Metody wspólnotowe i międzyrządowe

W zależności od dziedziny danej polityki procesy decyzyjne w Unii Europejskiej (UE) różnią się. Zgodnie z zasadą ogólną decyzje w UE podejmowane są przy pomocy metody wspólnotowej (zwanej również metodą unijną) z wykorzystaniem zwykłej procedury ustawodawczej, zgodnie z art. 294 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Metoda wspólnotowa charakteryzuje się rolami instytucji ponadnarodowych UE:

• prawo Komisji Europejskiej do inicjowania i realizowania procesów ustawodawczych, z pewnymi wyjątkami;
• Parlament Europejski oraz Rada Unii Europejskiej jako współprawodawcy przyjmujący ustawodawstwo przy równorzędnych uprawnieniach; oraz
• wykorzystanie głosowania większością kwalifikowaną w Radzie.

Metoda ta różni się od metody międzyrządowej wykorzystywanej do podejmowania decyzji związanych w głównej mierze ze wspólną polityką zagraniczną i bezpieczeństwa oraz niektórymi kwestiami dotyczącymi współpracy policyjnej i sądowej. Metoda ta posiada następujące istotne cechy:

• prawo do inicjatywy Komisja dzieli z państwami członkowskimi UE lub jest ono ograniczone do określonych obszarów działalności;
• Rada Europejska często odgrywa kluczową rolę;
• Parlament Europejski jest w różnym stopniu zaangażowany w proces podejmowania decyzji;
• z reguły Rada działa jednomyślnie i przyjmuje akty prawne.