(1)

W rozporządzeniu Rady (UE) nr 904/2010 (3) ustanowiono zasady dotyczące przechowywania i wymiany drogą elektroniczną określonych informacji w dziedzinie podatku od wartości dodanej (VAT), w celu wsparcia w dokonywaniu właściwego wymiaru VAT, kontrolowaniu prawidłowego stosowania VAT, w szczególności w odniesieniu do transakcji wewnątrzwspólnotowych, oraz w zwalczaniu oszustw w dziedzinie VAT. Nie przewidziano w nim jednak przepisów regulujących dostęp do tych informacji przez Prokuraturę Europejską ustanowioną rozporządzeniem Rady (UE) 2017/1939 (4) na potrzeby wykonywania jej zadań zgodnie z art. 4 tego rozporządzenia ani przepisów regulujących dostęp do tych informacji przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) ustanowiony decyzją Komisji 1999/352/WE, EWWiS, Euratom (5) na potrzeby wykonywania jego zadań zgodnie z art. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 (6).

(2)

Zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2017/1939 instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii oraz organy państw członkowskich właściwe na podstawie mającego zastosowanie prawa krajowego bez zbędnej zwłoki informują Prokuraturę Europejską o każdym czynie zabronionym, w tym transgranicznym oszustwie w dziedzinie VAT, w sprawie którego mogłaby ona wykonywać swoją właściwość zgodnie z art. 22 oraz art. 25 ust. 2 i 3 tego rozporządzenia. Transgraniczne oszustwa w dziedzinie VAT z definicji dotyczą kilku państw członkowskich, a przepływ informacji z poszczególnych państw członkowskich do Prokuratury Europejskiej może w niektórych przypadkach okazać się niewystarczający, aby zapewnić uzyskanie kompleksowej oceny sytuacji w zakresie transgranicznych oszustw w dziedzinie VAT na poziomie Unii w odpowiednim czasie. W związku z tym, aby Prokuratura Europejska była informowana o ryzyku oszustw w dziedzinie VAT na poziomie Unii w odpowiednim czasie i mogła wykonywać swoje zadania zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/1939, należy bardziej szczegółowo określić zasady, zgodnie z którymi państwa członkowskie, w ramach sieci państw członkowskich służącej sprawnej wymianie, przetwarzaniu i analizie ukierunkowanych informacji na temat oszustw transgranicznych oraz koordynacji wszelkich działań następczych (zwanej dalej „Eurofisc”), ustanowionej rozporządzeniem (UE) nr 904/2010, powinny przekazywać Prokuraturze Europejskiej wyniki wspólnego przetwarzania i analizy Eurofisc w formie sprawozdań z analizy Eurofisc w sprawie podejrzeń dotyczących transgranicznych oszukańczych systemów.

(3)

Sporządzając sprawozdania z analizy, Eurofisc powinna uwzględniać w nich wyłącznie informacje absolutnie niezbędne do tego, aby umożliwić Prokuraturze Europejskiej ocenę, swojej właściwości. Komisji należy powierzyć uprawnienia wykonawcze w celu określenia kryteriów, na podstawie których należy sporządzać sprawozdania z analizy Eurofisc, i informacji, które powinny być zawarte w tych sprawozdaniach, oraz w celu ustanowienia standardowego formularza ich przekazywania. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 (7). Przygotowując projekt aktu wykonawczego, Komisja powinna konsultować się z Eurofisc.

(4)

Ponadto, zgodnie z art. 24 ust. 9 rozporządzenia (UE) 2017/1939, w poszczególnych przypadkach Prokuratura Europejska może zwrócić się do instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii oraz do organów państw członkowskich o przekazanie jej dalszych istotnych informacji, którymi dysponują. W związku z tym należy określić zasady, według których Eurofisc powinna przekazywać Prokuraturze Europejskiej, na jej wniosek, informacje dotyczące transgranicznych oszustw w dziedzinie VAT.

(5)

Zgodnie z art. 43 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2017/1939 delegowani prokuratorzy europejscy mają możliwość uzyskania – na takich samych warunkach, jakie mają zastosowanie na mocy prawa krajowego w podobnych sprawach – wszelkich istotnych informacji przechowywanych w krajowych bazach danych zawierających dane dotyczące postępowań przygotowawczych i egzekwowania prawa, a także w innych odpowiednich rejestrach prowadzonych przez organy publiczne. Zgodnie z art. 43 ust. 2 tego rozporządzenia Prokuratura Europejska ma także możliwość uzyskania wszelkich istotnych informacji, które wchodzą w zakres jej właściwości i które są przechowywane w bazach danych i rejestrach prowadzonych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii. Transgraniczne oszustwa w dziedzinie VAT z definicji dotyczą kilku państw członkowskich, a dostęp do istotnych informacji przechowywanych w krajowych bazach danych na poziomie państwa członkowskiego może w niektórych przypadkach okazać się niewystarczający, aby Prokuratura Europejska mogła zwalczać oszustwa w dziedzinie VAT na poziomie Unii. W związku z tym, bez uszczerbku dla art. 43 rozporządzenia (UE) 2017/1939, w celu zapewnienia, aby Prokuratura Europejska mogła w odpowiednim czasie uzyskiwać dostęp do istotnych informacji na poziomie Unii, wykonywać swój mandat regulacyjny oraz zwalczać oszustwa na poziomie Unii, należy określić zasady, zgodnie z którymi Prokuratura Europejska powinna mieć dostęp na poziomie Unii do istotnych informacji dotyczących VAT pochodzących z odpowiednich baz danych i rejestrów właściwych organów państw członkowskich odpowiedzialnych za stosowanie prawa w obszarze VAT. Z tego samego powodu, na potrzeby dokonywania ukierunkowanych wyszukiwań dotyczących konkretnych spraw, należy zapewnić Prokuraturze Europejskiej za pośrednictwem pojedynczego punktu kontaktowego scentralizowany dostęp do istotnych informacji dotyczących postępowania przygotowawczego, również w przypadku, gdy informacje te dotyczą kilku państw członkowskich. Taki scentralizowany dostęp powinien być ściśle ograniczony do dokonywania ukierunkowanych wyszukiwań dotyczących konkretnych spraw i nie powinien obejmować poszukiwania informacji o charakterze rozpoznawczym ani wyrywkowego lub ogólnego monitorowania informacji dotyczących VAT. Przyznanie Prokuraturze Europejskiej scentralizowanego dostępu do administracyjnych baz danych na potrzeby wymiaru sprawiedliwości i egzekwowania prawa ma charakter wyjątkowy i jest uzasadnione koniecznością zwalczania transgranicznych oszustw w dziedzinie VAT i nie należy go traktować jako precedensu dla szerszego zastosowania.

(6)

Aby realizować swoje zadania, Prokuratura Europejska ściśle współpracuje z odpowiednimi organami krajowymi, które aktywnie pomagają i wspierają ją w prowadzeniu postępowań przygotowawczych oraz wnoszeniu i popieraniu oskarżeń zgodnie z art. 5 ust. 6 rozporządzenia (UE) 2017/1939. Prokuratura Europejska przekazuje również informacje zwrotne oraz, w stosownych przypadkach, konsultuje się z właściwymi organami krajowymi zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami tego rozporządzenia, w tym art. 5 ust. 6, art. 25 ust. 1–3, art. 27 ust. 7 oraz art. 34 ust. 1–4.

(7)

Zgodnie z zasadą lojalnej współpracy zapisaną w art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, państwa członkowskie, które nie uczestniczą w Prokuraturze Europejskiej, są zobowiązane do wspierania działań Prokuratury Europejskiej i powstrzymywania się od wszelkich działań, które mogłyby zagrozić osiągnięciu jej celów. Eurofisc obejmuje współpracę zarówno państw członkowskich uczestniczących w Prokuraturze Europejskiej, jak i tych, które w niej nie uczestniczą. Transgraniczne oszustwa w dziedzinie VAT mogą obejmować wszystkie państwa członkowskie, w związku z czym niezbędne jest, aby Prokuratura Europejska miała pełny obraz siatek popełniających oszustwa. W związku z tym należy zapewnić Prokuraturze Europejskiej dostęp do istotnych informacji dotyczących VAT wymienianych między państwami członkowskimi w ramach Eurofisc, a także pochodzących z baz danych i rejestrów właściwych organów państw członkowskich odpowiedzialnych za stosowanie prawa w obszarze VAT, bez uszczerbku dla właściwości Prokuratury Europejskiej na podstawie rozporządzenia (UE) 2017/1939. Niniejsze rozporządzenie nie ma wpływu na zakres właściwości Prokuratury Europejskiej określony w rozporządzeniu (UE) 2017/1939.

(8)

Europejski Trybunał Obrachunkowy zalecił, aby Komisja i państwa członkowskie usunęły przeszkody prawne uniemożliwiające wymianę informacji między organami administracyjnymi, sądowymi i organami ścigania na poziomie krajowym i unijnym. Zalecił też w szczególności, aby OLAF uzyskał dostęp do systemu wymiany informacji o VAT ustanowionego rozporządzeniem (UE) nr 904/2010 (VIES) i danych Eurofisc. W związku z tym ważne jest, aby istniała jasna podstawa prawna dla centralnego dostępu do odpowiednich baz danych i rejestrów właściwych organów w państwach członkowskich odpowiedzialnych za stosowanie prawa w obszarze VAT.

(9)

Aby OLAF był informowany o podejrzeniach dotyczących oszustw w obszarze VAT związanych z cłami naruszających interesy finansowe Unii i mógł wykonywać swój mandat regulacyjny, należy określić zasady, zgodnie z którymi państwa członkowskie, w ramach sieci Eurofisc, powinny przekazywać OLAF-owi wyniki wspólnego przetwarzania i analizy Eurofisc w formie sprawozdań z analizy Eurofisc w sprawie podejrzeń dotyczących transgranicznych oszukańczych systemów. Dodatkowo, na wniosek OLAF-u, Eurofisc powinna przekazywać mu informacje dotyczące transgranicznych oszustw w obszarze VAT związanych z cłami potencjalnie naruszających interesy finansowe Unii.

(10)

Sporządzając sprawozdania z analizy, Eurofisc powinna uwzględniać w nich wyłącznie informacje absolutnie niezbędne do tego, aby umożliwić OLAF-owi ocenę, czy ma wykonać swoją właściwość. Komisji należy powierzyć uprawnienia wykonawcze w celu określenia kryteriów, na podstawie których sporządzane powinny być sprawozdania z analizy Eurofisc, i informacji, które powinny być zawarte w tych sprawozdaniach, a także w celu ustanowienia standardowego formularza ich przekazywania. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 182/2011. Przygotowując projekt aktu wykonawczego, Komisja powinna konsultować się z Eurofisc.

(11)

Jeżeli zgodnie z art. 5 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 883/2013 istnieje wystarczające podejrzenie, że popełniono oszustwo, OLAF powinien mieć prawo dostępu do wszelkich istotnych informacji znajdujących się w bazach danych będących w posiadaniu instytucji, organów lub jednostek organizacyjnych, przy poszanowaniu zasady konieczności i proporcjonalności. Korzystanie z tego prawa dostępu do informacji musi odbywać się na warunkach określonych w tym rozporządzeniu. W związku z tym, aby OLAF mógł uzyskiwać dostęp do istotnych informacji dotyczących VAT na poziomie Unii, które to informacje mogłyby być istotne na potrzeby prowadzenia w ramach wykonywania jego właściwości dochodzeń administracyjnych związanych z cłami, należy określić zasady, zgodnie z którymi OLAF powinien uzyskiwać dostęp do istotnych informacji dotyczących VAT na poziomie Unii pochodzących z odpowiednich baz danych i rejestrów właściwych organów państw członkowskich odpowiedzialnych za stosowanie prawa w obszarze VAT. Z tego samego powodu należy zapewnić OLAF-owi – w indywidualnych przypadkach w celu dokonania ukierunkowanych wyszukiwań – za pośrednictwem pojedynczego punktu kontaktowego scentralizowany dostęp do istotnych informacji dotyczących dochodzenia, również w przypadku, gdy informacje te dotyczą kilku państw członkowskich. Taki scentralizowany dostęp powinien być ściśle ograniczony do dokonywania ukierunkowanych wyszukiwań związanych z konkretnymi sprawami i nie powinien obejmować poszukiwania informacji o charakterze rozpoznawczym ani wyrywkowego lub ogólnego monitorowania informacji dotyczących VAT. Ten scentralizowany dostęp do administracyjnych baz danych do celów prowadzenia dochodzeń administracyjnych związanych z cłami ma charakter wyjątkowy i jest uzasadniony potrzebą wykonywania mandatu OLAF-u, i nie należy go traktować jako precedens dla szerszego zastosowania.

(12)

Aby realizować swoje zadania, OLAF ściśle współpracuje z odpowiednimi organami krajowymi zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 883/2013. OLAF przekazuje również informacje zwrotne oraz, w stosownych przypadkach, konsultuje się z właściwymi organami krajowymi zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami tego rozporządzenia, w tym z art. 12 ust. 1 i 5.

(13)

Informacje dotyczące transakcji wewnątrzwspólnotowych, płatności transgranicznych i przywozu zwolnionego z VAT są gromadzone przez właściwe organy krajowe i mają istotne znaczenie dla zwalczania oszustw. W odniesieniu do ochrony danych osobowych Komisja ułatwia wymianę tych informacji jako podmiot przetwarzający dane, a właściwe organy w państwach członkowskich działają jako administratorzy danych, odpowiednio na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 (8) i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (9). Scentralizowany dostęp Prokuratury Europejskiej i OLAF-u do informacji dotyczących VAT na poziomie Unii należy przyznać bez uszczerbku dla ról i obowiązków właściwych organów państw członkowskich odpowiedzialnych za stosowanie prawa w obszarze VAT w odniesieniu do ochrony danych osobowych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2016/679. Prokuratura Europejska i OLAF są związane przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/1725, w tym zasadami proporcjonalności i rozliczalności oraz przepisami dotyczącymi wdrażania odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych oraz nadzoru ze strony Europejskiego Inspektora Danych Osobowych. Informacje będące przedmiotem ukierunkowanych wyszukiwań ze strony Prokuratury Europejskiej i OLAF-u poprzez scentralizowany dostęp obejmują informacje na temat numerów identyfikacyjnych VAT, informacje dotyczące transakcji wewnątrzwspólnotowych, informacje dotyczące przywozu zwolnionego z VAT związanego z procedurą szczególną sprzedaży na odległość towarów importowanych z terytoriów trzecich lub państw trzecich przewidzianą w dyrektywie Rady 2006/112/WE (10), informacje dotyczące przywozów w ramach procedury celnej 42/63, a także informacje o płatnościach przechowywane w centralnym elektronicznym systemie informacji o płatnościach ustanowionym rozporządzeniem (UE) nr 904/2010 (CESOP). W odniesieniu do informacji przechowywanych w systemie narzędzi do analizy sieci transakcji (TNA) Eurofisc Prokuratura Europejska ani OLAF nie dokonują ukierunkowanych wyszukiwań.

(14)

Aby chronić dostęp do danych osobowych, jedynie prokuratorzy europejscy, delegowani prokuratorzy europejscy oraz wyznaczeni pracownicy Prokuratury Europejskiej i OLAF-u, uprzednio upoważnieni odpowiednio przez Prokuraturę Europejską lub OLAF, powinni mieć dostęp do informacji dotyczących VAT w celu wykonywania swoich zadań. Właściwe organy państw członkowskich powinny mieć dostęp do dzienników logów audytowych dotyczących dostępu Prokuratury Europejskiej i OLAF-u w celach informacyjnych, w tym w celu przyporządkowania poszczególnym przypadkom dostępu konkretnych spraw będących przedmiotem postępowania przygotowawczego lub dochodzenia i konkretnych użytkowników. Odpowiednie części dziennika logów audytowych powinny być udostępniane Prokuraturze Europejskiej i OLAF-owi na potrzeby mechanizmów kontroli wewnętrznej w odniesieniu do prawidłowego dostępu do danych i ich wykorzystywania, zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami o ochronie danych, których przestrzeganie monitorują wyznaczeni inspektorzy ochrony danych zgodnie z rozporządzeniami (UE) 2017/1939 i (UE, Euratom) nr 883/2013. Aby zapewnić jednolite warunki tego dostępu, Komisji należy powierzyć uprawnienia wykonawcze w celu określenia szczegółów technicznych dotyczących scentralizowanego dostępu, technicznych środków ochrony danych osobowych, wymogów dotyczących dzienników logów audytowych i praktycznych uzgodnień dotyczących dostępu do tych dzienników. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 182/2011.

(15)

Niniejsze rozporządzenie nie narusza praw podstawowych i jest zgodne z zasadami uznanymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności prawem do ochrony danych osobowych.

(16)

Systemy, infrastruktura i środki techniczne ułatwiające wymianę informacji dotyczących VAT na poziomie Unii wymagają dostosowania, aby umożliwić Prokuraturze Europejskiej i OLAF-owi bezpieczny dostęp, w związku z czym należy odroczyć stosowanie odpowiednich przepisów, aby umożliwić Komisji, Prokuraturze Europejskiej i OLAF-owi dokonanie niezbędnych dostosowań. Dostosowania te powinny uwzględniać datę przewidywanego uruchomienia centralnego VIES i oraz datę przewidywanego wycofywania dotychczasowego systemu wymiany informacji dotyczących VAT ustanowionego rozporządzeniem (UE) nr 904/2010. Prokuratura Europejska i OLAF powinny ponosić koszty związane z utworzeniem i utrzymaniem odpowiedniej infrastruktury oraz środków technicznych zapewniających bezpieczny dostęp do informacji dotyczących VAT. Analizując i oceniając funkcjonowanie uzgodnień dotyczących współpracy administracyjnej przewidzianych w rozporządzeniu (UE) nr 904/2010, państwa członkowskie i Komisja powinny zwracać szczególną uwagę na praktyczne stosowanie i wpływ scentralizowanego dostępu Prokuratury Europejskiej i OLAF-u do informacji dotyczących VAT, w tym na skuteczność odpowiednich systemów, infrastruktury i środków technicznych.

(17)

Zgodnie z art. 42 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/1725 skonsultowano się z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych, który wydał opinię dnia 7 stycznia 2026 r.

(18)

Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) nr 904/2010,

1)

w art. 21 dodaje się ustęp w brzmieniu:

(*1)  Rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939 z dnia 12 października 2017 r. wdrażające wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej (Dz.U. L 283 z 31.10.2017, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2017/1939/oj)."

(*2)  Decyzja Komisji 1999/352/WE, EWWiS, Euratom z dnia 28 kwietnia 1999 r. ustanawiająca Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) (Dz.U. L 136 z 31.5.1999, s. 20, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/1999/352/oj).”;"

2)

art. 24d otrzymuje brzmienie:

3)

w art. 24k dodaje się ustęp w brzmieniu:

4)

w art. 36 dodaje się ustępy w brzmieniu:

(*3)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371 z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii (Dz.U. L 198 z 28.7.2017, s. 29, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2017/1371/oj)."

(*4)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (Dz.U. L 248 z 18.9.2013, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/883/oj).”;"

5)

art. 49 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

6)

w rozdziale XIII dodaje się artykuły w brzmieniu: