Wieloletni budżet UE (2014–2020)

STRESZCZENIE DOKUMENTU:

Rozporządzenie (UE, Euratom) nr 1311/2013 – wieloletnie ramy finansowe UE na lata 2014–2020

JAKIE SĄ CELE ROZPORZĄDZENIA?

W rozporządzeniu określono maksymalne roczne kwoty, które można wydać na różne obszary polityki UE w latach 2014–2020.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

UE przyjęła 7-letni plan na lata 2014–2020 w grudniu 2013 r. Środki wieloletnich ram finansowych (WRF) wynoszą 960 mld euro wyrażonych w zobowiązaniach (zapisy prawne gwarantujące fundusze, przy założeniu spełnienia określonych warunków) oraz 908,4 mld euro na płatności (rzeczywiste przesunięcia środków na rzecz beneficjentów) na okres 7 lat wyrażone w stałych cenach z 2011 r.

W rozporządzeniu w sprawie WRF określono pułapy (kwoty maksymalne) dla każdej kategorii wydatków UE w tym okresie. Muszą być one przestrzegane przy uzgadnianiu rocznych budżetów UE.

WRF na lata 2014–2020 rozbite są na poniższe działy:

• Dział 1 – Inteligentny wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu: 450,763 mld euro (z czego 325,149 mld euro jest przeznaczone na spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną).
• Dział 2 – Trwały wzrost gospodarczy: zasoby naturalne: 373,179 mld euro.
• Dział 3 – Bezpieczeństwo i obywatelstwo: 15,686 mld euro.
• Dział 4 – Globalny wymiar Europy: 58,704 mld euro.
• Dział 5 – Administracja: 61,629 mld euro.

WRF na lata 2014–2020 koncentrują się na wzroście gospodarczym i zatrudnieniu. Poddział 1a dotyczący „konkurencyjności” zwiększył się w stosunku do WRF na lata 2007–2013 o 37%, odzwierciedlając wagę tego priorytetu politycznego. Nowe WRF zmniejszyły się jednak w stosunku do poprzedniego okresu, co uwarunkowane jest ograniczeniami budżetowymi, z jakimi zmaga się wiele państw UE na szczeblu krajowym.

W rozporządzeniu w sprawie WRF ustanowiono też instrumenty szczególne umożliwiające UE reakcję na określone nieprzewidziane okoliczności. Pozwala ono również na finansowanie precyzyjnie określonych wydatków, których nie można było pokryć w ramach pułapów dostępnych w ramach co najmniej jednego innego działu, w szczególności:

• rezerwa na pomoc nadzwyczajną (wykorzystywana w celu finansowania na przykład pomocy humanitarnej i cywilnego zarządzania kryzysowego);
• Fundusz Solidarności Unii Europejskiej;
• Instrument elastyczności;
• Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji;
• margines na nieprzewidziane wydatki (instrument ostateczny umożliwiający działanie w nieprzewidzianych okolicznościach).

Parlament Europejski, Rada i Komisja Europejska zawarły ponadto porozumienie międzyinstytucjonalne w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami. Powinno ono zracjonalizować roczną procedurę budżetową i uzupełnić rozporządzenie w sprawie WRF.

Przeniesienie środków przydzielonych, ale niewykorzystanych w 2014 r.

W rozporządzeniu w sprawie WRF wskazano, że w przypadku przyjęcia programów w ramach zarządzania dzielonego odnoszących się do funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, Funduszu Azylu, Migracji i Integracji oraz Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego po 1 stycznia 2014 r., dokonuje się rewizji WRF celem przeniesienia na następne lata środków przydzielonych, ale niewykorzystanych w 2014 r.

W rezultacie zmieniono rozporządzenie w sprawie WRF, tak aby umożliwić przeniesienie niewykorzystanych środków przydzielonych na 2014 r.: 16,5 mld euro na 2015 r., 4,5 mld euro na 2016 r. i 0,1 mld euro na 2017 r. Było to spowodowane późnym przyjęciem 300 z 645 programów UE w obszarach objętych wyżej wymienionymi funduszami unijnymi.

Zmiana unijnego rozporządzenia w sprawie WRF nie wiąże się ze zmianą łącznych pułapów wydatków ani z dodatkowymi wypłatami.

Przegląd

WRF miały zostać poddane przeglądowi nie później niż w 2016 r. w celu umożliwienia Parlamentowi Europejskiemu (wybranemu w 2014 r.), Radzie i Komisji (powołanej w 2014 r.) dokonania ponownej oceny priorytetów na pozostałe lata ram finansowych. Ocena ta została przeprowadzona w kontekście aktualnej wówczas sytuacji gospodarczej oraz najnowszych prognoz makroekonomicznych.

Po przeprowadzeniu śródokresowego przeglądurozporządzenie (UE, Euratom) nr 1311/2013 zostało w 2017 r. zmienione rozporządzeniem (UE, Euratom) 2017/1123. W zmienionych WRF środki przeznaczone na realizację w latach 2017–2020 głównych priorytetów UE zwiększono o 6,01 mld euro:

• 2,08 mld euro przeznaczono na stymulowanie wzrostu gospodarczego i tworzenie miejsc pracy z wykorzystaniem programów takich jak Inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych (+1,2 mld euro), inicjatywa „Horyzont 2020” (+200 mln euro) oraz Erasmus+ (+100 mln euro);
• 2,55 mld euro przeznaczono na rozwiązywanie problemów dotyczących migracji, poprawę bezpieczeństwa i lepszą kontrolę granic zewnętrznych;
• 1,39 mld euro przeznaczono na zajęcie się pierwotnymi przyczynami migracji.

Każdego roku Komisja, działając z wyprzedzeniem w stosunku do procedury budżetowej na kolejny rok, dokonuje dostosowania technicznego WRF do zmian dochodu narodowego brutto w UE oraz zmian cen. Wyniki tego dostosowania na 2018 r. zostały po raz pierwszy przekazane Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w maju 2017 r. Następnie poddano je jednak przeglądowi w celu uwzględnienia dokonanej w 2017 r. zmiany rozporządzenia (UE, Euratom) nr 1311/2013; Parlament Europejski i Komisja zostały o nich powiadomione w komunikacie z września 2017 r.

OD KIEDY ROZPORZĄDZENIE MA ZASTOSOWANIE?

Rozporządzenie ma zastosowanie od 1 stycznia 2014 r.

KONTEKST

Więcej informacji:

• Wieloletnie ramy finansowe (Komisja Europejska)
• Wieloletnie ramy finansowe (Rada).

GŁÓWNY DOKUMENT

Rozporządzenie Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 z dnia 2 grudnia 2013 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 884–891)

Kolejne zmiany rozporządzenia (UE, Euratom) nr 1311/2013 zostały włączone do tekstu podstawowego. Tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentacyjną.

DOKUMENTY POWIĄZANE

Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego – Dostosowanie techniczne ram finansowych na 2018 r. do zmian DNB (ESA 2010) (art. 6 rozporządzenia Rady nr 1311/2013 określającego wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020) uaktualniający i zastępujący komunikat COM(2017) 220 final (COM(2017) 473 final z 15.9.2017)

Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 2 grudnia 2013 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami (Dz.U. C 373 z 20.12.2013, s. 1–11)

Ostatnia aktualizacja: 29.11.2017