Unijne prawo o zdrowiu zwierząt

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

To kompleksowe rozporządzenie wspiera sektory hodowli zwierząt gospodarskich i produkcji żywności w Unii Europejskiej (UE) oraz powiązany rynek unijny w kwestiach zrównoważoności, konkurencyjności, wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy. Rozporządzenie zastępuje i rozszerza istniejące przepisy unijne dotyczące zdrowia zwierząt, łącząc większość z nich w ramach jednego, mniej skomplikowanego prawa oraz koncentrując się lepiej na kluczowych priorytetach z zakresu zwalczania chorób. Priorytety takie to między innymi:

• wyraźniejszy zakres obowiązków nałożonych na rolników (gospodarstwa zajmujące się hodowlą zwierząt gospodarskich, ryb i skorupiaków) i inne zaangażowane strony (np. weterynarzy) w zakresie wczesnego wykrywania w celu zapobieżenia powstawaniu poważnych ognisk chorób lub ich rozprzestrzenianiu się, a tym samym zmniejszenia wyrządzonych szkód;
• uproszczona administracja w przypadku międzynarodowego handlu określonymi żywymi zwierzętami i produktami pochodzenia zwierzęcego (takimi jak nasienie, komórki jajowe i zarodki);
• bardziej przejrzysta podstawa prawna i lepsze narzędzia dla władz weterynaryjnych na potrzeby zwalczania chorób przenośnych mogących wyrządzać ogromne szkody, w szczególności w zakresie nadzoru, diagnozy i powiadamiania;
• większa elastyczność w zakresie dostosowywania przepisów do miejscowych warunków i nowych problemów, takich jak zmiana klimatu i przemiany społeczne;
• zmniejszenie negatywnych skutków dla zdrowia zwierząt i ludzi oraz środowiska.

Określa wymagania dotyczące:

• zapobiegania chorobom i gotowości na wypadek wystąpienia potencjalnych ognisk chorób (np. środki w zakresie bioasekuracji¹), m.in. wykorzystywania narzędzi diagnostycznych, szczepień i leczenia;
• identyfikacji i rejestracji zwierząt i określonych produktów pochodzenia zwierzęcego (np. nasienie, komórki jajowe i zarodki) oraz certyfikacji i śledzenia ich przesyłek;
• wprowadzania zwierząt i produktów pochodzenia zwierzęcego do UE oraz ich przemieszczania na jej terytorium;
• zwalczania chorób oraz ich likwidacji, w tym środków nadzwyczajnych, takich jak ograniczenia przemieszczania zwierząt, uśmiercanie i szczepienia.

Przepisy obejmują wszystkie zwierzęta utrzymywane (w tym niektóre zwierzęta domowe), zwierzęta dzikie, zarówno lądowe, jak i wodne, oraz produkty pochodzenia zwierzęcego. Nie odnoszą się one bezpośrednio do dobrostanu zwierząt, uznano jednak istnienie powiązań między stanem zdrowia zwierząt a ich dobrostanem, co jest uwzględnione w kontekście skutków choroby.

Unijne prawo o zdrowiu zwierząt zostało uzupełnione o następujące aspekty:

• wymagania w zakresie identyfikowalności i zdrowia zwierząt na potrzeby przemieszczania materiału biologicznego (nasienia, komórek jajowych i zarodków) niektórych utrzymywanych zwierząt lądowych w obrębie terytorium UE oraz zatwierdzanie zakładów zajmujących się materiałem biologicznym (zakładów, które produkują lub przetwarzają materiał biologiczny);
• zapobieganie niektórym chorobom i ich zwalczanie;
• wymagania w zakresie zdrowia zwierząt dotyczące przemieszczania zwierząt lądowych i jaj wylęgowych w obrębie terytorium UE;
• nadzór, likwidacja i status obszaru wolnego od choroby w przypadku niektórych chorób;
• przepisy dotyczące zakładów akwakultury i przewoźników zwierząt wodnych;
• przepisy dotyczące wprowadzania do UE przesyłek niektórych zwierząt, materiału biologicznego i produktów pochodzenia zwierzęcego oraz przemieszczania ich i postępowania z nimi po ich wprowadzeniu;
• przepisy dotyczące zakładów utrzymujących zwierzęta lądowe i wylęgarni oraz identyfikowalności niektórych utrzymywanych zwierząt lądowych i jaj wylęgowych;
• choroby objęte unijnymi programami nadzoru, ich zasięg geograficzny oraz choroby, w odniesieniu do których można ustanowić status obszaru wolnego od choroby;
• wymagania w zakresie zdrowia zwierząt dotyczące przemieszczania w obrębie terytorium UE zwierząt wodnych i produktów pochodzenia zwierzęcego pozyskanych od lub ze zwierząt wodnych.

Pełny wykaz rozporządzeń mających na celu uzupełnienie lub wykonanie unijnego prawa o zdrowiu zwierząt jest utrzymywany przez Komisję.