Wprowadzanie w życie Karty praw podstawowych

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Strategia Komisji Europejskiej z 2020 r. skupia się na czterech priorytetach.

Zagwarantowanie skutecznego wprowadzania w życie Karty przez państwa członkowskie

Karta ma zastosowanie do państw członkowskich w zakresie, w jakim stosują one prawo unijne. Komisja będzie ściśle współpracowała z państwami członkowskimi i wspierała je w skutecznym wdrażaniu prawa unijnego oraz w pełnym poszanowaniu Karty. Komisja zachęca państwa członkowskie do powołania punktu kontaktowego ds. Karty, aby ułatwić koordynację i przepływ informacji. Począwszy od 2021 r., Komisja będzie przedstawiać sprawozdanie roczne dotyczące stosowania Karty, prezentując bardziej szczegółową analizę stosowania Karty w państwach członkowskich w specyficznych obszarach podlegających prawu UE.

Wzmocnienie pozycji organizacji społeczeństwa obywatelskiego, obrońców praw i osób wykonujących zawody prawnicze

Organizacje społeczeństwa obywatelskiego i obrońcy praw mają zasadnicze znaczenie dla zdrowej demokracji oraz gwarantują przestrzeganie praw podstawowych. Muszą jednak mierzyć się z rosnącą liczbą wyzwań.

Komisja zamierza monitorować i podejmować działania przeciwko środkom krajowym naruszającym prawo Unii, które to środki wpływają na działalność organizacji społeczeństwa obywatelskiego. W niektórych państwach członkowskich nadal nie w pełni funkcjonują krajowe instytucje praw człowieka, będące ważnym łącznikiem między rządem a społeczeństwem obywatelskim. Państwa członkowskie mają obowiązek utworzenia takich instytucji oraz zagwarantowania im środków do wykonywania w pełni niezależnej pracy. Komisja będzie również promowała szkolenia związane z Kartą dla sędziów, innych osób wykonujących zawody prawnicze oraz obrońców praw.

Propagowanie wykorzystywania Karty w charakterze kompasu dla instytucji Unii

Instytucje Unii muszą przestrzegać Karty praw podstawowych we wszystkich swoich działaniach. Komisja wzmocni swoje zdolności wewnętrzne dotyczące zapewniania zgodności z postanowieniami Karty, w tym przez stosowanie narzędzi do e-uczenia się, aktualizowanie wytycznych dla swoich pracowników i plany szkoleń. Komisja wyraża gotowość do wspierania Parlamentu Europejskiego i Rady w celu zagwarantowania skutecznego stosowania Karty w ich działaniach.

Zwiększanie świadomości osób w kwestii praw przysługujących im na mocy Karty

Z przeprowadzonego w 2019 r. badania Eurobarometer wynika, że zaledwie 42 % respondentów słyszało o Karcie, a nie więcej niż 12 % wie, czym faktycznie jest Karta. Jednak 6 na 10 respondentów chciało dowiedzieć się więcej na temat swoich praw oraz z kim mogą się kontaktować w przypadku naruszenia postanowień Karty.

Komisja uzupełnia tę wiedzę przez:

• rozpoczęcie kampanii informacyjnej mającej na celu zwiększenie świadomości obywateli w zakresie przysługujących im praw oraz sposobów korzystania z nich;
• zwiększanie świadomości osób młodych poprzez program Erasmus+ oraz dzieci poprzez strategię na rzecz praw dziecka.

Komisja wzywa państwa członkowskie do opracowywania inicjatyw mających na celu propagowanie świadomości oraz wzmocnienie pozycji podmiotów lokalnych i osób zainteresowanych.

Przyszłe działania

W przyszłości Komisja:

• przedstawi roczne sprawozdania ze stosowania Karty, skupiające się na obszarze tematycznym podlegającym prawu UE;
• przedłoży w 2025 r. sprawozdanie z wdrożenia strategii;
• rozpocznie w 2030 r. działanie podsumowujące we współpracy z najważniejszymi podmiotami odpowiedzialnymi za egzekwowanie postanowień Karty w celu oceny postępów w zakresie znajomości i wykorzystania Karty.