EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Wytyczne w sprawie pojęcia wpływu na handel

Wytyczne w sprawie pojęcia wpływu na handel

 

STRESZCZENIE DOKUMENTU:

Wytyczne w sprawie pojęcia wpływu na handel zawartego w art. 101 i 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE)

JAKIE SĄ CELE WYTYCZNYCH?

  • Artykuł 101 TFUE (dawny art. 81 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE)) zakazuje karteli* oraz zachowań, które zapobiegają konkurencji lub ograniczają albo zakłócają konkurencję (porozumienia wertykalne* i porozumienia horyzontalne*), przy czym wprowadza w tym zakresie pewne wyjątki (określone w art. 101 ust. 3).
  • Artykuł 102 TFUE (dawny art. 82 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE)) zakazuje nadużywania przez przedsiębiorstwa pozycji dominującej.
  • Te dwa artykuły stosuje się wyłącznie wówczas, gdy porozumienia i praktyki mogą odczuwalnie wpływać na handel między państwami UE.
  • W tych wydanych przez Komisję Europejską wytycznych wyjaśniono i przedstawiono metodologię stosowania pojęcia wpływu na handel między państwami UE z uwzględnieniem spraw z zakresu konkurencji. Te wytyczne odzwierciedlają więc orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

  • Co się tyczy art. 101 TFUE, jeżeli porozumienie jako całość może wywierać wpływ na handel między państwami UE, to prawo UE jest właściwe w odniesieniu do całego porozumienia, łącznie z poszczególnymi jego częściami, które same nie mają wpływu na handel między państwami UE. W przypadkach gdy stosunki umowne między stronami obejmują kilka rodzajów działalności, działalność ta, aby mogła stanowić część tego samego porozumienia, musi być bezpośrednio połączona i tworzyć integralną część tego samego porozumienia handlowego. Jeżeli tak nie jest, każdy rodzaj działalności stanowi odrębne porozumienie.
  • Co się tyczy art. 102 TFUE, to nadużycie musi wywierać wpływ na handel między państwami UE. Działanie stanowiące część ogólnej strategii przedsiębiorstwa dominującego należy rozpatrywać w kategoriach jego ogólnego wpływu. Jeżeli dominujące przedsiębiorstwo podejmuje różne praktyki, próbując osiągnąć ten sam cel (np. praktyki zmierzające do wyeliminowania lub zablokowania konkurentów), aby art. 102 TFUE mógł mieć zastosowanie do wszystkich praktyk stanowiących część tej ogólnej strategii, wystarczy, aby przynajmniej jedna z tych praktyk mogła wywierać wpływ na handel między państwami UE.
  • Wytyczne koncentrują się na trzech głównych aspektach i służą wyjaśnieniu:
    • pojęcia handlu między państwami UE, które nie jest ograniczone do tradycyjnej transgranicznej wymiany towarów i usług. Jest to pojęcie szersze obejmujące wszelką gospodarczą działalność transgraniczną, łącznie z założeniem firmy*. To pojęcie zakłada, że musi istnieć wpływ na transgraniczną działalność gospodarczą z udziałem co najmniej (części) dwóch państw UE;
    • znaczenia pojęcia „ewentualnego wpływu”, którego funkcją jest określenie charakteru wymaganego wpływu na handel między państwami UE. Zgodnie ze standardowym kryterium Trybunału Sprawiedliwości możliwe musi być przewidzenie z dostatecznym prawdopodobieństwem na podstawie zbioru obiektywnych czynników prawnych i faktycznych, że porozumienie lub praktyka mogą mieć wpływ, bezpośredni lub pośredni, rzeczywisty lub potencjalny, na strukturę handlu między państwami UE. W przypadkach gdy porozumienie lub praktyka mogą mieć wpływ na strukturę konkurencji w UE, ustanawia się właściwość prawa UE;
    • pojęcia „odczuwalności wpływu”: kryterium wpływu na handel zawiera element ilościowy, ograniczając właściwość prawa UE do porozumień i praktyk, które mogłyby wywierać wpływ o określonym zakresie. Zakres wpływu można ocenić w szczególności w związku z pozycją i znaczeniem danych przedsiębiorstw na rynku danych produktów. Ta ocena zależy od okoliczności towarzyszących każdemu przypadkowi, w szczególności od charakteru porozumienia i praktyki, charakteru produktów, których ono dotyczy, oraz pozycji rynkowej danych przedsiębiorstw.
  • Komisja jest zdania, że co do zasady porozumienia nie mogą mieć odczuwalnego wpływu na handel między państwami UE, jeżeli spełnione są łącznie dwa warunki:
    • całkowity udział stron w rynku właściwym w UE, na które porozumienie ma wpływ, nie przekracza 5%; oraz
    • w przypadku porozumień horyzontalnych łączny roczny obrót przedsiębiorstw uzyskany z produktów objętych porozumieniem nie przekracza kwoty 40 mln EUR. W przypadku porozumień wertykalnych łączny roczny obrót dostawców uzyskany z produktów objętych porozumieniem nie przekracza kwoty 40 mln EUR.
  • Wytyczne zawierają analizę różnych rodzajów porozumień i praktyk, dzięki której można określić, w jaki sposób pojęcie wpływu na handel powinno być stosowane w praktyce.
  • Kryterium wpływu na handel stanowi autonomiczne kryterium sądownicze prawa UE. Należy je rozpatrywać oddzielnie w każdej sprawie. Stanowi ono element analizy odmiennej od analizy ograniczenia konkurencji.

OD KIEDY WYTYCZNE MAJĄ ZASTOSOWANIE?

Wytyczne mają zastosowanie od dnia 27 kwietnia 2004 r.

KONTEKST

Zobacz również:

KLUCZOWE POJĘCIA

Kartele: grupa podobnych do siebie, lecz wzajemnie niezależnych przedsiębiorstw, które wspólnie ustalają ceny, ograniczają poziom produkcji lub dzielą między siebie rynki albo klientów.
Porozumienia wertykalne: porozumienia pomiędzy firmami działającymi na różnych szczeblach łańcucha dostaw (np. gdy jedno przedsiębiorstwo dostarcza drugiemu przedsiębiorstwu materiały służące do produkcji).
Porozumienia horyzontalne: porozumienia pomiędzy konkurencyjnymi firmami.
Założenie firmy: swoboda prowadzenia działalności gospodarczej, zgodnie z którą osoby prowadzące własną działalność gospodarczą, przedstawiciele wolnych zawodów lub osoby prawne, takie jak przedsiębiorstwa, które prowadzą legalną działalność gospodarczą w jednym państwie UE, mogą trwale i stale prowadzić działalność gospodarczą w innym państwie UE.

GŁÓWNY DOKUMENT

Zawiadomienie Komisji – Wytyczne w sprawie pojęcia wpływu na handel zawartego w art. 81 i 82 Traktatu (Dz.U. C 101 z 27.4.2004, s. 81–96)

DOKUMENTY POWIĄZANE

Wersja skonsolidowana Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – Część trzecia – Polityki i działania wewnętrzne Unii – Tytuł VII – Wspólne reguły w dziedzinie konkurencji, podatków i zbliżenia ustawodawstw – Rozdział 1 – Reguły konkurencji – Sekcja 1 – Reguły mające zastosowanie do przedsiębiorstw – Artykuł 101 (dawny artykuł 81 TWE) (Dz.U. C 202 z 7.6.2016, s. 88–89)

Wersja skonsolidowana Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – Część trzecia – Polityki i działania wewnętrzne Unii – Tytuł VII – Wspólne reguły w dziedzinie konkurencji, podatków i zbliżenia ustawodawstw – Rozdział 1 – Reguły konkurencji – Sekcja 1 – Reguły mające zastosowanie do przedsiębiorstw – Artykuł 102 (dawny artykuł 82 TWE) (Dz.U. C 202 z 7.6.2016, s. 89)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. 81 i 82 Traktatu (Dz.U. L 1 z 4.1.2003, s. 1–25)

Kolejne zmiany rozporządzenia (WE) nr 1/2003 zostały włączone do tekstu podstawowego. Tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentacyjną.

Ostatnia aktualizacja: 29.05.2020

Top