EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Układ i konwencja z Schengen

Glosariusz streszczeń

UKŁAD I KONWENCJA Z SCHENGEN

Wraz z podpisaniem układu z Schengen w dniu 14 czerwca 1985 r. Belgia, Niemcy, Francja, Luksemburg i Holandia zgodziły się na stopniowe znoszenie kontroli na swoich granicach wewnętrznych i wprowadzenie swobody poruszania się dla wszystkich obywateli państw-sygnatariuszy, innych państw członkowskich UE oraz niektórych państw spoza UE.

Konwencja z Schengen uzupełnia układ i ustanawia warunki i zabezpieczenia dotyczące tworzenia obszaru wolnego od kontroli na granicach wewnętrznych. Została ona podpisana przez te pięć państw 19 czerwca 1990 r. i weszła w życie w 1995 r. Układ i konwencja, a także towarzyszące im umowy oraz zasady, składają się na „dorobek Schengen”, który w 1999 r. został włączony w ramy UE i stał się częścią prawa UE. Zgodnie z traktatem lizbońskim UE ma zapewnić „przestrzeń (…) bez granic wewnętrznych, w której zagwarantowana jest swoboda przepływu osób”.

Obecnie do strefy Schengen należy 26 państw europejskich, w tym 22 z 27 państw członkowskich UE.

Bułgaria, Chorwacja, Cypr i Rumunia również stanowią, zgodnie z ich odpowiednimi aktami przystąpienia, część strefy Schengen, ale kontrole na ich granicach wewnętrznych nie zostały jeszcze zniesione.

Jedynym państwem członkowskim, które nie należy do strefy Schengen, jest Irlandia. Uczestniczy ona wprawdzie we współpracy policyjnej oraz we współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych, natomiast nie jest częścią obszaru bez granic wewnętrznych i prowadzi kontrole graniczne na granicy z państwami strefy Schengen.

Dorobek Schengen wiąże też cztery inne państwa, mianowicie Islandię, Liechtenstein, Norwegię i Szwajcarię. Każde z nich zawarło umowę o uczestnictwie w dorobku prawnym Schengen, na mocy której stało się częścią strefy Schengen.

Państwa kandydujące do UE muszą przyjąć cały dorobek Schengen w momencie przystąpienia. Z kolei kontrole graniczne na granicach wewnętrznych są znoszone (w drodze jednomyślnej decyzji Rady) dopiero po dokonaniu oceny:

  • która jest przeprowadzana zgodnie z odpowiednim mechanizmem oceny Schengen;
  • w której stwierdza się, że spełnione zostały wszystkie warunki prawidłowego stosowania środków dorobku Schengen umożliwiających zniesienie kontroli na granicach wewnętrznych.

ZOBACZ TEŻ:

Top