowe prawa użytkowania państwa członkowskie, oprócz oceny potrzeby odnowienia praw, powinny dokonać również przeglądu opłat związanych z tymi prawami, aby zagwarantować, że opłaty te nadal sprzyjają optymalnemu użytkowaniu, z uwzględnieniem m.in. bieżącego etapu ewolucji rynkowej i technologicznej. Ze względu na pewność prawa wszelkich korekt dotychczasowych opłat należy dokonywać na podstawie tych samych zasad, które mają zastosowanie do przyznawania nowych praw użytkowania.

(122)Efektywne zarządzanie widmem radiowym można zapewnić, przyczyniając się do stałego wydajnego użytkowania widma, które już zostało przyznane. Aby zapewnić pewność prawa posiadaczom praw, możliwość odnowienia praw użytkowania powinna być uwzględniana z odpowiednim wyprzedzeniem przed wygaśnięciem przedmiotowych praw. Dla zapewnienia trwałości zarządzania zasobami właściwe organy powinny mieć możliwość rozważenia takiej możliwości z własnej inicjatywy, a także w odpowiedzi na wniosek posiadacza praw. Odnowienie praw użytkowania nie może zostać przyznane wbrew woli posiadacza praw.

 2009/140/WE motyw 39 (dostosowany)

 nowy

(123)ð Przekazywanie praw użytkowania widma może stanowić skuteczny sposób zwiększania wydajności użytkowania widma. ï Ze względu na elastyczność i skuteczność, ð oraz aby umożliwić wycenę widma przez rynek, ï krajowe organy regulacyjne mogą ð państwa członkowskie powinny z zasady ï zezwolić użytkownikom widma radiowego na swobodne przekazywanie lub dzierżawienie ich praw do użytkowania ð widma ï osobom trzecim ð z zastosowaniem prostej procedury oraz z zastrzeżeniem przestrzegania warunków obwarowujących takie prawa i zasad konkurencji, a także pod nadzorem odpowiednich krajowych organów regulacyjnych ï . Pozwoliłoby to na wycenę widma radiowego przez rynek. Z uwagi na ich uprawnienie do zapewniania efektywnego użytkowania widma radiowego ð Aby ułatwić takie przekazywanie lub dzierżawienie, o ile środki harmonizacji przyjęte na podstawie decyzji w sprawie spektrum radiowego są przestrzegane ï , krajowe organy regulacyjne ð państwa członkowskie ï powinny  również Õ podejmować działania w celu zapewnienia, aby obrót nie prowadził do zakłócenia konkurencji w przypadku gdy widmo radiowe pozostaje niewykorzystane ð rozpatrywać wnioski o podział lub dezagregację praw użytkowania widma i o rewizję warunków użytkowania ï .

ò nowy

(124)Decyzja o zastosowaniu środków specjalnie w celu wspierania konkurencji przy przyznawaniu lub odnawianiu praw użytkowania widma radiowego powinna być podejmowana przez krajowe organy regulacyjne, które posiadają konieczną wiedzę ekonomiczną, techniczną i rynkową. Warunki przyznawania widma mogą wpływać na sytuację konkurencji na rynkach łączności elektronicznej i warunki wejścia na rynek. Zmniejszony dostęp do widma, w szczególności w przypadku gdy jest ono zasobem ograniczonym, może tworzyć barierę w wejściu na rynek lub utrudniać inwestycje, rozwój sieci, świadczenie nowych usług lub udostępnianie nowych aplikacji, innowacje i konkurencję. Nowe prawa użytkowania, w tym nabyte w drodze przekazania lub dzierżawy, oraz wprowadzanie nowych elastycznych kryteriów użytkowania widma również mogą wpływać na konkurencję. Niektóre warunki stosowane w celu wspierania konkurencji, jeżeli są niewłaściwie stosowane, mogą mieć inne skutki; na przykład limity i rezerwacje widma mogą powodować sztuczny niedobór widma, obowiązki związane z dostępem hurtowym mogą nadmiernie ograniczać modele biznesowe przy braku siły rynkowej, a limity przekazywania praw mogą hamować rozwój rynków wtórnych. Należy zatem zastosować spójny i obiektywny test skutków nałożenia takich warunków, i regularnie go przeprowadzać. Wykorzystanie takich środków powinno więc opierać się na dogłębnej i obiektywnej ocenie rynku i jego warunków konkurencyjnych, przeprowadzonej przez krajowe organy regulacyjne.

(125)Zgodnie z opiniami Zespołu ds. Polityki Spektrum Radiowego przyjęcie wspólnego terminu dopuszczenia do użytkowania pasma, które zostało zharmonizowane na podstawie decyzji w sprawie spektrum radiowego, może być konieczne w celu uniknięcia zakłóceń transgranicznych i może pozwolić na czerpanie pełnych korzyści z powiązanych środków harmonizacji technicznej w odniesieniu do rynków urządzeń oraz wdrażania usług i sieci łączności elektronicznej o bardzo dużej przepustowości. Takie wspólne terminy, aby mogły znacząco przyczynić się do realizacji celów niniejszych regulacji i ułatwić koordynację, powinny zostać ustanowione na mocy aktów wykonawczych Komisji.

 2002/20/WE motywy 21 i 22 (dostosowany)

 nowy

(126)Kiedy wniosek o przyznanie  pasma Õ częstotliwości  widma Õ radiowegoych, dotyczący określonego zakresu, przekracza  jego Õ dostępność ð i, w związku z tym państwo członkowskie stwierdzi, że prawa użytkowania widma radiowego muszą zostać ograniczone ï , odpowiednie i przejrzyste procedury powinny zostać zastosowane przy przydzielaniu  przyznawaniu Õ takich częstotliwości  praw Õ tak, aby uniknąć jakiejkolwiek dyskryminacji i zoptymalizować wykorzystanie tychże  tego Õ ograniczonegoych zasobuów. ð Takie ograniczenie powinno być uzasadnione, proporcjonalne i oparte na dogłębnej ocenie warunków rynkowych uwzględniającej w należytym stopniu ogólne korzyści dla użytkowników oraz wpływ na realizację celów rynku wewnętrznego. Cele leżące u podstaw każdej procedury ograniczenia należy zdefiniować w sposób jasny i z wyprzedzeniem. Wybierając najbardziej odpowiednią procedurę selekcji, zgodnie ze środkami koordynacji stosowanymi na poziomie Unii, państwa członkowskie powinny w odpowiednim czasie przeprowadzić przejrzyste konsultacje ze wszystkimi zainteresowanymi stronami na temat uzasadnienia, celów i warunków przeprowadzenia tej procedury. ï Podczas przydzielania częstotliwości ð widma ï radiowegoych, jak również  lub Õ numerów o szczególnym znaczeniu gospodarczym, państwa członkowskie, między innymi, mogą stosować procedury selekcji  konkurencyjnej lub porównawczej Õ zgodnie z zasadami konkurencji. Zarządzając takimi systemami, krajowe organy regulacyjne uwzględnią  powinny uwzględniać Õ postanowienie art. 8 ð cele niniejszej dyrektywy ï . ð Jeżeli państwo członkowskie uzna, że w danym paśmie można udostępnić więcej praw, powinno rozpocząć stosowną procedurę. ï

ê 2002/20/WE motyw 23

Jednakże nie będzie sprzeczne z postanowieniami niniejszej dyrektywy stosowanie obiektywnych, niedyskryminujących i proporcjonalnych kryteriów selekcji w celu wspierania rozwoju konkurencji, którego skutkiem będzie wykluczenie niektórych przedsiębiorstw z procedury selekcji konkurencyjnej lub porównawczej o przyznanie poszczególnych częstotliwości radiowych.

ò nowy

(127)Olbrzymi wzrost popytu na widmo radiowe oraz zapotrzebowania wśród użytkowników końcowych na infrastrukturę bezprzewodowej łączności szerokopasmowej stwarza potrzebę rozwiązań umożliwiających alternatywny, komplementarny, wydajny pod względem widma dostęp, w tym systemów bezprzewodowego dostępu o niskiej mocy dysponujących małym zasięgiem, takich jak lokalne sieci radiowe (RLAN) i sieci niewielkich komórkowych punktów dostępowych o niskiej mocy. Takie komplementarne bezprzewodowe systemy dostępu, zwłaszcza publicznie dostępne punkty dostępowe RLAN, zwiększają dostęp do internetu dla użytkowników końcowych i zmniejszają natężenie przesyłu danych u operatorów sieci ruchomych. RLAN wykorzystują zharmonizowane widmo radiowe, bez potrzeby indywidualnego zezwolenia lub prawa użytkowania widma. Większość punktów dostępowych RLAN jest jak dotąd wykorzystywana przez użytkowników prywatnych jako lokalne bezprzewodowe rozszerzenie ich stacjonarnego łącza szerokopasmowego. Użytkownikom końcowym nie należy uniemożliwiać dzielenia się – w granicach ich własnego abonamentu na internet – dostępem do swojej sieci RLAN, ponieważ w ten sposób można zwiększyć liczbę dostępnych punktów dostępowych, szczególnie w gęsto zaludnionych obszarach, zmaksymalizować bezprzewodową przepustowość danych dzięki ponownemu wykorzystaniu widma radiowego i stworzyć opłacalną komplementarną infrastrukturę bezprzewodowej łączności szerokopasmowej dostępną dla innych użytkowników końcowych. Dlatego należy również znieść niepotrzebne ograniczenia dla wdrażania i wzajemnego powiązywania punktów dostępowych RLAN. Organy publiczne lub dostawcy usług publicznych, którzy wykorzystują RLAN w swoich lokalach na potrzeby personelu, odwiedzających lub klientów – na przykład w celu ułatwienia dostępu do usług administracji elektronicznej lub do informacji na temat transportu publicznego czy zarządzania ruchem drogowym – mogliby również udostępniać takie punkty dostępowe do użytku ogólnego obywateli jako usługę dodatkową w stosunku do usług, które oferują w swoich lokalach, w zakresie, w jakim umożliwiają to przepisy dotyczące konkurencji i zamówień publicznych. Ponadto podmiot udostępniający taki lokalny punkt dostępu do sieci łączności elektronicznej w obrębie lub wokół prywatnej własności bądź na ograniczonej przestrzeni publicznej na zasadach niekomercyjnych lub w charakterze usługi stanowiącej dodatek do innego rodzaju działalności, która nie jest zależna od takiego dostępu (np. hotspoty RLAN udostępniane klientom innych punktów handlowych lub wszystkim osobom na danym obszarze), może podlegać obowiązkowi ogólnych zezwoleń dotyczących praw użytkowania widma radiowego, ale nie powinien podlegać żadnym warunkom lub wymogom obwarowującym ogólne zezwolenia, mającym zastosowanie do podmiotów udostępniających publiczne sieci lub usługi łączności, ani obowiązkom dotyczącym użytkowników końcowych lub wzajemnych połączeń. Podmiot taki powinien jednak podlegać zasadom dotyczącym odpowiedzialności określonym w art 12 dyrektywy 2000/31/WE o handlu elektronicznym 58 . Nowe technologie, takie jak LiFi, będą uzupełnieniem obecnych zdolności do wykorzystania widma radiowego przez sieci RLAN i bezprzewodowe punkty dostępowe, które będą mogły obejmować optyczne punkty dostępowe wykorzystujące światło widzialne; doprowadzą one do rozwoju lokalnych sieci umożliwiających optyczną łączność bezprzewodową.

(128)Ponieważ punkty dostępu bezprzewodowego o bliskim zasięgu i o niskiej mocy są bardzo małe i wykorzystują niepowodujące zakłóceń urządzenia podobne do domowych routerów RLAN oraz z uwagi na ich pozytywny wpływ na użytkowanie widma oraz na rozwój łączności bezprzewodowej, ich parametry techniczne – takie jak moc wyjściowa – powinny zostać określone na poziomie Unii w sposób proporcjonalny do celów wdrażania sieci na poziomie lokalnym, a ich użytkowanie powinno podlegać tylko ogólnym zezwoleniom (z wyjątkiem sieci RLAN, które nie powinny podlegać żadnym zezwoleniom oprócz tych, które są konieczne do użytkowania widma radiowego), a wszelkie dodatkowe ograniczenia w ramach indywidualnych pozwoleń w zakresie planowania przestrzennego lub innych pozwoleń powinny być w możliwym stopniu zminimalizowane.

ê 2002/19/WE motyw 1 (dostosowany)

(129)Dyrektywa 2002/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywa ramow  59 określa cele ram regulacyjnych w dziedzinie sieci i usług łączności elektronicznej we Wspólnocie, w tym stacjonarnych i ruchomych sieci telekomunikacyjnych, sieci telewizji kablowej, sieci używanych do naziemnego nadawania, sieci satelitarnych oraz sieci internetowych, używanych do przekazywania zarówno głosu, faksów, danych, jak i obrazów. Takie sieci mogą wchodzić w zakres zezwoleń wydanych przez Państwa Członkowskie na mocy dyrektywy 2002/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywa o zezwoleniac 60 albo mogą być poddane zezwoleniom wydanym na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów. Przepisy niniejszej dyrektywy  dotyczące dostępu i wzajemnych połączeń Õ mają zastosowanie do takich sieci, które są używane do udostępniania publicznie dostępnych usług łączności elektronicznej. Niniejsza dyrektywa obejmuje porozumienia zawierane pomiędzy usługodawcami w zakresie dostępu i wzajemnych połączeń. Obowiązkom  dotyczącym dostępu i wzajemnych połączeń Õ na mocy niniejszej dyrektywy nie poddano sieci niepublicznych, chyba że sieci te, korzystając z dostępu do sieci publicznych, mogą być poddane wymogom ustanowionym przez państwa członkowskie.

ê 2002/19/WE motyw 2

Usługi przekazywania treści, takie jak wprowadzanie do obrotu oferty sprzedaży pakietów dźwiękowych lub programów telewizyjnych, nie są objęte zakresem wspólnych ramowych uregulowań prawnych dotyczących sieci i usług łączności elektronicznej.

ê 2002/19/WE motyw 3 (dostosowany)

(130)Termin „dostęp” ma szerokie znaczenie i dlatego też należy dokładnie zdefiniować zakres jego użycia w niniejszej dyrektywie, niezależnie od tego, w jakim znaczeniu może on być używany w innych aktach wspólnotowych  Unii Õ. Operator może być właścicielem sieci i urządzeń, bądź też może dzierżawić niektóre z nich albo nawet wszystkie.

ê 2002/19/WE motyw 5

ð nowy

(131)W ramach otwartego i konkurencyjnego rynku nie powinny istnieć ograniczenia, które uniemożliwiałyby przedsiębiorstwom negocjowanie pomiędzy sobą porozumień, w tym porozumień transgranicznych, dotyczących dostępu i wzajemnych połączeń, stosownie do reguł konkurencji, przewidzianyche w Traktacie. W kontekście kreowania bardziej efektywnego, prawdziwie ogólnoeuropejskiego rynku, z efektywną konkurencją, większym wyborem i bardziej konkurencyjnymi cenami dla konsumentów ð użytkowników końcowych ï , przedsiębiorstwa, które otrzymują wnioski o dostęp lub wzajemne połączenia ð od innych przedsiębiorstw, które podlegają ogólnemu zezwoleniu celem udostępniania sieci lub usług łączności elektronicznej ï , powinny na ogół zawierać takie porozumienia według reguł handlowych oraz prowadzić negocjacje w dobrej wierze.

 2002/19/WE motyw 6 (dostosowany)

 nowy

(132)W odniesieniu do rynków, na których nadal występują duże różnice w pozycji negocjacyjnej pomiędzy poszczególnymi przedsiębiorstwami, a niektóre przedsiębiorstwa bazują przy świadczeniu swoich usług na infrastrukturze zapewnionej przez inne, wskazane jest ustanowienie uregulowań prawnych, które gwarantowałyby skuteczne funkcjonowanie rynku. Krajowe organy regulacyjne powinny mieć uprawnienia do zabezpieczenia odpowiedniego dostępu, wzajemnych połączeń oraz interoperacyjności usług ze względu na interes użytkowników końcowych w sytuacji, gdy negocjacje handlowe okażą się bezowocne. W szczególności mogą one zapewnić możliwość podłączenia typu koniec-koniec poprzez nałożenie proporcjonalnych obowiązków na przedsiębiorstwa ð podlegające ogólnemu zezwoleniu i ï kontrolujące dostęp do użytkowników końcowych. Kontrolowanie środków dostępu może pociągać za sobą własność lub kontrolę fizycznego połączenia z użytkownikiem końcowym (stacjonarnym albo ruchomym) albo  lub Õ możność zmieniania lub wycofywania numeru bądź numerów niezbędnych do zapewnienia dostępu do punktu zakończenia sieci użytkownika końcowego. Z takim przypadkiem będziemy mieć do czynienia w  Dotyczy to Õ sytuacji, gdy np. operatorzy sieciowi bezzasadnie ograniczają wybór dostępu użytkowników końcowych do portali i usług internetowych.

ò nowy

(133)W związku z zasadą niedyskryminacji krajowe organy regulacyjne powinny dopilnować, aby wszyscy operatorzy, bez względu na skalę ich działalności i model biznesowy – integracji pionowej bądź separacji – mogli tworzyć wzajemne połączenia na rozsądnych warunkach w celu zapewnienia łącznosci typu koniec-koniec między użytkownikami końcowymi i dostępu do globalnego internetu.

ê 2002/19/WE motyw 7

(134)Krajowe środki prawne i administracyjne, które uzależniają zasady i warunki dostępu lub wzajemnych połączeń od rodzaju działalności podmiotu ubiegającego się o wzajemne połączenia, a w szczególności od rozmiaru jego inwestycji w infrastrukturę, a nie od świadczonych wzajemnych połączeń albo usług dostępu, mogą powodować zniekształcenie rynku, a tym samym mogą być niezgodne z regułami konkurencji.

 2002/19/WE motyw 8 (dostosowany)

 nowy

(135)Operatorzy sieciowi, którzy kontrolują dostęp do swoich klientów, dysponują wyłącznym numerem lub adresem identyfikacyjnym w opublikowanej serii numerów i adresów. Inni operatorzy sieciowi powinni mieć możliwość kierowania ruchu telefonicznego do takich klientów, a tym samym powinni mieć możliwość bezpośredniego lub pośredniego dostępu do wzajemnych połączeń z nimi. ð Należy zatem ustanowić ï Tym samym obowiązujące prawa i obowiązki w zakresie negocjowania wzajemnych połączeń powinny zostać zachowane. Wskazane jest także zachowanie wymogów uprzednio określonych w dyrektywie 95/47/WE, z których wynikał obowiązek zapewnienia, by sieci cyfrowej łączności elektronicznej, używane w rozpowszechnianiu usług telewizyjnych i publicznie dostępne, mogły prowadzić dystrybucję usług i programów telewizji szerokoekranowej, tak by użytkownicy mieli możliwość odbierania takich programów w formacie, w jakim są one transmitowane.

ê 2002/19/WE motyw 9

(136)Interoperacyjność stanowi korzyść dla użytkowników końcowych i jest ważnym celem, do którego realizacji zmierzają niniejsze uregulowania prawne. Wspieranie interoperacyjności to jedno z zadań krajowych organów regulacyjnych określonych w niniejszych uregulowaniach ramowych, które także zobowiązują Komisję do opublikowania listy norm i specyfikacji dotyczących świadczenia usług, technicznych interfejsów lub funkcji sieciowych, jako podstawa wspierania procesu harmonizacji w dziedzinie łączności elektronicznej. Państwa członkowskie powinny zachęcać do stosowania opublikowanych norm lub specyfikacji w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla zwiększenia interoperacyjności usług i swobody wyboru dla użytkowników.

 nowy

(137)Obecnie zarówno łączność typu koniec-koniec, jak i dostęp do służb ratunkowych zależą od korzystania przez użytkowników końcowych z usług łączności interpersonalnej wykorzystujących numery. Rozwój technologiczny w przyszłości lub wzrost popularności usług łączności interpersonalnej niewykorzystujących numerów może spowodować brak wystarczającej interoperacyjności między usługami łączności. W konsekwencji mogą się pojawić znaczne bariery we wchodzeniu na rynek i przeszkody w dalszym postępie innowacji w dużym stopniu zagrażające zarówno efektywnej łączności koniec-koniec między użytkownikami końcowymi, jak i skutecznemu dostępowi do usług ratunkowych.

(138)W przypadku tego rodzaju problemów z interoperacyjnością Komisja może poprosić BEREC o sporządzenie sprawozdania, które powinno zawierać merytoryczną ocenę sytuacji rynkowej na poziomie Unii i państw członkowskich. Na podstawie sprawozdania BEREC i innych dostępnych dowodów oraz uwzględniając skutki dla rynku wewnętrznego, Komisja powinna zdecydować, czy istnieje potrzeba interwencji regulacyjnej ze strony krajowych organów regulacyjnych. Jeżeli Komisja uzna, że krajowe organy regulacyjne powinny rozważyć taką interwencję regulacyjną, może ona przyjąć środki wykonawcze określające charakter i zakres ewentualnych interwencji regulacyjnych tych organów, w tym w szczególności środki przewidujące obowiązkowe stosowanie norm lub specyfikacji dotyczących wszystkich lub określonych usługodawców. Terminy „normy europejskie” i „normy międzynarodowe” są zdefiniowane w art. 2 rozporządzenia (UE) nr 1025/2012 61 . Krajowe organy regulacyjne powinny ocenić, biorąc pod uwagę specyficzne okoliczności krajowe, czy konieczna i uzasadniona jest jakakolwiek interwencja w celu zapewnienia łączności koniec-koniec lub dostępu do usług ratunkowych, a jeżeli tak, powinny nałożyć proporcjonalne obowiązki zgodnie ze środkami wykonawczymi Komisji.

(139)W sytuacjach gdy przedsiębiorstwa są pozbawione dostępu do opłacalnych rozwiązań alternatywnych wobec nieodtwarzalnych aktywów na odcinku do pierwszego punktu dystrybucji, krajowe organy regulacyjne powinny być uprawnione do nakładania obowiązków dotyczących dostępu na wszystkich operatorów bez uszczerbku dla pozycji rynkowej każdego z nich. W związku z tym krajowe organy regulacyjne powinny uwzględnić wszystkie techniczne i gospodarcze bariery dla przyszłego powielania sieci. Sam fakt, że istnieje już więcej niż jedna taka infrastruktura, nie powinien być interpretowany jako dowód, że jej aktywa są odtwarzalne. Pierwszy punkt dystrybucji należy określić za pomocą obiektywnych kryteriów.

(140)Rozszerzenie obowiązków dotyczących dostępu na okablowanie i przewody poza pierwszym punktem koncentracji na obszarach o niższej gęstości zaludnienia może być uzasadnione, przy czym takie obowiązki należy ograniczyć do punktów możliwie najbliższych użytkownikom końcowym, jeżeli wykazano, że powielenie byłoby niemożliwe także poza pierwszym punktem koncentracji.

(141)W takich przypadkach może być wskazane, w celu zapewnienia zgodności z zasadą proporcjonalności, aby krajowe organy regulacyjne zwolniły niektóre kategorie właścicieli lub przedsiębiorstw (lub jednych i drugich) z obowiązków poza pierwszym punktem dystrybucji z uwagi na to, że obowiązki dotyczące dostępu niewynikające ze znaczącej pozycji rynkowej mogłyby osłabić ich uzasadnienie biznesowe dla niedawno wdrożonych elementów sieci. Przedsiębiorstwa strukturalnie wyodrębnione nie powinny podlegać takim obowiązkom dotyczącym dostępu, jeżeli mogą przedstawić skuteczny alternatywny dostęp na zasadach komercyjnych do sieci o bardzo dużej przepustowości.

(142)Współdzielenie infrastruktury pasywnej lub aktywnej wykorzystywanej do świadczenia usług bezprzewodowej łączności elektronicznej lub wspólne uruchamianie takiej infrastruktury, zgodnie z zasadami prawa konkurencji, może być szczególnie przydatne w celu zmaksymalizowania zasięgu łączności o bardzo dużej przepustowości w całej Unii, zwłaszcza na obszarach o niższej gęstości zaludnienia, gdzie powielanie jest niemożliwe, a użytkownikom końcowym grozi odcięcie od tego rodzaju łączności. Krajowe organy regulacyjne powinny, w wyjątkowych przypadkach, mieć możliwość narzucenia takiego współdzielenia lub wspólnego uruchamiania, lub lokalnego dostępu do usług roamingu zgodnie z prawem Unii, jeżeli wykażą korzyści płynące z takiego współdzielenia pod względem pokonania bardzo istotnych barier dla powielania i radzenia sobie z bardzo poważnym – w przeciwnym wypadku – ograniczeniem wyboru dla użytkowników końcowych i/lub pogorszeniem jakości, lub ograniczeniami zasięgu terytorialnego, z uwzględnieniem kilku elementów, w tym w szczególności potrzeby zachowania zachęt dotyczących uruchamiania infrastruktury.

ê 2009/140/WE motyw 65 (dostosowany)

(143)Mimo że w niektórych okolicznościach właściwe jest, aby krajowy organ regulacyjny nakładał obowiązki na operatorów, którzy nie mają znaczącej pozycji rynkowej, aby osiągnąć cele takie jak możliwość podłączenia typu koniec-koniec lub interoperacyjność usług, niezbędne jest jednak zapewnienie, aby takie obowiązki były nakładane zgodnie z ramami regulacyjnymi UE, a w szczególności z procedurami notyfikacji obowiązującymi dany organ.

 2002/19/WE motyw 10 (dostosowany)

 nowy

(144)Reguły konkurencji mogą okazać się niewystarczające dla zapewnienia różnorodności kulturowej i pluralizmu mediów w dziedzinie telewizji cyfrowej. Dyrektywa 95/47/WE nakreśliła ramy regulacyjne dla dopiero co rodzącego się przemysłu telewizji cyfrowej; ramy te, w tym w szczególności obowiązek zapewniania warunkowego dostępu na sprawiedliwych, rozsądnych i niedyskryminacyjnych warunkach, powinny zostać utrzymane w mocy dla zapewnienia dostępności szerokiej gamy programów i usług. Rozwój technologii i rynku pociąga za sobą konieczność przeprowadzania regularnego przeglądu tychże obowiązków ð dotyczących zapewniania warunkowego dostępu na uczciwych, rozsądnych i niedyskryminujących warunkach ï, zarówno dla  albo przez Õ państwa członkowskiech — w odniesieniu do ich rynków krajowych, jak i dla  albo przez Õ Komisjęi — w odniesieniu do rynku  unijnego Õ wspólnotowego, w szczególności celem określenia, czy uzasadnione byłoby nałożenie tychże wymogów w odniesieniu do nowych bram, takich jak elektronicznyche przewodnikówi po programach (EPG) czy interfejsówy programu aplikacyjnego  programowania aplikacji Õ (API) w takim zakresie, w jakim byłoby to niezbędne dla zapewnienia użytkownikom końcowym dostępu do określonych usług cyfrowej transmisji. Państwa członkowskie mogą wskazać te usługi cyfrowej transmisji, do których dostęp musi być zapewniony użytkownikom końcowym na mocy wszelkich przepisów ustawowych, wykonawczych czy administracyjnych, jakie uznają za niezbędne.

 2002/19/WE motyw 11 (dostosowany)

(145)Państwa członkowskie mogą także upoważnić krajowe organy regulacyjne do dokonywania przeglądu wymogów dotyczących warunkowego dostępu do usług przekazu cyfrowej transmisji; ma to umożliwić poprawną analizę rynku, ocenę tego, czy znieść albo zmienić wymogi nałożone na operatorów, którzy nie mają znaczącej pozycji na danym rynku. Takie zniesienie wymogów albo ich zmiana nie powinny negatywnie oddziaływać na dostęp użytkowników końcowych do takich usług ani na perspektywę wdrożenia efektywnej konkurencji.

 2002/19/WE motyw 12 (dostosowany)

Dla zapewnienia ciągłości istniejących umów i uniknięcia luk prawnych konieczne jest zagwarantowanie, by wymogi dotyczące dostępu i wzajemnych połączeń, wynikające z art. 4, 6, 7, 8, 11, 12 oraz 14 dyrektywy 97/33/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 czerwca 1997 r. w sprawie wzajemnych połączeń w telekomunikacji ze względu na zapewnienie usług powszechnych oraz interoperacyjności poprzez zastosowanie zasady otwartej sieci (ONP) 62 , wymogi dotyczące specjalnego dostępu wynikające z art. 16 dyrektywy 98/10/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zastosowania zasady otwartej sieci (ONP) w telefonii głosowej oraz w sprawie usług powszechnych w telekomunikacji w konkurencyjnym środowisku 63 , wymogi dotyczące zastosowania pojemności transmisyjnej dzierżawionych łączy, wynikające z dyrektywy Rady 92/44/EWG z dnia 5 czerwca 1992 r. w sprawie zastosowania zasady otwartej sieci do łączy dzierżawionych 64 , zostały wstępnie uwzględnione w nowych ramach regulacyjnych, ale by jednocześnie poddawane były przeglądowi w zależności od zmiany istotnych czynników rynkowych. Taki przegląd powinien być również przeprowadzony w odniesieniu do organizacji objętych zakresem rozporządzenia (WE) nr 2887/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. w sprawie uwolnionego dostępu do pętli lokalnej 65 .

 2002/19/WE motyw 13 (dostosowany)

Przegląd powinien zostać przeprowadzony przy zastosowaniu ekonomicznej analizy rynku, w oparciu o metodologię prawa konkurencji. Celem jest stopniowe zmniejszenie zakresu regulacji sektorowych uprzednio obowiązujących w miarę intensyfikacji konkurencji na rynku. Jednakże taka procedura będzie jednocześnie uwzględniała przejściowe problemy na rynku, takie jak te związane z międzynarodowym roamingiem i możliwością wystąpienia zatorów w wyniku rozwoju technologicznego, co może wymagać uprzedniego przyjęcia stosownych regulacji, np. w odniesieniu do sieci szerokopasmowych. Jest też możliwe, iż konkurencja będzie się rozwijać w zróżnicowanym tempie w zależności od danego segmentu rynku i że, zdaniem Państw Członkowskich, konieczne będzie zapewnienie krajowym organom regulacyjnym możliwości obniżenia regulacyjnych wymogów na rynkach, na których konkurencja przynosi oczekiwane efekty. Ażeby zapewnić, iż w podobnych okolicznościach uczestnicy rynkowi będą traktowani w ten sam sposób we wszystkich Państwach Członkowskich, Komisja powinna mieć możliwość czuwania nad harmonijnym stosowaniem przepisów niniejszej dyrektywy. Krajowe organy regulacyjne oraz krajowe organy właściwe w zakresie stosowania przepisów z dziedziny konkurencji powinny, w razie potrzeby, koordynować swoje działania, tak aby został zastosowany najbardziej odpowiedni środek naprawczy. W ramach układu o podstawowych usługach telekomunikacyjnych, w ramach Światowej Organizacji Handlu, Wspólnota oraz Państwa Członkowskie przyjęły zobowiązania dotyczące wzajemnych połączeń między sieciami telekomunikacyjnymi i zobowiązania te powinny być respektowane.

 2002/19/WE motyw 14 (dostosowany)

Dyrektywa 97/33/WE ustanawia szeroki zakres wymogów, jakie są nakładane na przedsiębiorstwa dysponujące znaczącą pozycją rynkową, w tym wymóg jawności, niedyskryminacji, rozdzielności księgowej, dostępności oraz kontroli cen, włączając w to oszacowanie kosztów. Taki zakres wymogów powinien zostać utrzymany, ale ponadto, dla uniknięcia nadmiaru regulacji, wymogi te powinny zostać określone jako zestaw maksymalnych wymogów mogących mieć zastosowanie w odniesieniu do przedsiębiorstw. Jedynie wyjątkowo, w związku z koniecznością wypełnienia zobowiązań wynikających z umów międzynarodowych lub prawa wspólnotowego, stosowne może być nałożenie wymogów dotyczących dostępu lub wzajemnych połączeń na wszystkie podmioty uczestniczące w rynku, tak jak jest to obecnie w przypadku systemów warunkowego dostępu w usługach telewizji cyfrowej.

 2002/21/WE motyw 25 (dostosowany)

 nowy

(146)W pewnych okolicznościach zachodzi potrzeba uprzedniego ustanowienia obowiązków dla zapewnienia rozwoju konkurencyjnego rynku, ð którego warunki sprzyjają wdrażaniu i rozpowszechnianiu łączności o bardzo dużej przepustowości oraz maksymalizacji korzyści dla użytkownika końcowego ï. Definicja znacznego udziału w rynku  znaczącej pozycji rynkowej Õ zawarta w dyrektywie 97/33/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 czerwca 1997 r. w sprawie wzajemnych połączeń w telekomunikacji ze względu na zapewnienie usług powszechnych oraz interoperacyjności poprzez zastosowanie zasady otwartej sieci (ONP) 66 okazała się skuteczna we wstępnych fazach otwarcia rynku jako próg uprzedniego ustanawiania obowiązków , jednakże obecnie powinna być dostosowana do wymogów rynku bardziej złożonego i dynamicznego. Dlatego też definicja używana w niniejszej dyrektywie odpowiada koncepcji pozycji dominującej, tak jak została ona zdefiniowana w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości i Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich.

 2002/21/WE motyw 26 (dostosowany)

(147)Jedno lub więcej przedsiębiorstw może korzystać ze wspólnej pozycji dominującej nie tylko wtedy, gdy występują pomiędzy nimi powiązania strukturalne lub inne powiązania, ale także wtedy, gdy struktura rynku relewantnego  właściwego Õ sprzyja podejmowaniu skoordynowanych działań, tj. jeżeli sprzyja równoległym lub zbliżonym zachowaniom rynkowym godzącym w konkurencję.

 2002/21/WE motyw 27 (dostosowany)

 nowy

(148) Ważne jest, by ustanowione uprzednio  ex ante Õ obowiązki prawne były nakładane  wyłącznie Õ ð na rynku hurtowym ï w razie braku efektywnej konkurencji, tj. na rynkach, gdzie działa jedno lub więcej przedsiębiorstw o znaczącej pozycji rynkowej ð w celu zapewnienia zrównoważonej konkurencji na powiązanym rynku detalicznym ï, oraz w razie, gdy środki podejmowane na mocy przepisów wspólnotowego  unijnego Õ lub krajowego prawa konkurencji okazały  okażą Õ się niewystarczające dla rozwiązania problemu. W takiej sytuacji Komisja przygotuje  przygotowała Õ, zgodnie z zasadami prawa konkurencji, projekt wytycznych wyznaczających kierunki działania Wspólnoty  Unii Õ , według których to wytycznych krajowe organy regulacyjne będą postępować przy ocenie, czy konkurencja jest efektywna oraz czy mamy do czynienia ze  zaistniała Õ znaczną  znacząca Õ pozycjaą rynkowaą. Krajowe organy regulacyjne powinny dokonać analizy tego, czy dany towar lub dana usługa są efektywnie konkurencyjne w danym obszarze geograficznym, którym może być całość bądź część terytorium danego państwa członkowskiego albo sąsiadujące ze sobą części terytoriów innych państw członkowskich. Analiza efektywnej konkurencji winna zawierać analizę perspektyw rozwoju konkurencyjności na danym rynku, a tym samym wskazywać, czy brak efektywnej konkurencji jest trwały. Takie wytyczne winny  powinny Õ także odnosić się do kwestii nowo rozwijających się rynków, na których faktycznie lider rynku prawdopodobnie będzie mieć znaczny udział w rynku, ale nie powinien być poddany  zostać obciążony Õ nieodpowiednimi obowiązkamiom. Komisja dokona  powinna dokonywać Õ przeglądu wytycznych regularnie, ð w szczególności przy okazji przeglądu obowiązujących przepisów, z uwzględnieniem zmian w orzecznictwie, uwarunkowań ekonomicznych i rzeczywistego doświadczenia rynkowego oraz w celu dopilnowania ï, aby odpowiadały one szybko rozwijającemuym się rynkowim. Krajowe organy regulacyjne będą ze sobą współpracować, jeżeli okaże się, że odnośny rynek ma charakter ponadpaństwowy  ponadnarodowy Õ .

 2002/21/WE motyw 28 (dostosowany)

(149)Ustalając, czy dane przedsiębiorstwo ma znaczącą pozycję rynkową, krajowe organy regulacyjne winny postępować zgodnie z przepisami prawa wspólnotowego  Unii Õ i szczególnie mieć na uwadze kierunki działania wyznaczone przez Komisję  w zakresie analizy rynku lub oceny znaczącej pozycji rynkowej Õ.

 nowy

(150)Krajowe organy regulacyjne powinny zdefiniować właściwe rynki geograficzne w obrębie ich terytorium z uwzględnieniem w możliwie najwyższym stopniu zalecenia Komisji w sprawie właściwych rynków produktów i usług przyjętego zgodnie z niniejszą dyrektywą oraz z uwzględnieniem uwarunkowań krajowych i lokalnych. Krajowe organy regulacyjne powinny zatem przeprowadzić przynajmniej analizę rynków, które są objęte tym zaleceniem, w tym rynków, które są w nim wymienione, lecz nie są już regulowane w określonym kontekście krajowym lub lokalnym. Krajowe organy regulacyjne powinny również przeprowadzić analizę rynków, które nie są objęte zaleceniem, ale są regulowane w obrębie terytorium ich jurysdykcji, na podstawie poprzednich analiz rynkowych, lub analizę innych rynków, jeżeli mają wystarczające podstawy, by uznać, że trzy kryteria przewidziane w niniejszej dyrektywie mogą być spełnione.

(151)Rynki ponadnarodowe mogą zostać zdefiniowane, jeżeli jest to uzasadnione definicją rynku geograficznego, przy uwzględnieniu wszystkich czynników po stronie podaży i po stronie popytu zgodnie z zasadami prawa konkurencji. Organem najbardziej odpowiednim do przeprowadzenia takiej analizy jest BEREC, ponieważ dysponuje on rozległym wspólnym doświadczeniem krajowych organów regulacyjnych uzyskanym przy definiowaniu rynków na poziomie krajowym. Jeżeli rynki ponadnarodowe zostaną zdefiniowane, a interwencja regulacyjna będzie zasadna, zainteresowane krajowe organy regulacyjne powinny współpracować w celu ustalenia właściwej odpowiedzi regulacyjnej, w tym procedury zgłoszenia do Komisji. Mogą one również współpracować w ten sam sposób w przypadku, gdy rynki ponadnarodowe nie zostaną zidentyfikowane, ale na ich terytoriach warunki rynkowe są na tyle jednorodne, aby można było skorzystać ze skoordynowanego podejścia regulacyjnego, np. pod względem podobnych kosztów, struktur rynkowych lub operatorów lub w przypadku popytu ponadnarodowego lub porównywalnego wśród użytkowników końcowych.

(152)W pewnych okolicznościach rynki geograficzne definiuje się jako krajowe lub regionalne, na przykład ze względu na krajowy lub lokalny charakter rozwoju sieci, który determinuje granice potencjalnej pozycji rynkowej przedsiębiorstw pod względem dostaw hurtowych przy wciąż znacznym popycie ponadnarodowym ze strony co najmniej jednej kategorii użytkowników końcowych. Taka sytuacja może w szczególności dotyczyć popytu ze strony biznesowych użytkowników końcowych prowadzących działalność w wielu lokalizacjach w różnych państwach członkowskich. Jeżeli dostawcy nie zaspokajają w wystarczający sposób tego popytu ponadnarodowego, na przykład jeżeli są rozproszeni wzdłuż granic krajowych lub na poziomie lokalnym, pojawia się potencjalna bariera dla rynku wewnętrznego. Dlatego też BEREC powinien być uprawniony do sporządzania wytycznych dla krajowych organów regulacyjnych w sprawie wspólnych podejść regulacyjnych w celu zagwarantowania, aby popyt ponadnarodowy został należycie zaspokojony i aby umożliwić oszczędności i korzyści skali pomimo rozproszenia po stronie podaży. Wytyczne BEREC powinny wpływać na decyzje podejmowane dla realizacji celu związanego z rynkiem wewnętrznym przez krajowe organy regulacyjne przy nakładaniu obowiązków regulacyjnych na operatorów o znaczącej pozycji rynkowej na poziomie krajowym.

(153)Jeżeli krajowe organy regulacyjne nie realizują wspólnego podejścia zalecanego przez BEREC w celu zaspokojenia zidentyfikowanego popytu ponadnarodowego, w wyniku czego ten popyt ponadnarodowy ze strony użytkowników końcowych nie jest wystarczająco zaspokojony i pojawiają się możliwe do uniknięcia bariery dla rynku wewnętrznego, konieczna może być harmonizacja specyfikacji technicznych produktów hurtowego dostępu zdolnych zaspokoić dany popyt ponadnarodowy, z uwzględnieniem wytycznych BEREC.

(154)Ostatecznym celem wszelkich interwencji regulacyjnych ex ante jest uzyskanie korzyści dla użytkowników pod względem ceny, jakości i wyboru dzięki zapewnieniu efektywnej i trwałej konkurencyjności rynków detalicznych. Krajowe organy regulacyjne będą prawdopodobnie mogły stopniowo uznawać wiele rynków detalicznych za konkurencyjne nawet w przypadku braku regulacji rynków hurtowych, zwłaszcza z uwagi na przewidywane ulepszenia w zakresie innowacji i konkurencji.

(155)Dla krajowych organów regulacyjnych punktem wyjścia w identyfikacji rynków hurtowych podlegających regulacji ex ante jest analiza odpowiadających im rynków detalicznych. Analiza skutecznej konkurencji na poziomie detalicznym i hurtowym jest prowadzona w ujęciu perspektywicznym obejmującym określony horyzont czasowy i odbywa się z uwzględnieniem prawa konkurencji, w tym, w stosownych przypadkach, odpowiedniego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości. Jeżeli stwierdzone zostanie, że rynki detaliczne byłyby skutecznie konkurencyjne przy braku regulacji rynku hurtowego ex ante na odpowiadającym mu rynku właściwym lub większej ich liczbie, krajowy organ regulacyjny powinien uznać, że na poziomie właściwego rynku hurtowego regulacje nie są już potrzebne.

(156)W czasie stopniowego przechodzenia w stronę deregulacji rynków umowy handlowe między operatorami będą stawały się stopniowo coraz częstsze i jeżeli są one zrównoważone oraz poprawiają dynamikę konkurencji, mogą stanowić czynnik świadczący o tym, że dany rynek hurtowy nie wymaga regulacji ex ante. Podobna logika miałaby zastosowanie w sytuacji odwrotnej, do nieprzewidywalnego rozwiązywania umów handlowych na nieregulowanym rynku. Przy analizie takich umów należy wziąć pod uwagę, że perspektywa regulacji może stać się dla właścicieli sieci motywacją do prowadzenia negocjacji handlowych.Aby odpowiednio uwzględnić wpływ regulacji nakładanych na powiązane rynki przy ustalaniu, czy dany rynek wymaga regulacji ex ante, krajowe organy regulacyjne powinny dopilnować, aby rynki były analizowane zawsze, gdy to możliwe, i w sposób spójny oraz w tym samym momencie lub w jak najkrótszych odstępach czasu.

(157)Przy ocenie regulacji rynków hurtowych, aby rozwiązywać problemy na poziomie detalicznym, krajowe organy regulacyjne powinny brać pod uwagę, że kilka rynków hurtowych może zapewnić zaopatrzenie hurtowe dla jednego rynku detalicznego – i odwrotnie, jeden rynek hurtowy może zapewnić zaopatrzenie hurtowe dla różnych rynków detalicznych. Ponadto na dynamikę konkurencji na danym rynku mogą wpływać rynki, które się ze sobą stykają, ale nie pozostają w relacji pionowej, jak ma to miejsce w przypadku niektórych rynków łączności stacjonarnej i ruchomej. Krajowe organy regulacyjne powinny przeprowadzić tę ocenę dla każdego rynku hurtowego, którego regulację się rozważa, poczynając od środków naprawczych dotyczących dostępu do infrastruktury cywilnej, ponieważ takie środki zazwyczaj sprzyjają bardziej zrównoważonej konkurencji, w tym konkurencji w zakresie infrastruktury, a następnie oceniając wszelkie rynki hurtowe uznane za podlegające regulacji ex ante w kolejności według prawdopodobieństwa rozwiązania przez dany środek problemów z konkurencją na poziomie detalicznym. Decydując o nałożeniu konkretnego środka naprawczego, krajowe organy regulacyjne powinny ocenić jego techniczną wykonalność i przeprowadzić analizę kosztów i korzyści, uwzględniając stopień prawdopodobieństwa, że środek ten rozwiąże zidentyfikowane problemy z konkurencją na poziomie detalicznym. Krajowe organy regulacyjne powinny uwzględnić konsekwencje nałożenia danego środka naprawczego, który, jeżeli jest wykonalny tylko w przypadku niektórych topologii sieci, mógłby stanowić czynnik zniechęcający do wdrażania sieci o bardzo dużej przepustowości leżącego w interesie użytkowników końcowych. Na każdym etapie oceny, zanim krajowy organ regulacyjny ustali, czy jakikolwiek dodatkowy środek naprawczy powinien zostać nałożony na operatora o znaczącej pozycji rynkowej, powinien on dążyć do ustalenia, czy dany rynek detaliczny byłby skutecznie konkurencyjny w świetle wszelkich istotnych umów handlowych lub innych okoliczności dotyczących rynku hurtowego, w tym innych rodzajów regulacji już obowiązujących, takich jak na przykład obowiązki w zakresie ogólnego dostępu do nieodtwarzalnych aktywów lub obowiązki nałożone na podstawie dyrektywy 2014/61/UE, oraz wszelkich innych regulacji uznanych już za właściwe przez krajowy organ regulacyjny w odniesieniu do operatora o znaczącej pozycji rynkowej. Nawet jeżeli takie różnice nie wynikają z określenia odrębnych rynków geograficznych, mogą one uzasadniać różnicowanie właściwych środków naprawczych nałożonych z uwagi na zróżnicowanie stopnia ograniczeń konkurencji.

(158)Regulacja ex ante nałożona na poziomie hurtowym, która z zasady jest mniej interwencyjna niż regulacja na poziomie detalicznym, jest uznawana za wystarczającą, aby rozwiązać potencjalne problemy z konkurencją na powiązanych rynkach detalicznych. Postępy w funkcjonowaniu konkurencji od czasu wprowadzenia ram regulacyjnych dla łączności elektronicznej uwidaczniają się w postępującej deregulacji rynków detalicznych w całej Unii. Ponadto zasady dotyczące nakładania środków naprawczych ex ante na przedsiębiorstwa o znaczącej pozycji rynkowej powinny zostać uproszczone i w miarę możliwości stać się bardziej przewidywalne. Należy zatem znieść uprawnienia do nakładania ograniczeń regulacyjnych ex ante na podstawie znaczącej pozycji rynkowej na rynkach detalicznych.

(159)W przypadku gdy krajowy organ regulacyjny wycofuje regulację rynku hurtowego, powinien on określić odpowiedni okres wypowiedzenia, aby zapewnić stabilny proces przechodzenia na rynek nieregulowany. Definiując taki okres, krajowy organ regulacyjny powinien uwzględnić dotychczasowe umowy między podmiotami zapewniającymi dostęp i podmiotami ubiegającymi się o dostęp, które to umowy zawarto na podstawie nałożonych obowiązków regulacyjnych. W szczególności takie umowy mogą zapewniać podmiotom ubiegającym się o dostęp umowną ochronę prawną przez ustalony okres. Krajowy organ regulacyjny powinien również uwzględnić faktyczną możliwość wykorzystania przez uczestników rynku handlowych ofert dostępu hurtowego lub współinwestycji, które mogą istnieć na rynku oraz potrzebę zapobiegnięcia nadmiernemu przedłużaniu się ewentualnego arbitrażu regulacyjnego. Ustalenia na okres przejściowy dokonane przez krajowy organ regulacyjny powinny uwzględniać zakres i harmonogram regulacyjnego nadzoru zawartych wcześniej umów, prowadzonego po rozpoczęciu okresu wypowiedzenia.

 2009/140/WE motyw 48

(160)W celu zapewnienia podmiotom rynkowym pewności w odniesieniu do warunków regulacyjnych niezbędne jest ustalenie terminów przeprowadzania analiz rynku. Ważne jest, aby analiza rynku była prowadzona regularnie, w rozsądnych i właściwych ramach czasowych. Ramy czasowe należy ustalić z uwzględnieniem faktu, czy określony rynek był już wcześniej przedmiotem analizy i czy został należycie zgłoszony. Niedokonanie przez krajowy organ regulacyjny analizy rynku w wyznaczonym terminie może zagrozić rynkowi wewnętrznemu, a zwykłe postępowanie w sprawie naruszenia przepisów może doprowadzić do nieuzyskania na czas pożądanego skutku. Krajowy organ regulacyjny, którego to dotyczy, powinien ewentualnie móc wystąpić do BEREC o pomoc w dokonaniu analizy rynku. Pomoc ta mogłaby przybrać na przykład formę specjalnej grupy zadaniowej składającej się z przedstawicieli innych krajowych organów regulacyjnych.

 2009/140/WE motyw 49 (dostosowany)

(161)Ze względu na wysoki poziom innowacyjności technologicznej i wysoce dynamiczne rynki w sektorze łączności elektronicznej, istnieje potrzeba szybkiego, skoordynowanego i zharmonizowanego dostosowywania przepisów na poziomie wspólnotowym  unijnym Õ, ponieważ z doświadczenia wynika, że rozbieżności we wdrażaniu ram regulacyjnych UE przez krajowe organy regulacyjne mogą stworzyć barierę utrudniającą rozwój rynku wewnętrznego.

 nowy

(162)Jednakże, dla zapewnienia większej stabilności i przewidywalności środków regulacyjnych, maksymalny dopuszczalny odstęp czasu między analizami rynkowymi powinien zostać przedłużony z trzech do pięciu lat, pod warunkiem że zmiany rynkowe zachodzące w międzyczasie nie powodują konieczności przeprowadzenia nowej analizy. Przy ustalaniu, czy krajowy organ regulacyjny spełnił obowiązek przeprowadzenia analizy rynkowej i zgłaszał odpowiedni projekt środka co najmniej co pięć lat, za moment początkowy nowego pięcioletniego cyklu rynkowego będzie się uznawać tylko zgłoszenie zawierające nową ocenę definicji rynku i znaczącej pozycji rynkowej. Samo zgłoszenie nowych lub zmienionych regulacyjnych środków naprawczych, nałożonych na podstawie poprzedniej i niezrewidowanej analizy rynku, nie będzie uznawane za spełnienie obowiązku.

 2002/19/WE motyw 15 (dostosowany)

 nowy

(163)Nałożenie szczególnego wymogu na przedsiębiorstwo ze  o Õ znacząceją pozycją rynkową nie powinno wiązać się z przeprowadzeniem dodatkowej analizy rynku, ale będzie wymagało uzasadnienia, że dany wymóg jest stosowny i proporcjonalny do charakteru zidentyfikowanego problemu ð na danym rynku i na powiązanym rynku detalicznym ï .

 2009/140/WE motyw 56

 nowy

(164)Oceniając proporcjonalność obowiązków i warunków, jakie mają zostać nałożone, krajowe organy regulacyjne powinny uwzględniać odmienne warunki konkurencyjne istniejące w poszczególnych obszarach na terytorium ich państw członkowskich, ð biorąc pod uwagę w szczególności wyniki analizy geograficznej przeprowadzonej zgodnie z niniejszą dyrektywą ï .

 2009/140/WE motyw 57 (dostosowany)

(165)Wprowadzając  Rozważając, czy wprowadzić Õ środki naprawcze w celu kontrolowania cen,  a jeżeli tak, to w jakiej formie, Õ krajowe organy regulacyjne powinny dążyć do zapewnienia inwestorowi słusznego  godziwego Õ zwrotu w przypadku konkretnego nowego przedsięwzięcia inwestycyjnego. W szczególności, może istnieć ryzyko związane z przedsięwzięciami inwestycyjnymi typowe dla nowych sieci dostępu wspierających produkty, na które popyt jest niepewny w czasie realizacji inwestycji.

 nowy

(166)Przeglądy obowiązków nałożonych na operatorów określonych jako posiadających znaczącą pozycję rynkową w okresie objętym analizą rynku powinny umożliwić krajowym organom regulacyjnym uwzględnienie wpływu, jaki mają na warunki konkurencji zaistniałe zmiany, na przykład nowo zawarte dobrowolne umowy między operatorami, takie jak umowy dotyczące dostępu i współinwestowania; zapewni to elastyczność, która jest szczególnie potrzebna w kontekście dłuższych cyklów regulacyjnych. Podobna logika powinna mieć zastosowanie w przypadku nieprzewidywalnego rozwiązywania umów handlowych. Gdyby takie rozwiązanie miało miejsce na rynku nieregulowanym, konieczne mogłoby być przeprowadzenie nowej analizy rynku.

 2002/19/WE motyw 16 (dostosowany)

(167)Jawność zasad i warunków dostępu oraz wzajemnych połączeń, w tym cen, służy przyspieszaniu negocjacji, unikaniu sporów i daje uczestnikom rynku pewność, że usługa nie jest świadczona na dyskryminujących warunkach. Otwartość i jawność technicznych interfejsów może mieć szczególne znaczenie dla zapewnienia interoperacyjności. Jeżeli krajowy organ regulacyjny ustanowi wymóg ujawnienia danej informacji, może on także określić sposób, w jaki informacja ta powinna zostać udostępniona, np. sposób ujawnienia (na papierze lub elektronicznie) oraz  ustalić Õ, czy będzie ona udostępniona bezpłatnie czy też nie, mając na uwadze rodzaj i cel danej informacji.

 nowy

(168)Z uwagi na różnorodność topologii sieci, produktów dostępu i uwarunkowań rynkowych, które pojawiły się od 2002 r., cele załącznika II do dyrektywy 2002/19/WE dotyczące uwolnienia dostępu do pętli lokalnej oraz produktów dostępu dla podmiotów świadczących cyfrowe usługi telewizyjne i radiowe, mogą zostać osiągnięte w większym stopniu i w bardziej elastyczny sposób dzięki przedstawieniu wytycznych dotyczących minimalnych kryteriów dla oferty ramowej, które zostaną opracowane przez BEREC i będą przed niego okresowo aktualizowane. Załącznik II do dyrektywy 2002/19/WE należy zatem usunąć.

(169)Zasada niedyskryminacji gwarantuje, że przedsiębiorstwa posiadające znaczną  o znaczącej Õ pozycjię rynkoweją nie będą zniekształcać konkurencji, a w szczególności w sytuacji, gdy są oni wertykalnie  pionowo Õ zintegrowanymi przedsiębiorstwami świadczącymi usługi przedsiębiorstwom, z którymi konkurują na detalicznych rynkach.

 nowy

(170)Aby wyeliminować niezwiązane z cenami praktyki dyskryminacyjne i im zapobiegać, należy stosować zasadę równoważności produktów, która stanowi najbardziej niezawodny sposób uzyskania skutecznej ochrony przed dyskryminacją. Z drugiej strony dostarczanie produktów na regulowanym rynku hurtowym zgodnie z tą zasadą może pociągnąć za sobą wyższe koszty zapewnienia zgodności niż w przypadku innych form obowiązków niedyskryminacji. Te wyższe koszty zapewnienia zgodności należy mierzyć w porównaniu z korzyściami płynącymi z bardziej ożywionej konkurencji na rynku detalicznym oraz z gwarancji niedyskryminacji, które mają znaczenie w sytuacji, gdy operator o znaczącej pozycji rynkowej nie podlega bezpośredniej kontroli cen. Krajowe organy regulacyjne mogą w szczególności uznać, że dostarczanie produktów hurtowych za pośrednictwem nowych systemów i zgodnie z zasadą równoważności produktów prawdopodobnie zapewni wystarczające korzyści netto, a tym samym będzie proporcjonalne, ze względu na stosunkowo niższe koszty przyrostowe przestrzegania przepisów związane z zapewnieniem zgodności nowo wybudowanych systemów z zasadą równoważności produktów. Z drugiej strony krajowe organy regulacyjne powinny również ocenić ewentualne czynniki zniechęcające do wdrażania nowych systemów w porównaniu z bardziej stopniową modernizacją, w przypadku gdyby to pierwsze rozwiązanie podlegało bardziej rygorystycznym obowiązkom regulacyjnym. W państwach członkowskich o wysokiej liczbie operatorów o znaczącej pozycji rynkowej działających na małą skalę narzucenie każdemu z tych operatorów zasady równoważności produktów może być nieproporcjonalne.

 2002/19/WE motyw 18 (dostosowany)

(171)Rozdzielność księgowa umożliwia ujawnienie wewnętrznych transferów cenowych oraz umożliwia krajowym organom regulacyjnym weryfikację zgodności z zasadą niedyskryminacji, jeżeli powinna być ona zastosowana. W tym celu Komisja ogłosiła  opublikowała Õ zalecenie 98/322/WE z dnia 8 kwietnia 1998 r. o wzajemnych połączeniach w zliberalizowanym rynku telekomunikacyjnym (część 2 — rozdzielność księgowa i księgowanie kosztów) 67  2005/698/WE z dnia 19 września 2005 r. w sprawie rozdzielności księgowej i systemów księgowania kosztów.

 nowy

(172)Obiekty inżynierii cywilnej, w których można wdrażać sieci łączności elektronicznej, mają zasadnicze znaczenie dla udanego uruchamiania nowych sieci o bardzo dużej przepustowości, ze względu na wysoki koszt duplikacji sieci oraz znaczne oszczędności, jakich można dokonać, kiedy można je ponownie wykorzystać. Dlatego oprócz zasad dotyczących fizycznej infrastruktury określonych w dyrektywie 2014/61/UE, konieczny jest specjalny środek naprawczy w sytuacji, gdy obiekty inżynierii cywilnej stanowią własność operatora uznanego za posiadającego znaczącą pozycję rynkową. W przypadku gdy obiekty inżynierii cywilnej istnieją i można je ponownie wykorzystać, uzyskanie rzeczywistego dostępu do nich ma bardzo pozytywne skutki dla rozwoju konkurencyjnej infrastruktury i dlatego należy dopilnować, aby dostęp do takich obiektów mógł być wykorzystywany jako samodzielny środek naprawczy służący poprawie dynamiki konkurencji i wdrażania sieci na rynku detalicznym; należy go rozważyć przed oceną potrzeby nałożenia innych potencjalnych środków naprawczych i nie tylko jako pomocniczy środek naprawczy wobec innych hurtowych produktów lub usług lub jako środek naprawczy ograniczony do przedsiębiorstw korzystających z tych innych hurtowych produktów lub usług. Krajowe organy regulacyjne powinny wyceniać dotychczasowe obiekty inżynierii cywilnej możliwe do ponownego wykorzystania na podstawie regulacyjnej wartości księgowej pomniejszonej o wysokość skumulowanej amortyzacji w momencie kalkulacji, zindeksowanej o odpowiedni wskaźnik cen, np. wskaźnik cen detalicznych, z wyłączeniem tych obiektów, które zostały całkowicie zamortyzowane, w okresie nie krótszym niż 40 lat, lecz wciąż są użytkowane.

 2009/140/WE motyw 55 (dostosowany)

 nowy

(173)Przy nakładaniu na nową i rozszerzoną infrastrukturę obowiązków udzielania dostępu krajowe organy regulacyjne powinny zapewnić, aby warunki dostępu odzwierciedlały okoliczności leżące u podstaw decyzji inwestycyjnych, przy uwzględnieniu, między innymi, kosztów uruchamiania sieci, oczekiwanego tempa przyswajania nowych produktów i usług oraz oczekiwanych poziomów cen detalicznych. Ponadto krajowe organy regulacyjne powinny być w stanie określić w stosowanych warunkach  przypadkach Õ zasady i warunki udzielenia dostępu,  które będą spójne Õ w ciągu wystarczająco długiego okresu czasu, by zapewnić inwestorom bezpieczeństwo planowania. ð W przypadku gdy kontrola cen zostanie uznana za stosowną, ï tTakie zasady i warunki mogą obejmować ustalenia dotyczące cen zależne od ilości lub okresu obowiązywania umowy zgodnie z prawem wspólnotowym  Unii Õ i pod warunkiem że nie powodują one dyskryminacyjnego  dyskryminującego Õ traktowania. Wszelkie warunki dotyczące dostępu powinny być zgodne z potrzebą utrzymania skutecznej konkurencji w dziedzinie usług świadczonych na rzecz konsumentów i przedsiębiorstw.

 2002/19/WE motyw 19

(174)Uczynienie obowiązkowym przyznawania dostępu do infrastruktury sieciowej może być uzasadnione zwiększaniem konkurencji, jednakże krajowe organy regulacyjne powinny zrównoważyć prawa właściciela infrastruktury do jej eksploatowania dla własnych korzyści z prawami innych usługodawców do dostępu do zasobów niezbędnych dla zapewnienia konkurencyjnych usług.

 nowy

(175)Na obszarach geograficznych, gdzie w ujęciu perspektywicznym można oczekiwać dwóch sieci dostępu, istnieje większe prawdopodobieństwo, że użytkownicy końcowi skorzystają z poprawy jakości sieci dzięki konkurencji opartej na infrastrukturze, niż na obszarach, gdzie istnieje tylko jedna sieć. Jakość konkurencji opartej na innych parametrach, takich jak cena i możliwości wyboru, może zależeć od sytuacji konkurencji krajowej i lokalnej. W przypadku gdy co najmniej jeden z operatorów sieci oferuje dostęp hurtowy jakiemukolwiek zainteresowanemu przedsiębiorstwu na rozsądnych warunkach handlowych umożliwiających zrównoważoną konkurencję na rynku detalicznym, krajowe organy regulacyjne prawdopodobnie nie muszą nakładać na operatorów o znaczącej pozycji rynkowej lub utrzymywać ich obowiązków w zakresie dostępu hurtowego oprócz dostępu do infrastruktury cywilnej, a zatem można opierać się na stosowaniu ogólnych zasad konkurencji. Ma to zastosowanie a fortiori, jeżeli obaj operatorzy sieci przedstawiają handlowe oferty dostępu hurtowego na rozsądnych warunkach. W obu takich przypadkach bardziej wskazane może być, aby krajowe organy regulacyjne opierały się na szczegółowym monitorowaniu ex post. Jeżeli przy zastosowaniu ujęcia perspektywicznego obecnych jest lub ma być w przyszłości trzech operatorów sieci dostępu, którzy konkurują ze sobą w sposób zrównoważony na tych samych rynkach detalicznych i hurtowych (np. w przypadku sieci ruchomych lub na niektórych obszarach geograficznych w przypadku sieci stacjonarnych, zwłaszcza tam, gdzie istnieje skuteczny dostęp do infrastruktury cywilnej lub współinwestowania, dzięki czemu co najmniej trzech operatorów ma rzeczywistą kontrolę nad niezbędnymi aktywami służącymi dostępowi do sieci w celu zaspokojenia popytu detalicznego), istnieje mniejsze prawdopodobieństwo, że krajowe organy regulacyjne określą operatora jako posiadającego znaczącą pozycję rynkową, chyba że stwierdzą przypadek kolektywnej pozycji dominującej, lub jeżeli każde z przedmiotowych przedsiębiorstw ma znaczącą pozycję rynkową na różnych rynkach hurtowych, jak to ma miejsce na rynkach zakańczania połączeń głosowych. Wystarczające powinno być wówczas zastosowanie ogólnych zasad konkurencji na takich rynkach charakteryzujących się zrównoważoną i skuteczną konkurencją opartą na infrastrukturze.

 2002/19/WE motyw 19 (dostosowany)

 nowy

(176)Uczynienie obowiązkowym przyznawania dostępu do infrastruktury sieciowej może być uzasadnione zwiększaniem konkurencji, jednakże krajowe organy regulacyjne powinny zrównoważyć prawa właściciela infrastruktury do jej eksploatowania dla własnych korzyści z prawami innych usługodawców do dostępu do zasobów niezbędnych dla zapewnienia konkurencyjnych usług. Jeżeli na operatorów został nałożony obowiązek rozpatrywania uzasadnionych wniosków o dostęp i o użytkowanie elementów sieci i urządzeń towarzyszących, wnioski takie mogą być odrzucane jedynie w oparciu o obiektywne kryteria, takie jak techniczna wykonalność albo potrzeba zapewnienia integralności sieci. W razie odrzucenia wniosku strona poszkodowana może przekazać sprawę do rozstrzygnięcia zgodnie z procedurami rozstrzygania sporów określonymi w art. 20 27 i 21 28 dyrektywy 2002/21/WE (dyrektywy ramowej). Od operatora, na którego został nałożony obowiązek zapewnienia dostępu, nie można wymagać, by zapewniał taki rodzaj dostępu, jakiego nie jest w stanie zapewnić. Sam fakt, że krajowe organy regulacyjne nałożyły obowiązek zapewnienia dostępu do infrastruktury, co pociąga za sobą zwiększenie konkurencji w krótkiej perspektywie czasowej, nie powinien zniechęcać konkurentów do inwestowania w alternatywne rozwiązania, co pociągnie za sobą zwiększoną ð zrównoważoną ï konkurencyjność  lub lepszą jakość i większe korzyści dla użytkownika końcowego Õ w dłuższej perspektywie czasowej. Komisja opublikowała Komunikat o stosowaniu reguł konkurencji do porozumień o dostępie w sektorze telekomunikacyjnym 68 , w którym poruszone zostały te kwestie. Krajowe organy regulacyjne mogą, zgodnie z prawem wspólnotowym  Unii Õ , nakładać techniczne i operacyjne wymogi na podmioty świadczące dostęp lub korzystające z dostępu, którego przyznanie było obowiązkowe; w szczególności nakładanie norm technicznych winno być zgodne z przepisami dyrektywy 1535/2015/UE 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych, oraz z zasadami dotyczącymi usług społeczeństwa informacyjnego 69 .

 2002/19/WE motyw 20 (dostosowany)

 nowy

(177)Kontrola cen może okazać się niezbędna, jeżeli analiza rynkowa przeprowadzona w odniesieniu do poszczególnego  danego Õ rynku wykaże nieefektywną konkurencję. Interwencja ustawodawcy może być tu stosunkowo niewielka, może np. polegać na wprowadzeniu obowiązku, by ceny selekcji operatora były rozsądne w rozumieniu przepisów dyrektywy 97/33/WE, albo znacznie większa, np. w razie wprowadzenia wymogu, zgodnie z którym ceny powinny odzwierciedlać ponoszone koszty, tak aby uzasadniało to poniesienie tychże kosztów, w sytuacji gdy konkurencja nie jest wystarczająco silna, by zapobiec narzucaniu wygórowanych cen. W szczególności operatorzy ze znaczącą pozycją rynkową powinni unikać wymuszania cen, gdy różnica pomiędzy ich ceną detaliczną a ceną wzajemnych połączeń  lub dostępu Õ narzuconą konkurentom, którzy świadczą podobne usługi detaliczne, nie pozwala na utrzymanie zrównoważonej konkurencji. Jeżeli krajowy organ regulacyjny obliczy koszty poniesione przy wdrażaniu usługi, której świadczenie jest obowiązkowe na mocy niniejszej dyrektywy, należy umożliwić dokonanie uzasadnionego zwrotu wniesionego kapitału, w tym kosztów siły roboczej i kosztów montażowych, wraz z wartością kapitału, jeżeli jest to niezbędne dla  w razie potrzeby skorygowaną w celu Õ odzwierciedlenia bieżącej wartości aktywów i wydajności operacji. Metoda zwrotu kosztów powinna być stosowna w zależności od okoliczności, zważywszy na potrzebę zapewnienia  wydajności Õ efektywnej, i zrównoważonej konkurencji ð i wdrażania sieci o bardzo dużej przepustowości ï oraz,  co za tym idzie Õ zwiększenia korzyści dla konsumenta ð użytkownika końcowego ï; ð należy również wziąć pod uwagę potrzebę utrzymania przewidywalnych i stabilnych cen hurtowych z korzyścią dla wszystkich operatorów dążących do wdrożenia nowych i bardziej zaawansowanych sieci, zgodnie z wytycznymi Komisji 70  ï .

 nowy

(178)Z uwagi na niepewność dotyczącą tempa przyrostu popytu na świadczenie usług dostępu szerokopasmowego nowej generacji, ważne jest, aby w celu wspierania wydajnych inwestycji i innowacji zapewnić operatorom inwestującym w nowe lub zmodernizowane sieci pewien stopień elastyczności cenowej. Aby zapobiec zbyt wysokim cenom na rynkach, gdzie działają operatorzy określeni jako posiadający znaczącą pozycję rynkową, elastyczności cenowej powinny towarzyszyć dodatkowe środki ochrony konkurencji i interesów użytkowników końcowych, takie jak restrykcyjne obowiązki dotyczące niedyskryminacji, środki mające na celu zapewnienie technicznej i ekonomicznej odtwarzalności produktów na rynku detalicznym oraz wyraźna presja cenowa na poziomie detalicznym wynikająca z konkurencji infrastrukturalnej lub cena referencyjna stanowiąca zaporę cenową wynikająca z innych produktów regulowanego dostępu lub zarówno presja cenowa, jak i cena referencyjna. Te środki ochrony konkurencji nie stoją na przeszkodzie identyfikacji przez krajowe organy regulacyjne innych okoliczności, w których niewłaściwe byłoby narzucanie regulowanych cen dostępu w odniesieniu do niektórych produktów hurtowych, takich jak sytuacja, gdy duża elastyczność cenowa związana z popytem wśród użytkowników końcowych sprawia, że dla operatora o znaczącej pozycji cenowej nieopłacalne jest ustalanie cen znacznie przekraczających próg konkurencyjności.

 2002/19/WE motyw 21

(179)Jeżeli krajowy organ regulacyjny nałoży obowiązek wprowadzenia księgowego systemu obliczania kosztów celem zwiększenia kontroli cen, będzie on mógł samodzielnie przeprowadzić coroczne badanie, ażeby upewnić się co do realizacji tego systemu obliczania kosztów, pod warunkiem że będzie on dysponował wykwalifikowanym personelem albo że przeprowadzi badanie za pośrednictwem innego wykwalifikowanego organu, niezależnego od operatora, którego badanie dotyczy.

 nowy

(180)System pobierania opłat w Unii w przypadku hurtowego rynku zakańczania połączeń głosowych opiera się na zasadzie „płaci sieć strony rozpoczynającej połączenie” (ang. Calling Party Network Pays). Analiza zastępowalności popytu i podaży wykazała, że obecnie lub w bliskiej przyszłości nie będzie jeszcze na poziomie hurtowym substytutów, które mogłyby ograniczyć ustalanie opłat za zakańczanie połączeń w danej sieci. Biorąc pod uwagę, że rynki zakańczania połączeń charakteryzują się dostępem dwukierunkowym, kolejne potencjalne problemy związane z konkurencją obejmują subsydiowanie skrośne między operatorami. Te potencjalne problemy związane z konkurencją są wspólne dla rynków zakańczania połączeń zarówno w sieciach stacjonarnych, jak i ruchomych. W świetle możliwości i motywacji operatorów zakańczających połączenia do ustalania cen znacznie powyżej kosztów, wprowadzanie zasady określania cen w zależności od kosztów jest zatem uważane za najbardziej właściwy sposób zwalczania tej praktyki w perspektywie średniookresowej.

(181)W celu zmniejszenia regulacyjnego obciążenia przy rozwiązywaniu problemów z konkurencją związanych z hurtowym rynkiem zakańczania połączeń głosowych w sposób spójny w całej Unii, niniejszą dyrektywą należy ustanowić wspólne podejście będące podstawą ustalania obowiązków dotyczących kontroli cen, które zostanie uzupełnione wiążącą wspólną metodyką ustaloną przez Komisję oraz wytycznymi technicznymi, które powinien opracować BEREC.

(182)Aby uprościć sposób ustalania stawek za zakańczanie połączeń głosowych na rynku hurtowym i, w stosownych przypadkach, ułatwić ich nakładanie na rynkach łączności stacjonarnej i ruchomej w Unii, stawki te powinny być ustalane w drodze aktów delegowanych. Niniejszą dyrektywą należy ustanowić szczegółowe kryteria i parametry, na których podstawie ustalane będą wartości stawek za zakańczanie połączeń głosowych. Stosując ten zestaw kryteriów i parametrów, Komisja powinna brać pod uwagę, między innymi, że: uwzględniane powinny być tylko te koszty, które wiążą się ze świadczeniem hurtowej usługi zakańczania połączeń; opłaty za użytkowanie widma związane są z abonentem, a nie z ruchem sieciowym i dlatego nie powinny być uwzględniane, zaś dodatkowe widmo przyznawane jest głównie na przepływ danych, a zatem nie jest istotne dla przyrostu zakańczania połączeń; uznano, że podczas gdy w przypadku sieci ruchomych minimalną skalę efektywności ustala się jako udział w rynku nie mniejszy niż 20 %, w przypadku sieci stacjonarnych mniejsi operatorzy mogą osiągać tę samą wydajność i świadczyć usługi po tych samych kosztach jednostkowych co wydajny operator, niezależnie od ich wielkości. Komisja – ustalając dokładną maksymalną stawkę – powinna zastosować odpowiednią metodę ważenia, aby uwzględnić całkowitą liczbę użytkowników końcowych w każdym państwie członkowskim, gdy jest to wymagane ze względu na utrzymujące się różnice w kosztach pomiędzy poszczególnymi państwami. Po ustaleniu przez Komisję tej stawki nieocenione będzie doświadczenie BEREC i krajowych organów regulacyjnych w tworzeniu odpowiednich modeli kosztów i powinno ono zostać uwzględnione.

(183)W niniejszej dyrektywie ustanawia się maksymalne stawki hurtowej usługi zakańczania połączeń głosowych w przypadku sieci stacjonarnych i ruchomych; w pierwszym akcie delegowanym ustanowiona zostanie dokładna stawka, która ma być stosowana przez krajowe organy regulacyjne, na poziomie niższym niż stawka maksymalna. Pierwsza stawka będzie następnie aktualizowana. Na podstawie oddolnych czystych modeli długookresowych kosztów przyrostowych (LRIC) stosowanych dotychczas przez krajowe organy regulacyjne i z uwzględnieniem powyższych kryteriów stawki za zakańczanie połączeń głosowych obecnie wahają się od 0,4045 eurocenta z minutę do 1,226 eurocenta za minutę w sieciach ruchomych i od 0,0430 eurocenta za minutę do 0,1400 eurocenta za minutę w sieciach stacjonarnych na najbardziej lokalnym poziomie połączeń wzajemnych (obliczonych jako średnia ważona stawek za połączenia w godzinach szczytu i poza szczytem). Różnice stawek wynikają z różnych uwarunkowań lokalnych i obecnie istniejących relatywnych struktur cen, a także z różnego rozłożenia w czasie obliczeń modeli w poszczególnych państwach członkowskich. Ponadto w sieciach stacjonarnych poziom efektywnych pod względem kosztów stawek za zakańczanie połączeń zależy również od poziomu sieci, na jakim świadczona jest usługa zakańczania połączeń. 

(184)Z uwagi na niepewność dotyczącą tempa przyrostu popytu na świadczenie usług łączności szerokopasmowej o bardzo dużej przepustowości, a także ogólne efekty skali i zagęszczenia, umowy w sprawie wspólnych inwestycji oferują znaczne korzyści pod względem współdzielenia kosztów i ryzyka, umożliwiając mniejszym operatorom inwestowanie na warunkach racjonalnych pod względem ekonomicznym i w ten sposób wspierając zrównoważoną, długoterminową konkurencję, w tym na obszarach, gdzie konkurencja oparta na infrastrukturze może nie być skuteczna. W przypadkach gdy operator o znaczącej pozycji rynkowej składa otwartą ofertę dotyczącą wspólnej inwestycji na uczciwych, rozsądnych i niedyskryminujących warunkach w nowe elementy sieci, które w znacznym stopniu przyczynią się do wdrażania sieci o bardzo dużej przepustowości, krajowy organ regulacyjny powinien zazwyczaj wstrzymać się od nakładania obowiązków na podstawie niniejszej dyrektywy w odniesieniu do tych nowych elementów sieci, z zastrzeżeniem późniejszego przeglądu w kolejnych analizach rynkowych. Pod warunkiem że w należyty sposób uwzględnione zostaną przyszłe pozytywne dla konkurencji efekty wspólnych inwestycji na poziomie hurtowymi i detalicznym, krajowe organy regulacyjne mogą nadal uznać, że z uwagi na istniejącą strukturę i dynamikę rynku wykształconą w warunkach regulowanego dostępu hurtowego oraz przy braku tego rodzaju oferty handlowej, należy chronić prawa podmiotów ubiegających się o dostęp, które nie uczestniczą w danej współinwestycji, zapewniając konserwację istniejących produktów dostępu lub – w przypadku planowego demontażu dotychczasowych elementów sieci – oferując produkty dostępu o funkcjonalności porównywalnej z elementami dostępnymi wcześniej w ramach starej infrastruktury.

 2009/140/WE motyw 61 (dostosowany)

(185)Podział funkcjonalny, zgodnie z którym od operatora zintegrowanego pionowo wymaga się ustanowienia rozdzielonych operacyjnie jednostek organizacyjnych, ma na celu zapewnienie w pełni równoważnych produktów dostępu wszystkim operatorom detalicznym, w tym jednostkom detalicznym, które należą do takiego operatora zintegrowanego pionowo. Podział funkcjonalny – w istotny sposób ograniczający motywację do dyskryminacji oraz pomagający weryfikować i egzekwować przestrzeganie zasady niedyskryminacji – może doprowadzić do zwiększenia konkurencji na kilku ważnych rynkach. Dokonanie podziału funkcjonalnego może być w wyjątkowych przypadkach uzasadnione jako środek naprawczy, jeżeli na kilku ważnych rynkach nie udało się zapobiec dyskryminacji i jeżeli szanse na zaistnienie w rozsądnym terminie konkurencji w zakresie infrastruktury – po zastosowaniu jednego lub kilku środków naprawczych uznanych wcześniej za odpowiednie – są nikłe lub całkowicie ich brak. Ważne jest zapewnienie, aby nałożenie takiego obowiązku wiązało się z zachowaniem zachęt dla danego przedsiębiorstwa do inwestowania w swoją sieć i by nie pociągało za sobą jakichkolwiek potencjalnie niekorzystnych skutków dla dobrobytu konsumentów. Nałożenie takiego obowiązku wymaga skoordynowanej analizy różnych odnośnych rynków  właściwych Õ związanych z siecią dostępu, zgodnie z procedurą analizy rynku określoną w art. 6716 dyrektywy 2002/21/WE (dyrektywa ramowa). Podczas dokonywania analizy rynku i określania szczegółów tego środka naprawczego, krajowe organy regulacyjne powinny zwrócić szczególną uwagę na produkty, którymi będą zarządzać oddzielne jednostki organizacyjne, oraz uwzględnić zakres rozwoju sieci i stopień postępu technologicznego, które mogą wpływać na zastępowalność usług stacjonarnych i bezprzewodowych. Aby zapobiec zakłóceniom konkurencji na rynku wewnętrznym, wnioski w sprawie podziału funkcjonalnego powinna uprzednio zatwierdzać Komisja.

 2009/140/WE motyw 62

(186)Wdrażanie podziału funkcjonalnego nie powinno uniemożliwiać stosowania przez oddzielne jednostki organizacyjne odpowiednich mechanizmów koordynacji, aby zapewnić przysługujące spółce dominującej prawa nadzoru nad zarządzaniem i działalnością gospodarczą.

 2009/140/WE motyw 64 (dostosowany)

 nowy

(187)W przypadku gdy przedsiębiorstwo zintegrowane pionowo zdecyduje się na przekazanie znacznej części lub całości  aktywów Õ środków majątkowych lokalnej sieci dostępu oddzielnej jednostce organizacyjnej mającej innych właścicieli lub na ustanowienie oddzielnej jednostki organizacyjnej, która będzie się zajmowała produktami dostępu, krajowy organ regulacyjny powinien ocenić wpływ planowanej transakcji, ð w tym wszystkich zobowiązań dotyczących dostępu podjętych przez to przedsiębiorstwo ï , na wszystkie istniejące obowiązki regulacyjne nałożone na operatora zintegrowanego pionowo, aby zapewnić, że wszelkie nowe ustalenia są zgodne z  niniejszą Õ dyrektywą 2002/19/WE (dyrektywa o dostępie) i dyrektywą 2002/22/WE (dyrektywa o usłudze powszechnej). Krajowy organ regulacyjny, którego to dotyczy, powinien dokonać nowej analizy rynków, na których prowadzi działalność wyodrębniona jednostka, i powinien odpowiednio nałożyć, utrzymać, zmienić lub uchylić nałożone obowiązki. W tym celu krajowy organ regulacyjny powinien móc żądać informacji od przedsiębiorstwa.

 nowy

(188)Wiążące zobowiązania mogą zwiększać przewidywalność i przejrzystość procesu dobrowolnego podziału przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo, które zostało określone jako posiadające znaczącą pozycję rynkową na co najmniej jednym rynku właściwym, dzięki ustanowieniu procedury wdrożenia planowanego podziału, np. w formie harmonogramu wdrażania według jasno określonych kluczowych etapów z podaniem przewidywalnych skutków braku realizacji niektórych etapów. Krajowe organy regulacyjne powinny rozważyć przyjęte zobowiązania z punktu widzenia ich stabilności w ujęciu perspektywicznym, w szczególności przy wyborze okresu, w którym te zobowiązania mają być wiążące; powinny również uwzględnić znaczenie, jakie zainteresowane podmioty przypisują w ramach konsultacji społecznych stabilnym i przewidywalnym warunkom rynkowym.

(189)Zobowiązania mogą obejmować wyznaczenie pełnomocnika ds. monitorowania, którego tożsamość i zakres uprawnień powinny zostać zatwierdzone przez krajowy organ regulacyjny, jak również obowiązek składającego te zobowiązania operatora do przedstawiania okresowych sprawozdań z wdrażania.

(190)Właściciele sieci, którzy nie prowadzą działalności na rynku detalicznym, i których model biznesowy jest zatem ograniczony do świadczenia usług hurtowych innym podmiotom, mogą mieć korzystny wpływ na tworzenie dobrze rozwijającego się rynku hurtowego oraz na konkurencyjność rynku detalicznego. Ponadto ich model biznesowy może być atrakcyjny dla potencjalnych inwestorów finansowych inwestujących w mniej niestabilne aktywa infrastruktury i postrzegających w bardziej długoterminowej perspektywie wdrażanie sieci o bardzo dużej przepustowości. Niemniej jednak obecność operatora działającego wyłącznie na rynku hurtowym nie musi prowadzić do skutecznej konkurencji na rynkach detalicznych i operatorzy działający wyłącznie na rynku hurtowym mogą zostać wyznaczeni jako posiadający znaczącą pozycję rynkową w odniesieniu do konkretnych rynków produktów i rynków geograficznych. Zagrożenia dla konkurencji wynikające z praktyk operatorów zgodnych z modelami biznesowymi działalności wyłącznie hurtowej mogą być mniejsze niż w przypadku operatorów zintegrowanych pionowo, pod warunkiem że model faktycznie dotyczy tylko działalności hurtowej i nie motywuje do dyskryminacji żadnych podmiotów detalicznych. Reakcja regulacyjna powinna zatem być proporcjonalnie mniej interwencyjna. Z drugiej strony krajowe organy regulacyjne muszą mieć możliwość ingerencji, jeżeli pojawią się problemy związane z konkurencją przynoszące szkodę użytkownikom końcowym.

(191)Aby ułatwić migrację z tradycyjnych sieci miedzianych do sieci nowej generacji, co jest w interesie użytkowników końcowych, krajowe organy regulacyjne powinny mieć możliwość monitorowania inicjatyw własnych operatorów sieci w tym zakresie i ustanawiania, w razie potrzeby, odpowiednich procesów migracji, na przykład obejmujących wcześniejsze powiadomienie, przejrzystość i porównywalne, możliwe do zaakceptowania produkty dostępu po tym, jak właściciel sieci jasno wyrazi zamiar i gotowość do wyłączenia sieci miedzianej. Aby uniknąć nieuzasadnionych opóźnień w migracji, krajowe organy regulacyjne powinny być uprawnione do zniesienia obowiązków dotyczących dostępu w odniesieniu do sieci miedzianej z chwilą ustanowienia odpowiedniego procesu migracji.

 2002/22/WE motyw 1 (dostosowany)

(192) Liberalizacja sektora telekomunikacji oraz podniesienie konkurencyjności i zwiększenie wyboru usług łączności idą w parze z równoległym działaniem na rzecz stworzenia zharmonizowanych ram regulacyjnych, które zabezpieczają dostarczanie usługi powszechnej. Koncepcja usługi powszechnej winna ewoluować tak, aby odzwierciedlała postępy w technologii, rozwój rynku oraz zmiany w zapotrzebowaniu użytkowników. Ramy regulacyjne ustanowione dla pełnej liberalizacji rynku telekomunikacyjnego we Wspólnocie w 1998 r. określiły minimalny zakres obowiązku świadczenia usługi powszechnej i ustanowiły przepisy dotyczące jej wyceny i finansowania.

 2002/22/WE motyw 2 (dostosowany)

(193)Na mocy art. 153  169 Õ Traktatu  o funkcjonowaniu Unii Europejskiej Õ Wspólnota  Unia Õ powinna mieć wkład w ochronę konsumentów.

Wspólnota i jej Państwa Członkowskie podjęły zobowiązania dotyczące ram regulacyjnych dla sieci i usług telekomunikacyjnych w kontekście porozumienia Światowej Organizacji Handlu (WTO) o podstawowej telekomunikacji. Każdy członek WTO ma prawo określić rodzaj obowiązku świadczenia usługi powszechnej, jaki chce zapewnić. Takie zobowiązania nie będą uważane za antykonkurencyjne jako takie, pod warunkiem że są wprowadzane w sposób przejrzysty, niedyskryminacyjny i są konkurencyjnie neutralne oraz że nie są bardziej uciążliwe, niż to jest konieczne dla rodzaju usługi powszechnej określonej przez członka.

 2002/22/WE motyw 51 (dostosowany)

Ponieważ cele proponowanych działań — to znaczy ustanowienie wspólnego poziomu usługi powszechnej w dziedzinie telekomunikacji wszystkim użytkownikom europejskim oraz poziomu zharmonizowania warunków dostępu do i korzystania ze stacjonarnych publicznych sieci telefonicznych oraz ze związanych z nimi publicznie dostępnych usług telefonicznych, a także uzyskanie zharmonizowanych ram dla regulacji usług łączności elektronicznej, sieci łączności elektronicznej i związanych z nią usług dodatkowych — nie mogą być osiągnięte przez Państwa Członkowskie w stopniu wystarczającym, a tym samym, z powodu skali czy skutku działań, mogą być łatwiej osiągnięte na poziomie Wspólnoty, Wspólnota może podjąć środki zgodne z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.

 2002/22/WE motyw 5

Na rynku konkurencyjnym pewne zobowiązania powinny odnosić się do wszystkich przedsiębiorstw zapewniających publicznie dostępne stacjonarne usługi telefoniczne, a inne powinny odnosić się tylko do przedsiębiorstw cieszących się znaczącą siłą rynkową lub do tych, które wskazano jako operatorów usługi powszechnej.

 nowy

(194)Usługa powszechna stanowi zabezpieczenie gwarantujące, że pewien zestaw minimalnych usług jest dostępny dla wszystkich użytkowników końcowych po przystępnych cenach, w przypadkach gdy ryzyko wykluczenia społecznego wynikające z braku takiego dostępu uniemożliwia obywatelom pełne społeczne i ekonomiczne uczestnictwo w życiu społecznym.

(195)Podstawowy dostęp do szerokopasmowego internetu jest niemal powszechny w całej Unii i masowo wykorzystywany do szerokiego zakresu działalności. Ogólne tempo upowszechniania jest jednak niższe niż dostępność i są nadal osoby niemające dostępu do internetu z przyczyn związanych z poziomem świadomości, kosztami, umiejętnościami oraz z własnego wyboru. Przystępny cenowo funkcjonalny dostęp do internetu nabrał kluczowego znaczenia dla społeczeństwa i szeroko rozumianej gospodarki. Stanowi on fundament uczestnictwa w gospodarce cyfrowej i życiu społecznym ze względu na podstawowe usługi świadczone przez internet. 

 2002/22/WE motyw 8 (dostosowany)

 nowy

(196)Fundamentalnym wymogiem usługi powszechnej jest  zapewnienie wszystkim użytkownikom końcowym przystępnego cenowo dostępu do oferowanych usług funkcjonalnego dostępu do internetu i usług łączności głosowej przynajmniej Õ zapewnienie użytkownikom, na życzenie, podłączenia do publicznej sieci telefonicznej w oznaczonym miejscu , po przystępnej cenie  w stałej lokalizacji Õ. ð Państwa członkowskie powinny mieć również możliwość zapewnienia przystępności cenowej usług, które nie są świadczone w stałej lokalizacji, lecz oferowane obywatelom będącym w ruchu, jeżeli uznają to za konieczne dla zapewnienia pełnego społecznego i ekonomicznego uczestnictwa tych obywateli w życiu społecznym. ï Ten wymóg ogranicza się do pojedynczego podłączenia do sieci wąskopasmowej, którego zapewnienie Państwa Członkowskie mogą ograniczyć do głównego stałego miejsca zamieszkania użytkownika końcowego, i nie obejmuje Cyfrowej Sieci Usług Zintegrowanych (ISDN), która zapewnia dwa lub więcej połączenia z możliwością równoczesnego wykorzystania. Nie powinno być ograniczeń odnośnie do środków technicznych, za pomocą których zapewnia się takie połączenie, uwzględniając technologie przewodowe i bezprzewodowe, ani żadnych ograniczeń odnośnie do tego, którzy  kategorii Õ operatorówzy  którzy Õ zapewniają wykonanie części lub wszystkich zobowiązań dotyczących  obowiązków świadczenia Õ usługi powszechnej. Stacjonarne połączenia z publiczną siecią telefoniczną powinny być w stanie wspierać przesyłanie głosu i danych z szybkościami wystarczającymi dla dostępu do usług online, takich jak te dostarczane poprzez publiczny Internet. Szybkość dostępu do Internetu, z jaką ma do czynienia dany użytkownik, może zależeć od szeregu czynników, włączając połączenia z dostawcą (dostawcami) Internetu, jak również dane zastosowanie, do jakiego używa się połączenia. Szybkość przesyłania danych, którą może wspierać pojedyncze podłączenie wąskopasmowe do publicznej sieci telefonicznej, zależy od możliwości urządzenia końcowego abonenta. Z tego powodu nie jest właściwe zarządzenie wprowadzenia określonych szybkości przesyłu danych lub bitów na poziomie Wspólnoty. Obecnie dostępne modemy pasma głosowego zwykle oferują szybkość przesyłania danych 56 Kb/s i wykorzystują automatyczne dostosowywanie szybkości przesyłania danych, w rezultacie osiągana szybkość przesyłania danych może być niższa niż 56 Kb/s. Konieczna jest elastyczność, z jednej strony po to, aby Państwa Członkowskie mogły podejmować środki, tam gdzie to jest konieczne, w celu zapewnienia, aby podłączenia były w stanie wspierać taką szybkość przesyłania danych, z drugiej strony po to, aby Państwa Członkowskie, których to dotyczy, mogły zezwolić na szybkości przesyłania danych mieszczące się poniżej wymienionej górnej granicy 56 Kb/s w celu, na przykład, wykorzystania możliwości technologii bezprzewodowych (włączając bezprzewodowe sieci komórkowe) do dostarczenia usługi powszechnej większemu odsetkowi populacji. To może być szczególnie ważne w niektórych krajach kandydujących, gdzie dostępność tradycyjnych podłączeń telefonicznych pozostaje na stosunkowo niskim poziomie. W szczególnych przypadkach, w których stacjonarne podłączenie do sieci telefonii publicznej jest wyraźnie niewystarczające do wsparcia zadowalającego dostępu do Internetu, Państwa Członkowskie powinny być w stanie wymóc, aby takie podłączenie podniesiono do poziomu, z jakiego korzysta większość abonentów, tak aby wspierało szybkości przesyłania danych wystarczające dla dostępu do Internetu. W przypadku gdy takie szczególne środki stwarzają obciążenie kosztem netto zainteresowanych konsumentów, skutek netto może być włączony do każdej kalkulacji kosztów netto obowiązku świadczenia usługi powszechnej.

 2009/136/WE motyw 5 (dostosowany)

 nowy

(197)Połączenia transmisji danych z publiczną siecią łączności w stałej lokalizacji powinny móc wspierać przesyłanie danych z szybkością pozwalającą na dostęp do usług online, takich jak te dostarczane za pośrednictwem publicznego Internetu. Szybkość dostępu do internetu, z jaką ma do czynienia dany użytkownik, może zależeć od szeregu czynników, w tym od zdolności przyłączeniowej  połączenia z Õ dostawcąy (dostawcamiów) internetu, jak również od danego zastosowania, do jakiego używa się połączenia. Szybkość przesyłania danych, jaką może umożliwiać przyłączenie do publicznej sieci łączności, zależy od możliwości urządzenia końcowego abonenta, jak również od połączenia. Z tego powodu nie jest właściwe wymaganie na poziomie Wspólnoty określonych szybkości przesyłu danych lub bitów. ð Przystępny cenowo funkcjonalny dostęp do usług internetowych powinien być wystarczający do zapewnienia dostępu do minimalnego zestawu podstawowych usług i korzystania z tego zestawu, który obejmuje usługi, z jakich korzysta większość użytkowników końcowych Ten minimalny zakres usług powinien zostać określony przez państwa członkowskie w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu włączenia społecznego oraz uczestnictwa w społeczeństwie cyfrowym i gospodarce cyfrowej na ich terytorium. ï Konieczna jest elastyczność, aby państwa członkowskie mogły w razie konieczności podejmować środki w celu zapewnienia przesyłu danych w ramach połączenia o zadowalającej szybkości, która wystarczy, aby umożliwić funkcjonalny dostęp do Internetu określony przez państwa członkowskie, przy należytym uwzględnieniu szczególnej sytuacji panującej na rynkach krajowych, na przykład przeważających technologii wykorzystywanych przez większość abonentów w danym państwie członkowskim oraz wykonalności technologicznej, pod warunkiem że środki te będą zmierzały do minimalizowania zakłóceń na rynku. W przypadku gdy – przy należytym uwzględnieniu kosztów i przychodów, jak również niematerialnych korzyści płynących ze świadczenia odnośnych usług – środki takie stwarzają niesprawiedliwe obciążenie dla przedsiębiorstwa wyznaczonego, można to brać pod uwagę podczas wszelkich kalkulacji kosztów netto wynikających z obowiązku świadczenia usługi powszechnej. Można również wdrażać alternatywne formy finansowania podstawowej infrastruktury sieciowej, obejmujące finansowanie wspólnotowe lub środki krajowe zgodnie z prawem wspólnotowym.

 nowy

(198)Użytkownicy końcowi nie powinni mieć obowiązku posiadania dostępu do usług, których nie chcą, i dlatego uprawnieni użytkownicy końcowi powinni mieć możliwość ograniczenia na żądanie przystępnej cenowo usługi powszechnej wyłącznie do usług łączności głosowej.

 2009/136/WE motyw 17

(199) Krajowe organy regulacyjne powinny być w stanie monitorować zmiany i poziom taryf detalicznych na usługi, które mieszczą się w zakresie obowiązku świadczenia usługi powszechnej nawet wówczas, gdy państwo członkowskie nie wyznaczyło jeszcze przedsiębiorstwa do świadczenia usługi powszechnej. W takim przypadku Mmonitorowanie należy przeprowadzać w taki sposób, aby nie stanowiło ono nadmiernego obciążenia administracyjnego ani dla krajowych organów regulacyjnych, ani dla przedsiębiorstw świadczących taką usługę.

 2002/22/WE motyw 10 (dostosowany)

 nowy

(200)Przystępna cena oznacza cenę określoną przez państwa członkowskie na poziomie krajowym w świetle konkretnych warunków krajowych i może pociągać za sobą ustanawianie taryf powszechnych niezależnie od lokalizacji lub specjalneych opcjei taryfoweych ð lub pakiety ï w celu zaspokojenia potrzeb użytkowników o niskich dochodach  lub użytkowników o szczególnych potrzebach społecznych, w tym osób starszych, niepełnosprawnych i użytkowników końcowych mieszkających na obszarach wiejskich lub odizolowanych geograficznie. Oferty te powinny obejmować podstawowe elementy, aby uniknąć zakłócenia funkcjonowania rynku. Õ Przystępność dla poszczególnych konsumentów ð użytkowników końcowych powinna opierać się na ï jest związana z ich ð prawie do zawarcia umowy z przedsiębiorstwem, dostępności numeru, stałej dostępności usługi oraz ï zdolnością do  możliwości Õ monitorowania i kontrolowania  przez nich swoich Õ wydatków

ò nowy

(201)Odmawianie użytkownikom końcowym dostępu do minimalnego zestawu usług łączności nie powinno już być możliwe. Prawo do zawarcia umowy z przedsiębiorstwem powinno oznaczać, że użytkownicy końcowi, którym mogłaby grozić odmowa, w szczególności ci o niskich dochodach lub szczególnych potrzebach społecznych, powinni mieć możliwość zawarcia umowy o świadczenie przystępnych cenowo usług funkcjonalnego dostępu do internetu i łączności głosowej co najmniej w stałej lokalizacji z jakimkolwiek przedsiębiorstwem świadczącym takie usługi w tej lokalizacji. W celu zminimalizowania ryzyka finansowego, takiego jak niepłacenie rachunków, przedsiębiorstwa powinny mieć możliwość oferowania umowy na zasadzie przedpłat, na podstawie przystępnych cenowo opłaconych z góry jednostek.

(202)Aby kontakt z obywatelami był możliwy za pośrednictwem usług łączności głosowej, państwa członkowskie powinny zapewnić dostępność numeru telefonicznego przez odpowiedni czas również w okresach, gdy usługi łączności głosowej nie są używane. Przedsiębiorstwa powinny mieć możliwość wprowadzania mechanizmów kontrolowania, czy użytkownik końcowy jest nadal zainteresowany zachowaniem swojego numeru.

 2002/22/WE motyw 4 (dostosowany)

(203)Zapewnienie usługi powszechnej (to znaczy zapewnienie wszystkim użytkownikom końcowym określonego minimalnego zestawu usług po przystępnej cenie) może pociągać za sobą dostarczenie pewnych usług niektórym odbiorcom po cenach odbiegających od tych, które wynikają z normalnych warunków rynkowych. Jednakże Kkompensowanie przedsiębiorstw wyznaczonych do dostarczającychenia takiech usługi w takich okolicznościach nie powinno skutkować jakimkolwiek zakłóceniem konkurencji,  pod warunkiem że takie Õ tak wyznaczone przedsiębiorstwa są kompensowane w zakresie związanych z dostarczaniem usług kosztów netto oraz pod warunkiem, że obciążenie kosztami netto odzyskuje się w sposób konkurencyjnie neutralny.

 nowy

(204)Aby ocenić potrzebę wprowadzenia środków zapewniających przystępność kosztów, krajowe organy regulacyjne powinny mieć możliwość monitorowania zmian i szczegółów ofert opcji taryfowych lub pakietów dla użytkowników końcowych o niskich dochodach lub specjalnych potrzebach społecznych.

(205)W przypadku gdy dodatkowe środki, oprócz podstawowych opcji taryfowych lub pakietów oferowanych przez przedsiębiorstwa, są niewystarczające, aby zapewnić przystępność cenową dla użytkowników końcowych o niskich dochodach lub szczególnych potrzebach, odpowiednią alternatywą może być bezpośrednie wsparcie, np. bony dla takich użytkowników końcowych, przy uwzględnieniu konieczności minimalizacji zakłóceń na rynku

 2009/136/WE motyw 9 (dostosowany)

 nowy

(206)Państwa członkowskie powinny wprowadzić środki promujące tworzenie rynku dla  przystępnych cenowo Õ szeroko dostępnych produktów i usług oferujących rozwiązania dla niepełnosprawnych użytkowników końcowych  , w tym sprzęt wyposażony w technologie wspomagające Õ . Można tego dokonać między innymi, odwołując się do norm europejskich,  lub Õ wprowadzając wymogi w zakresie dostępności elektronicznej („e-dostępności”)  zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady xxx/YYYY/UE w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich w odniesieniu do wymogów dostępności produktów i usług 71  Õ w ramach procedur udzielania zamówień publicznych i zaproszeń do składania ofert dotyczących świadczenia usług oraz wdrażając przepisy chroniące prawa niepełnosprawnych użytkowników końcowych. ð Państwa członkowskie powinny określić stosowne, odpowiadające warunkom krajowym środki, które dawałyby państwom członkowskim elastyczność przy wyborze szczegółowych środków np. w sytuacji gdyby rynek, w zwykłych warunkach ekonomicznych, nie zapewniał przystępnych cenowo produktów i usług obejmujących ułatwienia dla niepełnosprawnych użytkowników końcowych. ï 

ò nowy

(207)Jeśli chodzi o przesyłanie danych z szybkością, która jest wystarczająca, by umożliwić funkcjonalny dostęp do internetu, połączenia stacjonarne są niemal powszechnie dostępne i wykorzystywane przez większość obywateli w całej Unii. Standardowy zasięg stacjonarnych łączy szerokopasmowych i ich dostępność w Unii obejmowały 97 % gospodarstw domowych przy średnim wykorzystaniu wynoszącym 72 %, a usługi oparte na technologiach bezprzewodowych mają jeszcze większy zasięg. Między państwami członkowskimi występują jednak różnice pod względem dostępności i przystępności cenowej stacjonarnych łączy szerokopasmowych na obszarach miejskich i wiejskich.

(208)Rynek ma do odegrania najistotniejszą rolę, jeśli chodzi o zapewnienie dostępu do internetu szerokopasmowego o stale rosnącej przepustowości. Na obszarach, gdzie rynek nie zaspokaja potrzeb, pojawiają się inne narzędzia polityki publicznej zwiększające dostępność funkcjonalnego połączenia z internetem, które są zasadniczo bardziej opłacalne i mniej zakłócające dla rynku niż obowiązki świadczenia usługi powszechnej – np. stosowanie instrumentów finansowych, takich jak te dostępne w ramach EFIS lub instrumentu „Łącząc Europę”, wykorzystanie finansowania publicznego z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, obwarowywanie praw użytkowania widma radiowego obowiązkami w zakresie zasięgu w celu wsparcia wdrażania sieci szerokopasmowych na obszarach o mniejszej gęstości zaludnienia oraz inwestycje publiczne zgodne z unijnymi przepisami dotyczącymi pomocy państwa.

 2009/136/WE motyw 4 (dostosowany)

 nowy

(209)Fundamentalnym wymogiem usługi powszechnej jest zapewnienie użytkownikom, na życzenie, przyłączenia do publicznej sieci łączności w stałej lokalizacji, po przystępnej cenie. ð Jeżeli należyta ocena z uwzględnieniem wyników analizy geograficznej wdrażania sieci przeprowadzonego przez krajowy organ regulacyjny wykaże, że żaden mechanizm rynkowy ani mechanizm interwencji publicznej prawdopodobnie nie zapewni użytkownikom końcowym na pewnych obszarach połączenia umożliwiającego usługę funkcjonalnego dostępu do internetu określoną przez państwa członkowskie zgodnie z art. 79 ust. 2 i usługi łączności głosowej w stałej lokalizacji, dane państwo członkowskie powinno w drodze wyjątku mieć możliwość wyznaczenia różnych przedsiębiorstw lub grup przedsiębiorstw do świadczenia tych usług w różnych stosownych częściach terytorium kraju. ï Wymóg ten dotyczy zapewniania lokalnych, krajowych i międzynarodowych połączeń telefonicznych, usług transmisji dla faksu oraz przesyłu danych, których zapewnianie ð Obowiązki świadczenia usługi powszechnej zwiększające dostępność usługi funkcjonalnego dostępu do internetu ï mogąże zostać ograniczone przez państwa członkowskie do głównej siedziby lub głównego miejsca zamieszkania użytkownika końcowego. Nie powinno być ograniczeń w odniesieniu do środków technicznych,  za Õ przy pomocąy których zostająe to zapewnione ð usługi funkcjonalnego dostępu do internetu i łączności głosowej w stałej lokalizacji ï , uwzględniając technologie przewodowe lub bezprzewodowe, ani żadnych ograniczeń w odniesieniu do tego, którzy operatorzy wykonują całość lub część obowiązku świadczenia usługi powszechnej.

ê 2009/136/WE motyw 16

(210)Zgodnie z zasadą pomocniczości to państwa członkowskie decydują, na podstawie obiektywnych kryteriów, które przedsiębiorstwa zostają wyznaczone do świadczenia usługi powszechnej, w stosownych przypadkach uwzględniając zdolność i gotowość przedsiębiorstw do podjęcia całości lub części obowiązku świadczenia usługi powszechnej. Nie oznacza to, że podczas wyznaczania przedsiębiorstw państwa członkowskie nie mogą stosować szczególnych, uzasadnionych wymogami skuteczności warunków, w tym, między innymi, grupowania obszarów lub komponentów geograficznych, lub określaniać minimalnego okresu wyznaczenia.

 nowy

(211)Koszty zapewnienia dostępności połączenia umożliwiającego świadczenie usługi funkcjonalnego dostępu do internetu określonej zgodnie z art. 79 ust. 2 oraz usługi łączności głosowej w stałej lokalizacji po przystępnej cenie w ramach obowiązków świadczenia usługi powszechnej powinny zostać oszacowane w szczególności za pomocą oceny przewidywanego obciążenia finansowego dla przedsiębiorstw i użytkowników w sektorze łączności elektronicznej.

(212)Wymogi zapewnienia ogólnokrajowego zasięgu terytorialnego nałożone w ramach procedury wyznaczania prawdopodobnie z góry wykluczą niektóre przedsiębiorstwa z ubiegania się o wyznaczenie na dostawcę usługi powszechnej lub będą dla nich czynnikiem zniechęcającym. Wyznaczenie podmiotów mających obowiązek świadczenia usługi powszechnej na okres zbyt długi lub na czas nieokreślony również może doprowadzić do wykluczenia a priori niektórych przedsiębiorstw.

 2002/22/WE motyw 14

Przepisy niniejszej dyrektywy nie uniemożliwiają Państwom Członkowskim wyznaczania różnych przedsiębiorstw do zapewnienia sieci i składników usługowych usługi powszechnej. Od wyznaczonych przedsiębiorstw dostarczających składniki sieci można wymagać, aby zapewniły budowę i utrzymanie konieczne i stosowne do spełnienia wszystkich rozsądnych próśb o stacjonarne podłączenie do publicznej sieci telefonicznej oraz o stacjonarny dostęp do publicznie dostępnych usług telefonicznych.

 2002/22/WE motyw 11 (dostosowany)

Informacja o numerach telefonicznych i biuro numerów stanowią istotne narzędzie dostępu do publicznie dostępnych usług telefonicznych i są częścią obowiązku świadczenia usługi powszechnej. Użytkownicy i konsumenci chcą pełnych spisów numerów telefonicznych oraz biur numerów obejmujących wszystkich spisanych abonentów telefonicznych i ich numerów (włączając numery stacjonarne i komórkowe) i chcą, aby te informacje były przedstawiane w sposób nieuprzywilejowany. Dyrektywa 97/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. dotycząca przetwarzania danych osobowych oraz ochrony prywatności w sektorze telekomunikacyjnym 72 zapewnia abonentom prawo do prywatności w odniesieniu do umieszczania ich danych osobowych w publicznie dostępnych spisach abonentów.

 2002/22/WE motyw 12 (dostosowany)

Dla obywatela jest ważne, aby istniała wystarczająca liczba publicznie dostępnych płatnych aparatów telefonicznych, a dla użytkowników ważna jest możliwość bezpłatnego zadzwonienia na numery alarmowe, a w szczególności na jeden europejski numer alarmowy („112”) z dowolnego telefonu, włączając publicznie dostępne płatne aparaty telefoniczne, bez korzystania z jakiejkolwiek formy płatności. Niewystarczająca informacja o istnieniu numeru„112” pozbawia obywateli dodatkowego bezpieczeństwa zapewnionego przez istnienie tego numeru na poziomie europejskim, szczególnie w czasie, gdy podróżują przez inne Państwa Członkowskie.

 2002/22/WE motyw 13

Państwa Członkowskie powinny przedsięwziąć odpowiednie środki w celu zagwarantowania dostępu do oraz przystępności wszystkich stacjonarnych publicznie dostępnych usług telefonicznych użytkownikom niepełnosprawnym oraz użytkownikom ze specjalnymi potrzebami społecznymi. Szczególne środki dla niepełnosprawnych użytkowników mogłyby zawierać, stosownie, udostępnienie telefonów publicznych, publicznych telefonów tekstowych lub ich odpowiedników dla osób głuchych lub z upośledzeniem mowy, zapewnienie usług, takich jak biuro numerów lub równoważnych środków wolnych od opłat, osobom niewidomym lub z upośledzeniami wzroku oraz dostarczanie na życzenie rachunków szczegółowych w alternatywnym formacie osobom niewidomym lub z upośledzeniem wzroku. Może również okazać się konieczne podjęcie szczególnych środków umożliwiających użytkownikom niepełnosprawnym i użytkownikom ze specjalnymi potrzebami społecznymi dostęp do służb ratunkowych „112” oraz danie im podobnej możliwości wyboru pomiędzy różnymi operatorami i dostawcami usług, jaką mają inni konsumenci. Dla szeregu parametrów opracowano normy jakości obsługi po to, aby można było ocenić jakość usług otrzymywanych przez abonentów oraz jak dobrze przedsiębiorstwa wyznaczone do spełnienia obowiązku świadczenia usługi powszechnej dają sobie radę z osiągnięciem tych norm. Nie ma jeszcze norm jakości usług w odniesieniu do użytkowników niepełnosprawnych. Należy opracować normy działalności i odnośne parametry dotyczące użytkowników niepełnosprawnych przewidziane w artykule 11 niniejszej dyrektywy. Co więcej, należy umożliwić krajowym organom regulacyjnym wymaganie publikowania danych o jakości działania usług, jeśli i kiedy takie normy i parametry zostaną opracowane. Dostawca usługi powszechnej nie powinien podejmować środków powstrzymujących użytkowników od korzystania w pełni z usług oferowanych przez różnych operatorów lub dostawców usług w połączeniu z jego własnymi usługami oferowanymi jako część usługi powszechnej.

 2002/22/WE motyw 9

Znaczenie dostępu do oraz korzystania ze stacjonarnej publicznie dostępnej sieci telefonicznej jest tak duże, że powinno się je zapewnić każdemu, kto złoży stosowny wniosek. Zgodnie z zasadą pomocniczości to Państwa Członkowskie decydują, na podstawie obiektywnych kryteriów, które przedsiębiorstwa do celów niniejszej dyrektywy mają obowiązek świadczenia usługi powszechnej, w miarę potrzeb uwzględniając ich zdolność oraz wolę przyjęcia całości lub części obowiązku świadczenia usługi powszechnej. Jest ważne, aby obowiązek świadczenia usługi powszechnej był spełniany w jak najbardziej sprawny sposób, tak aby użytkownicy ogólnie płacili ceny odpowiadające kosztom efektywnym. Podobnie jest ważne, aby operatorzy utrzymywali integralność sieci, jak również ciągłość usługi i jej jakość. Rozwój większej konkurencyjności i większy wybór stwarzają więcej możliwości, aby całość lub część obowiązku świadczenia usługi powszechnej była wypełniana przez przedsiębiorstwa inne niż te o znacznej sile rynkowej. Dlatego w niektórych przypadkach obowiązek świadczenia usługi powszechnej mógłby być powierzany operatorom wykazującym najbardziej efektywne cenowo sposoby zapewnienia dostępu i usług, włącznie z wprowadzeniem procedury wyboru konkurencyjnego i porównawczego. Odpowiednie obowiązki mogłyby być zawarte jako warunki w autoryzacjach do świadczenia usług publicznych.

 2009/136/WE motyw 10 (dostosowany)

(213)Jeżeli przedsiębiorstwo wyznaczone do świadczenia usługi powszechnej  zapewnienia dostępności w stałej lokalizacji funkcjonalnego dostępu do internetu lub usług łączności głosowej Õ zgodnie z art. 81 4  niniejszej Õ dyrektywy 2002/22/WE (dyrektywa o usłudze powszechnej) postanowi zbyć znaczną część – z punktu widzenia swojego obowiązku świadczenia usługi powszechnej – lub całość aktywów swojej lokalnej sieci dostępu na terytorium krajowym na rzecz odrębnego podmiotu prawnego należącego do innego właściciela ostatecznego, krajowy organ regulacyjny powinien ocenić skutki transakcji w celu zapewnienia ciągłości obowiązków świadczenia usługi powszechnej na całym terytorium krajowym lub jego częściach. W tym celu przedsiębiorstwo powinno z wyprzedzeniem poinformować o zbyciu krajowy organ regulacyjny, który nałożył obowiązki świadczenia usługi powszechnej. Ocena krajowego organu regulacyjnego powinna pozostać bez uszczerbku dla dokonania transakcji.

 nowy

(214)W celu zapewnienia stabilności i wsparcia w okresie przejściowym państwa członkowskie powinny mieć możliwość dalszego zapewniania świadczenia usług powszechnych na swoim terytorium, innych niż usługi funkcjonalnego dostępu do internetu i łączności głosowej w stałej lokalizacji, które to usługi są objęte zakresem ich obowiązków świadczenia usługi powszechnej na podstawie dyrektywy 2002/22/WE w momencie wejścia w życie niniejszej dyrektywy, pod warunkiem że usługi te lub porównywalne nie są dostępne w normalnych warunkach handlowych. Umożliwienie dalszego udostępniania publicznych automatów telefonicznych, spisów abonentów i usług biura numerów w ramach systemu usługi powszechnej tak długo, jak istnieje tego wyraźna potrzeba, dałoby państwom członkowskim elastyczność niezbędną do należytego uwzględnienia zróżnicowanych warunków krajowych. Finansowanie tego rodzaju usług pochodziłoby jednak z funduszy publicznych, podobnie jak w przypadku innych obowiązków świadczenia usługi powszechnej.

 2002/22/WE motyw 15 (dostosowany)

 nowy

(215)Państwa członkowskie powinny monitorować sytuację konsumentów ð użytkowników końcowych ï pod względem korzystania z ð funkcjonalnego dostępu do internetu i usług łączności głosowej ï publicznie dostępnych usług telefonicznych, a w szczególności pod względem ich przystępności. Przystępność ð funkcjonalnego dostępu do internetu i usług łączności głosowej ï usługi telefonicznej wiąże się z informacją dla użytkowników odnośnie do  kosztów użytkowania Õ wydatków na korzystanie z telefonu, jak również z relatywnegoym kosztuem  użytkowania Õ korzystania z telefonu w porównaniu z innymi usługami;, wiąże się także z ich zdolnością do kontrolowania wydatków. Dlatego przystępność oznacza nadanie uprawnień konsumentom w drodze nałożenia obowiązków na przedsiębiorstwa wyznaczone do spełnienia obowiązku świadczenia usługi powszechnej. Te obowiązki obejmują określony poziom szczegółowości rachunków, umożliwienie konsumentom zablokowania określonych połączeń (takich jak drogie połączenia z numerami usług typu audiotele), umożliwienie konsumentom kontrolowania wydatków za pomocą przedpłat oraz uzyskania wyrównania za ponoszone z góry opłaty za podłączenie. Ocena i zmiana takich środków w świetle zmian rynkowych mogą okazać się konieczne. Obecne warunki nie dają podstaw do wymagania od operatorów mających obowiązek świadczenia usługi powszechnej, aby ostrzegali abonentów o przekroczeniu z góry ustalonego limitu wydatków lub o pojawianiu się schematu połączeń odbiegającego od normy. Przyszła ocena odnośnych przepisów prawnych powinna rozważyć, czy występuje potrzeba ostrzegania abonentów z takich powodów.

 2002/22/WE motyw 16 (dostosowany)

 nowy

(216)Z wyjątkiem przypadków uporczywego spóźniania się z płaceniem lub niepłacenia rachunków, należy chronić konsumentów ð uprawnionych do przystępnych cenowo taryf ï przed natychmiastowym odłączeniem od sieci z powodu niezapłaconego rachunku,  a Õ szczególnie w przypadku sporów o wysokie rachunki za najdroższe usługi, do czasu rozwiązania sporu konsumenci powinni mieć ciągły dostęp do podstawowych usług telefonicznych. Państwa członkowskie mogą zdecydować, aby ciągłość takiego dostępu była zapewniona tylko pod warunkiem, że abonent wnosi opłaty abonamentowe.

 2002/22/WE motyw 17

Jakość i cena to kluczowe czynniki rynku konkurencyjnego i krajowe organy regulacyjne powinny być w stanie monitorować osiąganą jakość usług w przedsiębiorstwach wyznaczonych do spełnienia obowiązku świadczenia usługi powszechnej. Wtedy, kiedy uznają za konieczne, organy regulacyjne powinny być w stanie podjąć odpowiednie środki w stosunku do jakości usług osiąganej przez przedsiębiorstwa wyznaczone do spełnienia obowiązku świadczenia usługi powszechnej. Krajowe organy regulacyjne również powinny być w stanie monitorować osiąganą jakość usług innych dostawców publicznych sieci telefonicznych i/lub publicznie dostępnych usług telefonicznych dla użytkowników stacjonarnych.

 nowy

(217)W przypadku gdy świadczenie usług funkcjonalnego dostępu do internetu i łączności głosowej lub innych usług powszechnych zgodnie z art. 85 powoduje niesprawiedliwe obciążenie dla przedsiębiorstwa, przy należytym uwzględnieniu kosztów i przychodów, a także korzyści niematerialnych wynikających ze świadczenia przedmiotowych usług, to niesprawiedliwe obciążenie może zostać włączone do wszelkich kalkulacji kosztów netto związanych z obowiązkami usługi powszechnej.

ê 2002/22/WE motyw 18 (dostosowany)

(218)Tam gdzie to jest konieczne, państwa członkowskie powinny ustanowić mechanizmy finansowania kosztów netto obowiązku świadczenia usługi powszechnej, w przypadku, kiedy dowiedzie się, że ten obowiązek może być spełniony jedynie ze stratą lub po kosztach netto, które nie mieszczą się w normalnych standardach handlowych. Ważne jest zapewnienie, aby koszt netto obowiązku świadczenia usługi powszechnej był właściwie obliczony oraz aby finansowanie podejmowano z jak najmniejszym uszczerbkiem dla  zakłóceniem funkcjonowania Õ rynku i przedsiębiorstw, bądź  oraz Õ aby było zgodne postanowieniami art. 87–  107 iÕ 88  108 Õ Traktatu  o funkcjonowaniu Unii Europejskiej Õ .

ê 2002/22/WE motyw 19 (dostosowany)

(219)Jakakolwiek kalkulacja kosztu netto usługi powszechnej powinna uwzględniać koszty i przychody, jak również niematerialne korzyści wynikające ze świadczenia usługi powszechnej, ale nie powinna powstrzymywać przed  utrudniać Õ osiągnięciaem ogólnego celu, jakim jest zapewnienie, aby struktury cenowe odzwierciedlały koszty. Jakiekolwiek koszty  netto Õ obowiązku świadczenia usługi powszechnej powinny być obliczane na podstawie przejrzystych procedur.

 2002/22/WE motyw 20

(220)Uwzględnianie korzyści niematerialnych oznacza, że w celu określenia całościowego obciążenia kosztami należy pomniejszyć bezpośredni koszt netto obowiązku świadczenia usługi powszechnej o wycenę w formie pieniężnej tych korzyści pośrednich, jakie przedsiębiorstwo osiąga z tytułu jego pozycji jako dostawcy usługi powszechnej.

 2002/22/WE motyw 21

 nowy

(221)Gdy obowiązek świadczenia usługi powszechnej stanowi nieuzasadnione obciążenie dla przedsiębiorstwa, właściwe jest zezwolenie państwom członkowskim na ustanawianie mechanizmów dla sprawnego zwrotu kosztów netto. ðKoszty netto wynikające z obowiązków świadczenia usługi powszechnej powinny być zwracane z funduszy publicznych. Funkcjonalny dostęp do internetu przynosi korzyści nie tylko sektorowi łączności elektronicznej, lecz również szeroko pojętej gospodarce cyfrowej oraz całemu społeczeństwu Zapewnienie połączeń obsługujących szerokopasmowy dostęp do internetu dla większej liczby użytkowników końcowych umożliwia im korzystanie z usług online i aktywne uczestnictwo w społeczeństwie cyfrowym. Zapewnienie takich połączeń na zasadzie obowiązku świadczenia usługi powszechnej służy przynajmniej w takim samym stopniu interesowi publicznemu, co interesom podmiotów świadczących usługi łączności elektronicznej. Państwa członkowskie powinny zatem kompensować koszty netto takich połączeń, wspierając usługi szerokopasmowe w ramach usługi powszechnej ze środków publicznych, co należy rozumieć jako finansowanie z budżetów ogólnych administracji publicznej. ï Zwrot poprzez fundusze publiczne stanowi jedną z metod zwracania kosztów netto wynikających z obowiązku świadczenia usługi powszechnej. Powinno się rozważyć, aby w sposób przejrzysty odzyskiwać koszty netto od wszystkich użytkowników w drodze opodatkowania przedsiębiorstw. Państwa Członkowskie powinny być w stanie finansować koszty netto różnych składników usługi powszechnej za pomocą różnych mechanizmów lub finansować koszty netto niektórych lub wszystkich składników, używając jednego z dwóch lub kombinacji obu mechanizmów. W przypadku zwrotu kosztów za pomocą opodatkowania przedsiębiorstw, Państwa Członkowskie powinny zapewnić, aby metoda alokacji wśród nich była oparta na obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriach oraz aby była zgodna z zasadą proporcjonalności. Ta zasada nie powstrzymuje Państw Członkowskich przed zwolnieniami dla firm nowo wchodzących, które jeszcze nie osiągnęły znaczącej pozycji na rynku. Każdy z mechanizmów finansowania powinien zapewniać, że uczestnicy rynku mają wkład w finansowanie jedynie obowiązku świadczenia usługi powszechnej, a nie innych działań, które nie łączą się bezpośrednio z wypełnianiem obowiązku świadczenia usługi powszechnej. Mechanizmy zwrotu powinny we wszystkich przypadkach szanować zasady prawne Wspólnoty, a w szczególności, w przypadku mechanizmów rozdzielczych, zasady niedyskryminacji i proporcjonalności. Każdy mechanizm finansowania powinien zapewniać, żeby użytkownicy w jednym Państwie Członkowskim nie uczestniczyli w kosztach usługi powszechnej w innym Państwie Członkowskim, na przykład dzwoniąc z jednego Państwa Członkowskiego do drugiego.

 2002/22/WE motyw 22

W przypadku gdy Państwa Członkowskie zdecydują się finansować koszt netto obowiązku świadczenia usługi powszechnej z funduszy publicznych, należy rozumieć, że obejmuje ono finansowanie z budżetu administracji centralnej, włącznie z innymi źródłami finansowania publicznego, takimi jak loterie państwowe.

 2002/22/WE motyw 23

Koszt netto obowiązku świadczenia usługi powszechnej może być ponoszony wspólnie przez wszystkie lub niektóre szczególne kategorie przedsiębiorstw. Państwa Członkowskie powinny zapewnić, aby mechanizmy wspólnego ponoszenia kosztów szanowały zasady przejrzystości, najmniejszego uszczerbku dla rynku, niedyskryminacji i proporcjonalności. Zasada najmniejszego uszczerbku dla rynku oznacza, że wkłady należy odzyskiwać w taki sposób, aby, tak jak dalece jest to możliwe, minimalizować obciążenie finansowe spadające na użytkowników końcowych, na przykład w drodze rozłożenia wkładów tak szeroko, jak to jest możliwe.

 2002/22/WE motyw 24 (dostosowany)

 nowy

(222)Narodowe organy regulacyjne powinny być przekonane, że Pprzedsiębiorstwa korzystające z finansowania usługi powszechnej  powinny Õ zapewniają,  przekazywać krajowym organom regulacyjnym Õ, w celu uzasadnienia swojego wniosku o finansowanie, dostateczniey poziom szczegółowości w odniesieniu do  szczegółowe informacje dotyczące Õ konkretnych elementów wymagających takiego finansowania. Plany państw członkowskich dotyczące wyceny finansowania obowiązku świadczenia usługi powszechnej powinny być przekazane do Komisji w celu sprawdzenia zgodności z Traktatem. Istnieją bodźce skłaniające wyznaczonych operatorów do podnoszenia naliczonych kosztów netto obowiązku świadczenia usługi powszechnej. Dlatego Państwa członkowskie powinny zapewnić skuteczną przejrzystość i kontrolę sum żądanych na finansowanie obowiązku świadczenia usługi powszechnej. ð Wyliczenie kosztów netto świadczenia usługi powszechnej powinno być oparte na obiektywnej i przejrzystej metodyce, aby zapewnić najbardziej efektywne pod względem kosztów świadczenie usługi powszechnej i wspierać równe warunki działania dla operatorów na rynku. Wcześniejsze ujawnienie metodologii, jaka ma być stosowana do wyliczenia kosztów netto poszczególnych elementów usługi powszechnej przed zastosowaniem kalkulacji może pomóc w zwiększeniu przejrzystości. ï 

 2002/22/WE motyw 25

Rynki komunikacji wciąż ewoluują pod względem używanych usług i środków technicznych stosowanych do dostarczenia ich użytkownikom. Obowiązek świadczenia usługi powszechnej, zdefiniowany na poziomie Wspólnoty, powinien być przedmiotem okresowych ocen w celu zaproponowania jego zmiany lub określenia na nowo jego zakresu. Taka ocena powinna brać pod uwagę ewoluujące warunki społeczne, handlowe i technologiczne oraz fakt, że jakakolwiek zmiana zakresu powinna stać się przedmiotem podwójnego testu usług, które stają się dostępne dla istotnej większości populacji, pociągając za sobą ryzyko społecznego wyobcowania tych, których na te usługi nie stać. W przypadku jakiejkolwiek zmiany zakresu obowiązku świadczenia usługi powszechnej należy zadbać, aby jedne wybory technologiczne nie były promowane kosztem innych, aby nie nakładano nieproporcjonalnych obciążeń finansowych na przedsiębiorstwa sektorowe (w ten sposób stwarzając zagrożenie dla rozwoju rynku i innowacji) oraz aby nie obarczać konsumentów o niższych dochodach niesprawiedliwymi obciążeniami finansowymi. Wszelkie zmiany zakresu automatycznie oznaczają, że wszelkie koszty netto mogą być finansowane z zastosowaniem metod dozwolonych w niniejszej dyrektywie. Państwom Członkowskim nie wolno nakładać na uczestników rynku kontrybucji finansowych dotyczących środków, które nie są częścią obowiązku świadczenia usługi powszechnej. Państwom Członkowskim wolno podejmować szczególne kroki (poza zakresem obowiązku świadczenia usługi powszechnej) i finansować je zgodnie z prawem Wspólnoty, ale nie w drodze udziałów wnoszonych przez uczestników rynku.

 2002/22/WE motyw 26

Skuteczniejsza konkurencja na wszystkich rynkach dostępu i usług da większy wybór użytkownikom. Stopień skutecznej konkurencji i wyboru jest różny w całej Wspólnocie, w Państwach Członkowskich, na poszczególnych obszarach geograficznych oraz na różnych rynkach dostępu i usług. Niektórzy użytkownicy mogą być całkowicie uzależnieni od dostępu i usług świadczonych przez przedsiębiorstwa o znaczącej sile rynkowej. Generalnie, ze względu na skuteczność i ze względów społecznych, ważne jest, aby usługi dostarczane przez przedsiębiorstwa o znaczącej sile rynkowej odzwierciedlały koszty. Ze względu na skuteczność oraz ze względów społecznych taryfy dla użytkownika końcowego powinny odzwierciedlać uwarunkowania popytowe i kosztowe, pod warunkiem że to nie skutkuje naruszeniem konkurencji. Istnieje ryzyko, że przedsiębiorstwo o znaczącej sile rynkowej może używać różnych środków mających na celu powstrzymanie wejścia (na rynek) konkurencji lub naruszenie zasad konkurencji, na przykład w drodze ustanawiania zbyt wysokich cen, ustanawiania drapieżnych cen, przymusowe łączenie usług detalicznych czy okazywanie nienależnych preferencji pewnym konsumentom. Dlatego też krajowe organy regulacyjne powinny być uprawnione do nałożenia, jako środek ostateczny i po należytym rozpatrzeniu, regulacji detalicznych na przedsiębiorstwo o znaczącej sile rynkowej. Można stosować ograniczanie cen, uśrednianie geograficzne lub podobne instrumenty, jak również środki, nieregulacyjne, takie jak publicznie dostępne porównania taryf detalicznych, w celu osiągnięcia podwójnego celu, jakim jest promowanie skutecznej konkurencji przy jednoczesnym realizowaniu potrzeb interesu publicznego, takich jak zachowanie przystępności publicznie dostępnych usług telefonicznych dla niektórych konsumentów. Aby krajowe organy regulacyjne mogły wypełniać swoje obowiązki regulacyjne w tym obszarze, włącznie z narzuceniem jakichkolwiek regulacji cenowych, konieczny jest dostęp do informacji o właściwym rachunku kosztów. Jednakże ograniczenia regulacyjne w usługach detalicznych należy nakładać tylko w przypadku, gdy krajowe organy regulacyjne uważają, iż odnośne środki stosowane w cenach hurtowych lub środki dotyczące wyboru lub wyboru wstępnego dostawcy nie osiągnęłyby celu, jakim jest zapewnienie skutecznej konkurencji i ochrony interesu publicznego.

 2002/22/WE motyw 27

Jeżeli krajowy organ regulacyjny nałoży obowiązek wprowadzenia księgowego systemu obliczania kosztów celem zwiększenia kontroli cen, będzie on mógł samodzielnie przeprowadzić coroczne badanie, ażeby upewnić się co do realizacji tego systemu obliczania kosztów, pod warunkiem że będzie on dysponował wykwalifikowanym personelem albo że przeprowadzi badanie za pośrednictwem innego wykwalifikowanego organu, niezależnego od operatora, którego badanie dotyczy.

 2002/22/WE motyw 29

Krajowe organy regulacyjne mogą również, w świetle analizy odnośnego rynku, wymagać od operatorów komórkowych o znaczącej sile rynkowej, aby dali swoim abonentom możliwość dostępu do usług każdego wzajemnie połączonego dostawcy publicznie dostępnych usług telefonicznych na zasadzie indywidualnych wywołań lub w drodze z góry dokonanego wyboru.

 nowy

(223)W celu skutecznego wspierania swobodnego przepływu towarów, usług i osób w Unii powinna istnieć możliwość korzystania z pewnych krajowych zasobów numeracyjnych, w szczególności pewnych numerów niegeograficznych w sposób eksterytorialny, tzn. poza terytorium przypisującego państwa członkowskiego i na całym terytorium Unii. Z uwagi na znaczne ryzyko oszustw związanych z łącznością interpersonalną, takie eksterytorialne użytkowanie powinno zostać dopuszczone w przypadku usług łączności elektronicznej, z wyjątkiem usług łączności interpersonalnej. Państwa członkowskie powinny zatem dopilnować, aby odpowiednie przepisy krajowe, w szczególności dotyczące ochrony konsumentów i inne przepisy związane z użytkowaniem numerów, były egzekwowane niezależnie od tego, w którym państwie członkowskim przyznano prawo użytkowania tych numerów. Powinno z tego wynikać, że krajowe organy regulacyjne i inne właściwe organy z tych państw członkowskich, gdzie użytkowany jest numer, są właściwe do stosowania ich krajowych przepisów w odniesieniu do przedsiębiorstwa, któremu przypisano dany numer. Ponadto krajowe organy regulacyjne tych państw członkowskich powinny mieć możliwość zwrócenia się do krajowego organu regulacyjnego odpowiedzialnego za przypisanie numeru o pomoc w egzekwowaniu przepisów mających zastosowanie w tych państwach członkowskich, gdzie użytkowany jest numer. Takie wsparcie powinno obejmować odstraszające sankcje, a w szczególności, w przypadku poważnego naruszenia, wycofanie prawa do eksterytorialnego użytkowania numerów przypisanych danemu przedsiębiorstwu. Wymogi dotyczące eksterytorialnego użytkowania nie powinny naruszać uprawnień państw członkowskich do blokowania, w każdym przypadku z osobna, dostępu do numerów lub usług, w sytuacji gdy jest to uzasadnione oszustwem lub niewłaściwym użytkowaniem. Eksterytorialne użytkowanie numerów nie powinno naruszać przepisów unijnych związanych ze świadczeniem usług roamingu, w tym usług związanych z zapobieganiem nieprawidłowemu lub niewłaściwemu korzystaniu z usług roamingu, które podlegają regulacji cen detalicznych i są objęte regulowanymi hurtowymi stawkami za roaming. Państwa członkowskie powinny nadal mieć możliwość zawierania szczegółowych umów z państwami trzecimi w sprawie eksterytorialnego użytkowania zasobów numeracyjnych.

(224)Państwa członkowskie powinny propagować bezprzewodowe przydzielanie zasobów numeracyjnych, aby ułatwiać zmianę podmiotów udostępniających sieci lub usługi łączności elektronicznej. Bezprzewodowe przydzielanie zasobów numeracyjnych umożliwia przeprogramowywanie identyfikatorów urządzeń telekomunikacyjnych bez potrzeby fizycznego dostępu do tych urządzań. Funkcja ta jest szczególnie istotna w przypadku usług łączności maszyna-maszyna, tj. usług obejmujących automatyczne przesyłanie danych i informacji między urządzeniami lub aplikacjami opartymi na oprogramowaniu z ograniczonym udziałem człowieka lub bez jego udziału. Podmioty świadczące takie usługi łączności maszyna-maszyna mogą nie korzystać z fizycznego dostępu do swoich urządzeń, ponieważ użytkują je zdalnie, liczba urządzeń jest zbyt duża lub ze względu na schematy korzystania z urządzeń. Z uwagi na rozwijający się rynek usług maszyna-maszyna oraz nowe technologie państwa członkowskie powinny dążyć do zapewnienia technologicznej neutralności przy propagowaniu bezprzewodowego przydzielania zasobów numeracyjnych.

 2002/21/WE motyw 20 (dostosowany)

 nowy

(225)Aby umożliwić konkurencję przedsiębiorstw w sektorze łączności elektronicznej, niezbędny jest dostęp do zasobów numeracyjnych przy zastosowaniu jawnych, obiektywnych i niedyskryminujących kryteriów. ð Państwa członkowskie powinny mieć możliwość przyznawania praw użytkowania numerów przedsiębiorstwom innym niż podmioty udostępniające sieci lub usługi łączności elektronicznej, aby zwiększyć wykorzystanie numerów w przypadku różnych usług internetu rzeczy. ï Wszystkie elementy krajowego planu numeracyjnego, w tym kody punktowe używane przy wybieraniu sieci, powinny być zarządzane przez krajowe organy regulacyjne. Jeżeli zachodzi potrzeba harmonizacji zasobów numeracyjnych we Wspólnocie  Unii Õ celem wspierania rozwoju usług ogólnoeuropejskich ð lub usług transgranicznych, w szczególności nowych usług łączności maszyna-maszyna, takich jak samochody podłączone do internetu, oraz w przypadkach gdy popytu nie da się zaspokoić za pomocą dostępnych zasobów numeracyjnych ï , Komisja  może Õ będzie mogła  zastosować Õ podjąć techniczne środki implementacyjne  wykonawcze Õ przy wykorzystaniu swoich uprawnień w dziedzinie władzy wykonawczej ð przy pomocy BEREC ï . Jeżeli jest to niezbędne dla zapewnienia pełnej globalnej interoperacyjności usług, Państwa Członkowskie winny, zgodnie z postanowieniami Traktatu, skoordynować swoje stanowiska w ramach organizacji międzynarodowych i na forum międzynarodowym, gdzie podejmowane są decyzje dotyczące systemów numeracji. Postanowienia niniejszej Dyrektywy nie określają żadnego nowego zakresu odpowiedzialności krajowych organów regulacyjnych w dziedzinie nazewnictwa i wybierania adresów internetowych.

(226)Wymóg publicznego ogłaszania  publikacji Õ decyzji o przyznaniu prawa użytkowania radiowych częstotliwości lub numerów może być zrealizowany poprzez ogłaszanie ich na stronach internetowych.

 2009/136/WE motyw 43 (dostosowany)

 nowy

(227) Mając na względzie szczególne aspekty związane ze zgłaszaniem przypadków zaginięcia dzieci oraz obecną ograniczoną dostępność takiej usługi, państwa członkowskie powinny  podtrzymać swoje zobowiązanie Õ nie tylko dokonać rezerwacji numeru, lecz także dołożyć wszelkich starań w celu  do Õ zapewnienia faktycznej i niezwłocznej dostępności na swoich terytoriach, pod numerem „116000”, ð dobrze funkcjonującej ï usługi z zakresu zgłaszania przypadków zaginięcia dzieci. W tym celu państwa członkowskie powinny w stosownych przypadkach organizować między innymi procedury przetargowe służące zapraszaniu stron zainteresowanych świadczeniem tej usługi.

 2009/136/WE motyw 46 (dostosowany)

 nowy

(228)Jednolity rynek oznacza, że użytkownicy końcowi mogą mieć w obrębie Wspólnoty  Unii Õ dostęp do wszystkich numerów uwzględnionych w krajowych planach numeracji innych państw członkowskich oraz do usług wykorzystujących numery niegeograficzne, w tym między innymi do bezpłatnych numerów telefonicznych i połączeń telefonicznych o podwyższonej opłacie, ð z wyjątkiem przypadków gdy wywoływany użytkownik końcowy postanowił, ze względów handlowych, ograniczyć dostęp z określonych obszarów geograficznych ï. Użytkownicy końcowi powinni również być w stanie korzystać z dostępu do numerów z przestrzeni numerowej telefonii europejskiej („ETNS”) i powszechnych międzynarodowych bezpłatnych numerów telefonicznych („UIFN”). Transgraniczny dostęp do zasobów numeracyjnych i związanych z nimi usług nie powinien być ograniczany, z wyjątkiem obiektywnie uzasadnionych przypadków, na przykład gdy jest to niezbędne do zwalczania oszustw lub nadużyć (np. w związku z niektórymi usługami o podwyższonej opłacie), jeżeli numer jest uznawany za numer o zasięgu wyłącznie krajowym (np. krótki kod krajowy) lub jeżeli jest to technicznie lub ekonomicznie niewykonalne. ð Opłaty pobierane od stron wywołujących spoza danego państwa członkowskiego nie muszą być takie same jak opłaty pobierane od stron wywołujących z terytorium tego państwa członkowskiego. ï Użytkownicy powinni być w pełni informowani, z wyprzedzeniem i w jasny sposób, o wszelkich zmianach mających zastosowanie do bezpłatnych numerów, takich jak opłaty za połączenia  międzynarodowe w przypadku Õ numerów dostępnych za pośrednictwem standardowych międzynarodowych kodów dla połączeń zagranicznych.

 2002/22/WE motyw 38

 nowy

Dostęp użytkowników końcowych do wszystkich zasobów numerowych we Wspólnocie jest zasadniczym warunkiem wstępnym dla poszczególnych rynków. Powinien on obejmować bezpłatne numery telefoniczne, stawki specjalne oraz inne numery niegeograficzne, z wyjątkiem przypadków, w których wywoływany abonent postanowił, z powodów handlowych, ograniczyć dostęp z pewnych obszarów geograficznych. Taryfy pobierane od stron dzwoniących spoza zainteresowanych Państw Członkowskich nie mogą być takie same jak w przypadku stron dzwoniących z terytorium Państwa Członkowskiego.

 nowy

(229)Tworzenie jednolitego rynku łączności elektronicznej wymaga usunięcia barier dla użytkowników końcowych w dostępie transgranicznym do usług łączności elektronicznej w całej Unii. Podmioty udostępniające sieci lub usługi łączności elektronicznej nie powinny odmawiać lub ograniczać dostępu użytkownikom końcowym lub dyskryminować ich na podstawie ich narodowości lub państwa członkowskiego zamieszkania. Różne traktowanie powinno być jednak możliwe na podstawie obiektywnie uzasadnionych różnic pod względem kosztów i ryzyka, i może ono wykraczać poza środki przewidziane w rozporządzeniu 531/2012 w przypadku niewłaściwego lub nieprawidłowego korzystania z regulowanych detalicznych usług roamingu.

(230)Rozbieżne wdrażanie zasad dotyczących ochrony użytkownika końcowego spowodowało znaczne bariery dla rynku wewnętrznego wpływające zarówno na podmioty świadczące usługi łączności elektronicznej, jak i na użytkowników końcowych Bariery te należy zmniejszyć, stosując jednakowe zasady zapewniające wysoki wspólny poziom ochrony w całej Unii. Skalibrowana pełna harmonizacja praw użytkowników końcowych objętych niniejszą dyrektywą powinna w znacznym stopniu zwiększać pewność prawa zarówno dla użytkowników końcowych, jak i podmiotów świadczących usługi łączności elektronicznej i powinna znacznie obniżyć bariery wejścia na rynek oraz nadmierne obciążenie związane z przestrzeganiem przepisów wynikające z ich rozdrobnienia. Pełna harmonizacja pomaga pokonać bariery dla jednolitego rynku wynikające z takich krajowych przepisów dotyczących użytkownika końcowego, które jednocześnie chronią usługodawców krajowych przed konkurencją z innych państw członkowskich. Aby osiągnąć wysoki wspólny poziom ochrony, niektóre przepisy dotyczące użytkowników końcowych powinny zostać wzmocnione w niniejszej dyrektywie z uwzględnieniem najlepszych praktyk w państwach członkowskich. Pełna harmonizacja ich praw zwiększa zaufanie użytkowników końcowych do rynku wewnętrznego, ponieważ korzystają oni z jednakowo wysokiego poziomu ochrony przy korzystaniu z usług łączności elektronicznej, nie tylko w swoich państwach członkowskich, lecz także wówczas, gdy mieszkają, pracują lub podróżują w innych państwach członkowskich. Państwa członkowskie powinny zachować możliwość wyższego poziomu ochrony użytkownika końcowego, jeżeli niniejsza dyrektywa przewiduje wyraźne odstępstwo, oraz możliwość działania w obszarach nieobjętych niniejszą dyrektywą.

 2002/22/WE motyw 30 (dostosowany)

(231)Umowy to dla użytkowników  końcowych Õ i konsumentów ważne narzędzie zapewnienia minimalnego poziomu przejrzystości informacji i  pewności prawa Õ zabezpieczenia prawnego. Większość usługodawców działających w środowisku konkurencyjnym zawiera umowy ze swoimi klientami, ponieważ są one handlowo pożądane. W uzupełnieniu przepisów niniejszej dyrektywy do transakcji konsumenckich dotyczących sieci i usług  łączności Õ elektronicznejych stosują się wymagania istniejącego ustawodawstwa Wspólnoty  Unii Õ dotyczącego ochrony konsumentów w odniesieniu do umów, a w szczególności dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich 73 oraz dyrektywa 97/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 maja 1997 r. w sprawie ochrony konsumentów w przypadku umów zawieranych na odległość 74  dyrektywa Parlamenty Europejskiego i Rady 2011/83/UE w sprawie praw konsumentów 75 oraz dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. W szczególności konsumenci powinni mieć minimum pewności prawnej odnośnie do ich stosunków umownych z bezpośrednim dostawcą usług telefonicznych, takiej, aby warunki umowy, warunki, jakość usług, warunki rozwiązania umowy i zaprzestania świadczenia usługi, środki kompensacyjne i rozwiązywanie sporów były określone w ich umowach. W przypadku gdy usługodawcy inni niż bezpośredni dostawcy usług telefonicznych zawierają umowy z konsumentami, również w tych umowach powinna być zawarta ta sama informacja. Środki zmierzające do zapewnienia przejrzystości cen, taryf i warunków zwiększą zdolność konsumentów do zoptymalizowania wyboru i w ten sposób do korzystania w pełni z konkurencji na rynku.

 2009/136/WE motyw 21 (dostosowany)

 nowy

(232)Przepisy dotyczące umów  w niniejszej dyrektywie Õ powinny ð mieć zastosowanie bez względu na kwoty jakichkolwiek płatności, których ma dokonać klient. ï  Powinny Õ mieć zastosowanie nie tylko do konsumentów, lecz także do innych użytkowników końcowych, głównie do mikroprzedsiębiorstw oraz do małych i średnich przedsiębiorstw (zwanych dalej „MŚP”)  zgodnie z definicją w zaleceniu Komisji 2003/361/WE Õ , które mogą preferować umowę dostosowaną do potrzeb konsumenta ð których siła przetargowa jest porównywalna do siły przetargowej konsumentów i które powinny zatem korzystać z tego samego poziomu ochrony ï . W celu uniknięcia nakładania na dostawców usług zbędnego obciążenia administracyjnego oraz zawiłości związanych z definicją MŚP, Pprzepisy dotyczące umów  , w tym przepisy zawarte w dyrektywie 2011/83/UE w sprawie praw konsumentów, Õ nie powinny mieć automatycznie zastosowaniea do tego rodzaju  przedsiębiorstw Õ innych użytkowników końcowych, ale jedynie na ich życzenie ð , chyba że wolą one negocjować zindywidualizowane warunki umowne z podmiotami świadczącymi usługi łączności elektronicznej ï. ð W przeciwieństwie do mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw większe przedsiębiorstwa zwykle mają większą siłę przetargową, a zatem nie są uzależnione od tych samych umownych wymogów informacyjnych co konsumenci. Inne przepisy, takie jak te dotyczące przenoszenia numerów, które są istotne także dla większych przedsiębiorstw, powinny mieć nadal zastosowanie do wszystkich użytkowników końcowych. ï Państwa członkowskie powinny przyjąć odpowiednie środki, aby promować wśród MŚP świadomość takiej możliwości.

ò nowy

(233)Specyfika sektora łączności elektronicznej wymaga, oprócz przestrzegania horyzontalnych zasad umownych, także przestrzegania ograniczonej liczby dodatkowych przepisów dotyczących ochrony użytkowników końcowych. Użytkownicy końcowi powinni między innymi być informowani o wszelkich oferowanych poziomach jakości usług, warunkach promocji i rozwiązywania umów, aktualnych planach taryfowych oraz opłatach za usługi podlegające szczególnym warunkom cenowym. Informacje te odnoszą się do większości publicznie dostępnych usług łączności elektronicznej, ale nie do usług łączności interpersonalnej niewykorzystujących numerów. Aby użytkownik końcowy mógł dokonać świadomego wyboru, musi otrzymać wymagane istotne informacje przed zawarciem umowy, przedstawione jasnym i zrozumiałym językiem. Z tego samego powodu usługodawcy powinni przedstawiać streszczenie głównych warunków umowy. Aby ułatwić porównywanie ofert i obniżyć koszty związane z przestrzeganiem przepisów, BEREC powinien opracować wzór takich streszczeń umowy.

(234)Po przyjęciu rozporządzenia (UE) 2015/2120 przepisy niniejszej dyrektywy dotyczące informowania o warunkach ograniczających dostęp do usług i aplikacji lub ich użytkowanie oraz dotyczące kształtowania ruchu w sieci stały się nieaktualne i powinny zostać uchylone.

 2009/136/WE motyw 24

 nowy

(235) W odniesieniu do urządzeń końcowych umowa z klientem powinna precyzować wszelkie ograniczenia nakładane przez dostawcę w zakresie korzystania z urządzeń, takich jak blokada SIM w urządzeniach komórkowych – jeżeli ograniczenia takie nie są zabronione przez przepisy krajowe – oraz wszelkie opłaty należne w związku z rozwiązaniem umowy, przed uzgodnionym terminem jej wygaśnięcia lub w tym terminie, w tym wszelkie opłaty nałożone w celu zatrzymania urządzenia. ð Wszelkie opłaty należne przy wcześniejszym rozwiązaniu umowy w odniesieniu do urządzeń końcowych i innych ulg promocyjnych powinny być obliczane, odpowiednio, na podstawie normalnie stosowanych metod amortyzacji i zgodnie z zasadą pro rata temporis. ï 

 2009/136/WE motyw 25 (dostosowany)

 nowy

(236)Bez  uszczerbku dla Õ nakładania  spoczywającego Õ na dostawcyę  istotnego Õ obowiązku ð związanego z bezpieczeństwem na podstawie niniejszej dyrektywy ï podejmowania działań wykraczających poza wymogi prawa wspólnotowego, umowa z klientem powinna również precyzować, jaki rodzaj działań – o ile ma to zastosowanie – dostawca może podjąć w razie wystąpienia zdarzeń naruszających bezpieczeństwo lub integralność, zagrożeń takimi zdarzeniami lub podatnością na wystąpienie takich wydarzeń.

 2009/136/WE motyw 32 (dostosowany)

 nowy

(237) Dostępność przejrzystych, aktualnych i porównywalnych informacji o ofertach i usługach ma kluczowe znaczenie dla konsumentów na konkurencyjnych rynkach, na których występuje wielu dostawców usług. Konsumenci i Uużytkownicy końcowi usług łączności elektronicznej powinni być w stanie dokonywać łatwego porównywania cen różnych usług oferowanych na rynku, na podstawie informacji publikowanych w łatwo dostępnej formie. Aby umożliwić im łatwe porównanie cen ð i usług ï , krajowe organy regulacyjne powinny być w stanie wymagać od przedsiębiorstw udostępniających sieci ð łączności elektronicznej ï lub usługi łączności elektronicznej ð inne niż usługi łączności interpersonalnej niewykorzystujące numerów ï większej przejrzystości w odniesieniu do informacji (w tym  o Õ taryfach, ð jakości usług, ograniczeniach dotyczących dostarczanych urządzeń końcowych, ï schematów korzystania z usług i innych istotnych danych statystycznych). ð Nakładając wszelkie takie wymogi, należy uwzględniać właściwości tych sieci i usług. ï  Należy również Õ zapewnićenia, aby osoby trzecie miały prawo do bezpłatnego korzystania z publicznie dostępnych informacji publikowanych przez te przedsiębiorstwa ð , co zapewni im narzędzia porównawcze ï. Krajowe organy regulacyjne powinny również być w stanie udostępniać cenniki, w szczególności w przypadku gdy nie udostępniono ich na rynku nieodpłatnie lub po rozsądnej cenie. Przedsiębiorstwa nie powinny mieć prawa do jakiegokolwiek wynagrodzenia za możliwość korzystania z informacji, które już zostały opublikowane i w związku z tym stanowią własność publiczną. Ponadto użytkownicy końcowi i konsumenci powinni być przed zakupem usługi odpowiednio informowani o obowiązujących cenach oraz o rodzaju usług, zwłaszcza gdy z bezpłatnym numerem telefonicznym wiążą się dodatkowe opłaty. Krajowe organy regulacyjne powinny być w stanie wymagać, aby informacje te były dostarczane powszechnie, a dla pewnych kategorii usług określonych przez te organy – bezpośrednio przed wykonaniem połączenia, o ile przepisy prawa krajowego nie stanowią inaczej. Określając kategorie połączeń wymagających informacji o cenie przed wykonaniem połączenia, krajowe organy regulacyjne powinny należycie uwzględnić charakter usługi, warunki cenowe odnoszące się do tej usługi oraz fakt, czy jest ona świadczona przez usługodawcę niebędącego dostawcą usług łączności elektronicznej. Bez uszczerbku dla przepisów dyrektywy 2000/31/WE (dyrektywa o handlu elektronicznym), przedsiębiorstwa powinny także – jeżeli wymagają tego państwa członkowskie – dostarczać abonentom informacji użyteczności publicznej, opracowanych przez odpowiednie organy publiczne, dotyczących między innymi najbardziej powszechnych naruszeń oraz ich konsekwencji prawnych.

 nowy

(238)Użytkownicy końcowi często nie są świadomi kosztów swoich praktyk konsumpcyjnych lub mają trudność z określeniem czasu użytkowania lub zużycia danych przy korzystaniu z usług łączności elektronicznej. Aby zwiększyć przejrzystość i umożliwić lepsze kontrolowanie budżetu przeznaczonego na łączność, należy zapewnić użytkownikom końcowym udogodnienia, które umożliwią im śledzenie zużycia w odpowiednim czasie.

(239)Niezależne porównywarki, takie jak strony internetowe, są dla użytkowników końcowych skutecznym sposobem oceny zalet ofert różnych podmiotów świadczących publicznie dostępne usługi łączności elektronicznej niewykorzystujące numerów oraz uzyskiwania bezstronnych informacji, w szczególności dzięki możliwości porównywania w jednym miejscu cen, taryf i parametrów jakości usług. Takie narzędzia powinny mieć na celu dostarczenie informacji, które są jasne, precyzyjne, kompletne i kompleksowe. Powinno się w nich również dążyć do uwzględnienia jak najszerszego zakresu ofert, aby przedstawić ich reprezentatywny przegląd i objąć znaczną część rynku. Informacje podawane przez takie narzędzia powinny być wiarygodne, bezstronne i przejrzyste. Użytkownicy końcowi powinni być informowani o dostępności takich narzędzi. Państwa członkowskie powinny zapewnić, aby na ich terytoriach użytkownicy końcowi mieli swobodny dostęp do co najmniej jednego takiego narzędzia.

(240)Niezależne porównywarki powinny być operacyjnie niezależne od podmiotów świadczących publicznie dostępne usługi łączności elektronicznej. Mogą być prowadzone przez prywatne przedsiębiorstwa lub przez właściwe organy bądź w ich imieniu, powinny być jednak prowadzone zgodnie z określonymi kryteriami jakości, w tym z wymogiem dostarczenia informacji o ich właścicielach, zapewniania dokładnych i aktualnych informacji, podawania czasu ostatniej aktualizacji, wyznaczania jasnych, obiektywnych kryteriów, na jakich będzie opierać się porównywanie oraz uwzględniania szerokiego zakresu ofert dotyczących publicznie dostępnych usług łączności elektronicznej innych niż usługi łączności interpersonalnej niewykorzystujące numerów, obejmującego znaczną część rynku. Państwa członkowskie powinny móc ustalić, jak często w porównywarkach należy dokonywać przeglądu i aktualizacji informacji udostępnianych użytkownikom końcowym, z uwzględnieniem częstotliwości, z jaką podmioty świadczące publicznie dostępne usługi łączności elektronicznej inne niż usługi łączności interpersonalnej niewykorzystujące numerów na ogół aktualizują swoje informacje o planach taryfowych i jakości usług. W przypadku gdy w danym państwie członkowskim jest tylko jedno tego rodzaju narzędzie i przestaje ono funkcjonować lub nie spełnia już kryteriów jakości, państwa członkowskie powinny dopilnować, aby użytkownicy końcowi uzyskali w odpowiednim terminie dostęp do innej porównywarki na poziomie krajowym.

 2009/136/WE motyw 26 (dostosowany)

 nowy

(241)W celu uwzględnienia kwestii interesu publicznego związanych z ð publicznie dostępnymi ï usługami łączności ð elektronicznej ï oraz, aby zachęcić do ochrony praw i wolności innych, właściwe organy krajowe powinny mieć możliwość wytwarzania i rozpowszechniania, z pomocą dostawców, informacji użyteczności publicznej związanych z korzystaniem z takich usług. Mogłoby to obejmować informacje użyteczności publicznej ð dotyczące najczęstszych naruszeń przepisów i ich skutków prawnych, np. ï w odniesieniu do naruszeń praw autorskich, innego bezprawnego wykorzystywania oraz rozpowszechniania treści szkodliwych, oraz porady i sposoby własnej ochrony przed zagrożeniami, które mogą zaistnieć na przykład w związku z ujawnieniem w niektórych przypadkach informacji prywatnych, jak również przed zagrożeniami dla prywatności i danych osobowych, a także dostępność łatwego w użytkowaniu oraz konfigurowalnego oprogramowania lub innych odpowiednich narzędzi umożliwiających ochronę dzieci lub osób podatnych na powyższe zagrożenia. Przepływ informacji mógłby być koordynowany w ramach procedury współpracy ustanowionej w art. 33 ust. 3  niniejszej Õ dyrektywiey 2002/22/WE (dyrektywa o usłudze powszechnej). Takie informacje użyteczności publicznej należy w razie potrzeby uaktualniać i przedstawiać w sposób zrozumiałychy  formach Õ w formie elektronicznej i papierowej, zależnie od decyzji państwa członkowskiego, także na stronach internetowych krajowych organów publicznych. Krajowe organy regulacyjne powinny być w stanie nałożyć na dostawców obowiązek rozpowszechniania tego rodzaju ujednoliconych informacji wszystkim swoim klientom w sposób uznany za właściwy przez krajowe organy regulacyjne. Informacje powinny być również zamieszczane w umowach, w przypadku gdy wymaga tego państwo członkowskie. Rozpowszechnianie takich informacji nie powinno jednak powodować nakładania na przedsiębiorstwa nadmiernych obciążeń. Państwa członkowskie powinny wymagać, aby rozpowszechnianie to następowało w sposób stosowany przez przedsiębiorstwa celem porozumiewania się z abonentami ð użytkownikami końcowymi ï w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

 2009/136/WE motyw 31 (dostosowany)

(242)W razie braku odpowiednich przepisów prawa wspólnotowego  Unii Õ, treści, aplikacje i usługi uznaje się za zgodne z prawem lub szkodliwe zgodnie z krajowym prawem materialnym i proceduralnym. Podejmowanie zgodnie z odpowiednią procedurą decyzji o tym, czy treści, aplikacje lub usługi są zgodne z prawem lub szkodliwe, należy do zadań państw członkowskich, a nie do dostawców sieci lub usług łączności elektronicznej.  Niniejsza Õ dDyrektywa ramowa i dyrektywy szczegółowe  dyrektywa 2002/58//WE o prywatności i łączności elektronicznej Õ pozostają bez uszczerbku dla dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywa o handlu elektronicznym) 76 , która zawiera między innymi zasadę „zwykłego przekazu” dotyczącą określonych w niej usługodawców będących pośrednikami.

 2002/22/WE motyw 31 (dostosowany)

 nowy

(243)Użytkownicy końcowi powinni mieć dostęp do publicznie dostępnych informacji o usługach łączności. Państwa Członkowskie powinny być w stanie monitorować jakość usług oferowanych na ich terytorium. Krajowe organy regulacyjne powinny być w stanie  uprawnione do monitorowania jakości usług Õ systematycznie  i do systematycznego Õ zbieraniać informacjie o jakości usług  , w tym informacji dotyczących świadczenia usług dla niepełnosprawnych użytkowników końcowych. Õ oferowanych na ich terytorium  Informacje te należy gromadzić Õ na podstawie kryteriów pozwalających na porównywanie dostawców usług i  sytuacji w Õ państwach członkowskich. Jest prawdopodobne, że przedsiębiorstwa dostarczające usługi łączności  elektronicznej Õ , działające w konkurencyjnym środowisku, zechcą dla korzyści handlowych publicznie udostępniać wystarczające i aktualne informacje o swoich usługach.  Krajowe organy regulacyjne powinny mimo to mieć możliwość wprowadzenia wymogu publikacji takich informacji, jeżeli wykazano, że nie są one faktycznie dostępne dla obywateli. Õ ð Krajowe organy regulacyjne powinny również określić metody pomiaru, które mają stosować usługodawcy w celu poprawy porównywalności dostarczanych danych. Aby ułatwić porównywalność w Unii i obniżyć koszty przestrzegania przepisów, BEREC powinien przyjąć wytyczne dotyczące odpowiednich parametrów jakości usług, które krajowe organy regulacyjne powinny w najwyższym stopniu uwzględniać. ï

 2009/136/WE motyw 47 (dostosowany)

 nowy

(244)Aby odnieść pełną korzyść z konkurencji, konsumenci powinni być w stanie dokonywać świadomych wyborów i – gdy leży to w ich  najlepszym Õ interesie – zmieniać dostawców. Istotne jest zapewnienie, aby możliwości tej nie ograniczały przeszkody prawne, techniczne ani praktyczne, w tym warunki umów, procedury, opłaty  itp Õ itd. Nie wyklucza to jednak wprowadzaenia  przez przedsiębiorstwa Õ racjonalnie uzasadnionych minimalnych okresów umownych ð wynoszących maksymalnie 24 miesiące ï w umowach  konsumenckich Õ z udziałem konsumentów. ð Państwa członkowskie powinny mieć jednak możliwość ustalenia krótszego maksymalnego okresu trwania umowy ze względu na uwarunkowania krajowe, takie jak poziomy konkurencji i stabilność inwestycji sieciowych. Niezależnie od danej umowy o usługi łączności konsumenci mogą woleć skorzystać z dłuższego okresu spłaty kosztów uruchomienia fizycznego łącza. Takie zobowiązania konsumenckie mogą być istotnym czynnikiem ułatwiającym wdrażanie sieci o bardzo dużej przepustowości w lokalach użytkowników końcowych lub w ich bezpośredniej bliskości, w tym poprzez systemy agregacji popytu umożliwiające inwestorom sieciowym obniżenie początkowego ryzyka związanego z upowszechnianiem sieci. Ustanowione w niniejszej dyrektywie prawa konsumentów do zmiany podmiotów udostępniających usługi łączności elektronicznej nie powinny być ograniczane takimi okresami spłaty określanymi w umowach o uruchomienie fizycznego łącza. ï

Możliwość przeniesienia numeru jest jednym z kluczowych czynników ułatwiających wybór konsumentowi oraz skutecznym elementem konkurencji na rynku łączności elektronicznej i powinna być realizowana w jak najkrótszym czasie, tak aby numer był aktywowany i gotowy do wykorzystania w ciągu jednego dnia roboczego, a użytkownik nie doświadczał braku usługi trwającego dłużej niż jeden dzień roboczy. Właściwe organy krajowe mogą zalecić ogólny proces przenoszenia numerów, uwzględniając krajowe przepisy dotyczące umów oraz rozwój technologii. Doświadczenie w niektórych państw członkowskich pokazuje, że istnieje ryzyko przenoszenia numerów konsumentów do innego dostawcy bez udzielenia przez nich zgody. Chociaż sprawą tą powinny zająć się w głównej mierze organy powołane do egzekwowania prawa, państwa członkowskie powinny być w stanie nakładać takie minimalne proporcjonalne środki w odniesieniu do przenoszenia numeru, w tym odpowiednie kary, które są niezbędne do zminimalizowania takiego zagrożenia oraz zapewnienia konsumentom ochrony w trakcie przenoszenia numeru bez zmniejszania dla nich atrakcyjności tego procesu.

 nowy

(245)Konsumenci powinni mieć możliwość rozwiązania umowy bez ponoszenia żadnych kosztów także w przypadkach automatycznego przedłużenia umowy po zakończeniu pierwotnego okresu jej obowiązywania.

(246)Wszelkie zmiany warunków umownych nałożone przez podmioty świadczące publicznie dostępne usługi łączności elektronicznej inne niż usługi łączności interpersonalnej niewykorzystujące numerów ze szkodą dla użytkownika końcowego – np. w związku z opłatami, taryfami, limitami ilości danych, szybkością przesyłu danych, zasięgiem lub przetwarzaniem danych osobowych – powinny być uznane za dające użytkownikowi końcowemu prawo do rozwiązania umowy bez ponoszenia żadnych kosztów, nawet jeżeli są one powiązane z pewnymi korzystnymi zmianami.

(247)Możliwość zmiany usługodawcy jest fundamentem skutecznej konkurencji w konkurencyjnym środowisku. Dostępność przejrzystych, dokładnych i podanych w odpowiednim czasie informacji o takiej możliwości powinna zwiększyć pewność siebie użytkowników końcowych dokonujących takiej zmiany i zachęcić ich do aktywnego uczestnictwa w procesie konkurencyjnym. Usługodawcy powinni zapewnić ciągłość usługi, tak aby użytkownicy końcowi mogli zmieniać usługodawców bez narażania się na ryzyko utraty usługi.

 2002/22/WE motyw 40 (dostosowany)

 nowy

(248)Przenoszenie numeru jest kluczowym czynnikiem ułatwiającym podejmowanie wyborów przez konsumentów oraz skuteczną konkurencję  na Õ w konkurencyjnychm środowisku telekomunikacyjnym ð rynkach łączności elektronicznej. ï w ten sposób, że Uużytkownicy końcowi, którzy sobie tego zażyczą, powinni mieć możliwość zachowania numeru/numerów w publicznej sieci telefonicznej niezależnie od tego, którea organizacja  przedsiębiorstwo Õ świadczy usługę. Niniejsza dyrektywa nie obejmuje zapewnienia tej usługi dodatkowej w przypadku połączeń z publiczną siecią telefoniczną między numerami lokalizacją stacjonarnąymi i niestacjonarnąymi. Jednakże państwa członkowskie mogą zastosować przepisy dotyczące przenoszenia numerów między sieciami stacjonarnymi i komórkowymi.

 2002/22/WE motyw 41

(249)Wpływ przenoszenia numerów znacznie wzrasta w przypadku, gdy istnieje przejrzysta informacja o taryfach, zarówno dla użytkowników końcowych, którzy przenoszą swój numer, jak i dla tych użytkowników końcowych, którzy dzwonią do tych, którzy przenieśli swoje numery. Krajowe organy regulacyjne powinny, tam gdzie to jest możliwe, umożliwić odpowiednią przejrzystość taryf jako część wprowadzania przenoszenia numerów.

 2002/22/WE motyw 42

(250)Zapewniając kierowanie się kosztami przy ustalaniu cen za połączenia wzajemne w odniesieniu do wprowadzenia przenoszenia numerów, krajowe organy regulacyjne mogą uwzględnić ceny dostępne na porównywalnych rynkach.

 2009/136/WE motyw 47 (dostosowany)

 nowy

(251)Aby odnieść pełną korzyść z konkurencji, konsumenci powinni być w stanie dokonywać świadomych wyborów i – gdy leży to w ich interesie – zmieniać dostawców. Istotne jest zapewnienie, aby możliwości tej nie ograniczały przeszkody prawne, techniczne ani praktyczne, w tym warunki umów, procedury, opłaty itd. Nie wyklucza to jednak wprowadzania racjonalnie uzasadnionych minimalnych okresów umownych w umowach z udziałem konsumentów. Możliwość przeniesienia numeru jest jednym z kluczowych czynników ułatwiających wybór konsumentowi oraz skutecznym elementem konkurencji na rynku łączności elektronicznej i powinna być realizowana w jak najkrótszym czasie, tak aby numer był aktywowany i gotowy do wykorzystania w ciągu jednego dnia roboczego, a użytkownik nie doświadczał braku usługi trwającego dłużej niż jeden dzień roboczy.  Aby zapewnić jeden punkt kompleksowej obsługi umożliwiający sprawną zmianę usługodawcy, proces zmiany powinien być prowadzony przez przejmujący podmiot świadczący usługi łączności elektronicznej. Õ Właściwe organy Kkrajowe  organy Õ ð regulacyjne ï mogą zalecić ogólny proces przenoszenia numerów, uwzględniając krajowe przepisy dotyczące umów oraz rozwój technologii. Doświadczenie w niektórych państw członkowskich pokazuje, że istnieje ryzyko przenoszenia numerów konsumentów do innego dostawcy bez udzielenia przez nich zgody. Chociaż sprawą tą powinny zająć się w głównej mierze organy powołane do egzekwowania prawa, państwa członkowskie powinny być w stanie nakładać takie minimalne proporcjonalne środki w odniesieniu do przenoszenia numeru, w tym odpowiednie kary, które są niezbędne do zminimalizowania takiego zagrożenia oraz zapewnienia konsumentom ochrony w trakcie przenoszenia numeru bez zmniejszania dla nich atrakcyjności tego procesu.

 nowy

(252)Oferty wiązane obejmujące publicznie dostępne usługi łączności elektronicznej inne niż usługi łączności interpersonalnej niewykorzystujące numerów oraz inne usługi, takie jak linearne usługi medialne, lub towary takie jak urządzenia, stają się coraz bardziej powszechne i stanowią ważny element konkurencji. Chociaż często przynoszą korzyści użytkownikom końcowym, mogą utrudniać zmianę usługodawcy lub powodować koszty i podnosić ryzyko umownego uzależnienia od jednego dostawcy. W przypadku gdy rozbieżne zasady umowne dotyczące rozwiązywania umowy i zmiany usługodawcy mają zastosowanie do różnych umów oraz do wszelkich umownych zobowiązań dotyczących nabywania produktów wchodzących w zakres oferty wiązanej, jest to faktyczne ograniczenie określonych w niniejszej dyrektywie praw konsumentów do przejścia na konkurencyjną ofertę w odniesieniu do całej oferty wiązanej lub jej części. Przepisy niniejszej dyrektywy dotyczące umów, przejrzystości, okresu trwania i rozwiązywania umowy oraz zmiany usługodawcy powinny zatem mieć zastosowanie do wszystkich elementów oferty wiązanej, z wyjątkiem sytuacji gdy inne zasady mające zastosowanie do elementów innych niż łączność elektroniczna objętych ofertą wiązaną są bardziej korzystne dla konsumenta. Inne kwestie umowne, takie jak środki naprawcze mające zastosowanie w przypadku nieprzestrzegania warunków umowy, powinny być regulowane zasadami mającymi zastosowanie do danego elementu oferty wiązanej, na przykład warunkami umów o sprzedaż towarów lub o dostarczanie treści cyfrowych. Z tych samych powodów konsumenci nie powinni podlegać uzależnieniu od jednego dostawcy w odniesieniu do danego usługodawcy na podstawie umownego automatycznego przedłużenia pierwszego okresu umownego.

 2009/136/WE motyw 23 (dostosowany)

 nowy

(253)Dostawcy usług łączności elektronicznej ð interpersonalnej wykorzystującej numery ï umożliwiających połączenia ð mają obowiązek zapewniania dostępu do służb ratunkowych za pomocą zgłoszeń alarmowych. ï ð W wyjątkowych okolicznościach, tj. ze względu na brak możliwości technicznych, mogą nie być w stanie zapewnić dostępu do służb ratunkowych lub informacji o lokalizacji osoby wykonującej połączenie lub obu tych usług. W takich przypadkach powinni odpowiednio poinformować o tym w umowie swoich klientów. ï powinni zapewnić, aby ich klienci zostali odpowiednio poinformowani o tym, czy uzyskają dostęp do służb ratunkowych i czy usługi są w jakikolwiek sposób ograniczone (na przykład w odniesieniu do informacji o miejscu przebywania osoby wykonującej połączenie lub przekierowywania połączeń alarmowych). Dostawcy ci powinni również dostarczyć  podać Õ swoim klientom wyraźneych i przejrzysteych informacjei w pierwotnej umowie oraz ð aktualizować je ï w przypadku jakiejkolwiek zmiany w zakresie dostępu ð do służb ratunkowych ï , na przykład wraz z  fakturami Õ rachunkami klienta. Informacje te powinny dotyczyć także wszelkich ograniczeń zasięgu terytorialnego wynikających z planowanych operacyjnych parametrów technicznych usługi ð łączności ï oraz dostępnej infrastruktury. W przypadku gdy usługa nie jest świadczona w ramach komutowanej sieci telefonicznej ð połączenia mającego zapewnić określoną jakość usługi ï , informacje powinny dotyczyć również poziomu niezawodności dostępu oraz informacji o lokalizacji osoby wykonującej połączenie w porównaniu z usługą świadczoną w ramach  takiego Õ komutowanej sieci telefonicznej ð połączenia ï , z uwzględnieniem aktualnych standardów technologicznych i standardów jakości, a także wszelkich parametrów jakości usług określonych w  niniejszej Õ dyrektywie 2002/22/WE (dyrektywa o usłudze powszechnej).

 2009/140/WE motyw 22 (dostosowany)

(254)Zgodnie z celami Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych, ramy regulacyjne powinny zapewniać wszystkim użytkownikom, w tym niepełnosprawnym użytkownikom końcowym, osobom starszym oraz użytkownikom o szczególnych potrzebach społecznych, łatwy dostęp do przystępnych cenowo usług o wysokiej jakości. Deklaracja 22 załączona do aktu końcowego z Amsterdamu stanowi, że instytucje Wspólnoty  Unii Õ biorą pod uwagę potrzeby osób niepełnosprawnych przy opracowywaniu środków na mocy art. 95 Traktatu  114 TFUE Õ .

 nowy

(255)Użytkownicy końcowi powinni mieć możliwość dostępu do służb ratunkowych za pomocą bezpłatnych zgłoszeń alarmowych bez konieczności użycia żadnego środka płatniczego, z jakiegokolwiek urządzenia, które umożliwia korzystanie z usług łączności interpersonalnej wykorzystującej numery, w tym w czasie korzystania z usług roamingu w państwie członkowskim. Zgłoszenia alarmowe są formą łączności, która obejmuje nie tylko łączność głosową, lecz również wiadomości tekstowe, komunikatory, połączenia wideo lub inne rodzaje łączności, które umożliwiają państwu członkowskiemu dostęp do służb ratunkowych. Zgłoszenie alarmowe może zostać uruchomione w imieniu danej osoby przez system pokładowy eCall zdefiniowany w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/758/UE 77 .

(256)Państwa członkowskie muszą zapewnić, aby przedsiębiorstwa świadczące usługi łączności interpersonalnej wykorzystujące numery dla użytkowników końcowych zapewniali niezawodny i dobrze ukierunkowany dostęp do służb ratunkowych, z uwzględnieniem krajowych warunków i kryteriów. Jeżeli usługa łączności interpersonalnej wykorzystująca numery nie jest dostarczana za pomocą połączenia mającego zapewnić określoną jakość, usługodawca może nie być w stanie zagwarantować, że zgłoszenia alarmowe dokonywane w ramach tej usługi będą przekierowywane równie niezawodnie do najbardziej odpowiedniego publicznego punktu przyjmowania zgłoszeń o wypadkach (PSAP). W przypadku takich niezależnych od sieci przedsiębiorstw, czyli przedsiębiorstw, które nie są zintegrowane z publicznym dostawcą sieci łączności, udostępnianie informacji o lokalizacji osoby wykonującej połączenie może nie zawsze być technicznie wykonalne. Państwa członkowskie powinny zapewnić, aby normy gwarantujące właściwe i niezawodne przekierowywanie i uzyskiwanie połączeń ze służbami ratunkowymi zostały jak najszybciej wdrożone w celu umożliwienia niezależnym od sieci dostawcom usług łączności interpersonalnej wykorzystujących numery wypełnianie obowiązków związanych z dostępem do służb ratunkowych i do informacji o lokalizacji osoby wykonującej połączenie na poziomie porównywalnym z tym, jakiego wymaga się od innych podmiotów świadczących takie usługi łączności.

 2002/22/WE motyw 36 (dostosowany)

Jest ważne, aby użytkownicy byli w stanie wywołać jeden europejski numer alarmowy „112” oraz wszelkie inne krajowe alarmowe numery telefoniczne bezpłatnie, z dowolnego telefonu, włączając publiczne automaty telefoniczne, bez korzystania z jakiejkolwiek formy płatności. Państwa Członkowskie powinny były już podjąć konieczne przygotowanie organizacyjne, najlepiej odpowiadające krajowej organizacji systemów alarmowych w celu zapewnienia, że wywołania tego numeru spotkają się z właściwą odpowiedzią i że ktoś się nimi odpowiednio zajmie. Informacja o miejscu, w którym znajduje się osoba dzwoniąca, udostępniana służbom ratunkowym, poprawi poziom ochrony i bezpieczeństwa użytkowników służb „112” i pomoże służbom ratunkowym, w stopniu możliwym technicznie, w wykonywaniu ich obowiązków, pod warunkiem że zagwarantuje się przeniesienie wywołań i towarzyszących im danych do służb ratunkowych. Odbiór i wykorzystanie takich informacji powinny być zgodne z odnośnym prawem Wspólnoty o przetwarzaniu danych personalnych. Stałe udoskonalenia technologii komputerowych będą stopniowo umożliwiać jednoczesne obsługiwanie kilku języków w tych sieciach, po rozsądnych kosztach. To z kolei zapewni dodatkowe bezpieczeństwo obywatelom europejskim korzystającym z numeru alarmowego „112”.

 2002/22/WE motyw 37 (dostosowany)

Łatwy dostęp do międzynarodowych usług telefonicznych jest istotny dla europejskich obywateli i firm. „00” ustanowiono jako standardowy kod międzynarodowego dostępu telefonicznego we Wspólnocie. Dopuszcza się wprowadzanie lub kontynuację specjalnych ustaleń dotyczących przeprowadzania rozmów telefonicznych między przyległymi miejscowościami, po obu stronach granic między Państwami Członkowskimi. Międzynarodowa Unia Telekomunikacyjna (ITU) przypisała przestrzeni numerowej telefonii europejskiej kod „3883”, zgodnie z Zaleceniem ITU E.164. W celu zapewnienia łączenia rozmów z przestrzenią numerową telefonii europejskiej przedsiębiorstwa obsługujące publiczne sieci telefoniczne powinny zapewnić bezpośrednie lub pośrednie wzajemne łączenie wywołań korzystających z kodu „3883” z przestrzenią numerową telefonii europejskiej obsługującą sieci wymienione w odnośnych normach Europejskiego Instytutu Norm Telekomunikacyjnych (ETSI). Takie ustalenia o wzajemnym łączeniu powinny podlegać przepisom dyrektywy 2002/19/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie dostępu do sieci łączności elektronicznej i urządzeń towarzyszących oraz wzajemnych połączeń (dyrektywa o dostępie) 78 .

 2009/136/WE motyw 41 (dostosowany)

(257)Państwa członkowskie powinny podjąć  zastosować Õ szczególne środki w celu zapewnienia, aby służby ratunkowe, w tym służby objęte numerem „112”, były w równym stopniu dostępne dla niepełnosprawnych użytkowników końcowych, w szczególności niesłyszących użytkowników końcowych, użytkowników  niedosłyszących Õ z niesprawnością słuchu, z niesprawnością  zaburzeniami Õ mowy i głuchoniewidomych. Może się to wiązać z zapewnieniem specjalnych urządzeń końcowych użytkownikom  niedosłyszącym Õ z niesprawnością słuchu, usług transmisji tekstu lub innych specjalistycznych urządzeń.

 2009/136/WE motyw 39 (dostosowany)

 nowy

(258)Użytkownicy końcowi powinni być w stanie zrealizować połączenie do służb ratunkowych i mieć do nich dostęp za pomocą każdej usługi telefonicznej zdolnej do inicjowania wywołania głosowego za pośrednictwem numeru lub numerów z krajowego planu numeracji telefonicznej. Państwa członkowskie, w których korzysta się z krajowych numerów alarmowych obok numeru „112”, mogą nakładać na przedsiębiorstwa podobne obowiązki w zakresie dostępu do tych krajowych numerów alarmowych. Służby ratunkowe powinny być w stanie przyjmować połączenia na numer „112” i odpowiadać na nie co najmniej równie sprawnie i skutecznie, jak w przypadku połączeń na krajowe numery alarmowe. Istotne znaczenie ma podnoszenie świadomości istnienia numeru „112”, aby poprawić ochronę i bezpieczeństwo obywateli podróżujących po terytorium Unii Europejskiej. W tym celu obywatele podróżujący na terytorium któregokolwiek z państw członkowskich powinni być w pełni świadomi – w szczególności poprzez informacje dostarczane w międzynarodowych terminalach autobusowych, na dworcach kolejowych, w portach i portach lotniczych oraz informacje zamieszczane w książkach telefonicznych, w budkach telefonicznych, w materiałach abonenckich i rozliczeniach usług – że numer „112” mogą wykorzystywać jako jednolity numer alarmowy w całej Wspólnocie  Unii Õ . Odpowiedzialne są za to przede wszystkim państwa członkowskie, ale Komisja powinna nadal wspierać i uzupełniać ich inicjatywy na rzecz zwiększania świadomości istnienia numeru „112” oraz regularnie oceniać wiedzę społeczeństwa o tym numerze. W celu zwiększenia ochrony obywateli należy zaostrzyć obowiązek dostarczania informacji o miejscu przebywania osoby wykonującej połączenie. W szczególności przedsiębiorstwa powinny udostępniać informacje o lokalizacji osoby wykonującej połączenie służbom ratunkowym, kiedy tylko to połączenie dotrze do tych służb, niezależnie od użytej techniki. Aby nadążyć za osiągnięciami technologicznymi, również tymi, które umożliwiają coraz dokładniejszą informację o lokalizacji osoby wykonującej połączenie, Komisja powinna być uprawniona do przyjmowania technicznych środków wykonawczych w celu zapewnienia skutecznego dostępu do usług dotyczących numeru „112” we Wspólnocie z korzyścią dla obywateli. Środki takie powinny pozostawać bez uszczerbku dla organizacji służb ratunkowych w państwach członkowskich.

 nowy

(259)Informacje o lokalizacji osoby wykonującej połączenie podnoszą poziom ochrony i bezpieczeństwa użytkowników końcowych i pomagają służbom ratunkowym w wykonywaniu ich obowiązków, pod warunkiem że przekazanie zgłoszenia alarmowego i powiązanych informacji służbom ratunkowym jest gwarantowane przez krajowy system PSAP. Odbiór i wykorzystanie informacji o lokalizacji osoby wykonującej połączenie powinny być zgodne z odnośnym prawem Unii o przetwarzaniu danych osobowych. Przedsiębiorstwa, które zapewniają lokalizację opartą na sieci powinny udostępniać informacje o lokalizacji osoby wykonującej połączenie służbom ratunkowym, kiedy tylko to połączenie dotrze do tych służb, niezależnie od użytej techniki. Techologie lokalizacji oparte na urządzeniach telefonicznych okazały się jednak znacznie bardziej sprawne i opłacalne ze względu na dostępność danych dostarczanych przez EGNOS i system satelitarny Galileo oraz inne globalne systemy nawigacji satelitarnej i dane przesyłane za pośrednictwem sieci WiFi. Dlatego też pochodzące z urządzeń telefonicznych informacje o lokalizacji osoby wykonującej połączenie powinny być uzupełnieniem dla tego rodzaju informacji opartych na sieci, nawet jeżeli lokalizacja za pomocą urządzeń telefonicznych może stać się dostępna dopiero po dokonaniu zgłoszenia alarmowego. Państwa członkowskie powinny zapewnić PSAP możliwość pozyskiwania informacji o lokalizacji osoby wykonującej połączenie i dysponowania tymi informacjami. Ustalenie i przekazanie informacji o lokalizacji osoby wykonującej połączenie powinno być bezpłatne zarówno dla użytkownika końcowego, jak i dla organu przyjmującego zgłoszenie alarmowe, bez względu na sposób ich ustalenia, na przykład za pomocą urządzenia telefonicznego lub sieci, lub na sposób ich przekazania, na przykład za pomocą kanału głosowego, wiadomości tekstowej lub technologii protokołu internetowego.

(260)Aby odpowiednio reagować na rozwój technologiczny związany z precyzyjnym informowaniem o lokalizacji osoby wykonującej połączenie, równym dostępem dla niepełnosprawnych użytkowników końcowych i przekierowywaniem połączeń do właściwych PSAP, Komisja powinna mieć możliwość przyjmowania środków niezbędnych do zapewnienia kompatybilności, interoperacyjności, jakości i ciągłości zgłoszeń alarmowych w Unii. Środki te mogą składać się z funkcjonalnych przepisów określających rolę różnych stron w łańcuchu łączności, na przykład podmiotów świadczących usługi łączności interpersonalnej, operatorów sieci łączności elektronicznej oraz PSAP, jak również przepisów technicznych określających techniczne środki wykonania przepisów funkcjonalnych. Środki takie powinny pozostawać bez uszczerbku dla organizacji służb ratunkowych w państwach członkowskich.

 2009/136/WE motyw 36 (dostosowany)

 nowy

(261)W celu zapewnienia końcowym użytkownikom niepełnosprawnym korzyści z konkurencji oraz wyboru spośród dostawców usług, spośród których może wybierać większość użytkowników końcowych, właściwe organy krajowe powinny w stosownych przypadkach, przy uwzględnieniu warunków krajowych, określić wymogi w zakresie ochrony konsumenta ð dotyczące użytkowników niepełnosprawnych ï , których muszą przestrzegać przedsiębiorstwa świadczące publicznie dostępne usługi łączności elektronicznej. Wymogi takie mogą dotyczyć w szczególności zapewnienia przez przedsiębiorstwa, aby niepełnosprawni użytkownicy końcowi mogli korzystać z ich usług na warunkach równoważnych – w tym w zakresie cen, i taryf ð i jakości ï – warunkom oferowanym ich pozostałym użytkownikom końcowym, niezależnie od dodatkowych kosztów poniesionych przez te przedsiębiorstwa. Inne wymogi mogą dotyczyć uzgodnień między przedsiębiorstwami w zakresie sprzedaży hurtowej. ð Aby zapobiec nadmiernemu obciążeniu dla usługodawców, krajowe organy regulacyjne powinny sprawdzić, czy cele dotyczące równego dostępu i wyboru mogą faktycznie zostać osiągnięte bez zastosowania takich środków. ï 

 nowy

(262)Oprócz określonych w niniejszej dyrektywie środków dotyczących przystępności cenowej dla użytkowników niepełnosprawnych, w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady xxx/YYYY/UE w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich w odniesieniu do wymogów dostępności produktów i usług ustanowiono kilka obowiązkowych wymogów dotyczących harmonizacji niektórych funkcji ułatwiających dostęp dla niepełnosprawnych użytkowników usług łączności elektronicznej i powiązanych końcowych urządzeń konsumenckich. Odpowiadające tym wymogom zobowiązanie określone w niniejszej dyrektywie, aby państwa członkowskie zachęcały do udostępniania urządzeń końcowych dla niepełnosprawnych użytkowników, stało się zatem nieaktualne i należy je uchylić.

 2002/22/WE motyw 35 (dostosowany)

(263) W dziedzinie Õ zZapewnieniae usług biura numerów oraz spisów abonentów  rozwinęła się już skuteczna konkurencja Õ już jest otwarte dla konkurencji  między innymi na podstawie art. 5 dyrektywy Komisji 2002/77/WE 79  Õ . Przepisy niniejszej dyrektywy uzupełniają przepisy dyrektywy 97/66/WE, dając abonentom prawo do umieszczania ich danych osobowych w drukowanym lub elektronicznym spisie abonentów  W celu podtrzymania tej skutecznej konkurencji Õ wWszyscy usługodawcy, którzy przypisują numery telefoniczne swoim abonentom  użytkownikom końcowym powinni nadal być Õ , są zobowiązani udostępniać odnośne informacje w sposób uczciwy, uwzględniający koszty i niedyskryminacyjny.