KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 6.4.2016

COM(2016) 196 final

2016/0105(COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

zmieniające rozporządzenie (UE) 2016/399 w zakresie korzystania z systemu wjazdu/wyjazdu (EES)

{SWD(2016) 115 final}
{SWD(2016) 116 final}

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

Podstawa i cele wniosku

Celem niniejszego wniosku jest zmiana rozporządzenia (UE) nr 2016/399 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) 1 . Wnioskowane zmiany wynikają z proponowanego utworzenia systemu wjazdu/wyjazdu (EES), dla którego jednocześnie przedstawia się wniosek ustawodawczy.

W lutym 2013 r. Komisja przedstawiła pakiet na rzecz inteligentnych granic, na który składały się trzy wnioski dotyczące: 1) rozporządzenia w sprawie utworzenia systemu wjazdu/wyjazdu (EES) w celu zapisywania danych dotyczących czasu i miejsca wjazdu i wyjazdu obywateli państw trzecich podróżujących do strefy Schengen, 2) rozporządzenia w sprawie utworzenia programu rejestrowania podróżnych (RTP) w celu umożliwienia obywatelom państw trzecich, którzy zostali wstępnie zweryfikowani, korzystania z ułatwień w odprawie granicznej na granicy zewnętrznej Unii, 3) rozporządzenia zmieniającego kodeks graniczny Schengen w celu uwzględnienia utworzenia systemu wjazdu/wyjazdu oraz programu rejestrowania podróżnych 2 .

W tym czasie Komisja zadecydowała o:

–wprowadzeniu zmian do swojego wniosku z 2013 r. dotyczącego rozporządzenia w sprawie utworzenia systemu wjazdu/wyjazdu (EES);

–wprowadzeniu zmian do swojego wniosku z 2013 r. dotyczącego rozporządzenia zmieniającego kodeks graniczny Schengen w celu uwzględnienia zmian technicznych wynikających z nowego wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie utworzenia systemu wjazdu/wyjazdu (EES);

–wycofaniu swojego wniosku z 2013 r. w sprawie rozporządzenia dotyczącego programu rejestrowania podróżnych (RTP).

Powody tej decyzji wyjaśniono szerzej w uzasadnieniu zaktualizowanego wniosku ustawodawczego w sprawie utworzenia EES oraz w ocenie skutków, którą załączono do tego wniosku.

W rezultacie obecny wniosek zastępuje wniosek z 2013 r. 3 i wprowadza do kodeksu granicznego Schengen zmiany techniczne wynikające z nowego wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie utworzenia systemu wjazdu/wyjazdu, w szczególności dotyczące dokonywania w EES wpisów na temat odmowy wjazdu udzielonej obywatelom państw trzecich, nowych elementów dotyczących procedur rezerwowych na potrzeby EES oraz interoperacyjności EES i wizowego systemu informacyjnego (VIS). W ten sposób niniejszy nowy wniosek uwzględnia wyniki negocjacji w Radzie i Parlamencie Europejskim.

Ze względu na zniesienie stemplowania, co wynika z systemu wjazdu/wyjazdu, utworzenie tego systemu umożliwia zautomatyzowanie operacji kontroli granicznej w przypadku obywateli państw trzecich, którym zezwolono na pobyt krótkoterminowy (i docelowo na podstawie wizy objazdowej 4 ). Warunki korzystania ze zautomatyzowanych systemów kontroli granicznej różnią się jednakże w zależności od kategorii podróżnych (odpowiednio są to obywatele UE/EOG/Szwajcarii, obywatele państw trzecich posiadający kartę pobytu, obywatele państw trzecich posiadający dokument pobytowy lub wizę długoterminową bądź obywatele państw trzecich, którym zezwolono na pobyt krótkotrwały), przy czym każdą procedurę należy uregulować odrębnie.

Kontekst ogólny

Kontekst ogólny wyjaśniono w uzasadnieniu wniosku ustawodawczego w sprawie utworzenia EES oraz w ocenie skutków, którą do tego wniosku załączono.

Obowiązujące przepisy

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) oraz Konwencja wykonawcza do układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r.

Należy uwzględnić, że dnia 15 grudnia 2015 r. Komisja przedłożyła wniosek w celu zmiany kodeksu granicznego Schengen dotyczący intensyfikacji kontroli z użyciem odpowiednich baz danych na granicach zewnętrznych 5 . Negocjacje w sprawie brzmienia tego tekstu będą miały wpływ na niniejszy wniosek, dlatego w czasie negocjacji szczególną uwagę należy zwrócić na zapewnienie niezbędnej spójności między tymi dwoma wnioskami.

2.WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW

Konsultacje z zainteresowanymi stronami oraz oceny skutków opisano w uzasadnieniu dotyczącym wniosku ustawodawczego w sprawie utworzenia EES oraz w ocenie skutków, którą do tego wniosku załączono.

3.ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

Streszczenie

Najważniejsze zaproponowane zmiany dotyczą poniższych kwestii. Są to:

–uzupełniające definicje EES, systemu samoobsługi, bramki elektronicznej i systemu zautomatyzowanej kontroli granicznej (art. 2);

–obywatele państw trzecich, których dane należy wprowadzać do systemu wjazdu/wyjazdu i odstępstwa od tego obowiązku (art. 6a);

–weryfikacja autentyczności chipów w dokumentach podróży zawierających elektroniczny nośnik informacji (art. 8 ust. 2) 6 ;

–w przypadku obywateli państw trzecich, weryfikacja ważności dokumentu podróży z użyciem odpowiednich baz danych, a w szczególności systemu informacyjnego Schengen, przy wjeździe i wyjeździe, bazy danych Interpolu zawierającej dane o skradzionych lub utraconych dokumentach podróży, i krajowych baz danych zawierających informacje na temat skradzionych, przywłaszczonych, utraconych i unieważnionych dokumentów podróży. Jeżeli dokument podróży zawiera wizerunek twarzy zapisany na chipie, weryfikacja zapisanego wizerunku twarzy, z wyjątkiem obywateli państw trzecich, których wjazd lub wyjazd podlega wpisowi do EES (art. 8 ust. 3 lit. a) ppkt (i) oraz art. 8 ust. 3 lit. g) ppkt i));

–w czasie wjazdu obywateli państw trzecich, weryfikacja autentyczności danych zapisanych na chipie w dokumentach pobytowych zawierających elektroniczny nośnik informacji oraz weryfikacja ważności dokumentów pobytowych oraz wiz długoterminowych w systemie informacyjnym Schengen i innych odpowiednich bazach danych (art. 8 ust. 3 lit. a) ppkt (ii);

–w czasie wjazdu i wyjazdu, weryfikacja tożsamości lub identyfikacja obywatela państwa trzeciego, któremu zezwolono na pobyt krótkoterminowy (bądź na podstawie wizy objazdowej) poprzez sprawdzenie EES i w stosownych przypadkach wizowego systemu informacyjnego (VIS) (art. 8 ust. 3 lit. a) ppkt (iii) oraz art. 8 ust. 3 lit. g) ppkt (iv));

–weryfikacja, przy wjeździe i wyjeździe, poprzez sprawdzenie EES, czy obywatel państwa trzeciego nie przekroczył już maksymalnej długości dozwolonego pobytu na terytorium państw członkowskich, i weryfikacja przy wjeździe poprzez sprawdzenie EES, czy obywatele państw trzecich posiadający wizę jednokrotnego bądź podwójnego wjazdu przestrzegali maksymalnej liczby dozwolonych wjazdów (art. 8 ust. 3 lit. a) ppkt (iiia), art. 8 ust. 3 lit. g) ppkt (v) i art. 8 ust. 3 lit. h) ppkt (ii);

–w przypadku posiadaczy wizy [bądź osób posiadających wizę objazdową], przy wjeździe, weryfikacja autentyczności, ważności terytorialnej i czasowej oraz prawidłowości statusu wizy [/ wizy objazdowej] oraz, w stosownych przypadkach, tożsamości posiadacza wizy, poprzez sprawdzenie wizowego systemu informacyjnego (VIS) (art. 8 ust. 3 lit. b));

–możliwość skorzystania z EES na potrzeby identyfikacji na granicach zewnętrznych (art. 8 ust. 3 lit. i));

–informacje dla podróżnego na temat maksymalnej liczby dni dozwolonego pobytu, uwzględniając wyniki uzyskane po sprawdzeniu EES (art. 8 ust. 9);

–korzystanie ze zautomatyzowanych systemów kontroli granicznej;

–w przypadku obywateli UE/EOG/Szwajcarii lub obywateli państw trzecich posiadających kartę pobytu (art. 8a);

–w przypadku obywateli państw trzecich posiadających dokument pobytowy (art. 8b);

–korzystanie z systemów samoobsługi i bramek elektronicznych w przypadku osób, których przekroczenie granicy podlega rejestracji w EES (art. 8c i 8d);

–wprowadzenie krajowych programów ułatwień, które to programy mogą być utworzone przez państwa członkowskie na zasadzie dobrowolności (art. 8e);

–obowiązek wprowadzenia danych do EES nawet w przypadku złagodzenia kontroli granicznej (art. 9 ust. 3));

–procedury rezerwowe, jakie należy przestrzegać w razie braku możliwości wprowadzenia danych do systemu centralnego EES bądź w razie awarii systemu centralnego EES (art. 9 ust. 3a);

–wskazówki/piktogram na potrzeby zautomatyzowanych systemów kontroli granicznej, systemów samoobsługi i bramek elektronicznych (art. 10 ust. 3a);

–zniesienie obowiązku systematycznego stemplowania przy wjeździe i wyjeździe dokumentów podróżnych obywateli państw trzecich, którym zezwolono na pobyt krótkoterminowy. W przypadkach wyraźnie przewidzianych w przepisach krajowych umożliwienie państwom członkowskim umieszczania przy wjeździe i wyjeździe stempla w dokumentach podróży obywateli państw trzecich mających dokument pobytowy wydany przez to samo państwo członkowskie (art. 11);

–domniemanie nielegalnego pobytu w przypadku braku właściwego wpisu w EES i możliwości odparcia tego zarzutu (art. 12);

–sześciomiesięczny okres przejściowy od chwili uruchomienia EES i środki przejściowe na potrzeby uwzględnienia sytuacji, w których obywatel państwa trzeciego podlegający w momencie przekraczania granicy rejestracji w EES, wjechał na terytorium państw członkowskich i jeszcze z niego nie wyjechał przed uruchomieniem EES (art. 12a);

–wprowadzenie do EES danych dotyczących obywateli państw trzecich, którym odmówiono wjazdu na pobyt krótkoterminowy (bądź na podstawie wizy objazdowej) (art. 14 ust. 2);

–zmiana załączników III, IV i V;

–skreślenie załącznika VIII.

Podstawa prawna

Artykuł 77 ust. 2 lit. b) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej; ponieważ wniosek wprowadza przepisy dotyczące odprawy granicznej osób przekraczających granicę zewnętrzną.

Niniejszy wniosek zmienia rozporządzenie (UE) 2016/399 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) – tekstu jednolitego rozporządzenia (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiającego wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen), które zostało oparte na równoważnych postanowieniach Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, tj. art. 62 ust. 1 i ust. 2 lit. a).

Zasada pomocniczości

Artykuł 77 upoważnia Unię do rozwijania polityki mającej na celu „zapewnienie braku jakiejkolwiek kontroli osób, niezależnie od ich przynależności państwowej, przy przekraczaniu przez nie granic wewnętrznych” oraz „zapewnienie kontroli osób i skutecznego nadzoru przy przekraczaniu granic zewnętrznych”.

Niniejszy wniosek mieści się w granicach określonych tymi przepisami. Celem niniejszego wniosku jest dokonanie niezbędnych zmian w kodeksie granicznym Schengen związanych z utworzeniem EES. Cel ten nie może zostać osiągnięty w wystarczającym stopniu przez same państwa członkowskie, ponieważ zmiana istniejącego aktu prawnego Unii (kodeksu granicznego Schengen) może zostać dokonana wyłącznie przez Unię.

Zasada proporcjonalności

Artykuł 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej stanowi, że treść i forma działania UE nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów Traktatów. Forma wybrana dla tego działania musi zatem umożliwić osiągnięcie celów wniosku i jego wprowadzenie w życie w możliwie najskuteczniejszy sposób.

Ustanowienie kodeksu granicznego Schengen w 2006 r. musiało przyjąć formę rozporządzenia, aby zapewnić jego stosowanie w ten sam sposób we wszystkich państwach członkowskich, które stosują dorobek Schengen. Proponowana inicjatywa – zmiana kodeksu granicznego Schengen – stanowi zmianę już istniejącego rozporządzenia i może zostać dokonana wyłącznie w drodze rozporządzenia. Jeśli chodzi o treść, niniejsza inicjatywa ograniczona jest do poprawy istniejącego rozporządzenia i oparta na strategii politycznej w nim zawartej. Wniosek jest zatem zgodny z zasadą proporcjonalności.

Wybór instrumentów

Proponowany instrument: rozporządzenie.

4.WPŁYW NA BUDŻET

Wnioskowana zmiana nie ma wpływu finansowego na budżet UE.

5.INFORMACJE DODATKOWE

Konsekwencje wynikające z różnych protokołów stanowiących załączniki do Traktatów oraz z układów o stowarzyszeniu zawartych z państwami trzecimi

Niniejszy wniosek stanowi rozwinięcie dorobku Schengen, ponieważ dotyczy przekraczania granic zewnętrznych. Należy zatem rozważyć konsekwencje związane z różnymi protokołami i układami o stowarzyszeniu w odniesieniu do Danii, Irlandii oraz Zjednoczonego Królestwa; Islandii i Norwegii; Szwajcarii i Liechtensteinu. Sytuacja każdego z tych państw została opisana w motywach 11-16 niniejszego wniosku i wyjaśniona szczegółowo w uzasadnieniu wniosku ustawodawczego w sprawie utworzenia EES.

Zwięzły przegląd proponowanych zmian kodeksu granicznego Schengen

Artykuł 2 – definicje

Definicje dodatkowe

Punkt 22: definicja nowego „systemu wjazdu/wyjazdu (EES)”

Punkt 23: definicja „systemu samoobsługi”

Punkt 24: definicja „bramki elektronicznej”

Punkt 25: definicja „zautomatyzowanego systemu kontroli granicznej (ABC)”

Nowy artykuł 6a – obywatele państw trzecich, w przypadku których należy wprowadzić dane do EES

Nowy art. 6a uzupełniono o obowiązek rejestracji obywatela państwa trzeciego w EES, któremu to obywatelowi zezwolono na pobyt krótkoterminowy [bądź na podstawie wizy objazdowej] na terytorium Schengen. Ten sam obowiązek uwzględniono w odniesieniu do obywateli państw trzecich, którym odmówiono wjazdu na podstawie zezwolenia na pobyt krótkoterminowy [bądź wizy objazdowej]. Przewiduje się odstępstwa w przypadku poniższych kategorii osób. Są to: 1) obywatele państw trzecich posiadający kartę pobytu, którzy są członkami rodziny obywatela Unii, lub obywatele państw trzecich korzystający z prawa do swobodnego przemieszczania się, nawet jeżeli nie towarzyszą obywatelowi Unii lub do niego nie dołączają, lub obywatele państwa trzeciego korzystający z prawa do swobodnego przemieszczania się; 2) obywatele Andory, Monako i San Marino; 3) obywatele państw trzecich, którzy są zwolnieni z odprawy granicznej lub obowiązku przekraczania granic zewnętrznych jedynie na przejściach granicznych lub w ustalonych godzinach otwarcia, jak również obywatele państw trzecich korzystający z ułatwień w przekraczaniu granicy; 4) posiadacze zezwoleń na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego.

Artykuł 8 – odprawa graniczna osób

W ust. 2 dodano obowiązek sprawdzenia autentyczności wszystkich dokumentów podróży, które zawierają elektroniczny nośnik informacji z wykorzystaniem ważnych certyfikatów.

Rozwinięto ust. 3 lit. a) pkt i) dotyczący obowiązku funkcjonariuszy straży granicznej polegającego na weryfikacji przy wjeździe, czy obywatel państwa trzeciego dysponuje dokumentem, który uprawnia do przekroczenia granicy i nie stracił ważności. W odniesieniu do weryfikacji ważności dokumentów podróży przewiduje się wyraźnie sprawdzenie odpowiednich baz danych (w szczególności systemu informacyjnego Schengen; bazy danych Interpolu zawierającej dane na temat skradzionych lub utraconych dokumentów podróży; krajowych baz danych zawierających informacje na temat skradzionych, przywłaszczonych, utraconych i unieważnionych dokumentów podróży). Ponadto, jeżeli obywatel państwa trzeciego posiada elektroniczny dokument podróży, w którym znajduje się wizerunek twarzy zapisany na chipie, przewiduje się weryfikację tego wizerunku twarzy. Wprowadza się odstępstwo dla obywateli państw trzecich, których wjazd podlega rejestracji w EES i którzy posiadają elektroniczny dokument podróży. W odniesieniu do tej kategorii osób weryfikację wizerunku twarzy zapisanego na chipie w dokumencie podróży należy przeprowadzić w czasie ich rejestracji w EES bądź dokonywania wpisu w EES na temat nowego paszportu elektronicznego (np. w przypadku utraty ważności poprzedniego paszportu). Ponadto dokument podróży oraz dane biometryczne danej osoby będą przechowywane w EES i wykorzystywane do weryfikacji/identyfikacji tej osoby na kolejnych przejściach granicznych.

Ust. 3 lit. a) ppkt (ii) dotyczy weryfikacji, czy do dokumentu podróży, w stosownych przypadkach, załączono wymaganą wizę bądź dokument pobytowy. W przypadku dokumentów pobytowych dodano obowiązek sprawdzania autentyczności dokumentów pobytowych, które zawierają elektroniczny nośnik informacji z wykorzystaniem ważnych certyfikatów. Ponadto ważność dokumentów pobytowych bądź wiz długoterminowych należy weryfikować poprzez sprawdzenie systemu informacyjnego Schengen i innych odpowiednich baz danych.

Nowy ust. 3 lit. a) ppkt (iii) reguluje obowiązek przeprowadzenia weryfikacji lub identyfikacji tych obywateli państw trzecich, w przypadku których należy dokonać wpisu w EES na temat wjazdu bądź odmowy wjazdu przy użyciu identyfikatorów biometrycznych. Tę weryfikację lub identyfikację należy przeprowadzić zgodnie z art. 21 rozporządzenia w sprawie utworzenia EES. W rezultacie:

–dane biometryczne posiadaczy wiz, którzy już są wpisani do EES, będą zweryfikowane w EES bądź VIS;

–dane biometryczne posiadaczy wiz, którzy nie są wpisani do EES, zostaną zweryfikowane w VIS, przy czym zostanie dokonana ich identyfikacja w EES;

–dane biometryczne podróżnych zwolnionych z obowiązku wizowego, którzy już są wpisani do EES, zostaną zweryfikowane w EES;

–w przypadku podróżnych zwolnionych z obowiązku wizowego, niewpisanych jeszcze do EES, należy przeprowadzić identyfikację przy pomocy EES, a jeżeli dana osoba nie figuruje w EES, weryfikację oraz, w stosownych przypadkach, identyfikację w VIS.

W ust. 3 lit. a) ppkt (iii a) obowiązek sprawdzania stempli w paszporcie na potrzeby weryfikacji, czy obywatel państwa trzeciego wjeżdżający do strefy Schengen nie przekroczył maksymalnego czasu dozwolonego pobytu, zastąpiono wymogiem sprawdzenia informacji w EES. W tym samym duchu, ze względu na zniesienie stemplowania, będzie istniała konieczność sprawdzania informacji w EES, aby ustalić, czy obywatele państw trzecich posiadający wizę jednokrotnego bądź podwójnego wjazdu przestrzegali maksymalnej liczby dozwolonych wjazdów.

Ust. 3 lit. b) dotyczy wykorzystania VIS na potrzeby weryfikacji na granicach zewnętrznych. Ze względu na interoperacyjność między EES a VIS oraz możliwość skorzystania ze środków zautomatyzowanej kontroli granicznej na granicach zewnętrznych VIS powinien stanowić źródło informacji dla funkcjonariuszy straży granicznej nie tylko na temat autentyczności, ale również na temat ważności terytorialnej i czasowej oraz statusu wizy (bądź wizy objazdowej), poprzez odpowiedzi o istnieniu/nieistnieniu wpisów. Ponadto zgodnie z wnioskiem w sprawie EES niniejszy ustęp odzwierciedla fakt, że tożsamość posiadaczy wiz nie będzie systematycznie weryfikowana w VIS. W pewnych przypadkach tożsamość posiadaczy wiz zostanie zweryfikowana w EES na podstawie ich wizerunku twarzy.

Rozwinięto ust. 3 lit. g) ppkt (i) dotyczący obowiązku funkcjonariuszy straży granicznej polegającego na sprawdzeniu przy wyjeździe, czy obywatele państw trzecich dysponują ważnym dokumentem w celu przekroczenia granicy. Jeżeli chodzi o weryfikację ważności dokumentów podróży, wyraźnie przewiduje się sprawdzanie odpowiednich baz danych (w szczególności systemu informacyjnego Schengen; baz danych Interpolu zawierających dane o skradzionych lub utraconych dokumentach podróży; krajowych baz danych zawierających informacje na temat skradzionych, przywłaszczonych, utraconych i unieważnionych dokumentów podróży). Ponadto, jeżeli obywatel państwa trzeciego posiada elektroniczny dokument podróży, w którym znajduje się wizerunek twarzy zapisany na chipie, przewiduje się weryfikację tego wizerunku twarzy. Wprowadza się odstępstwo dla obywateli państw trzecich, których wjazd podlega rejestracji w EES i którzy posiadają elektroniczny dokument podróży. W odniesieniu do tej kategorii osób weryfikację wizerunku twarzy zapisanego na chipie w dokumencie podróży należy przeprowadzić w czasie ich rejestracji w EES bądź dokonywania wpisu w EES na temat nowego paszportu elektronicznego (np. w przypadku utraty ważności poprzedniego paszportu). Ponadto dokument podróży oraz dane biometryczne danej osoby będą przechowywane w EES i wykorzystywane do weryfikacji/identyfikacji tej osoby na kolejnych przejściach granicznych.

Nowy ust. 3 lit. g) ppkt (iv) reguluje obowiązek przeprowadzenia weryfikacji lub identyfikacji tych obywateli państw trzecich, którzy podlegają rejestracji w EES przy użyciu identyfikatorów biometrycznych. Tę weryfikację lub identyfikację należy przeprowadzić zgodnie z art. 21 rozporządzenia w sprawie utworzenia EES. W konsekwencji dane biometryczne posiadaczy wiz, którzy są już zarejestrowani w EES, mogą być sprawdzone za pomocą EES bądź w stosownych przypadkach za pomocą VIS.

W nowym ust. 3 lit. g) ppkt (v) obowiązek sprawdzenia stempli w paszporcie w celu zweryfikowania, czy obywatel państwa trzeciego wyjeżdżający ze strefy Schengen nie przekroczył maksymalnego czasu dozwolonego pobytu, zastąpiono wymogiem sprawdzenia informacji w EES.

Skreśla się ust. 3 lit. h) ppkt (ii), zgodnie z którym za fakultatywne uznano sprawdzenie, czy obywatel państwa trzeciego wyjeżdżający ze strefy Schengen przekroczył maksymalny czas dozwolonego pobytu. Z chwilą wprowadzenia EES weryfikacja ta staje się obowiązkowa.

Ustęp 3 lit. i) został zmieniono tak, by przewidywał możliwość skorzystania z EES oprócz VIS w celu identyfikacji każdej osoby, która może nie spełniać warunków wjazdu, pobytu lub zamieszkania na terytorium państw członkowskich lub mogła przestać spełniać te warunki.

W nowym ust. 9 wprowadza się obowiązek funkcjonariuszy straży granicznej polegający na poinformowaniu obywateli państw trzecich o maksymalnej liczbie dni dozwolonego pobytu w strefie Schengen na podstawie EES, a w stosownych przypadkach na podstawie VIS.

Wprowadzenie nowych art. 8a, 8b, 8c i 8d na potrzeby uregulowania zharmonizowanej zautomatyzowanej odprawy granicznej różnych kategorii podróżnych.

Niezmienione pozostają natomiast same warunki wjazdu i wyjazdu tych podróżnych.

Artykuły 8a i 8b nie dotyczą zmian technicznych związanych z wprowadzeniem EES, są natomiast przepisami uzupełniającymi na rzecz dalszego ułatwiania procedur odprawy granicznej za pomocą nowoczesnych technologii.

Nowy art. 8a – korzystanie ze zautomatyzowanych systemów kontroli granicznej w przypadku obywateli UE/EOG/Szwajcarii oraz obywateli państw trzecich posiadających kartę pobytu

Ustęp 1 określa zakres podmiotowy tego artykułu (tj. obywatele Unii, obywatele państw trzecich korzystający z prawa swobodnego przemieszczania się tożsamego z prawem przysługującym obywatelom Unii oraz obywatele państw trzecich posiadający kartę pobytu oraz będący członkami rodzin obywateli Unii bądź obywatele państw trzecich korzystający z prawa do swobodnego przemieszczania się tożsamego z prawem przysługującym obywatelom Unii).

W ust. 2 znajduje się wykaz przesłanek łącznych, które muszą zostać spełnione, aby można było korzystać ze zautomatyzowanych systemów kontroli granicznej. W szczególności dana osoba musi dysponować elektronicznym dokumentem podróży, a autentyczność danych zapisanych na chipie w dokumencie powinna zostać potwierdzona. Poza tym należy uzyskać dostęp do wizerunku twarzy zapisanego na chipie, aby zweryfikować tożsamość posiadacza przez porównanie wizerunku twarzy zapisanego na chipie z pobranym wizerunkiem twarzy posiadacza dokumentu podróży. Jeżeli chodzi o obywateli państw trzecich korzystających z prawa do swobodnego przemieszczania się na podstawie prawa unijnego, którzy mają kartę pobytu, taka karta pobytu musi być kartą elektroniczną (której ważność nie wygasła), a autentyczność danych zapisanych na chipie powinna być potwierdzona. Poza tym należy uzyskać dostęp do wizerunku twarzy zapisanego na chipie w celu zweryfikowania tożsamości posiadacza karty pobytu przez porównanie wizerunku twarzy zapisanego na chipie z pobranym wizerunkiem twarzy jej posiadacza.

Ustęp 3 stanowi, że kontrole przy wjeździe i wyjeździe należy przeprowadzać zgodnie z art. 8 ust. 2. Przewiduje się jednak wyraźnie, że odprawa graniczna przy wjeździe i wyjeździe – gdy przeprowadzana jest za pomocą zautomatyzowanego systemu kontroli granicznej – powinna systematycznie obejmować weryfikację, czy osoby przekraczające granicę nie stanowią rzeczywistego, obecnego i dostatecznie poważnego zagrożenia dla bezpieczeństwa wewnętrznego, polityki publicznej, stosunków międzynarodowych państw członkowskich lub zagrożenia dla zdrowia publicznego, w tym przez sprawdzenie odpowiednich unijnych i krajowych baz danych, w szczególności systemu informacyjnego Schengen 7 .

Przy wjeździe i wyjeździe wyniki zautomatyzowanej odprawy granicznej powinny zostać udostępnione funkcjonariuszowi straży granicznej, który powinien je uwzględnić i zezwolić na wjazd lub wyjazd bądź skierować daną osobę do funkcjonariusza straży granicznej (ust. 4).

W ust. 5 znajduje się wykaz przesłanek, na podstawie których daną osobę należy skierować do funkcjonariusza straży granicznej. W ust. 6 przewiduje się jednak, że funkcjonariusz straży granicznej nadzorujący przekraczania granicy przez osobę korzystającą z systemu zautomatyzowanej kontroli granicznej może skierować tę osobę do funkcjonariusza straży granicznej na podstawie innych przesłanek.

W ustępie 7 wskazuje się na obowiązek zapewnienia nadzoru korzystania z systemu samoobsługi i bramek elektronicznych na potrzeby wykrywania niewłaściwego, nieuczciwego lub nadmiernego korzystania z systemu.

Nowy art. 8b – korzystanie z zautomatyzowanych systemów kontroli granicznej w przypadku obywateli państw trzecich posiadających dokument pobytowy

W ust. 1 znajduje się wykaz przesłanek łącznych, które muszą zostać spełnione przez obywateli państw trzecich posiadających dokument pobytowy, by skorzystać z zautomatyzowanych systemów kontroli granicznej. W szczególności dana osoba musi dysponować elektronicznym dokumentem podróży, a autentyczność danych zapisanych na chipie w dokumencie powinna zostać potwierdzona. Poza tym należy uzyskać dostęp do wizerunku twarzy zapisanego na chipie, aby zweryfikować tożsamość posiadacza przez porównanie wizerunku twarzy zapisanego na chipie z pobranym wizerunkiem twarzy posiadacza dokumentu podróży. W przypadku obywateli państw trzecich należy również uzyskać dostęp do chipa umieszczonego w dokumencie pobytowym w celu sprawdzenia autentyczności danych i tożsamości posiadacza dokumentu pobytowego.

W ust. 2 doprecyzowano sposób przeprowadzania odprawy granicznej przy wjeździe i wyjeździe.

Przy wjeździe i wyjeździe wyniki odprawy granicznej powinny zostać udostępnione funkcjonariuszowi straży granicznej, który powinien je uwzględnić i zezwolić na wjazd lub wyjazd bądź skierować daną osobę do straży granicznej (ust. 3).

Przesłanki skierowania danej osoby do funkcjonariusza straży granicznej wymienia się w ust. 4. W ust. 5 przewidziano jednak, że funkcjonariusz straży granicznej nadzorujący przekraczanie granicy przez osobę korzystającą z zautomatyzowanego systemu kontroli granicznej może podjąć decyzję o skierowaniu tej osoby do funkcjonariusza straży granicznej na podstawie innych przesłanek.

W ust. 6 wskazuje się na obowiązek zapewnienia nadzoru użytkowania tego systemu na potrzeby wykrywania niewłaściwego, nieuczciwego lub nadmiernego korzystania z systemu.

Nowy art. 8c – korzystanie z systemów samoobsługi na potrzeby wstępnego wprowadzania danych do EES

W nowym art. 8c wprowadzono możliwość korzystania z systemów samoobsługi przez osoby, których przekroczenie granicy podlega rejestracji w EES, w celu wstępnego wprowadzenia danych do ich rejestrów indywidualnych w EES.

W ust. 1 wymienia się przesłanki łączne, które muszą zostać spełnione przez osoby, których przekroczenie granicy podlega rejestracji w EES, w celu korzystania z systemów samoobsługi na potrzeby wstępnego wprowadzenia danych do ich rejestrów indywidualnych w EES. W szczególności dana osoba musi dysponować elektronicznym dokumentem podróży, a autentyczność danych zapisanych na chipie w dokumencie powinna zostać potwierdzona. Poza tym należy uzyskać dostęp do wizerunku twarzy zapisanego na chipie w celu zweryfikowania tożsamości posiadacza dokumentu przez porównanie wizerunku twarzy zapisanego na chipie z pobranym wizerunkiem twarzy posiadacza dokumentu podróży.

W ust. 2-4 opisano operacje, które mają być dokonywane w ramach systemów samoobsługi.

Ustęp 5 dotyczy sytuacji, w której zweryfikowano za pomocą systemu samoobsługi, że w EES nie figuruje wpis na temat danej osoby. W tym przypadku niezbędne dane zostają pobrane i wstępnie wprowadzone do EES za pomocą systemu samoobsługi. Daną osobę należy zawsze kierować do funkcjonariusza straży granicznej, który powinien zweryfikować, czy dokument podróży wykorzystany w systemie samoobsługi odpowiada posiadanemu dokumentowi i czy identyfikatory biometryczne zapisane w EES odpowiadają pobranym identyfikatorom biometrycznym danej osoby.

Ustępy 6 i 7 dotyczą sytuacji, w której zweryfikowano za pomocą systemu samoobsługi, że dana osoba jest już wpisana do EES, ale istnieje konieczność zaktualizowania jej rejestru indywidualnego.

W ust. 8 wskazuje się na obowiązek zapewnienia nadzoru użytkowania tego systemu na potrzeby wykrywania niewłaściwego i nieuczciwego korzystania z systemu lub jego nadużywania.

Nowy art. 8d – korzystanie z systemów samoobsługi lub bramek elektronicznych na potrzeby przekraczania granicy przez obywateli państw trzecich, których to przekroczenie granicy podlega rejestracji w EES

W nowym art. 8d wprowadzono możliwość korzystania z systemów samoobsługi przez osoby, których przekroczenie granicy podlega rejestracji EES, w celu dokonania ich odprawy granicznej. Ponadto na potrzeby przekroczenia granicy przewiduje się możliwość korzystania z bramek elektronicznych. W ramach tego dwustopniowego podejścia państwa członkowskie mogą zadecydować o zorganizowaniu w pełni zautomatyzowanego przekraczania granicy dla tej kategorii podróżnych (jeżeli wraz z korzystaniem z systemu samoobsługi wprowadzona zostanie następnie możliwość korzystania z bramek elektronicznych) bądź częściowo zautomatyzowanego przekraczania granicy (jeżeli w ogóle nie przewiduje się korzystania z bramek elektronicznych, a danej osobie zezwolenia na przekroczenie granicy musi zawsze udzielić funkcjonariusz straży granicznej). Obywateli państw trzecich, którzy nie zostali jeszcze wpisani do EES, należy jednak zawsze kierować do funkcjonariusza straży granicznej (nawet jeżeli korzystają oni z systemów samoobsługi w celu wstępnego wprowadzenia danych), aby zakończyć ich rejestrację w EES. W konsekwencji w przypadku tych podróżnych przewiduje się jedynie częściowo zautomatyzowane przekraczanie granic.

W ust. 1 znajduje się wykaz przesłanek łącznych, które muszą zostać spełnione przez osoby, których przekroczenie granicy podlega rejestracji w EES, aby mogły one korzystać z sytemu samoobsługi w celu dokonania ich odprawy granicznej. W szczególności dana osoba musi dysponować elektronicznym dokumentem podróży, a autentyczność danych zapisanych na chipie w dokumencie powinna zostać potwierdzona. Poza tym należy uzyskać dostęp do wizerunku twarzy zapisanego na chipie, aby zweryfikować tożsamość posiadacza przez porównanie wizerunku twarzy zapisanego na chipie z pobranym wizerunkiem twarzy posiadacza dokumentu podróży. W rezultacie dana osoba powinna już figurować w EES bądź jej dane powinny być wstępnie wprowadzone do tego systemu.

W ust. 2 doprecyzowano sposób przeprowadzania odprawy granicznej przy wjeździe i wyjeździe.

Przy wjeździe i wyjeździe wyniki odprawy granicznej powinny być udostępnione funkcjonariuszowi straży granicznej, który powinien uwzględnić te wyniki i zezwolić na wjazd lub wyjazd albo skierować daną osobę do funkcjonariusza straży granicznej (ust. 3).

Przesłanki skierowania danej osoby do funkcjonariusza straży granicznej podano w ust. 4. W ust. 5 przewidziano jednak, że funkcjonariusz straży granicznej nadzorujący przekraczanie granicy przez osobę korzystającą z zautomatyzowanego systemu kontroli granicznej może podjąć decyzję o skierowaniu tej osoby do funkcjonariusza straży granicznej na podstawie innych przesłanek.

W ustępie 6 przewiduje się, że państwa członkowskie mogą zadecydować o zainstalowaniu tych bramek elektronicznych oraz że można udzielić zezwolenia na korzystanie z nich osobom, których przekroczenie granicy podlega rejestracji w EES. Ustęp 6 stanowi, że należy utworzyć połączenie między bramkami elektronicznymi a EES. Ponadto w przypadku gdy państwo członkowskie decyduje o zainstalowaniu bramek elektronicznych, państwo to ma możliwość podłączenia tych bramek elektronicznych do systemów samoobsługi bądź nie. Jeżeli bramki elektroniczne nie zostały podłączone do systemów samoobsługi, oznacza to, że proces weryfikacji i faktyczne przekroczenie granicy odbywa się w odrębnych miejscach. W konsekwencji w sytuacjach, w których te dwa elementy nie zostały połączone, ust. 6 przewiduje obowiązek utworzenia w bramkach elektronicznych systemu na potrzeby weryfikacji, czy osoba korzystająca z bramki elektronicznej odpowiada osobie, która korzystała z systemów samoobsługi. W celu przeprowadzenia takiej weryfikacji należy wykorzystać co najmniej jeden identyfikator biometryczny.

Ustęp 7 dotyczy sytuacji, w której osoba nie ma elektronicznego dokumentu podróży bądź jeżeli autentyczność dokumentu podróży lub tożsamość posiadacza dokumentu nie mogą zostać zweryfikowane. W tym przypadku, w sytuacji gdy funkcjonariusz straży granicznej może pobrać wyniki odprawy granicznej, która została przeprowadzona za pomocą systemu samoobsługi, może on przeprowadzić jedynie te czynności weryfikacyjne, które nie mogły zostać przeprowadzone za pomocą systemu samoobsługi. W każdy przypadku funkcjonariusz straży granicznej powinien sprawdzić, czy dokument podróży użyty w systemie samoobsługi odpowiada dokumentowi będącemu w posiadaniu osoby, która znajduje się przed funkcjonariuszem straży granicznej.

W ust. 8 wskazuje się na obowiązek zapewnienia nadzoru korzystania z systemu samoobsługi i bramek elektronicznych na potrzeby wykrywania niewłaściwego, nieuczciwego lub nadmiernego korzystania z systemu.

Nowy artykuł 8e – krajowe programy ułatwień

W art. 8e przewiduje się, że każde państwo członkowskie może przyjąć krajowy program oparty na zasadzie dobrowolności, tak aby pozwolić obywatelom państw trzecich na korzystanie z poniższych ułatwień przy przekraczaniu granicy takiego państwa członkowskiego w momencie wjazdu. Są to:

–weryfikacja miejsca wyjazdu i przeznaczenia, celu pobytu, w tym sprawdzenie dokumentów uzupełniających (art. 8 ust. 3 lit. a) ppkt (iv));

–weryfikacja faktu posiadania wystarczających środków utrzymania (art. 8 ust. 3 lit. a) ppkt (v)).

Ustęp 2 przewiduje obowiązek polegający na zapewnieniu wstępnego zweryfikowania obywateli państw trzecich ubiegających się o udział w programie. Określa on minimalne warunki, które obywatel państwa trzeciego musi spełnić, aby uzyskać dostęp do krajowego programu ułatwień.

W ust. 4 przewidziano możliwość zawarcia porozumienia między co najmniej dwoma państwami członkowskimi, które opracowały swoje własne programy, tak aby osoby korzystające z ich programów krajowych mogły korzystać z ułatwień uznawanych przez inne programy krajowe.

Artykuł 9 – uproszczenie odprawy granicznej

Istniejący tekst zostaje dostosowany do utworzenia EES. Uwypuklono zobowiązanie do każdorazowego wprowadzania danych podróżnych do EES przy ich wjeździe do strefy Schengen lub wyjeździe z niej. Rejestracja w EES powinna być przeprowadzana nawet w sytuacji uproszczenia procedur odprawy granicznej.

W nowym ust. 3a przewiduje się rozwiązania rezerwowe w razie braku technicznej możliwości wprowadzenia danych do systemu centralnego EES lub w razie awarii centralnego systemu EES, co obejmuje, w miarę możliwości, przechowywanie danych w krajowym ujednoliconym interfejsie lub lokalne przechowywanie danych. W miarę możliwości na potrzeby weryfikacji tożsamości posiadaczy wiz należy zapewnić, by zostały sprawdzone informacje w wizowym systemie informacyjnym.

Artykuł 10 – oddzielne pasy ruchu i informacje na znakach

Dodaje się nowy art. 3a w celu uwzględnienia wprowadzenia systemów automatycznej kontroli granicznej, systemów samoobsługi i bramek elektronicznych. W celu stosowania zharmonizowanego podejścia państwa członkowskie powinny wykorzystywać w tych sytuacjach znaki zamieszczone w załączniku III części D.

Artykuł 11 – stemplowanie dokumentu podróży

Nowy art. 11 odzwierciedla fakt, że EES znosi przy wjeździe i wyjeździe stemplowanie dokumentów podróży obywateli państw trzecich, którym zezwolono na pobyt krótkoterminowy, ponieważ zostaje ono zastąpione elektronicznym rejestrowaniem wjazdu i wyjazdu. W konsekwencji obowiązek systematycznego stemplowania przy wjeździe i wyjeździe dokumentów podróży obywateli państw trzecich, którym zezwolono na pobyt krótkoterminowy, zostaje zniesiony.

W przypadkach wyraźnie przewidzianych w przepisach krajowych art. 11 przewiduje możliwość umieszczania przez każde państwo członkowskie stempla przy wjeździe i wyjeździe w dokumentach podróży obywateli państw trzecich posiadających dokument pobytowy wydany przez to samo państwo. Praktyczne ustalenia dotyczące umieszczania takiego stempla określono w załączniku IV.

Artykuł 12 – domniemanie dotyczące spełniania warunków dotyczących czasu trwania pobytu

Istniejący tekst zostaje dostosowany do utworzenia EES. Obecnie w art. 12 uregulowane są procedury obalenia domniemania nielegalnego pobytu w przypadku braku stempli wjazdu lub wyjazdu. Wraz z wprowadzeniem EES system stemplowania zostanie zastąpiony elektronicznym wpisem do EES.

Artykuł 12 a – okres przejściowy i środki przejściowe

–Ustęp 1 odnosi się do sześciomiesięcznego okresu przejściowego po uruchomieniu EES. W czasie wspomnianego okresu przejściowego funkcjonariusze straży granicznej będą musieli uwzględniać stemple umieszczone w dokumentach podróży, jak również dane wpisane do EES. Taki tryb postępowania umożliwi funkcjonariuszom straży granicznej weryfikację przestrzegania długości maksymalnego dozwolonego pobytu, a w przypadku obywateli państw trzecich mających wizy jednokrotnego lub podwójnego wjazdu – przestrzegania maksymalnej liczby dozwolonych wjazdów. Osoby mogły faktycznie przebywać na terytorium państw członkowskich w okresie 180 dni przed uruchomieniem EES. W takim przypadku ich dokument podróży powinien zostać odpowiednio ostemplowany. Dlatego takie stemple należy uwzględniać w toku wyżej wymienionych weryfikacji.

–Ustęp 2 dotyczy sytuacji, w której dana osoba wjechała na terytorium państw członkowskich przed uruchomieniem EES i nie wyjechała z niego przed uruchomieniem tego systemu. W tym przypadku, gdy osoba ta wyjeżdża, w systemie EES utworzony zostanie rejestr indywidualny tej osoby, a we wpisie dotyczącym wjazdu/wyjazdu wprowadzona zostanie data ostatniego wjazdu, tak aby wpis ten był kompletny.

Artykuł 14 – odmowa wjazdu

W ust. 2 w nowym akapicie przewiduje się, że do EES należy wpisać dane dotyczące obywateli państw trzecich, którym odmówiono wjazdu na pobyt krótkoterminowy [bądź pobytu na podstawie wizy objazdowej].

W ust. 3 wprowadza się wyraźne przepisy dotyczące sprostowania danych wprowadzonych do EES, jeżeli w postępowaniu odwoławczym zostanie stwierdzone, że decyzja o odmowie wjazdu nie była zasadna.

Załącznik III – wzory znaków oznaczających pasy ruchu na przejściach granicznych

Znaki zawarte w załączniku III zostają uzupełnione o nowe znaki sygnalizujące pasy ruchu przeznaczone do zautomatyzowanej kontroli granicznej (ABC).

Załącznik IV – umieszczanie stempli

Istniejący tekst zostaje dostosowany do utworzenia EES. Na potrzeby nowego systemu załącznik IV powinien dotyczyć jedynie: 1) umieszczania stempla w przypadku odmowy wjazdu przez wszystkie państwa członkowskie, 2) gdy krajowe przepisy wyraźnie to przewidują – umieszczania stempla przy wjeździe i wyjeździe przez państwo członkowskie w dokumencie podróży tych obywateli państw trzecich, którzy posiadają dokument pobytowy wydany przez to samo państwo członkowskie.

Załącznik V cześć A – procedury dotyczące odmowy wjazdu na granicy

Istniejący tekst zostaje dostosowany do utworzenia EES.

Zmienia się ust. 1 lit. b); dotyczy on teraz tych kategorii osób, w przypadku których należy dokonać wpisu dotyczącego odmowy wjazdu w EES. Utrzymany zostaje obowiązek umieszczenia przez straż graniczną stempla w paszporcie przy wjeździe.

Zmienia się ust. 1 lit. d); dotyczy on teraz tych kategorii osób, w przypadku których do EES nie wprowadza się wpisu na temat odmowy wjazdu, w ich paszporcie umieszcza się natomiast stempel wjazdu, jak również odnotowuje informację o odmowie wjazdu w rejestrze krajowym.

Skreśla się załącznik VIII.

Informacja ta zostaje zapisana w EES.

2016/0105 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

zmieniające rozporządzenie (UE) 2016/399 w zakresie korzystania z systemu wjazdu/wyjazdu (EES)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 77 ust. 2 lit. b),

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego,

uwzględniając opinię Komitetu Regionów,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Rozporządzenie (UE) nr 2016/399 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) 8 określa warunki, kryteria i szczegółowe zasady regulujące przekraczanie granic zewnętrznych państw członkowskich.

(2)Celem [rozporządzenia (UE) nr XXX Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu w celu rejestrowania danych dotyczących wjazdu i wyjazdu obywateli państw trzecich i danych dotyczących odmowy wjazdu w odniesieniu do obywateli państw trzecich przekraczających granice zewnętrzne państw członkowskich Unii Europejskiej oraz określającego warunki dostępu do systemu wjazdu/wyjazdu na potrzeby ścigania] 9 jest utworzenie scentralizowanego systemu rejestracji danych dotyczących wjazdu i wyjazdu obywateli państw trzecich przekraczających granice zewnętrzne państw członkowskich Unii Europejskiej w celu pobytu krótkoterminowego [bądź pobytu na podstawie wizy objazdowej].

(3)W celu przeprowadzania kontroli obywateli państw trzecich zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 2016/399, która obejmuje weryfikację tożsamości lub identyfikację obywatela państwa trzeciego, jak również weryfikację, czy nie przekroczył on maksymalnego okresu dozwolonego pobytu na terytorium państw członkowskich, funkcjonariusze straży granicznej powinni wykorzystywać wszystkie dostępne informacje, w tym dane z EES. Dane przechowywane w systemie powinny być również wykorzystywane do weryfikacji, czy obywatele państw trzecich posiadający wizę jednokrotnego lub dwukrotnego wjazdu przestrzegali maksymalnej dozwolonej liczby wjazdów.

(4)Dla zapewnienia pełnej skuteczności EES kontrolę przy wjeździe i wyjeździe na granicach zewnętrznych należy przeprowadzać w sposób ujednolicony.

(5)Utworzenie EES wymaga dostosowania procedur odprawy osób przy przekraczaniu granic zewnętrznych, określonych w rozporządzeniu (UE) 2016/399. W szczególności EES ma na celu zniesienie stemplowania przy wjeździe i wyjeździe dokumentów podróży obywateli państw trzecich, którym zezwolono na pobyt [bądź pobyt na podstawie wizy objazdowej] przez zastąpienie go elektronicznym wpisem dotyczącym wjazdu i wyjazdu dokonywanym bezpośrednio w EES. Stemplowanie dokumentu podróży w przypadku odmowy wjazdu obywatela państwa trzeciego zostaje jednak utrzymane, ponieważ dotyczy podróżnych należących do grupy podwyższonego ryzyka. Ponadto w procedurach odprawy granicznej istnieje konieczność uwzględnienia interoperacyjności między EES a VIS. EES umożliwia korzystanie z nowych technologii w przypadku przekraczania granic przez podróżnych planujących pobyt krótkoterminowy.

(6)W okresie sześciu miesięcy od uruchomienia EES funkcjonariusze straży granicznej powinni uwzględniać pobyty na terytorium państw członkowskich w sześciomiesięcznym okresie poprzedzającym wjazd lub wyjazd przez sprawdzanie stempli w dokumentach podróży oprócz danych dotyczących wjazdu/wyjazdu wpisanych do EES. Takie rozwiązanie powinno umożliwić przeprowadzenie niezbędnych weryfikacji w tych przypadkach, w których danej osobie zezwolono na pobyt krótkoterminowy na terytorium państw członkowskich w sześciomiesięcznym okresie poprzedzającym uruchomienie EES. Ponadto istnieje konieczność wprowadzenia przepisów szczególnych dla osób, który wjechały na terytorium państw członkowskich i jeszcze z niego nie wyjechały przed uruchomieniem systemu. W tych sytuacjach przy wyjeździe z terytorium państw członkowskich należy także zarejestrować w EES informację na temat ostatniego wjazdu.

(7)Uwzględniając różną sytuację w państwach członkowskich i na różnych przejściach granicznych w obrębie państw członkowskich dotyczącą liczby obywateli państw trzecich przekraczających granice, państwa członkowskie powinny mieć możliwość decydowania o tym, czy i w jakim zakresie będą korzystać z technologii, takich jak zautomatyzowane systemy kontroli granicznej, „punkty samoobsługi” oraz bramki elektroniczne. W czasie korzystania z takich technologii należy zapewnić, by kontrola przy wjeździe i wyjeździe była przeprowadzana na granicach zewnętrznych w sposób ujednolicony i by zapewniono odpowiedni poziom bezpieczeństwa.

(8)Ponadto należy określić zadania i role funkcjonariuszy straży granicznej przy korzystaniu z tych technologii. Pod tym względem należy zapewnić, by wyniki odprawy granicznej przeprowadzonej za pomocą zautomatyzowanych narzędzi były dostępne dla funkcjonariuszy straży granicznej, tak aby umożliwić im podejmowanie odpowiednich decyzji. Ponadto konieczne jest nadzorowanie korzystania przez podróżnych ze zautomatyzowanych systemów kontroli granicznej, „punktów samoobsługi” i bramek elektronicznych, tak aby zapobiegać nieuczciwemu zachowaniu i ich nadużywaniu. Dodatkowo w czasie wykonywania nadzoru funkcjonariusze straży granicznej powinni zwracać szczególną uwagę na osoby niepełnoletnie i móc podejmować działania umożliwiające identyfikację osób potrzebujących pomocy.

(9)Państwa członkowskie powinny mieć również możliwość opracowania krajowych programów ułatwień na zasadzie dobrowolności, tak aby obywatele państw trzecich, którzy zostali wstępnie zweryfikowani, mogli korzystać przy wjeździe z odstępstw od szczegółowych kontroli. W trakcie korzystania z takich krajowych programów ułatwień należy zapewnić, by były one opracowywane w sposób ujednolicony i by zachowano odpowiedni poziom bezpieczeństwa.

(10)Niniejsze rozporządzenie nie wpływa na stosowanie dyrektywy 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 10 .

(11)Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, tj. wprowadzenie zmian w obowiązujących przepisach rozporządzenia (UE) 2016/399, może zostać osiągnięty wyłącznie na poziomie Unii, Unia może podjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości ustanowioną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, także określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest niezbędne dla osiągnięcia tego celu.

(12)Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego rozporządzenia i nie jest nim związana ani go nie stosuje. Zważywszy, że niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, zgodnie z art. 4 tego protokołu Dania podejmuje w terminie sześciu miesięcy po przyjęciu przez Radę niniejszego rozporządzenia decyzję, czy dokona jego transpozycji do swojego prawa krajowego. 

(13)Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, które nie mają zastosowania do Zjednoczonego Królestwa, zgodnie z decyzją Rady 2000/365/WE 11 . Zjednoczone Królestwo nie uczestniczy zatem w przyjęciu niniejszego rozporządzenia, nie jest nim związane ani nie podlega jego stosowaniu.

(14)Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, które nie mają zastosowania do Irlandii zgodnie z decyzją Rady 2002/192/WE 12 . Irlandia nie uczestniczy zatem w przyjęciu niniejszego rozporządzenia, nie jest nim związana ani nie podlega jego stosowaniu.

(15)W odniesieniu do Islandii i Norwegii niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Umowy zawartej przez Radę Unii Europejskiej i Republikę Islandii oraz Królestwo Norwegii dotyczącej włączenia tych dwóch państw we wprowadzenie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen 13 , które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 lit. A decyzji Rady 1999/437/WE 14 .

(16)W odniesieniu do Szwajcarii niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Umowy zawartej między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen 15 , które wchodzą w zakres obszaru określonego w art. 1 pkt A decyzji Rady 1999/437/WE 16 w związku z art. 3 decyzji Rady 2008/146/WE 17 .

(17)W odniesieniu do Liechtensteinu niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Protokołu między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską, Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Liechtensteinu w sprawie przystąpienia Księstwa Liechtensteinu do Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen 18 , które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 lit. A decyzji Rady 1999/437/WE 19 w związku z art. 3 decyzji Rady 2011/350/UE 20 .

(18)Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) nr 2016/399,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

W rozporządzeniu (UE) 2016/399 wprowadza się następujące zmiany:

(1)w art. 2 dodaje się pkt 22, 23, 24 i 25 w brzmieniu:

„22. »system wjazdu/wyjazdu (EES)«. oznacza system utworzony [rozporządzeniem nr XXX Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającym system wjazdu/wyjazdu w celu rejestrowania danych dotyczących wjazdu i wyjazdu obywateli państw trzecich i danych dotyczących odmowy wjazdu w odniesieniu do obywateli państw trzecich przekraczających granice zewnętrzne państw członkowskich Unii Europejskiej oraz określającym warunki dostępu do systemu wjazdu/wyjazdu na potrzeby ścigania];

23. »system samoobsługi« oznacza zautomatyzowany system, w którym dokonuje się całej lub części odprawy granicznej mającej zastosowanie do danej osoby;

24. »bramka elektroniczna« oznacza infrastrukturę działającą za pomocą środków elektronicznych, w której dochodzi do skutecznego przekroczenia granicy zewnętrznej;

25. »system zautomatyzowanej kontroli granicznej« oznacza system pozwalający na zautomatyzowane przekraczanie granicy, przy czym system składa się z systemu samoobsługi i bramki elektronicznej.”;

(2)dodaje się art. 6a w brzmieniu: 

„Artykuł 6a

Obywatele państw trzecich, w przypadku których należy dokonać wpisu w EES

1. Dane dotyczące wjazdu i wyjazdu następujących kategorii osób należy wprowadzać do EES zgodnie z art. 14, 15, 17 i 18 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)]:

a)obywatele państw trzecich, którym zezwolono na pobyt krótkoterminowy zgodnie z art. 6 ust. 1 [bądź na pobyt na podstawie wizy objazdowej];

b)obywatele państw trzecich, którzy są członkami rodziny obywatela Unii, do których ma zastosowanie dyrektywa 2004/38/WE, i którzy nie posiadają karty pobytu na podstawie dyrektywy;

c)obywatele państw trzecich, którzy są członkami rodziny obywatela państwa trzeciego korzystającego z prawa do swobodnego przemieszczania się na podstawie prawa unijnego, i którzy nie posiadają karty pobytu na podstawie dyrektywy 2004/38/EC.

2. Dane dotyczące obywateli państw trzecich, którym odmówiono wjazdu na pobyt krótkoterminowy bądź na podstawie wizy objazdowej zgodnie z art. 14 niniejszego rozporządzenia, wprowadza się do EES zgodnie z art. 16 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)].

3. Do EES nie wprowadza się danych dotyczących podanych poniżej kategorii osób:

a)obywateli państw trzecich, którzy są członkami rodziny obywatela Unii, do których ma zastosowanie dyrektywa 2004/38/WE, i którzy posiadają kartę pobytu zgodnie z dyrektywą;

b)obywateli państw trzecich, którzy są członkami rodziny obywatela państwa trzeciego korzystającego z prawa do swobodnego przemieszczania się na podstawie prawa unijnego i którzy posiadają kartę pobytu, o której mowa w dyrektywie 2004/38/WE;

c)obywateli Andory, Monako i San Marino;

d)osób lub kategorii osób zwolnionych z odprawy granicznej lub korzystających z ułatwień przy przekraczaniu granicy:

(i) głów państwa i członków ich delegacji zgodnie z pkt 1 załącznika VII;

(ii) pilotów statków powietrznych i innych członków załogi zgodnie z pkt 2 załącznika VII;

(iii) marynarzy zgodnie z pkt 3 załącznika VII;

(iv) pracowników transgranicznych zgodnie z pkt 5 załącznika VII;

(v) służb ratowniczych, policji, straży pożarnej w sytuacjach kryzysowych i straży granicznej zgodnie z pkt 7 załącznika VII;

(vi) pracowników zatrudnionych na urządzeniach oddalonych od brzegu zgodnie z pkt 8 załącznika VII;

(vii) członków załogi i pasażerów statków wycieczkowych zgodnie z pkt 3.2.1, 3.2.2 i 3.2.3 załącznika VI;

(viii) osób przebywających na pokładzie pływających jednostek rekreacyjnych, które nie podlegają odprawie granicznej zgodnie z pkt 3.2.4, 3.2.5 i 3.2.6 załącznika VI;

e)osób, które są zwolnione z obowiązku przekraczania granic zewnętrznych jedynie na przejściach granicznych i w ustalonych godzinach ich otwarcia zgodnie z art. 5 ust. 2;

f) osób, które przedstawią ważne zezwolenie na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1931/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady.

Do EES nie wprowadza się danych członków rodzin, o których mowa w pkt a) i b), nawet jeżeli nie towarzyszą obywatelowi Unii bądź do niego nie dołączają, lub danych obywateli państwa trzeciego korzystających z prawa do swobodnego przemieszczania się.”;

(3)w art. 8 wprowadza się następujące zmiany:

a)w ustępie 2 akapit pierwszy dodaje się zdanie w brzmieniu:

„Jeżeli dokument podróży zawiera elektroniczny nośnik informacji (chip), zatwierdza się autentyczność przechowywanych na chipie danych z wykorzystaniem kompletnego łańcucha ważnych certyfikatów, chyba że jest to niemożliwe z powodów technicznych bądź, w przypadku dokumentu podróży wydanego przez państwo trzecie, ze względu na niedostępność ważnych certyfikatów.”;

b)w ust. 3 wprowadza się następujące zmiany:

i)    lit. a) ppkt (i), (ii) i (iii) otrzymują brzmienie:

„(i) weryfikację tożsamości i obywatelstwa obywatela państwa trzeciego oraz ważności i autentyczności dokumentu podróży poprzez sprawdzenie odpowiednich baz danych, w szczególności:

1) systemu informacyjnego Schengen;

2) bazy danych Interpolu zawierającej dane o skradzionych lub utraconych dokumentach podróży;

3) krajowych baz danych zawierających informacje na temat skradzionych, przywłaszczonych, utraconych i unieważnionych dokumentów podróży;

Weryfikacja ta obejmuje dokładne sprawdzenie dokumentu podróży pod kątem śladów sfałszowania lub podrobienia.

Z wyjątkiem obywateli państw trzecich, których wyjazd podlega wpisowi do EES, jeżeli dokument podróży zawiera wizerunek twarzy zapisany na elektronicznym nośniku informacji (chip) i do którego to wizerunku zapisanego na chipie istnieje dostęp pod względem technicznym i prawnym, weryfikacja ta obejmuje weryfikację wizerunku twarzy zapisanego na chipie przez porównanie elektronicznie tego wizerunku z pobranym wizerunkiem twarzy danego obywatela państwa trzeciego.

(ii) weryfikację, czy do dokumentu podróży załączono, w stosownych przypadkach, wymaganą wizę lub dokument pobytowy.

Jeżeli dokument pobytowy zawiera elektroniczny nośnik informacji (chip), potwierdza się autentyczność przechowywanych na chipie danych z wykorzystaniem kompletnego łańcucha ważnych certyfikatów, chyba że jest to niemożliwe z powodów technicznych. Szczegółowe kontrole przy wjeździe obejmują również systematyczną weryfikację ważności dokumentu pobytowego bądź wizy długoterminowej przez sprawdzenie – w SIS i innych odpowiednich bazach danych – informacji dotyczących wyłącznie skradzionych, przywłaszczonych, utraconych i unieważnionych dokumentów [ 21 ].

(iii) w przypadku osób, których wjazd lub odmowa wjazdu podlega rejestracji w EES na podstawie art. 6a niniejszego rozporządzenia, weryfikację tożsamości danej osoby i, w stosownych przypadkach, jej identyfikację, przeprowadza się zgodnie z art. 21 ust. 4 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)].”;

(ii)    po lit. a (iii) dodaje się lit. a (iiia):

„(iii a) w przypadku osób, których wjazd lub odmowa wjazdu podlega rejestracji w EES na podstawie art. 6a niniejszego rozporządzenia, weryfikację, czy obywatel państwa trzeciego nie przekroczył już maksymalnego okresu dozwolonego pobytu na terytorium państw członkowskich oraz w przypadku obywateli państw członkowskich posiadających wizę jednokrotnego lub podwójnego wjazdu, weryfikację, czy nie przekroczyli oni maksymalnej liczby dozwolonych wjazdów przez sprawdzenie informacji w EES zgodnie z art. 21 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)].”;

(iii)    lit. b) otrzymuje brzmienie:

„b) jeżeli obywatel państwa trzeciego posiada wizę [lub wizę objazdową], o której mowa w art. 6 ust. 1 lit. b), szczegółowa kontrola przy wjeździe obejmuje także weryfikację autentyczności, ważności terytorialnej i czasowej oraz statusu wizy i, w stosownych przypadkach, tożsamości posiadacza wizy przez sprawdzenie informacji w wizowym systemie informacyjnym (VIS) zgodnie z art. 18 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2008 22 .”;

(iv)    lit. g) ppkt (i) otrzymuje brzmienie:

„ (i) weryfikację, czy obywatel państwa trzeciego posiada dokument uprawniający do przekroczenia granicy i czy do dokumentu załączono, w stosownych przypadkach, wymaganą wizę lub dokument pobytowy. Weryfikacja dokumentu obejmuje sprawdzenie odpowiednich baz danych, w szczególności systemu informacyjnego Schengen, bazy danych Interpolu zawierającej dane o skradzionych lub utraconych dokumentach podróży, i krajowych baz danych zawierających informacje na temat skradzionych, przywłaszczonych, utraconych i unieważnionych dokumentów podróży[ 23 ]. Z wyjątkiem obywateli państw trzecich, których wyjazd podlega rejestracji w EES, jeżeli dokument podróży zawiera wizerunek twarzy zapisany na elektronicznym nośniku informacji (chip) i do którego to wizerunku zapisanego na chipie istnieje dostęp pod względem technicznym i prawnym, weryfikacja ta obejmuje weryfikację wizerunku twarzy zapisanego na chipie przez porównanie elektronicznie tego wizerunku z pobranym wizerunkiem twarzy danego obywatela państwa trzeciego.”;

(v)    dodaje się lit. g) ppkt (iv) oraz (v) w brzmieniu:

„(iv) w przypadku osób, których wyjazd podlega rejestracji w EES na podstawie art. 6a niniejszego rozporządzenia, przeprowadza się weryfikację tożsamości danej osoby i, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 21 ust. 4 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)], identyfikację;

(v) w przypadku osób, których wyjazd podlega rejestracji w EES na podstawie art. 6a niniejszego rozporządzenia, przeprowadza się weryfikację, czy obywatel państwa trzeciego nie przekroczył maksymalnego okresu dozwolonego pobytu na terytorium państw członkowskich przez sprawdzenie informacji w EES zgodnie z art. 21 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)].”;

(vi)    skreśla się lit. h) ppkt (ii);

(vii)    lit. i) otrzymuje brzmienie:

„na potrzeby identyfikacji jakiejkolwiek osoby, która może nie spełniać warunków wjazdu, pobytu lub zamieszkania na terytorium państw członkowskich lub mogła przestać spełniać te warunki, możliwe jest sprawdzenie informacji w VIS zgodnie z art. 20 rozporządzenia (WE) nr 767/2008 i w EES zgodnie z art. 25 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)].”;

(viii) dodaje się ust. 9 w brzmieniu:

„9.    „Funkcjonariusz straży granicznej informuje obywatela państwa trzeciego o maksymalnej dozwolonej liczbie dni pobytu, po uwzględnieniu wyników uzyskanych z EES, a w przypadku obywateli państw trzecich posiadających wizę podaje informacje dotyczące liczby wjazdów i długości pobytu dozwolonego na podstawie wizy, o której mowa w art. 6 ust. 1 lit. b).”;

(4)dodaje się art. 8a w brzmieniu:

„Artykuł 8a

Korzystanie ze zautomatyzowanych systemów kontroli granicznej w przypadku obywateli UE/EOG/Szwajcarii lub obywateli państw trzecich posiadających kartę pobytu

1. Następującym kategoriom osób można zezwolić na korzystanie ze zautomatyzowanego systemu kontroli granicznej, jeżeli zostają spełnione przesłanki, o których mowa w ust. 2. Są to:

a)obywatele Unii w rozumieniu art. 20 ust. 1 Traktatu;

b)obywatele państw trzecich, którzy na mocy porozumień między Unią i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a tymi państwami trzecimi, z drugiej strony, korzystają z prawa do swobodnego przemieszczania się tożsamego z prawem przysługującym obywatelom Unii Europejskiej;

c)obywatele państw trzecich, którzy są członkami rodziny obywatela Unii, do których ma zastosowanie dyrektywa 2004/38/WE, i którzy posiadają kartę pobytu zgodnie z dyrektywą;

d)obywatele państw trzecich, którzy są członkami rodziny obywatela państwa trzeciego korzystającego z prawa do swobodnego przemieszczania się na podstawie prawa unijnego, i którzy posiadają kartę pobytu, o której mowa w dyrektywie 2004/38/WE.

2. Aby uzyskać zezwolenie na korzystanie ze zautomatyzowanych systemów kontroli granicznej, należy spełnić następujące przesłanki łączne:

a)dokument podróży okazywany przy przekraczaniu granicy zawiera elektroniczny nośnik informacji (chip), przy czym autentyczność przechowywanych na chipie danych potwierdza się, używając kompletnego łańcucha ważnych certyfikatów;

b)dokument podróży okazywany przy przekraczaniu granicy zawiera wizerunek twarzy zapisany na chipie, który może być technicznie dostępny z poziomu zautomatyzowanego systemu w celu zweryfikowania tożsamości posiadacza dokumentu podróży przez porównanie wizerunku twarzy zapisanego na chipie z pobranym wizerunkiem twarzy tej osoby;

c)ponadto obywatele państwa trzeciego korzystający z prawa do swobodnego przemieszczania się na podstawie prawa unijnego posiadający ważną kartę pobytu spełniają następujące warunki:

(i) karta pobytu przedstawiona na potrzeby przekroczenia granicy zawiera elektroniczny nośnik informacji (chip), przy czym autentyczność przechowywanych na chipie danych została potwierdzona z wykorzystaniem kompletnego łańcucha ważnych certyfikatów;

(ii) karta pobytu okazywana przy przekraczaniu granicy zawiera wizerunek twarzy zapisany na chipie, który może być technicznie dostępny z poziomu zautomatyzowanego systemu w celu zweryfikowania tożsamości posiadacza dokumentu pobytowego lub karty pobytu przez porównanie wizerunku twarzy zapisanego na chipie z pobranym wizerunkiem twarzy tej osoby.

3. W przypadku gdy warunki wymienione w niniejszym artykule w ust. 2 są spełnione, odprawa graniczna przy wjeździe i wyjeździe, o której mowa w art. 8 ust. 2, i samo przekroczenie granicy może się odbyć przy użyciu systemu zautomatyzowanej kontroli granicznej. W przypadku gdy odprawa graniczna odbywa się za pomocą środków systemu zautomatyzowanej kontroli granicznej, powinna ona systematycznie obejmować, przy wjeździe i wyjeździe, weryfikację, czy dana osoba nie stanowi rzeczywistego, obecnego i dostatecznie poważnego zagrożenia dla bezpieczeństwa wewnętrznego, polityki publicznej, stosunków międzynarodowych państw członkowskich lub dla zdrowia publicznego, w tym przez sprawdzenie odpowiednich unijnych i krajowych baz danych, w szczególności systemu informacyjnym Schengen[ 24 ].

4. Przy wjeździe i wyjeździe wyniki odprawy granicznej przeprowadzonej za pomocą systemu samoobsługi udostępnia się funkcjonariuszowi straży granicznej. Następnie funkcjonariusz po uwzględnieniu wyników odprawy granicznej zezwala na wjazd lub wyjazd albo kieruje daną osobę do funkcjonariusza straży granicznej, który przeprowadza dalszą kontrolę.

5. Daną osobę kieruje się do funkcjonariusza straży granicznej w następujących sytuacjach:

a)jeżeli jedna z przesłanek wymienionych w art. 2 nie została spełniona;

b)w przypadku gdy wyniki kontroli przy wjeździe i wyjeździe, o których mowa w art. 8 ust. 2, podają w wątpliwość tożsamość osoby, bądź wskazują na to, że dana osoba stanowi rzeczywiste, obecne i dostatecznie poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa wewnętrznego, polityki publicznej, stosunków międzynarodowych państw członkowskich lub zdrowia publicznego;

c)w razie wątpliwości.

6. Bez uszczerbku dla ust. 4, funkcjonariusz straży granicznej nadzorujący przekroczenie granicy może zadecydować o skierowaniu osób korzystających z systemu zautomatyzowanej kontroli granicznej do funkcjonariusza straży granicznej na podstawie innych przesłanek.

7. Zautomatyzowane systemy kontroli granicznej funkcjonują pod nadzorem funkcjonariusza straży granicznej, któremu powierza się zadanie obserwowania użytkowników i wykrywania niewłaściwego, nieuczciwego i nadmiernego korzystania z systemu.”;

(5)dodaje się art. 8b w brzmieniu:

„Artykuł 8b

Korzystanie ze zautomatyzowanych systemów kontroli granicznej w przypadku obywateli państw trzecich posiadających dokument pobytowy

1. Istnieje możliwość, aby obywatele państw trzecich posiadający dokument pobytowy mogli korzystać ze zautomatyzowanego systemu kontroli granicznej, gdy następujące przesłanki łączne są spełnione:

a)dokument podróży okazywany przy przekraczaniu granicy zawiera elektroniczny nośnik informacji (chip), przy czym autentyczność przechowywanych na chipie danych potwierdza się, używając kompletnego łańcucha ważnych certyfikatów;

b)dokument podróży okazywany przy przekraczaniu granicy zawiera wizerunek twarzy zapisany na chipie, który może być technicznie dostępny z poziomu zautomatyzowanego systemu w celu zweryfikowania tożsamości posiadacza dokumentu podróży przez porównanie wizerunku twarzy zapisanego na chipie z pobranym wizerunkiem twarzy tej osoby;

c)dokument pobytowy okazywany przy przekraczaniu granicy zawiera elektroniczny nośnik informacji (chip), przy czym autentyczność przechowywanych na chipie danych potwierdza się przy użyciu kompletnego łańcucha ważnych certyfikatów;

d)dokument pobytowy okazywany przy przekraczaniu granicy zawiera wizerunek twarzy zapisany na chipie, który może być technicznie dostępny z poziomu zautomatyzowanego systemu w celu zweryfikowania tożsamości posiadacza dokumentu pobytowego przez porównanie wizerunku twarzy zapisanego na chipie z pobranym wizerunkiem twarzy tej osoby.

2. W przypadku gdy przesłanki wymienione w ust. 1 są spełnione mająca zastosowanie odprawa graniczna przy wjeździe i wyjeździe i samo przekroczenie granicy mogą się odbyć przy użyciu zautomatyzowanego systemu kontroli granicznej. W szczególności:

a)przy wjeździe, obywatele państw trzecich posiadający dokument pobytowy podlegają odprawie granicznej, o której mowa w art. 8 ust. 2 i art. 8 ust. 3 lit. a) ppkt (i), (ii), (iv) i (vi);

b)przy wyjeździe, obywatele państw trzecich posiadający dokument pobytowy podlegają odprawie granicznej, o której mowa 8 ust. 2 oraz art. 8 ust. 3 lit. g) ppkt (i), (ii) i (iii).

3. Przy wjeździe i wyjeździe wyniki odprawy granicznej przeprowadzonej za pomocą systemu samoobsługi udostępnia się funkcjonariuszowi straży granicznej. Następnie funkcjonariusz po uwzględnieniu wyników odprawy granicznej zezwala na wjazd lub wyjazd albo kieruje daną osobę do funkcjonariusza straży granicznej.

4. Daną osobę kieruje się do funkcjonariusza straży granicznej w następujących sytuacjach:

a)gdy jedna lub kilka przesłanek, o których mowa w ust. 1, nie zostaje spełnionych;

b)w przypadku gdy wyniki kontroli przy wjeździe lub wyjeździe, o których mowa w ust. 2, podają w wątpliwość tożsamość osoby lub wskazują na to, że dana osoba stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa wewnętrznego, polityki publicznej, stosunków międzynarodowych któregokolwiek z państw członkowskich lub dla zdrowia publicznego;

c)w przypadku gdy kontrola przy wjeździe i wyjeździe, o której mowa w ust. 2, wskazuje na to, że co najmniej jeden z warunków wjazdu lub wyjazdu nie został spełniony;

d)w razie wątpliwości.

5. Bez uszczerbku dla ust. 4, funkcjonariusz straży granicznej nadzorujący przekroczenie granicy może zadecydować o skierowaniu osób korzystających z systemu zautomatyzowanej kontroli granicznej do funkcjonariusza straży granicznej na podstawie innych przesłanek.

6. Zautomatyzowane systemy kontroli granicznej funkcjonują pod nadzorem funkcjonariusza straży granicznej, któremu powierza się zadanie obserwowania użytkowników i wykrywania niewłaściwego, nieuczciwego i nadmiernego korzystania z systemu.”;

(6)dodaje się art. 8c w brzmieniu:

„Artykuł 8c

Korzystanie z systemów samoobsługi na potrzeby wstępnego wprowadzenia danych do EES

1. Osoby, których przekroczenie granicy podlega rejestracji w EES zgodnie z art. 6a, mogą korzystać z systemu samoobsługi na potrzeby wstępnego wprowadzenia danych do ich rejestru indywidualnego w EES pod warunkiem spełnienia poniższych przesłanek łącznych:

a)dokument podróży okazywany przy przekraczaniu granicy zawiera elektroniczny nośnik informacji (chip), przy czym autentyczność przechowywanych na chipie danych potwierdza się, używając kompletnego łańcucha ważnych certyfikatów;

b)dokument podróży okazywany przy przekraczaniu granicy zawiera wizerunek twarzy zapisany na chipie, który może być technicznie dostępny z poziomu zautomatyzowanego systemu w celu zweryfikowania tożsamości posiadacza dokumentu podróży przez porównanie wizerunku twarzy zapisanego na chipie z pobranym wizerunkiem twarzy tej osoby.

2. Zgodnie z ust. 1 system samoobsługi weryfikuje, czy istnieje wcześniejszy wpis na temat tej osoby w EES, oraz tożsamość obywatela państwa trzeciego zgodnie z art. 21 ust. 2 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)].

3. Zgodnie z art. 21 ust. 4 [rozporządzenia w sprawie utworzenia systemu wjazdu/wyjazdu (EES)] system samoobsługi dokonuje identyfikacji zgodnie z art. 25 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)] w następujących sytuacjach:

a)weryfikacja, o której mowa w ust. 2, wskazuje, że dane dotyczące obywatela państwa trzeciego nie zostały wpisane do EES;

b)weryfikacja obywatela państw trzeciego nie powiodła się;

c)istnieją wątpliwości co do tożsamości obywatela państwa trzeciego.

Ponadto zgodnie z art. 21 ust. 4 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)] w przypadku identyfikacji w EES stosuje się następujące przepisy:

a)w przypadku obywateli państw trzecich, którzy podlegają obowiązkowi wizowemu w celu przekroczenia zewnętrznych granic, jeżeli wyszukiwanie w VIS przy wykorzystaniu danych, o których mowa w art. 18 ust. 1 rozporządzenia (WE) 767/2008, wskazuje, że dane takiej osoby figurują w VIS, dokonuje się weryfikacji odcisków palców w VIS zgodnie z art. 18 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 767/2008; w przypadku gdy weryfikacja osoby zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu nie powiedzie się, organy straży granicznej zapoznają się z danymi w VIS na potrzeby identyfikacji zgodnie z art. 20 rozporządzenia (WE) nr 767/2008;

b)w przypadku obywateli państw trzecich, którzy nie podlegają obowiązkowi wizowemu w celu przekroczenia zewnętrznych granic i nie figurują w EES po przeprowadzeniu identyfikacji zgodnie z art. 25 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)], sprawdza się informacje w VIS zgodnie z art. 19a rozporządzenia (WE) nr 767/2008.

4. W razie gdy dane dotyczące osoby nie są wpisane do EES zgodnie z ust. 2 i 3 zastosowanie mają następujące przepisy:

a)obywatele państw trzecich, którzy podlegają obowiązkowi wizowemu w celu przekroczenia granic zewnętrznych, wprowadzają wstępnie do EES za pomocą systemu samoobsługi dane, o których mowa w art. 14 ust. 1 [rozporządzenia ustanawiającego systemu wjazdu/wyjazdu (EES)], a obywatele państw trzecich, którzy nie podlegają obowiązkowi wizowemu w celu przekroczenia granic zewnętrznych, wprowadzają wstępnie do EES za pomocą systemu samoobsługi dane, o których mowa w art. 15 ust. 1 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)];

b)następnie daną osobę kieruje się do funkcjonariusza straży granicznej, który:

a)w przypadku gdy nie wszystkie wymagane dane mogą być pobrane w punkcie samoobsługi, wstępnie wprowadza określone dane,

b)sprawdza:

a) czy dokument podróży wykorzystany w systemie samoobsługi odpowiada dokumentowi przedstawionemu przez tę osobę funkcjonariuszowi straży granicznej;

b) czy twarz danej osoby odpowiada wizerunkowi twarzy pobranemu za pomocą systemu samoobsługi;

c) oraz, w stosunku do osoby, która nie posiada wizy wymaganej na podstawie rozporządzenia (WE) nr 539/2001, czy pobrane odciski palców tej osoby odpowiadają tym pobranym za pomocą systemu samoobsługi;

c)w przypadku gdy decyzja zezwalająca na wjazd lub odmawiająca wjazdu została wydana, potwierdza dane z rejestru indywidualnego w EES i wprowadza dane przewidziane na podstawie art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1 i art. 16 ust. 3 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)].

5. W przypadku gdy z operacji, o których mowa w ust. 2, 3 i 4, wynika, że dane dotyczące osoby zostały wpisane do EES, system samoobsługi sprawdza, czy należy zaktualizować co najmniej jedną z informacji, o których mowa w art. 14 ust. 1 lub art. 15 ust. 1 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)]. Ponadto, jeżeli okazuje się, że dane dotyczące osoby są wpisane do EES, ale obywatel państwa trzeciego zamierza przekroczyć po raz pierwszy od utworzenia rejestru indywidualnego granice zewnętrzne państwa członkowskiego podlegającego stosowaniu rozporządzenia (WE) nr 767/2008, sprawdza się w VIS informacje, o których mowa w art. 21 ust. 5 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)].

6. Jeśli zgodnie z ust. 5 stwierdza się, że w EES figuruje wcześniejszy rejestr indywidualny danej osoby, ale należy go uaktualnić, zastosowanie mają następujące przepisy:

a)dana osoba powinna wstępnie wprowadzić do EES zaktualizowane dane za pomocą systemu samoobsługi;

b)daną osobę kieruje się do funkcjonariusza straży granicznej. Następnie funkcjonariusz weryfikuje prawidłowość aktualizacji, która została dokonana za pomocą systemu samoobsługi oraz, kiedy została wydana decyzja o zezwoleniu na wjazd lub o odmowie wjazdu, aktualizuje rejestr indywidualny zgodnie z art. 13 ust. 2 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)].

7. Systemy samoobsługi funkcjonują pod nadzorem funkcjonariusza straży granicznej, któremu powierza się wykrywanie niewłaściwego, nieuczciwego i nadmiernego korzystania z systemu.”;

(7)dodaje się art. 8d w brzmieniu:

„Artykuł 8d

Korzystanie z systemów samoobsługi lub bramek elektronicznych na potrzeby przekroczenia granicy przez obywateli państw trzecich, których przekroczenie granicy podlega rejestracji w EES

1. Osobom, których przekroczenie granicy podlega rejestracji w EES zgodnie z art. 6a, można zezwolić na korzystanie z systemu samoobsługi na potrzeby przeprowadzenia odprawy granicznej, jeżeli następujące przesłanki łączne są spełnione:

a)dokument podróży okazywany przy przekraczaniu granicy zawiera elektroniczny nośnik informacji (chip), przy czym autentyczność przechowywanych na chipie danych potwierdza się, używając kompletnego łańcucha ważnych certyfikatów;

b)dokument podróży okazywany przy przekraczaniu granicy zawiera wizerunek twarzy zapisany na chipie, który może być technicznie dostępny z poziomu zautomatyzowanego systemu w celu zweryfikowania tożsamości posiadacza dokumentu podróży przez porównanie wizerunku twarzy zapisanego na chipie z pobranym wizerunkiem twarzy tej osoby;

c)na temat danej osoby dokonano już wpisu lub wstępnego wpisu do EES.

2. W przypadku gdy przesłanki wymienione w ust. 1 są spełnione, kontrola przy wjeździe i wyjeździe przewidziana w art. 8 ust. 2 oraz art. 8 ust. 3 lit. a) i b) lub art. 8 ust. 2 i art. 8 ust. 3 lit. g) i h) może się odbywać przy użyciu systemu samoobsługi. W przypadku dokonywania odprawy granicznej za pomocą zautomatyzowanego systemu kontroli granicznej odprawa graniczna przy wyjeździe obejmuje kontrolę, o której mowa w art. 8 ust. 3 lit. h).

3. Przy wjeździe i wyjeździe wyniki odprawy granicznej przeprowadzonej za pomocą systemu samoobsługi udostępnia się funkcjonariuszowi straży granicznej. Następnie funkcjonariusz po uwzględnieniu wyników odprawy granicznej zezwala na wjazd lub wyjazd albo kieruje daną osobę do funkcjonariusza straży granicznej.

4. Daną osobę kieruje się do funkcjonariusza straży granicznej w następujących sytuacjach:

a)gdy jedna lub kilka przesłanek, o których mowa w ust. 1, nie zostaje spełnionych;

b)w przypadku gdy kontrola przy wjeździe lub wyjeździe przewidziana w ust. 2 wykaże, że co najmniej jeden z warunków wjazdu lub wyjazdu nie został spełniony;

c)w przypadku gdy wyniki kontroli przy wjeździe i wyjeździe, o których mowa w ust. 2, podają w wątpliwość tożsamość osoby, lub wskazują na to, że dana osoba stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa wewnętrznego, polityki publicznej, stosunków międzynarodowych któregokolwiek z państw członkowskich oraz dla zdrowia publicznego;

d)w razie wątpliwości;

e)gdy nie ma bramek elektronicznych.

5. Oprócz sytuacji, o których mowa w ust. 4, funkcjonariusz straży granicznej nadzorujący przekroczenie granicy może zadecydować o skierowaniu osób korzystających z systemu samoobsługi do funkcjonariusza straży granicznej na podstawie innych przesłanek.

6. Osobom, których przekroczenie granicy podlega rejestracji w EES zgodnie z art. 6a ust. 1 i które skorzystały z systemu samoobsługi w celu dokonania odprawy granicznej, można zezwolić na korzystanie z bramek elektronicznych. W przypadku korzystania z bramki elektronicznej, w momencie przekroczenia granicy z jej użyciem dokonuje się odpowiadającego temu wpisu dotyczącego wjazdu/wyjazdu oraz powiązania tego wpisu z określonym rejestrem indywidualnym zgodnie z art. 13 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)]. W przypadku gdy bramka elektroniczna nie jest powiązana z systemem samoobsługi weryfikacja tożsamości użytkownika odbywa się na stanowisku bramki elektronicznej w celu weryfikacji, czy osoba korzystająca z bramki elektronicznej odpowiada osobie, która skorzystała z systemu samoobsługi. Weryfikacji dokonuje się przy użyciu co najmniej jednego identyfikatora biometrycznego.

7. W przypadku gdy przesłanki, o których mowa w art. 8d ust. 1 lit. a) lub b), nie są spełnione, część odprawy granicznej przy wjeździe i wyjeździe zgodnie z art. 8 ust. 3 lit. a) i b), jak również z art. 8 ust. 3 lit. g) i h), może być przeprowadzona za pomocą systemu samoobsługi. W przypadku gdy uprawnieni funkcjonariusze straży granicznej mogą pod kątem technicznym pobrać wyniki odprawy granicznej przeprowadzonej za pomocą systemu samoobsługi, i wyniki te wykazują, że odpowiedzi uzyskane w następstwie odprawy są pozytywne, funkcjonariusze straży granicznej mogą przeprowadzić jedynie te weryfikacje, zgodnie z art. 8 ust. 3 lit. a) i b), jak również z art. 8 ust. 3 lit. g) i h), których nie można przeprowadzić za pomocą systemu samoobsługi. Ponadto funkcjonariusze straży granicznej weryfikują, czy dokument podróży wykorzystany w systemie samoobsługi odpowiada dokumentowi przedstawionemu przez tę osobę funkcjonariuszowi straży granicznej.

8. Systemy samoobsługi i bramki elektroniczne funkcjonują pod nadzorem funkcjonariusza straży granicznej, któremu powierza się zadanie wykrywania niewłaściwego, nieuczciwego i nadmiernego korzystania z tego systemu albo bramki elektronicznej, bądź w obu przypadkach.”;

(8)dodaje się art. 8e w brzmieniu:

„Artykuł 8e

Krajowe programy ułatwień

1. Każde państwo członkowskie może utworzyć dobrowolny program, aby umożliwić obywatelom państw trzecich określonych w art. 2 ust. 6 lub obywatelom określonego państwa trzeciego, którzy nie korzystają z prawa do swobodnego przemieszczenia się, korzystanie z ułatwień zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu w momencie przekraczania granicy zewnętrznej państwa członkowskiego.

2. W drodze odstępstwa od art. 8 ust. 3 lit. a), w przypadku obywateli państw trzecich, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, którym udzielono dostępu do tego programu, szczegółowa kontrola przy wjeździe nie może obejmować sprawdzenia elementów, o których mowa w art. 8 ust. 3 lit. a) ppkt (iv) i (v) w momencie przekraczania granicy zewnętrznej tego państwa członkowskiego, jeżeli zostały spełnione następujące przesłanki:

a)państwo członkowskie przeprowadza wstępną weryfikację obywateli państw trzecich ubiegających się o objęcie ich programem;

b)wstępna weryfikacja, o której mowa w lit. a), zostaje przeprowadzona przez organy wizowe bądź organy graniczne w rozumieniu art. 4 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 767/2008 bądź przez organy wyznaczone, zgodnie z prawem krajowym, do przeprowadzania kontroli osób na zewnętrznych przejściach granicznych zgodnie z rozporządzeniem;

c)organy, o których mowa w lit. b), przyznają dostęp do programu jedynie wówczas, gdy zostały spełnione następujące minimalne warunki:

(i) wnioskodawca spełnia warunki wjazdu określone w art. 6 ust. 1 niniejszego rozporządzenia;

(ii) przedstawiony przez wnioskodawcę dokument podróży, wiza lub dokument pobytowy, bądź przedstawione dokumenty, są ważne i niesfałszowane, podrobione lub przerobione;

(iii) wnioskodawca dowodzi potrzeby lub uzasadnia zamiar częstego lub regularnego podróżowania;

(iv) wnioskodawca dowodzi, że jest uczciwy i wiarygodny, w szczególności, w stosownych przypadkach, że korzystał z wcześniejszych wiz o ograniczonej ważności terytorialnej zgodnie z prawem, wskazuje, jaka jest jego sytuacja ekonomiczna w państwie pochodzenia i dowodzi rzeczywistego zamiaru opuszczenia terytorium państwa członkowskiego w należytym terminie. Zgodnie z art. 23 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)] organy, o których mowa w ust. b) niniejszego artykułu, mają dostęp do EES w celu weryfikacji, czy wnioskodawca nie przekroczył maksymalnego czasu dozwolonego pobytu na terytorium państw członkowskich;

(v) wnioskodawca uzasadnia cel i warunki planowanych pobytów;

(vi) wnioskodawca posiada wystarczające środki utrzymania zarówno na okres planowanych pobytów i na powrót do państwa pochodzenia lub pobytu, bądź wnioskodawca jest w stanie zgromadzić takie środki zgodnie z prawem;

(vii) wnioskodawcy nie dotyczy wpis umieszczony w systemie informacyjnym Schengen (SIS);

(viii) wnioskodawca nie jest uważany za osobę stanowiącą zagrożenie dla porządku publicznego, bezpieczeństwa wewnętrznego, zdrowia publicznego lub stosunków międzynarodowych któregokolwiek z państw członkowskich, a w szczególności, gdy w krajowych bazach danych państw członkowskich nie umieszczono wpisu do celów odmowy wjazdu na tej samej podstawie;

d)dostępu do programu udziela się maksymalnie na jeden rok;

e) państwa członkowskie oceniają ponownie każdego roku sytuację każdego obywatela państwa trzeciego, któremu przyznano dostęp do programu, aby dopilnować, na podstawie zaktualizowanych informacji, że wnioskodawca nadal spełnia warunki określone w art. 8e ust. 2 lit. c);

f)szczegółowa kontrola przy wjeździe i wyjeździe zgodnie z art. 8 ust. 3 lit. a) i 8 ust. 3 lit. b) obejmuje również weryfikację tożsamości obywatela państwa trzeciego korzystającego z programu oraz tego, czy obywatel państwa trzeciego ma ważny dostęp do programu;

g)organy, o których mowa w lit. b), unieważniają natychmiast dostęp obywatela państwa trzeciego do programu:

(i) jeżeli staje się oczywiste, że warunki przyznania dostępu do programu nie zostały spełnione;

(ii) jeżeli staje się oczywiste, że warunki przyznania dostępu do programu przestały być spełniane.

W toku weryfikacji, czy wnioskodawca spełnia warunki wjazdu określone w lit. a), b) i c), szczególną uwagę należy zwrócić na ocenę, czy wnioskodawca stanowi zagrożenie pod względem nielegalnej imigracji lub zagrożenie dla bezpieczeństwa państw członkowskich oraz czy zamierza opuścić terytorium państw członkowskich w czasie dozwolonego pobytu.

Na potrzeby oceny środków utrzymania na planowane pobyty uwzględnia się ich długość i cel planowanych pobytów oraz ich relację do średnich cen przystępnego zakwaterowania i wyżywienia w odnośnym(-ych) państwie(-ach) członkowskim(-ich) przyjętych na podstawie kwot referencyjnych ustalonych przez państwa członkowskie w myśl art. 39 ust. 1 lit. c). Dowód na posiadanie wystarczających środków utrzymania mogą stanowić również oświadczenia dotyczące pokrywania kosztów pobytu przez inną osobę albo zakwaterowania prywatnego, bądź oba te dokumenty.

Podstawowe znaczenie przy rozpatrywaniu wniosku ma to, czy przedstawione dokumenty są autentyczne i wiarygodne oraz czy oświadczenia złożone przez wnioskodawcę są prawdziwe i wiarygodne. Jeżeli państwo członkowskie, które jest odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku, ma jakiekolwiek wątpliwości dotyczące wnioskodawcy, przedstawionych przez wnioskodawcę oświadczeń lub dokumentów uzupełniających, może zwrócić się do innych państw członkowskich przed wydaniem jakiejkolwiek decyzji dotyczącej wniosku.

4. Co najmniej dwa państwa członkowskie po utworzeniu własnych programów krajowych zgodnie z niniejszym artykułem mogą zawrzeć między sobą porozumienie na potrzeby zapewnienia możliwości korzystania przez osoby objęte ich programami krajowymi z ułatwień uznawanych przez inne programy krajowe. Komisji przekazuje się kopię porozumienia w terminie jednego miesiąca od zawarcia porozumienia.

5. Przed upływem trzeciego roku stosowania niniejszego artykułu Komisja przekazuje Parlamentowi Europejskiemu i Radzie ocenę ich wdrożenia. Na podstawie tej oceny Parlament Europejski lub Rada mogą wezwać Komisję do przestawienia wniosku w sprawie utworzenia programu unijnego dla często podróżujących osób będących obywatelami państw trzecich, którzy przeszli wstępną weryfikację.”;

(9)w art. 9 wprowadza się następujące zmiany:

a)    ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3. Nawet w przypadku uproszczenia kontroli funkcjonariusze straży granicznej wprowadzają dane do EES zgodnie z art. 6a. Jeżeli dane nie mogą być wprowadzone za pomocą środków elektronicznych, należy wprowadzić je ręcznie.”;

b)    dodaje się ust. 3a w następującym brzmieniu:

„3a    W razie braku możliwości technicznej wprowadzenia danych do centralnego systemu EES bądź w razie awarii systemu centralnego EES zastosowanie mają następujące przepisy:

(i) w drodze odstępstwa od art. 6a niniejszego rozporządzenia dane, o których mowa w art. 14, 15, 16, 17 i 18 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)], przechowuje się tymczasowo w jednolitym interfejsie krajowym określonym w art. 6 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)]. Jeżeli nie jest to możliwe, dane przechowuje się tymczasowo lokalnie. W obydwu sytuacjach dane wprowadza się do centralnego systemu EES, jak tylko zostanie przywrócona techniczna możliwość lub usunięta awaria systemu. Państwa członkowskie podejmują odpowiednie środki i udostępniają wymaganą infrastrukturę, wyposażenie i zasoby w celu zapewnienia, by tymczasowe lokalne przechowywanie danych mogło się odbywać w każdym czasie i dla każdego przejścia granicznego;

(ii) w drodze odstępstwa od art. 8 ust. 3 lit. a) ppkt (iii) i art. 8 ust. 3 lit. g) ppkt (iv) w przypadku obywateli państw trzecich mających wizę [bądź wizę objazdową], o której mowa w art. 6 ust. 1 lit. b) – gdy jest to technicznie możliwe – weryfikacja tożsamości posiadacza wizy odbywa się przez sprawdzenie informacji bezpośrednio w VIS zgodnie z art. 18 rozporządzenia (WE) nr 767/2008.”;

(10)w art. 10 dodaje ust. 3a w brzmieniu:

„3a Jeżeli państwa członkowskie podejmą decyzje o korzystaniu ze zautomatyzowanych systemów kontroli granicznej, bramek elektronicznych lub systemów samoobsługi, stosują znaki określone w części D załącznika III w celu oznaczenia odpowiednich pasów ruchu.”;

(11)art. 11 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 11

Stemplowanie dokumentów podróży

1. W przypadkach wyraźnie przewidzianych w przepisach krajowych państwo członkowskie może umieszczać przy wjeździe i wyjeździe stempel w dokumencie podróży obywateli państw trzecich mających dokument pobytowy wydany przez to państwo.

2. Praktyczne ustalenia dotyczące stemplowania określono w załączniku IV.”;

(12)art. 12 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 12

Domniemanie dotyczące spełniania warunków dotyczących czasu trwania pobytu

1. Bez uszczerbku dla art. 12a, jeżeli obywatel państwa trzeciego przebywający na terytorium państwa członkowskiego nie figuruje w EES lub wpis dotyczący wjazdu lub wyjazdu tego obywatela nie zawiera daty wyjazdu po terminie upływu okresu dozwolonego pobytu, właściwe organy mogą przypuszczać, że obywatel ten nie spełnia warunków związanych z okresem pobytu na terytorium państw członkowskich lub przestał spełniać te warunki.

2. Domniemanie to nie ma zastosowania do obywatela państwa trzeciego, który może przedstawić, za pomocą wszelkich środków, wiarygodne dowody, że korzysta z prawa do swobodnego przemieszczania się na podstawie prawa Unii lub że posiada dokument pobytowy lub wizę długoterminową. W stosownych przypadkach zastosowanie ma art. 32 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)].

3. Domniemanie, o którym mowa w ust. 1, może zostać obalone w przypadku przedstawienia przez daną osobę, za pomocą wszelkich środków, wiarygodnych dowodów, takich jak bilety podróżne lub dowody jej obecności poza terytorium państw członkowskich bądź daty wygaśnięcia poprzedniego dokumentu pobytowego lub wizy długoterminowej, że spełnia ona warunki dotyczące czasu trwania pobytu krótkoterminowego.

W takich sytuacjach właściwe organy stosują procedury określone w art. 18 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)].

4. Jeżeli domniemanie, o którym mowa w ust. 1, nie zostanie obalone, obywatel państwa trzeciego może zostać wydalony przez właściwe organy z terytorium danych państw członkowskich.

Obywatel państwa trzeciego, który dowiedzie, że przysługuje mu prawo do swobodnego przemieszania się na podstawie prawa Unii może zostać wydalony z terytorium danego państwa członkowskiego jedynie przez właściwe organy graniczne i organy imigracyjne zgodnie z dyrektywą 2004/38/WE.";

(13)dodaje się art. 12 a w brzmieniu:

„Artykuł 12 a
Okres przejściowy i środki przejściowe

1. W okresie sześciu miesięcy po uruchomieniu EES, na potrzeby zweryfikowania przy wjeździe, czy dana osoba nie przekroczyła maksymalnej liczby wjazdów, na które zezwala wiza jednokrotnego lub podwójnego wjazdu, i weryfikacji przy wjeździe i wyjeździe, czy osoba wjeżdżająca na pobyt krótkoterminowy nie przekroczyła maksymalnego okresu dozwolonego pobytu, właściwe organy graniczne uwzględniają pobyty na terytorium państw członkowskich w okresie 180 dni przed wjazdem lub wyjazdem przez sprawdzenie stempli w dokumencie podróży, poza danymi dotyczącymi wjazdu i wyjazdu wpisanymi do EES.

2. W przypadku gdy dana osoba wjechała na terytorium państw członkowskich i nie wyjechała przed uruchomieniem EES tworzy się rejestr indywidualny w EES, przy czym datę wjazdu wprowadza się do wpisu dotyczącego wjazdu/wyjazdu zgodnie z art. 14 ust. 2 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)] w chwili wyjazdu tej osoby. Zasada ta nie ogranicza się do sześciomiesięcznego okresu po uruchomieniu EES wskazanego w ust. 1. W razie rozbieżności między datą na stemplu wjazdu i datą wpisaną do EES, rozstrzygająca jest data widniejąca na stemplu.”;

(14)w art. 14 wprowadza się następujące zmiany:

a)w ust. 2 dodaje się następujący akapit trzeci w brzmieniu:

„Dane dotyczące obywateli państw trzecich, którym odmówiono wjazdu na pobyt krótkoterminowy [bądź na podstawie wizy objazdowej], są rejestrowane w EES zgodnie z art. 6a ust. 2 niniejszego rozporządzenia i art. 16 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)].”;

b)w ust. 3 akapit trzeci otrzymuje brzmienie:

„Bez uszczerbku dla odszkodowania przyznanego zgodnie z prawem krajowym, obywatelowi państwa trzeciego przysługuje sprostowanie przez państwo członkowskie, które odmówiło wjazdu, danych wprowadzonych do EES lub anulowanego stempla wjazdu, bądź obydwu, i wszelkich innych anulowanych lub dodanych danych, jeżeli w wyniku postępowania odwoławczego stwierdzono, że decyzja o odmowie wjazdu była nieuzasadniona.”;

(15)w załącznikach II, IV i V wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem do niniejszego rozporządzenia.

(16)skreśla się załącznik VIII.

Artykuł 2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu.

Stosuje się od daty, w której ma nastąpić uruchomienie EES, ustalonej przez Komisję zgodnie z art. 60 [rozporządzenia nr XXX Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu w celu rejestrowania danych dotyczących wjazdu i wyjazdu obywateli państw trzecich i danych dotyczących odmowy wjazdu w odniesieniu do obywateli państw trzecich przekraczających granice zewnętrzne państw członkowskich Unii Europejskiej oraz określającego warunki dostępu do systemu wjazdu/wyjazdu na potrzeby ścigania].

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich zgodnie z Traktatami.

Sporządzono w Brukseli dnia r.

(1) Rozporządzenie (UE) nr 2016/399 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) (tekst jednolity), Dz.U. L 77 z 23.3.2016, s. 1.

(2) Odpowiednio COM(2013) 95 FINAL, COM(2013) 97 FINAL i COM(2013) 96 FINAL.

(3) COM(2013) 96 FINAL

(4)

   W przypadku gdy wiza objazdowa zostanie wprowadzona na podstawie przedłożonego przez Komisję wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego wizę objazdową i zmieniającego Konwencję wykonawczą do układu z Schengen oraz rozporządzenia (WE) nr 562/2006 i (WE) nr 767/2008 [COM (2014) 163 final].

(5)

(6) W przypadku ograniczenia zakresu art. 8 ust. 2 do osób korzystających z prawa do swobodnego przemieszczania się na mocy prawa Unii, co zostało zaproponowane we wniosku COM(2015) 670 final, weryfikacja autentyczności powinna być wyraźnie przewidziana w art. 8 ust. 3 i mieć zastosowanie do obywateli państw trzecich.

(7) Podobny warunek przewidziano we wniosku (COM(2015)670/2), przy czym będzie on stanowić element obowiązkowej kontroli osób korzystających z prawa do swobodnego przemieszczania się. W zależności od ostatecznego brzmienia przyjętego tekstu zdanie to może stać się zbędne lub nieaktualne.

(8) Rozporządzenie (UE) nr 2016/399 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) (tekst jednolity), Dz.U. L 77 z 23.3.2016, s. 1.

(9) Dz.U. L …

(10) Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich (Dz.U. L 158 z 30.4.2004, s. 77).

(11) Decyzja Rady 2000/365/WE z dnia 29 maja 2000 r. dotycząca wniosku Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej o zastosowanie wobec niego niektórych przepisów dorobku Schengen (Dz.U. L 131 z 1.6.2000, s. 43).

(12) Decyzja Rady 2002/192/WE z dnia 28 lutego 2002 r. dotycząca wniosku Irlandii o zastosowanie wobec niej niektórych przepisów dorobku Schengen (Dz.U. L 64 z 7.3.2002, s. 20).

(13) Dz.U. L 176 z 10.7.1999, s. 36.

(14) Decyzja Rady 1999/437/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie niektórych warunków stosowania Układu zawartego przez Radę Unii Europejskiej i Republikę Islandii oraz Królestwo Norwegii dotyczącego włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen (Dz.U. L 176 z 10.7.1999, s. 31).

(15) Dz.U. L 53 z 27.2.2008, s. 52.

(16) Decyzja Rady 1999/437/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie niektórych warunków stosowania Układu zawartego przez Radę Unii Europejskiej i Republikę Islandii oraz Królestwo Norwegii dotyczącego włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen (Dz.U. L 176 z 10.7.1999, s. 31).

(17) Decyzja Rady 2008/146/WE z dnia 28 stycznia 2008 r. w sprawie zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia tego państwa we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen (Dz.U. L 53 z 27.2.2008, s. 1).

(18) Dz.U. L 160 z 18.6.2011, s. 21.

(19) Decyzja Rady 1999/437/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie niektórych warunków stosowania Układu zawartego przez Radę Unii Europejskiej i Republikę Islandii oraz Królestwo Norwegii dotyczącego włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen (Dz.U. L 176 z 10.7.1999, s. 31).

(20) Decyzja Rady 2011/350/UE z dnia 7 marca 2011 r. w sprawie zawarcia w imieniu Unii Europejskiej Protokołu między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską, Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Liechtensteinu w sprawie przystąpienia Księstwa Liechtensteinu do Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, odnoszącego się do zniesienia kontroli na granicach wewnętrznych i do przemieszczania się osób (Dz.U. L 160 z 18.6.2011, s. 19).

(21) Po przyjęciu wniosku Komisji COM/(2015)670/2 może zaistnieć konieczność wprowadzenia do tych ustępów dalszych zmian.

(22) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. w sprawie Wizowego Systemu Informacyjnego (VIS) oraz wymiany danych pomiędzy państwami członkowskimi na temat wiz krótkoterminowych (rozporządzenie w sprawie VIS) .

(23) Warunki te przewidziane są we wniosku (COM(2015)670/2) zmieniającym art. 7 kodeksu granicznego Schengen, przy czym będą one stanowić element obowiązkowej kontroli osób korzystających z prawa do swobodnego przemieszczania się. W zależności od ostatecznego brzmienia przyjętego tekstu, zdanie to może wymagać zmiany.

(24) Podobny warunek został przewidziany we wniosku (COM(2015)670/2) zmieniającym art. 7 kodeksu granicznego Schengen (po ujednoliceniu, obecny art. 8) i stanie się elementem obowiązkowej kontroli osób korzystających z prawa do swobodnego przemieszczania się. W zależności od ostatecznego brzmienia przyjętego tekstu zdanie to może stać się zbędne lub nieaktualne.

KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 6.4.2016

COM(2016) 196 final

ZAŁĄCZNIKI

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
zmieniające rozporządzenie (UE) 2016/399 w odniesieniu do stosowania systemu wjazdu/wyjazdu

{SWD(2016) 115 final}
{SWD(2016) 116 final}

ZAŁĄCZNIKI

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
zmieniające rozporządzenie (UE) 2016/399 w odniesieniu do stosowania systemu wjazdu/wyjazdu

ZAŁĄCZNIK

W załącznikach do rozporządzenia (UE) nr 2016/399 wprowadza się następujące zmiany:

1.Do załącznika III dodaje się część D:

„CZĘŚĆ D:

Część D1: Pasy ruchu ABC dla obywateli UE/EOG/CH

Gwiazdy nie są wymagane w przypadku Szwajcarii, Liechtensteinu, Norwegii i Islandii

Część D2: Pasy ruchu ABC dla obywateli państw trzecich

Gwiazdy nie są wymagane w przypadku Szwajcarii, Liechtensteinu, Norwegii i Islandii

Część D3: Pasy ruchu ABC dla wszystkich paszportów

Gwiazdy nie są wymagane w przypadku Szwajcarii, Liechtensteinu, Norwegii i Islandii"

2.W załączniku IV wprowadza się następujące zmiany:

a)pkt 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Jeżeli ustawodawstwo krajowe danego państwa członkowskiego wyraźnie tak stanowi, państwo członkowskie może zamieścić stempel wjazdowy lub wyjazdowy w dokumentach podróży tych obywateli państw trzecich, którzy posiadają dokument pobytowy wydany przez to państwo członkowskie zgodnie z art. 11. Ponadto w załączniku V część A określono, że jeżeli obywatelowi państwa trzeciego odmówiono prawa wjazdu na podstawie art. 14, organ straży granicznej zamieszcza w paszporcie stempel wjazdowy, unieważniony poprzez skreślenie nieusuwalnym czarnym atramentem oraz umieszczenie po stronie przeciwnej, również nieusuwalnym atramentem, litery (liter) odpowiadającej (odpowiadających) przyczynie (przyczynom) odmowy wjazdu; lista przyczyn znajduje się na standardowym formularzu odmowy wjazdu zamieszczonym w części B załącznika V.”;

b)dodaje się pkt 1a w brzmieniu:

„Specyfikacje stempli są określone w decyzji Komitetu Wykonawczego Schengen SCH/COM-EX (94) 16 rev i w SCH/Gem-Handb (93) 15 (POUFNE).”;

c)pkt 3 otrzymuje brzmienie:

„3. W przypadku odmowy wjazdu obywatela państwa trzeciego objętego obowiązkiem wizowym stempel zamieszcza się, co do zasady, na stronie przeciwnej do strony, na której zamieszczona jest wiza.

Jeżeli strony tej nie można wykorzystać, stempel zamieszcza się na stronie następnej. Nie zamieszcza się stempla na polu przeznaczonym do odczytu maszynowego.”.

3.W załączniku V część A wprowadza się następujące zmiany:

a)punkt 1 lit. b) otrzymuje brzmienie:

„b) w przypadku obywateli państw trzecich, którym odmówiono wjazdu na pobyt krótkoterminowy [lub na podstawie wizy objazdowej], na podstawie art. 6 a ust. 2 niniejszego rozporządzenia i art. 16 [rozporządzenia ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES)] do systemu EES wprowadza się dane dotyczące odmowy wjazdu. Ponadto organ straży granicznej  zamieszcza w paszporcie stempel wjazdowy, unieważniony poprzez skreślenie nieusuwalnym czarnym atramentem oraz umieszczenie po stronie przeciwnej, również nieusuwalnym atramentem, litery (liter) odpowiadającej (odpowiadających) przyczynie (przyczynom) odmowy wjazdu; lista przyczyn znajduje się na standardowym formularzu odmowy wjazdu zamieszczonym w części B niniejszego załącznika;”;

b)punkt 1 lit. d) otrzymuje brzmienie:

„d) w przypadku obywateli państw trzecich, których odmowa wjazdu nie jest rejestrowana w EES, organ straży granicznej zamieszcza w paszporcie stempel wjazdowy, unieważniony poprzez skreślenie nieusuwalnym czarnym atramentem oraz umieszczenie po stronie przeciwnej, również nieusuwalnym atramentem, litery(liter) odpowiadającej (odpowiadających) przyczynie (przyczynom) odmowy wjazdu; lista przyczyn znajduje się na standardowym formularzu odmowy wjazdu zamieszczonym w części B niniejszego załącznika. Ponadto, w przypadku tych kategorii osób, organ straży granicznej odnotowuje każdą odmowę wjazdu w rejestrze lub w wykazie, podając tożsamość i obywatelstwo danego obywatela państwa trzeciego, dane dotyczące dokumentu uprawniającego obywatela państwa trzeciego do przekroczenia granicy oraz powód i datę odmowy wjazdu;”;

c)dodaje się pkt. 1 lit. e) w brzmieniu:

„e) praktyczne ustalenia dotyczące stemplowania określono w załączniku IV.”.