ZAŁĄCZNIK

METODA USTALANIA WARTOŚCI OGRANICZENIA EMISJI CO2 UZYSKANEGO W WYNIKU ZASTOSOWANIA WYSOKOSPRAWNEGO ALTERNATORA 12-WOLTOWEGO W POJAZDACH KATEGORII N1 NAPĘDZANYCH PRZEZ KONWENCJONALNY SILNIK SPALINOWY

1.   Wprowadzenie

W celu ustalenia wartości ograniczenia emisji CO2, które można przypisać zastosowaniu wysokosprawnego alternatora w pojeździe kategorii N1, należy określić:

1)	warunki badania;

2)	wyposażenie badawcze;

3)	sposób określania sprawności alternatora wysokosprawnego oraz alternatora referencyjnego;

4)	metodę obliczania wartości ograniczenia emisji CO2;

5)	metodę obliczania błędu statystycznego.

Symbole, parametry i jednostki

Znaki łacińskie

	–	ograniczenie emisji CO2 [g CO2/km]
CO2	–	dwutlenek węgla
CF	–	współczynnik konwersji (l/100 km) – (g CO2/km) [gCO2/l] zdefiniowany w tabeli 3
h	–	częstotliwość zdefiniowana w tabeli 1
I	–	natężenie prądu w trakcie badania [A]
m	–	liczba pomiarów próbki
M	–	moment obrotowy [Nm]
n	–	częstotliwość obrotowa [min-1] zdefiniowana w tabeli 1
P	–	moc [W]
	–	odchylenie standardowe sprawności ekoinnowacyjnego alternatora [%]
	–	odchylenie standardowe średniej sprawności ekoinnowacyjnego alternatora [%]
	–	odchylenie standardowe łącznej wartości ograniczenia emisji CO2 [g CO2/km]
U	–	napięcie prądu w trakcie badania [V]
v	–	średnia prędkość jazdy w nowym europejskim cyklu jezdnym (NEDC) [km/h]
VPe	–	zużycie mocy skutecznej [l/kWh] zdefiniowane w tabeli 2
	–	wrażliwość obliczonej wartości ograniczenia emisji CO2 w stosunku do sprawności ekoinnowacyjnego alternatora

Znaki greckie

Δ	–	różnica
η	–	sprawność alternatora referencyjnego [%]
ηEI	–	sprawność alternatora wysokosprawnego [%]
	–	średnia sprawność ekoinnowacyjnego alternatora w punkcie pracy (i) [%]

Indeksy dolne

Indeks (i) odnosi się do punktu pracy.

Indeks (j) odnosi się do pomiaru próbki.

EI	–	ekoinnowacyjny
m	–	mechaniczny
RW	–	odnoszący się do warunków realnych
TA	–	odnoszący się do warunków homologacji typu
B	–	referencyjny

2.   Warunki badania i wyposażenie badawcze

Warunki badania muszą spełniać wymogi określone w normie ISO 8854:2012 (1).

Wyposażenie badawcze musi być zgodne ze specyfikacjami określonymi w normie ISO 8854:2012.

3.   Pomiar i określenie sprawności

Sprawność alternatora wysokosprawnego określa się zgodnie z normą ISO 8854:2012, z wyjątkiem elementów wymienionych w niniejszym punkcie.

Pomiary przeprowadza się w różnych punktach pracy (i) zdefiniowanych w tabeli 1. Natężenie prądu alternatora określa się jako połowę wartości znamionowej dla wszystkich punktów pracy. Należy utrzymywać stałą wartość 14,3 V napięcia i prądu wyjściowego alternatora przy wszystkich prędkościach.

Tabela 1

Punkty pracy

Punkt pracy i	Czas utrzymywania [s]	Częstotliwość obrotowa ni [min– 1]	Częstotliwość hi
1	1 200	1 800	0,25
2	1 200	3 000	0,40
3	600	6 000	0,25
4	300	10 000	0,10

Sprawność oblicza się zgodnie ze wzorem 1.

Wzór 1

Wszystkie pomiary sprawności należy przeprowadzić kolejno co najmniej pięć (5) razy. Należy obliczyć średnią wyników pomiarów w każdym z punktów pracy (

).

Sprawność ekoinnowacyjnego alternatora (ηEI) oblicza się zgodnie ze wzorem 2.

Wzór 2

Zastosowanie alternatora wysokosprawnego prowadzi do oszczędności mocy mechanicznej w warunkach realnych (ΔPmRW) i w warunkach homologacji typu (ΔPmTA), zgodnie ze wzorem 3.

Wzór 3

w którym oszczędności mocy mechanicznej w warunkach realnych (ΔPmRW) oblicza się zgodnie ze wzorem 4, a oszczędności mocy mechanicznej w warunkach homologacji typu (ΔPmTA) zgodnie ze wzorem 5.

Wzór 4

Wzór 5

gdzie:

PRW : wymagana moc w warunkach realnych [W], wynosząca 750 W

PTA : wymagana moc w warunkach homologacji typu [W], wynosząca 350 W

ηB : sprawność alternatora referencyjnego [%], wynosząca 67 %

4.   Metoda obliczania wartości ograniczenia emisji CO2

Wartość ograniczenia emisji CO2 uzyskanego dzięki alternatorowi wysokosprawnemu oblicza się zgodnie z poniższym wzorem.

Wzór 6

gdzie:

v: średnia prędkość jazdy w nowym europejskim cyklu jezdnym (NEDC) [km/h], wynosząca 33,58 km/h

VPe : jest to zużycie mocy skutecznej podane w poniższej tabeli 2

Tabela 2

Zużycie mocy skutecznej

Rodzaj silnika	Zużycie mocy skutecznej (VPe) [l/kWh]
Benzynowy	0,264
Benzynowy z turbodoładowaniem	0,280
Wysokoprężny (silnik Diesla)	0,220

CF: jest to współczynnik podany w poniższej tabeli 3

Tabela 3

Współczynnik konwersji paliw

Rodzaj paliwa	Współczynnik konwersji (l/100 km) – (g CO2/km) (CF) [gCO2/l]
Benzyna	2 330
Olej napędowy	2 640

5.   Obliczenie błędu statystycznego

Należy ilościowo określić błędy statystyczne w wynikach metody badania wynikające z pomiarów. Dla każdego punktu pracy oblicza się odchylenie standardowe zgodnie z następującym wzorem:

Wzór 7

Odchylenie standardowe wartości sprawności alternatora wysokosprawnego (

) oblicza się zgodnie ze wzorem 8:

Wzór 8

Odchylenie standardowe sprawności alternatora (

) prowadzi do błędu w wartości ograniczenia emisji CO2 (

). Błąd ten oblicza się zgodnie ze wzorem 9:

Wzór 9

Poziom istotności

W odniesieniu do każdego typu, wariantu i wersji pojazdu wyposażonego w alternator wysokosprawny należy wykazać, że błąd w wartości ograniczenia emisji CO2 obliczony zgodnie ze wzorem 9 jest nie większy niż różnica między łączną wartością ograniczenia emisji CO2 a minimalną wartością progową ograniczenia emisji określoną w art. 9 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 427/2014 (zob. wzór 10).

Wzór 10

gdzie:

MT: minimalna wartość progowa [g CO2/km]

: łączna wartość ograniczenia emisji CO2 [g CO2/km]

: odchylenie standardowe łącznej wartości ograniczenia emisji CO2 [g CO2/km]

: współczynnik korygujący CO2 związany z pozytywną różnicą masy między alternatorem wysokosprawnym a alternatorem referencyjnym.

oblicza się zgodnie z tabelą 4:

Tabela 4

Współczynnik korygujący CO2 związany z dodatkową masą
Benzyna ( ) [g CO2/km kg]	0,0277 · Δm
Diesel ( ) [g CO2/km kg]	0,0383 · Δm

W tabeli 4 Δm oznacza dodatkową masę związaną z zamontowaniem alternatora wysokosprawnego. Jest to pozytywna różnica między masą alternatora wysokosprawnego a masą alternatora referencyjnego. Masa alternatora referencyjnego wynosi 7 kg. W odniesieniu do oceny dodatkowej masy producent musi przekazać zweryfikowaną dokumentację organowi udzielającemu homologacji typu.

Sprawozdanie z badań i oceny

Sprawozdanie musi zawierać:

—	informacje o modelu i masie badanych alternatorów,

—	opis stanowiska badawczego,

—	wyniki badań (wartości zmierzone),

—	obliczone wyniki i odpowiednie wzory.

Alternator wysokosprawny przeznaczony do instalowania w pojazdach

Organ udzielający homologacji typu poświadcza ograniczenie emisji CO2 na podstawie porównania pomiarów dotyczących alternatora wysokosprawnego i alternatora referencyjnego, stosując metodę badania określoną w niniejszym załączniku. W przypadku gdy ograniczenie emisji CO2 jest niższe od wartości progowej określonej w art. 9 ust. 1, zastosowanie ma art. 11 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 427/2014.

---

(1)  ISO 8854:2012 „Pojazdy drogowe – Alternatory z regulatorami – Metody testów i wymogi ogólne”.

Nr referencyjny ISO 8854:2012, opublikowana w dniu 1.06.2012 r.