EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Ochrona konsumentów przed nieuczciwymi warunkami w umowach

Ochrona konsumentów przed nieuczciwymi warunkami w umowach

 

STRESZCZENIE DOKUMENTÓW:

Dyrektywa 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Dyrektywa (UE) 2019/2161 zmieniająca dyrektywę 93/13/EWG i dyrektywy 98/6/WE, 2005/29/WE oraz 2011/83/UE w odniesieniu do lepszego egzekwowania i unowocześnienia unijnych przepisów dotyczących ochrony konsumenta

JAKIE SĄ CELE DYREKTYWY?

  • Dyrektywa 93/13/EWG chroni konsumentów w UE przed nieuczciwymi warunkami w standardowych umowach dotyczących zakupu towarów i usług. Wprowadza pojęcie działania w „dobrej wierze” w celu uniknięcia znaczącej nierównowagi wzajemnych praw i obowiązków.
  • W ramach nowego ładu dla konsumentów dyrektywa 93/13/EWG została zmieniona dyrektywą (UE) 2019/2161, której celem jest unowocześnienie unijnego prawa ochrony konsumentów oraz poprawa egzekwowania tego prawa.

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Dyrektywa 93/13/EWG

  • Uczciwy charakter klauzuli umownej jest określany z uwzględnieniem rodzaju towarów i usług, okoliczności związanych z transakcją oraz wszelkich innych warunków tej umowy.
  • Ocena ta nie uwzględnia rzeczywistej ceny towarów lub usług, chyba że kwestionowany warunek nie został wyrażony prostym i zrozumiałym językiem.
  • Dyrektywa zawiera niewyczerpujący i przykładowy wykaz nieuczciwych warunków w umowach. Obejmują one nałożenie na konsumenta obowiązku wniesienia rażąco wysokiego odszkodowania lub związanie konsumenta warunkami, z którymi nie miał możliwości dokładnego zapoznania się przed zawarciem umowy.
  • Treść wszystkich umów pisemnych powinna być sporządzana prostym i zrozumiałym językiem. Wszelkie wątpliwości co do treści warunku należy interpretować na korzyść konsumenta.
  • Warunki umowne uznane za nieuczciwe nie są wiążące dla konsumentów, lecz pozostałe warunki nadal obowiązuje, o ile jest to prawnie możliwe.
  • Państwa członkowskie zapewniają skuteczne środki odwoławcze mające na celu zapobieganie stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach.
  • Organizacje lub osoby, które mają uzasadniony interes związany z ochroną praw konsumentów, mogą wszcząć postępowanie sądowe, aby zapobiec dalszemu stosowaniu nieuczciwego warunku umownego.
  • W 2019 r. Komisja Europejska opublikowała zawiadomienie w sprawie wytycznych dotyczących wykładni i stosowania dyrektywy 93/13/EWG. Ma ono na celu przedstawienie w sposób usystematyzowany bogatego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącego niniejszej dyrektywy, aby ułatwić skuteczne stosowanie dyrektywy w UE oraz państwach Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Sankcje

  • W ramach dyrektywy zmieniającej (UE) 2019/2161 państwa członkowskie są zobowiązane do wprowadzenia skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji w celu ukarania przedsiębiorców naruszających przepisy dotyczące nieuczciwych warunków umownych w oparciu o zestaw parametrów. Kryteria te obejmują:
    • charakter, wagę, skalę i czas trwania naruszenia;
    • działania podjęte przez przedsiębiorcę w celu złagodzenia lub naprawienia szkody poniesionej przez konsumentów;
    • wcześniejsze naruszenia dokonane przez przedsiębiorcę;
    • sankcje nałożone na przedsiębiorcę za to samo naruszenie w innych państwach członkowskich w sprawach transgranicznych, jeżeli informacje o takich sankcjach są dostępne w ramach mechanizmu ustanowionego rozporządzeniem (UE) 2017/2394 (zob. streszczenie dokumentu).
  • Zgodnie z nową dyrektywą państwa członkowskie są w stanie nałożyć skuteczne, proporcjonalne i odstraszające sankcje, jeżeli – zgodnie ze skoordynowanymi działaniami wynikającymi z rozporządzenia (UE) 2017/2394 – stwierdzą poważne naruszenia transgraniczne mające wpływ na konsumentów w kilku państwach członkowskich. Wysokość grzywien musi stanowić co najmniej 4 % rocznego obrotu sprzedawcy lub 2 mln EUR, w przypadku gdy informacje o rocznym obrocie sprzedawcy nie są dostępne.

OD KIEDY DYREKTYWY MAJĄ ZASTOSOWANIE?

  • Dyrektywa 93/13/EWG ma zastosowanie od dnia 16 kwietnia 1993 r., przy czym do porządku krajowego państw członkowskich miała zostać włączona do dnia 31 grudnia 1994 r.
  • Dyrektywa zmieniająca (UE) 2019/2161 ma zostać włączona do porządku krajowego państw członkowskich do dnia 28 listopada 2021 r. Państwa członkowskie stosują przepisy dyrektywy od dnia 28 maja 2022 r.

KONTEKST

Więcej informacji:

GŁÓWNE DOKUMENTY

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. L 95 z 21.4.1993, s. 29–34)

Kolejne zmiany do dyrektywy 93/13/EWG zostały włączone do tekstu pierwotnego. Tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentacyjną.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2161 z dnia 27 listopada 2019 r. zmieniająca dyrektywę Rady 93/13/EWG i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 98/6/WE, 2005/29/WE oraz 2011/83/UE w odniesieniu do lepszego egzekwowania i unowocześnienia unijnych przepisów dotyczących ochrony konsumenta (Dz.U. L 328 z 18.12.2019, s. 7–28)

DOKUMENTY POWIĄZANE

Zawiadomienie Komisji – Wytyczne dotyczące wykładni i stosowania dyrektywy Rady 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. L 323 z 27.9.2019, s. 4–92)

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego – Nowy ład dla konsumentów (COM(2018) 183 final z 11.4.2018)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2394 z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów i uchylające rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 (Dz.U. L 345 z 27.12.2017, s. 1–26)

Zobacz tekst skonsolidowany.

Ostatnia aktualizacja: 10.03.2020

Top