Niniejsza dyrektywa ustanawia system współpracy mający pomagać ofiarom przestępstw w otrzymaniu odszkodowania niezależnie od tego, gdzie w Unii Europejskiej (UE) zostało popełnione przestępstwo.
System działa na podstawie krajowych systemów rekompensat dla ofiar międzynarodowych przestępstw z użyciem przemocy popełnianych na terytorium każdego z krajów UE.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Dyrektywa składa się z dwóch głównych elementów.

Wymaga ona, by wszystkie kraje UE posiadały systemy rekompensat dla ofiar umyślnych przestępstw z użyciem przemocy popełnianych na ich terytorium. Organizacja i działanie takich systemów zależy od decyzji poszczególnych krajów UE.
Ustanawia ona ogólnounijny system współpracy oparty na krajowych systemach rekompensat.

Zapewnienie odpowiedniego odszkodowania

Zapewnienie odpowiedniego odszkodowania dla ofiar może być trudne, ponieważ:

sprawca nie posiada wystarczających środków finansowych, lub
nie było możliwym zidentyfikowanie lub ściganie sprawcy (o możliwości uzyskania odszkodowania od sprawcy traktuje dyrektywa 2012/29/UE ustanawiająca minimalne normy w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw z użyciem przemocy).

Niniejsza dyrektywa wymaga, by ofiary:

otrzymywały odszkodowanie niezależnie od ich kraju zamieszkania lub niezależnie od tego, w jakim kraju UE popełniono przestępstwo,
otrzymywały sprawiedliwe i adekwatne odszkodowanie – decyzje w sprawie konkretnych kwot podejmowane są wedle uznania kraju UE, w którym popełniono przestępstwo.

Współpraca

Wszystkie kraje UE były zobowiązane do ustanowienia krajowych systemów oferujących sprawiedliwe i adekwatne odszkodowania do dnia 1 lipca 2005 r. Niniejsza dyrektywa ustanawia system współpracy pomiędzy organami krajowymi mający pomóc ofiarom w całej UE w uzyskiwaniu odszkodowania:

Ofiary przestępstw popełnianych w kraju UE innym niż kraj, w którym żyją na co dzień, mogą zwrócić się do organu kraju zamieszkania (organ pomocniczy) o informacje na temat sposobu otrzymania odszkodowania.
Organ krajowy przekazuje następnie taki wniosek bezpośrednio do organu krajowego kraju UE, w którym popełniono przestępstwo (organ orzekający), który jest odpowiedzialny za ocenę wniosku i wypłatę odszkodowania.
Całość komunikacji prowadzona jest w języku kraju orzekającego. Komisja Europejska sporządziła standardowe formularze do przekazywania wniosków i decyzji związanych z odszkodowaniem dla ofiar przestępstw.
Niniejsza dyrektywa tworzy system regularnie spotykających się centralnych punktów kontaktowych w każdym kraju UE w celu usprawnienia współpracy w sprawach transgranicznych. Dodatkowe informacje dostępne są na stronie internetowej europejskiego portalu e-sprawiedliwości.

OD KIEDY NINIEJSZA DYREKTYWA MA ZASTOSOWANIE?

Niniejsza dyrektywa weszła w życie dnia 26 sierpnia 2004 r. Kraje UE miały obowiązek wprowadzenia jej zapisów do prawa krajowego do 1 stycznia 2006 r.