Europejski Fundusz Rybacki

Rozporządzenie ustanawia nowy europejski fundusz rybacki (EFR) dla okresu 2007–2013. Fundusz przewiduje pomoc finansową mającą na celu ułatwienie zastosowania reformy z 2002 r. wspólnej polityki rybołówstwa (WPRyb) i wsparcie koniecznych restrukturyzacji związanych z rozwojem sektora.

AKT

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego [Zob. akt(-y) zmieniający(-e)].

STRESZCZENIE

Europejski Fundusz Rybacki (EFR) ma przyczynić się do realizacji celów wspólnej polityki rybołówstwa (WPRyb), polegających na zapewnieniu ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów morskich. W tym celu może przyznawać pomoc finansową przeznaczoną na:

• zapewnienie ciągłości działalności rybołówstwa i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa,
• zmniejszenie presji połowowej przez wyrównanie możliwości floty wspólnotowej w stosunku do dostępnych zasobów,
• promocję zrównoważonego rozwoju rybołówstwa śródlądowego,
• wzmocnienie rozwoju przedsiębiorstw, które są ekonomicznie opłacalne w sektorze rybołówstwa, i sprawienie, aby struktury eksploatujące zasoby były bardziej konkurencyjne,
• promowanie ochrony środowiska i ochronę zasobów morskich,
• wspomaganie zrównoważonego rozwoju i poprawę warunków życia w strefach, gdzie prowadzona jest działalność rybołówstwa,
• promocję równości między mężczyznami i kobietami pracującymi w sektorze rybołówstwa.

Osie priorytetowe

EFR przewiduje pięć głównych osi priorytetowych:

• środki na rzecz przystosowania wspólnotowej floty rybackiej:Pomoc finansowa może być przyznana rybakom i właścicielom statków rybackich, objętych środkami powziętymi w celu prowadzenia walki z nadmierną eksploatacją zasobów lub ochrony zdrowia publicznego, w celu czasowego lub stałego wycofania statków rybackich i w celu kształcenia, przekwalifikowania lub odejścia rybaków na wcześniejszą emeryturę. W przypadku stałego wycofania statków, poza statkami przeznaczonymi na zezłomowanie, statki mogą być przydzielone do innych czynności niż rybołówstwo lub służyć do tworzenia sztucznych raf. EFR może przyczynić się do poprawy warunków pracy, jakości produktów, wydajności energetycznej oraz selektywności połowów. W jego ramach można także finansować wymianę silników, nieodnawialne rekompensaty dla rybaków objętych trwałym zaprzestaniem działalności połowowej oraz premie dla młodych rybaków chcących zakupić pierwszy statek rybacki. Pomoc finansowa nie może jednak nigdy pociągnąć za sobą zwiększenia zdolności do prowadzenia połowów lub mocy silnika statku,
• akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwarzanie i sprzedaż:EFR wspiera zakup i użytkowanie wyposażenia i technik mających na celu redukcję wpływu produkcji sektora akwakultury na środowisko i poprawę jakości produktów oraz warunków dotyczących higieny, zdrowia ludzkiego lub zwierząt. Pomoc jest ograniczona do mikroprzedsiębiorstw, małych i średnich przedsiębiorstw oraz niektórych dużych przedsiębiorstw zatrudniających mniej niż 750 pracowników lub posiadających obrót niższy niż 200 mln euro. Pierwszeństwo mają jednak mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa,
• wspólne działania:Niektóre wspólne działania mogą być objęte pomocą w ramach EFR pod warunkiem, że przyczyniają się do zrównoważonego rozwoju lub do ochrony zasobów, do poprawy usług portów rybackich, do wzmocnienia rynków produktów rybołówstwa lub do promocji partnerstwa między naukowcami i zawodowcami sektora rybołówstwa,
• zrównoważony rozwój obszarów połowowych:EFR wspiera środki i inicjatywy mające na celu dywersyfikację i wzmocnienie rozwoju gospodarczego na obszarach połowowych dotkniętych tendencją spadkową połowów,
• pomoc techniczna:Fundusz może finansować działania w zakresie przygotowania, nadzoru, pomocy administracyjnej i technicznej, oceny, audytu i kontroli nieodzownych do wprowadzenia niniejszego rozporządzenia.

Programowanie

Jednym z głównych celów EFR jest uproszczenie przyznawania i zarządzania funduszami. Aby korzystać z pomocy Europejskiego Funduszu Rybackiego, państwa członkowskie muszą przedłożyć Komisji plan strategiczny oraz program operacyjny.

Krajowe plany strategiczne muszą podawać cele i krajowe priorytety dla wprowadzenia WPRyb. Przed 31 grudnia 2011 r. Komisja zorganizuje debatę z państwami członkowskimi w celu oceny postępów we wprowadzaniu planów strategicznych na podstawie konkluzji ocen pośrednich.

Plany strategiczne są podstawą do opracowania programów operacyjnych przeznaczonych do wprowadzenia polityki i priorytetów, które mają być współfinansowane przez EFR. Komisja zatwierdza programy operacyjne za pośrednictwem decyzji po sprawdzeniu ich zgodności z celami EFR. Jeśli jest to konieczne, może poprosić o dostosowanie programu operacyjnego.

Programy operacyjne są poddane trzem ocenom. Państwa członkowskie są odpowiedzialne za ocenę prognostyczną i pośrednią, Komisja dokonuje oceny ostatecznej. Część budżetu przeznaczona na pomoc techniczną może być użyta do finansowania tych ocen.

Odpowiedzialność

Rozporządzenie określa odpowiedzialność państw członkowskich i Komisji w stosunku do EFR. Państwa członkowskie mają w szczególności powinność informowania społeczeństwa, potencjalnych beneficjentów oraz stron o możliwościach oferowanych przez EFR, tak aby zapewnić przejrzystość działania funduszu oraz uwypuklić rolę Wspólnoty.

Ramy finansowe

Budżet EFR to 4 304 mln euro dla okresu 2007–2013. Podczas tego okresu Komisja proponuje przyznać średnio 615 mln euro na rok państwom członkowskim, które zdecydowały się na korzystanie z pomocy EFR (wszystkie państwa członkowskie oprócz Luksemburga).

Sumy są dzielone między państwa członkowskie według wagi sektora rybołówstwa, ilości osób aktywnych w sektorze i dostosowań, które należy przeprowadzić w sektorze rybołówstwa, aby zapewnić ciągłość działalności.

Z wyjątkiem niektórych wydatków poniesionych przez Komisję i pokrytych w 100% przez EFR, maksymalny wkład EFR jest zawsze obliczany w stosunku do całości wydatków publicznych. Jest różny w zależności od priorytetów i jest wyższy w regionach znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji oraz w nowych państwach członkowskich, czyli objętych nowym celem „Konwergencja” w ramach funduszy strukturalnych. Poza tym skala pomocy publicznej dozwolonej dla finansowanego działania jest różna w zależności od tych samych parametrów (zob. załącznik II do niniejszego rozporządzenia).

Rozporządzenie określa zasady dotyczące kwalifikowalności wydatków (artykuł 55), zarządzania finansowego, korekt finansowych, zobowiązań budżetowych i zwrotów. Ustanawia Komitet Europejskiego Funduszu Rybackiego mający wspierać Komisję w zarządzaniu EFR.

Wkład Unii nie może być wyższy niż wkład publiczny i maksymalna kwota pomocy z EFR dla każdej osi priorytetowej i celu. Jednak na pisemny wniosek państwa członkowskiego i przy spełnieniu szczególnych warunków przyznane może być odstępstwo (zob. art. 76).

Zarządzanie, nadzór i kontrola

Przed przedłożeniem wniosków o płatność każde państwo członkowskie musi określić:

• instytucję zarządzającą programem, która wybiera i śledzi finansowane operacje,
• instytucję certyfikującą, sprawdzającą, czy wydatki są zgodne z przepisami wspólnotowymi,
• instytucję przeprowadzającą audyt, kontrolującą prawidłowe działania władz zarządzających i certyfikujących,
• komitet monitorujący, gdzie w roli konsultanta zasiada przedstawiciel Komisji, oceniający postępy w osiąganiu celów programu operacyjnego.

Każdego roku instytucja zarządzająca musi przedstawić Komisji roczne sprawozdanie, a Komisja przedstawia swe uwagi na jego temat. Komisja sporządza streszczenie sprawozdań w swym rocznym sprawozdaniu, przekazuje je Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów. Przed 31 marca 2017 r. państwa członkowskie muszą także przedłożyć końcowe sprawozdanie wykonawcze programu operacyjnego.

Kontekst

EFR jest nowym instrumentem programowania rybołówstwa w ramach perspektywy finansowej UE na lata 2007–2013, zastępującym Instrument Finansowy Orientacji Rybołówstwa (IFOR).

Tak jak w przypadku innych funduszy europejskich, EFR odzwierciedla zasady nowego podejścia mającego na celu uproszczenie, przejrzystość, strategiczne planowanie i większą odpowiedzialność państw członkowskich w dziedzinie wyborów i realizacji funduszy. EFR jest jednym z dwóch instrumentów dla wydatków realizowanych tytułem WPRyb.

AKTY POWIĄZANE

Decyzja Komisji 2008/693/WE z dnia 13 sierpnia 2008 r. zmieniająca decyzję C(2006) 4332 określającą indykatywny przydział wspólnotowych środków na zobowiązania z Europejskiego Funduszu Rybackiego w podziale na państwa członkowskie na okres od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. [Dz.U. L 229 z 28.8.2008].

Ostatnia aktualizacja: 13.01.2013