ZAŁĄCZNIK

Kryteria jakości i pojęcia statystyczne

Raporty jakości powinny zawierać dotyczące jakości dane i metadane zgodnie z następującymi kryteriami jakości i pojęciami statystycznymi.

Jeżeli określone pojęcie statystyczne nie jest przydatne dla operacji statystycznej, pojęcie to powinno pozostać w raporcie jakości, opatrzone słowami „nie dotyczy”.

1.   KONTAKT

Indywidualne lub organizacyjne punkty kontaktowe w odniesieniu do danych lub metadanych, w tym informacje teleadresowe.

2.   PREZENTACJA STATYSTYCZNA

Opis rozpowszechnianych danych, które mogą być przedstawiane użytkownikom w postaci tabel, wykresów lub map.

2.1.   Opis danych

Opis najważniejszych cech zbioru danych.

2.2.   Systemy klasyfikacji

W stosownych przypadkach wykaz użytych klasyfikacji i rozkładów danych oraz wszelkie odstępstwa od europejskich standardów statystycznych i standardów międzynarodowych.

2.3.   Zakres sektorowy

Opis najważniejszych tematów objętych zbiorem danych.

2.4.   Pojęcia i definicje statystyczne, w tym okres odniesienia

Wykaz wszystkich zmiennych, które różnią się od standardowych definicji, z podaniem zastosowanych pojęć krajowych i wszelkich różnic między pojęciami krajowymi a odpowiadającymi im zbiorami danych.

2.5.   Jednostki statystyczne

Opis jednostek objętych obserwacją

2.6.   Populacja statystyczna

Opis docelowej populacji statystycznej lub docelowych populacji statystycznych, do których odnosi się zbiór danych, tj. populacji, na temat której mają być zbierane informacje.

2.6.1.   Populacje nieobjęte badaniem

Informacje na temat podpopulacji nieobjętych zbieraniem danych (np. osób bezdomnych lub mieszkających w instytucjach), w tym opis takich populacji i możliwie najlepsze ich oszacowanie ilościowe.

2.7.   Obszar odniesienia

Opis obszaru geograficznego, którego dotyczy mierzone zjawisko statystyczne: objęty badaniem obszar geograficzny i wykaz regionów wyłączonych z badania.

2.8.   Zakres czasowy

Okresy lub punkty w czasie, których dotyczy obserwacja.

3.   PRZETWARZANIE STATYSTYCZNE

Operacje przeprowadzane na danych w celu pozyskania nowych informacji zgodnie z określonym zestawem zasad.

3.1.   Dane źródłowe

Opis źródeł nieprzetworzonych danych statystycznych (np. wywiady, dane administracyjne i wszelkie inne źródła). Jeżeli wykorzystuje się rejestry administracyjne, powinny być one jasno opisane (źródło, podstawowy cel, możliwe wady itp.).

3.1.1.   Operat losowania

Opis metod użytych do uzyskania lub stworzenia operatu losowania.

3.1.2.   Schemat losowania

Opis następujących aspektów:

—	Rodzaj schematu losowania (warstwowy, wielostopniowy, zespołowy, jednostopniowy, dwustopniowy)

—	Kryteria warstwowania i podwarstwowania (warstwowania podrzędnego)

—	Wielkość próby

3.2.   Częstotliwość zbierania danych

Informacja na temat częstotliwości zbierania zbioru danych.

3.3.   Zbieranie danych

Opis metod zastosowanych w celu zbierania danych (CAPI, CAWI, CATI itp.). Należy załączyć krajowy kwestionariusz użyty do zbierania danych, wraz z jego tłumaczeniem na angielski.

3.4.   Walidacja danych

Opis procedur użytych do celów sprawdzania i walidacji danych źródłowych i wyjściowych, w tym wyjaśnienie sposobu monitorowania i wykorzystania wyników tych walidacji.

3.5.   Zestawianie danych

Opis procesu zestawiania danych (np. redagowanie, imputacja, ważenie, dostosowanie z uwagi na braki odpowiedzi, kalibrowanie, zastosowany model itp.). Każdy etap ważenia należy opisać osobno: obliczenie wag wynikających ze schematu losowania próby; dostosowanie z uwagi na braki odpowiedzi (w jaki sposób koryguje się wagę wynikającą ze schematu losowania próby, uwzględniając różnice we wskaźnikach odpowiedzi); kalibrowanie (poziom i zmienne użyte w dostosowaniu, zastosowana metoda); obliczenie ostatecznych wag.

4.   ZARZĄDZANIE JAKOŚCIĄ

Systemy i programy istniejące w ramach organizacji, służące do zarządzania jakością produktów i procesów statystycznych.

4.1.   Zapewnianie jakości

Opis ram zapewniania jakości lub systemu zarządzania jakością (np. EFQM, ISO 9000) stosowanych w organizacji.

4.2.   Ocena jakości

Opis ogólnej jakości wyników statystycznych, podsumowujący główne zalety i wszelkie niedociągnięcia jakościowe według standardowych kryteriów jakości: przydatność, dokładność, wiarygodność, aktualność, terminowość, porównywalność i spójność. Wspomnieć można kompromisy między aspektami jakości oraz przewidywaną poprawę jakości.

5.   PRZYDATNOŚĆ

5.1.   Potrzeby użytkowników

Informacje (jeżeli są dostępne) na temat (wszelkich nowych) potrzeb użytkowników w odniesieniu do zbieranych danych.

5.2.   Zadowolenie użytkowników

Informacje (jeżeli są dostępne) na temat poziomu zadowolenia użytkowników danych w odniesieniu do zbieranych i udostępnianych danych.

5.3.   Kompletność

Opis wszelkich niezgodności pod względem zmiennych, które nie są przekazywane.

6.   DOKŁADNOŚĆ I WIARYGODNOŚĆ

6.1.   Ogólna dokładność

Podsumowanie różnych elementów oceny dokładności, związanych z określonym zbiorem danych lub dziedziną:

—	Opis najważniejszych źródeł błędów losowych i systematycznych w wynikach statystycznych, wraz z krótką oceną wszystkich błędów, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu na najważniejsze dane szacunkowe.

—	W stosownych przypadkach aspekty korekty danych.

6.2.   Błąd próby

—	Opis metodyki obliczania szacunków precyzji.

—	Pomiar precyzji danych szacunkowych zgodnie ze specyfikacją techniczną poszczególnych zbiorów danych.

—	Błędy standardowe na poziomie krajowym oraz – jeżeli są wymagane – na poziomie regionalnym (NUTS 2) w odniesieniu do najważniejszych wskaźników, o których mowa w załączniku II do rozporządzenia (UE) 2019/1700.

6.3.   Błąd nielosowy

6.3.1.   Błąd pokrycia

Opis różnicy między populacją dostępną (badaną) a populacją docelową.

—	Częstotliwość i czas aktualizacji operatu.

—	Błędy spowodowane rozbieżnościami między operatem losowania a docelowymi populacją i podpopulacjami (nadmierne pokrycie, niepełne pokrycie, błędne klasyfikacje).

6.3.2.   Błąd pomiaru

Opis błędów, które powstają podczas zbierania danych i powodują, że zarejestrowane wartości zmiennych różnią się od rzeczywistych wartości.

—	Opis działań podejmowanych na etapie projektu i testowania kwestionariusza (w tym działań mających wyeliminować błędy powstałe w wyniku zbierania danych na wiele sposobów i z wielu źródeł).

—	Opis szkolenia ankieterów.

—	Odsetek wywiadów w zastępstwie

6.3.3.   Błąd braku odpowiedzi

Opis:

—	Dostępnych cech osób, które nie udzieliły odpowiedzi.

—	Wskaźników jednostkowych i pozycyjnych braków odpowiedzi.

—	Wskaźników zastępowania.

—	Wielkości próby brutto (wstępna wielkość próby), liczby kwalifikujących się jednostek i wielkości próby netto, w tym jednostek rezerwowych (osiągnięta wielkość próby).

6.3.4.   Błąd przetwarzania

Opis błędów w przetwarzaniu danych i ich wpływu na ostateczne wyniki zbierania danych, wynikających z błędnego wdrażania prawidłowo zaplanowanych metod.

—	Opis kontroli jakości i procesu redagowania danych.

—	Opis procedur imputacji.

—	Wskaźniki imputacji.

6.3.5.   Błąd w założeniach modelu

W stosownych przypadkach: opis błędu wynikającego ze specyficznych dla danej dziedziny modeli potrzebnych do zdefiniowania celu estymacji.

6.4.   Wyrównanie sezonowe (w stosownych przypadkach)

Opis technik statystycznych zastosowanych w celu wyeliminowania efektów sezonowych, które mają wpływ na szereg danych.

6.5.   Korekta danych – strategia

Opis strategii, która ma na celu zapewnienie przejrzystości rozpowszechnianych danych i zgodnie z którą po zestawieniu danych następuje rewizja danych wstępnych.

6.6.   Korekta danych – praktyka

Informacje na temat praktyki w zakresie korekty danych.

7.   AKTUALNOŚĆ I TERMINOWOŚĆ

Informacje na temat:

—	Daty rozpowszechnienia wyników krajowych.

—	Liczby dni między końcem pracy w terenie a pierwszym w pełni zwalidowanym przekazaniem danych do Komisji (Eurostatu).

—	Daty pierwszego pełnego przekazania danych do Komisji (Eurostatu). Jeżeli przekazanie danych nie odbyło się w terminie określonym w rozporządzeniu (UE) 2019/1700, należy podać przyczynę opóźnienia.

8.   SPÓJNOŚĆ I PORÓWNYWALNOŚĆ

Opis spełnienia wymogów określonych w poszczególnych dziedzinach, w tym w stosownych przypadkach wpływ odstępstw od kwestionariusza i definicji.

8.1.   Porównywalność geograficzna

Opis wszelkich problemów z porównywalnością między różnymi regionami kraju.

8.2.   Porównywalność w czasie

Informacje na temat długości porównywalnych szeregów czasowych, w tym dotyczące lat, w których wystąpiły przerwy w szeregu czasowym, i przyczyn tych przerw.

8.3.   Spójność między dziedzinami

Porównanie ze źródłami zewnętrznymi w odniesieniu do wszystkich istotnych zmiennych, jeżeli państwo członkowskie uważa takie dane zewnętrzne za wystarczająco wiarygodne.

8.4.   Spójność między statystykami o częstotliwości krótszej niż rok a statystykami rocznymi

W stosownych przypadkach.

8.5.   Spójność z rachunkami narodowymi

W stosownych przypadkach.

8.6.   Spójność wewnętrzna

Informacje na temat braku spójności w wynikach procesu statystycznego.

9.   DOSTĘPNOŚĆ I PRZEJRZYSTOŚĆ

Informacje na temat:

—	Formatów rozpowszechniania.

—	Dokumentacji dotyczącej metodyki i jakości.

10.   KOSZTY I OBCIĄŻENIA

Obciążenia spoczywające na respondentach oraz – jeżeli są dostępne – koszty związane z gromadzeniem i tworzeniem produktów statystycznych. Należy podać średni czas trwania wywiadów z gospodarstwami domowymi. Jeżeli to możliwe i przydatne, czas trwania wywiadów z gospodarstwami domowymi należy zgłaszać w podziale według sposobu zbierania danych.

11.   POUFNOŚĆ

Informacje na temat własności danych, wskazujące, w jakim zakresie ujawnienie danych bez upoważnienia mogłoby być szkodliwe lub krzywdzące dla podmiotu będącego ich źródłem lub innych odpowiednich stron.

—	Uregulowania dotyczące poufności – opis przepisów innych niż unijne, które mają zastosowanie do poufności informacji statystycznych.

—	Poufność – traktowanie danych: ogólny opis zasad stosowanych do traktowania mikrodanych i makrodanych (w tym danych tabularycznych) w odniesieniu do poufności informacji statystycznych.

12.   UWAGA

Uzupełniający tekst opisowy, który można zawrzeć w raporcie jakości.