„Horyzont 2020”: unijny program w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020)

 

STRESZCZENIE DOKUMENTU:

Rozporządzenie (UE) nr 1291/2013 — program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020)

JAKIE SĄ CELE ROZPORZĄDZENIA?

Program „Horyzont 2020” ma na celu:

• wzmocnienie europejskiej bazy naukowej i technologicznej,
• wspieranie lepszego wykorzystania potencjału przemysłowego polityk w zakresie innowacji, badań naukowych i technologii.

Program „Horyzont 2020” jest uzupełniony przez program badawczo-szkoleniowy na lata 2014–2018 Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej, a jego budżet na okres siedmiu lat wynosi 74,3 mld EUR.

Program ma pomóc w osiągnięciu celu określonego w unijnej strategii „Europa 2020”, jakim jest zwiększenie wydatków na badania i rozwój do poziomu 3 % produktu krajowego brutto (PKB).

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Ten cel ogólny jest realizowany poprzez trzy priorytety:

Priorytet I: Doskonała baza naukowa (24,441 mld EUR):

• Europejska Rada ds. Badań Naukowych finansuje najbardziej obiecujące, pionierskie badania, takie jak projekt NEW_FUN: Nowa era drukowanej elektroniki opartej na zaawansowanej celulozie funkcjonalnej;
• przyszłe i powstające technologie (FET) wspierają współpracę między dyscyplinami naukowymi w odniesieniu do radykalnie nowych pomysłów obarczonych wysokim stopniem ryzyka;
• działania „Maria Skłodowska-Curie” zapewniają naukowcom szkolenia i mobilność w wymiarze międzynarodowym;
• infrastruktura badawcza ma za zadanie wspieranie najlepszych europejskich obiektów badawczych, urządzeń i źródeł danych w celu przyciągania światowej klasy naukowców.

Priorytet II: Wiodąca pozycja w przemyśle (17,015 mld EUR):

• wiodąca pozycja w zakresie technologii prorozwojowych i przemysłowych zapewnia wsparcie na rzecz badań nad technologiami informacyjno-komunikacyjnymi (ICT), nanotechnologią, materiałami zaawansowanymi, biotechnologią, zaawansowanymi systemami produkcji i przetwarzania oraz technologiami kosmicznymi;
• dostęp do finansowania ryzyka służy przezwyciężeniu deficytów w dostępności finansowania dłużnego (np. pożyczki) i kapitałowego (np. sprzedaż udziałów inwestorom) w przypadku działań badawczo-rozwojowych;
• innowacje w MŚP zapewniają mikroprzedsiębiorstwom oraz małym i średnim przedsiębiorstwom wsparcie, aby stymulować wszystkie formy innowacji.

Priorytet III: Wyzwania społeczne (29,679 mld EUR). Finansowanie skoncentrowane jest na poniższych celach szczegółowych:

• zdrowie, zmiany demograficzne i dobrostan,
• bezpieczeństwo żywnościowe, zrównoważone rolnictwo i leśnictwo, badania mórz i wód śródlądowych oraz biogospodarka (tj. zrównoważona produkcja zasobów odnawialnych pochodzących z lądu, rybołówstwa i akwakultury oraz ich przekształcenie w żywność, paszę, błonnik, bioprodukty i bioenergię, a także powiązane dobra publiczne),
• bezpieczna, czysta i efektywna energia,
• inteligentny, zielony i zintegrowany transport,
• działania w dziedzinie klimatu, środowisko, efektywna gospodarka zasobami i surowce,
• Europa w zmieniającym się świecie – integracyjne, innowacyjne i refleksyjne społeczeństwa (np. badania na rzecz walki z wykluczeniem społecznym i dyskryminacją),
• bezpieczne społeczeństwa – ochrona wolności i bezpieczeństwa Europy i jej obywateli.

Dodatkowo, na cel szczegółowy upowszechnianie doskonałości i zapewnianie szerszego uczestnictwa przeznaczono do 816,5 mln EUR, aby zadbać o to, by korzyści z gospodarki opartej na innowacjach były jak największe (np. tworzenie centrów doskonałości poprzez łączenie instytucji badawczych z innymi instytucjami, agencjami lub regionami). Na cel szczegółowy nauka z udziałem społeczeństwa i dla społeczeństwa przeznaczono do 462,2 mln EUR na przyciągnięcie nowych talentów do działalności naukowej oraz powiązanie doskonałości naukowej ze świadomością i odpowiedzialnością społeczną (co oprócz naukowców ma też objąć obywateli, decydentów i organizacje obywatelskie).

Na działania bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) nienależące do obszaru badań jądrowych przeznaczono 1,9026 mld EUR. JRC zapewnia solidne faktograficzne wsparcie dla polityki UE, zorientowane na potrzeby klientów (np. efektywność energetyczna, bezpieczeństwo transportu i prognozowanie zbiorów upraw).

Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT) z budżetem o maksymalnej wartości 2,711 mld EUR odgrywa ważną rolę poprzez połączenie doskonałej jakości badań naukowych, innowacji i szkolnictwa wyższego, czego dokonuje głównie poprzez wspólnoty wiedzy i innowacji (WWiI).

Realizacja

Program „Horyzont 2020” jest realizowany za pomocą skonsolidowanego programu szczegółowego, ustanowionego decyzją Rady 2013/743/UE. Program zarządzany jest przez Komisję zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 966/2012 — rozporządzeniem finansowym UE.

Formy wsparcia unijnego

W ramach programu „Horyzont 2020” udziela się wsparcia dla działań w zakresie badań naukowych i innowacji w formie dotacji, nagród, zamówień publicznych i instrumentów finansowych. Partnerstwa publiczno-publiczne mogą być finansowane w ramach międzynarodowych, krajowych i regionalnych programów wspierających badania naukowe i innowacje. Finansowanie w ramach programu „Horyzont 2020” można łączyć z finansowaniem z sektora prywatnego w ramach partnerstw publiczno-prywatnych (np. wspólne inicjatywy technologiczne) w określonych kluczowych obszarach.

Rozporządzenie (UE) nr 1290/2013 określa szczegółowe zasady uczestnictwa w działaniach w zakresie badań i innowacji prowadzonych w ramach programu „Horyzont 2020”.

OD KIEDY ROZPORZĄDZENIE MA ZASTOSOWANIE?

Rozporządzenie ma zastosowanie od dnia 23 grudnia 2013 r.

KONTEKST

Więcej informacji:

• Horyzont 2020 (Komisja Europejska)

GŁÓWNY DOKUMENT

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1291/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiające „Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020) oraz uchylające decyzję nr 1982/2006/WE (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 104–173)

DOKUMENTY POWIĄZANE

Oświadczenia Komisji (program ramowy) (Dz.U. C 373 z 20.12.2013, s. 12–15)

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów — Śródokresowa ocena programu Horyzont 2020: zwiększanie wpływu badań i innowacji w UE — Wnioski ze śródokresowej oceny programu „Horyzont 2020” oraz odpowiedź na zalecenia grupy wysokiego szczebla ds. maksymalizacji oddziaływania unijnych badań i innowacji (COM(2018) 02 final z 11.1.2018)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1290/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiające zasady uczestnictwa i upowszechniania dla programu „Horyzont 2020” — programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1906/2006 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 81–103)

Decyzja Rady 2013/743/UE z dnia 3 grudnia 2013 r. ustanawiająca program szczegółowy wdrażający program „Horyzont 2020” — program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020) i uchylająca decyzje 2006/971/WE, 2006/972/WE, 2006/973/WE, 2006/974/WE i 2006/975/WE (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 965–1041)

Rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1314/2013 z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie programu badawczo-szkoleniowego Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (2014–2018) uzupełniającego „Horyzont 2020” — program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 948–964)

Zob. tekst skonsolidowany.

Ostatnia aktualizacja: 12.10.2018