Accept Refuse

EUR-Lex Access to European Union law

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document 32003R1702

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1702/2003 z dnia 24 września 2003 r. ustanawiające zasady wykonawcze dla certyfikacji statków powietrznych i związanych z nimi wyrobów, części i wyposażenia w zakresie zdatności do lotu i ochrony środowiska oraz dla certyfikacji organizacji projektujących i produkującychTekst mający znaczenie dla EOG.

OJ L 243, 27.9.2003, p. 6–79 (ES, DA, DE, EL, EN, FR, IT, NL, PT, FI, SV)
Special edition in Czech: Chapter 07 Volume 007 P. 456 - 529
Special edition in Estonian: Chapter 07 Volume 007 P. 456 - 529
Special edition in Latvian: Chapter 07 Volume 007 P. 456 - 529
Special edition in Lithuanian: Chapter 07 Volume 007 P. 456 - 529
Special edition in Hungarian Chapter 07 Volume 007 P. 456 - 529
Special edition in Maltese: Chapter 07 Volume 007 P. 456 - 529
Special edition in Polish: Chapter 07 Volume 007 P. 456 - 529
Special edition in Slovak: Chapter 07 Volume 007 P. 456 - 529
Special edition in Slovene: Chapter 07 Volume 007 P. 456 - 529
Special edition in Bulgarian: Chapter 07 Volume 012 P. 101 - 174
Special edition in Romanian: Chapter 07 Volume 012 P. 101 - 174

No longer in force, Date of end of validity: 09/09/2012; Uchylony przez 32012R0748

ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2003/1702/oj

32003R1702



Dziennik Urzędowy L 243 , 27/09/2003 P. 0006 - 0079


Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1702/2003

z dnia 24 września 2003 r.

ustanawiające zasady wykonawcze dla certyfikacji statków powietrznych i związanych z nimi wyrobów, części i wyposażenia w zakresie zdatności do lotu i ochrony środowiska oraz dla certyfikacji organizacji projektujących i produkujących

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1592/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lipca 2002 r. w sprawie wspólnych zasad w zakresie lotnictwa cywilnego i utworzenia Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego [1], (zwane dalej "rozporządzeniem podstawowym"), dostosowane rozporządzeniem (WE) nr 1701/2003 [2], w szczególności jego art. 5 i 6,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Rozporządzenie podstawowe ustala wspólne podstawowe wymagania celem zapewnienia jednolitego wysokiego poziomu bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego i ochrony środowiska. Nakazuje ono Komisji przyjęcie przepisów wykonawczych niezbędnych dla zapewnienia ich jednolitego stosowania. Ustanawia "Europejską Agencję Bezpieczeństwa Lotniczego" (zwaną dalej "Agencją") z zadaniem wspierania Komisji w opracowywaniu powyższych przepisów wykonawczych.

(2) Obowiązujące wymagania lotnicze w zakresie zdatności do lotu, określone w załączniku II do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3922/91 [3], ostatnio zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 2871/2000( [4], tracą moc z dniem 28 września 2003 r.

(3) Konieczne jest przyjęcie ujednoliconych wymagań technicznych i procedur administracyjnych w celu zapewnienia zgodności wyrobów lotniczych, części i wyposażenia z wymogami zdatności do lotu i ochrony środowiska, objętych rozporządzeniem podstawowym. Wymagania te i procedury winny wyszczególniać warunki wydawania, utrzymywania w mocy, wprowadzania zmian, zawieszania lub uchylania odpowiednich świadectw i certyfikatów.

(4) Organizacje zaangażowane w projektowanie i produkcję wyrobów, części i wyposażenia powinny spełniać określone wymagania techniczne celem wykazania dysponowania zdolnościami i środkami niezbędnymi dla realizacji obowiązków i korzystania z uprawnień. Komisja jest zobowiązana do uchwalenia przepisów precyzujących warunki wydawania, utrzymywania w mocy, wprowadzania zmian, zawieszania lub uchylania certyfikatów poświadczających spełnianie powyższych wymagań.

(5) W procesie wdrażania wspólnych wymagań podstawowych w zakresie zdatności do lotu Komisja powinna dołożyć starań, by odzwierciedlały one aktualny stan wiedzy i najlepsze zasady praktyki oraz uwzględniały ogólnoświatowe doświadczenia w lotnictwie i postęp naukowo-techniczny, a także zapewniały możliwość natychmiastowego reagowania w odniesieniu do ustalonych przyczyn wypadków i poważnych incydentów lotniczych.

(6) Konieczność zapewnienia jednolitego stosowania wspólnych wymagań w zakresie zdatności do lotu i ochrony środowiska w odniesieniu do wyrobów lotniczych, części i wyposażenia wymaga, aby właściwe organy Państw Członkowskich i, gdzie jest stosowne, Agencja stosowały wspólne procedury w celu oceny zgodności z tymi wymaganiami. Agencja winna opracować specyfikacje certyfikacyjne i wytyczne ułatwiające niezbędną unifikację prawną.

(7) Dla tego celu konieczne jest płynne przejście Agencji do nowego systemu przepisów zapewniające utrzymanie wysokiego i ujednoliconego poziomu bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego we Wspólnocie. Niezbędne jest zapewnienie dostatecznej ilości czasu dla przemysłu lotniczego i administracji Państw Członkowskich, by przystosowały się do nowego systemu i uznały ciągłą ważność świadectw wydanych przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia, zgodnie z art. 57 rozporządzenia podstawowego.

(8) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są oparte na opinii wydanej przez Agencję [5] zgodnie z art. 12 ust. 2 lit. b) i art. 14 ust. 1 podstawowego rozporządzenia.

(9) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego utworzonego na podstawie art. 54 ust. 3 rozporządzenia podstawowego,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Zakres tematyczny i definicje

1. Niniejsze rozporządzenie ustanawia, zgodnie z art. 5 ust. 4) i art. 6 ust. 3) rozporządzenia podstawowego, wspólne techniczne wymagania i administracyjne procedury certyfikacji w zakresie zdatności do lotu i ochrony środowiska wyrobów, części i wyposażenia, a w szczególności:

a) wydawanie certyfikatów typu, ograniczonych certyfikatów typu, uzupełniających certyfikatów typu oraz dokonywanie zmian w tych certyfikatach;

b) wydawanie świadectw zdatności do lotu, ograniczonych świadectw zdatności do lotu, zezwoleń na loty i autoryzowanych poświadczeń produkcji/obsługi;

c) wydawanie zatwierdzeń projektów napraw;

d) wykazywanie zgodności z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska;

e) wydawanie świadectw zdatności w zakresie hałasu;

f) znakowanie wyrobów, części i wyposażenia;

g) certyfikacja niektórych części i wyposażenia;

h) certyfikacja organizacji projektujących i produkujących;

i) wydawanie dyrektyw zdatności.

2. Dla celów niniejszego rozporządzenia następujące definicje będą miały zastosowanie:

a) "JAA" oznacza Wspólne Władze Lotnicze;

b) "JAR" oznacza Wspólne Wymagania Lotnicze;

c) "część 21", załączona do niniejszego rozporządzenia, oznacza wymagania i procedury dla certyfikacji statków powietrznych i związanych z nimi wyrobów, części i wyposażenia oraz organizacji projektujących i produkujących;

d) "część M" oznacza mające zastosowanie wymagania w zakresie ciągłej zdatności do lotu uchwalone na mocy rozporządzenia podstawowego.

Artykuł 2

Certyfikacja wyrobów, części i wyposażenia

1. Na wyroby, części i wyposażenie wydawane są certyfikaty wyszczególnione w części 21.

2. W drodze odstępstwa od ust. 1 statek powietrzny, w tym każdy zamontowany wyrób, część i wyposażenie, niezarejestrowane w Państwie Członkowskim, nie podlega przepisom części 21 podczęści H i I.

3. W odniesieniu do wyrobów posiadających certyfikat typu wydany przez Państwo Członkowskie przed dniem 28 września 2003 r. stosuje się następujące przepisy:

a) wyrób taki będzie uważany za posiadający certyfikat typu wydany zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, jeżeli:

i) podstawą jego certyfikacji typu jest:

- podstawa certyfikacji typu JAA dla wyrobów, które były certyfikowane według procedur JAA określonych w ich arkuszu danych, lub

- dla innych wyrobów — podstawa certyfikacji typu określona w arkuszu danych certyfikatu typu państwa projektu, jeżeli państwem projektu jest:

- Państwo Członkowskie — chyba że, biorąc pod uwagę w szczególności zbiory stosowanych przepisów zdatności do lotu i doświadczenie serwisowe, Agencja ustali, że taka podstawa certyfikacji typu nie zapewnia bezpieczeństwa na poziomie wymaganym przez rozporządzenie podstawowe i niniejsze rozporządzenie, lub

- państwo, z którym Państwo Członkowskie zawarło umowę dwustronną lub podobną w sprawie zdatności do lotu, zgodnie z którą wyroby te zostały poświadczone na podstawie zbiorów przepisów zdatności do lotu państwa projektu, chyba że Agencja ustali, iż takie przepisy zdatności do lotu, doświadczenie serwisowe lub system bezpieczeństwa państwa projektu nie zapewniają bezpieczeństwa na poziomie wymaganym przez rozporządzenie podstawowe i niniejsze rozporządzenie,

- Agencja dokona pierwszej oceny skutków powyższych dwóch postanowień w celu przedłożenia opinii Komisji, wraz z ewentualnymi zmianami aktualnego rozporządzenia;

ii) właściwymi wymogami w zakresie ochrony środowiska naturalnego są wymogi ustanowione w załączniku 16 do Konwencji chicagowskiej, mające zastosowanie dla danego wyrobu;

iii) właściwymi dyrektywami zdatności są dyrektywy państwa projektu;

b) projekt indywidualnego statku powietrznego, pozostającego w rejestrze Państwa Członkowskiego przed dniem 28 września 2003 r., jest uznawany za zatwierdzony zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, jeżeli:

i) jego podstawowy projekt typu jest częścią certyfikatu typu, o którym mowa w lit. a);

ii) wszystkie zmiany w tym podstawowym projekcie typu, które nie są objęte odpowiedzialnością posiadacza certyfikatu typu, zostały zatwierdzone; oraz

iii) spełniane są dyrektywy zdatności wydane lub przyjęte przez rejestrujące Państwo Członkowskie przed dniem 28 września 2003 r., w tym wszelkie zmiany dyrektyw zdatności państwa projektu uznane przez rejestrujące Państwo Członkowskie.

c) Agencja ustali certyfikat typu dla wyrobów niespełniających litery a) przed dniem 28 marca 2007;

d) Agencja ustali arkusz danych certyfikatu typu w zakresie hałasu dla wszystkich wyrobów objętych przed dniem 28 marca 2007 r. literą a). Do chwili dokonania tego ustalenia Państwa Członkowskie mogą kontynuować wydawanie świadectw zdatności w zakresie hałasu zgodnie właściwymi przepisami krajowymi.

4. Dla wyrobów, które w dniu 28 września 2003 r. są w trakcie procesu certyfikacji typu w JAA lub w Państwie Członkowskim:

a) jeśli wyrób jest w trakcie certyfikacji w kilku Państwach Członkowskich, najbardziej zaawansowany proces posłuży jako punkt odniesienia;

b) części 21 pkt 21A.15 lit. a), b) i c) nie stosuje się;

c) w drodze odstępstwa od części 21 pkt 21A.17 lit. a) podstawą certyfikacji typu jest podstawa ustanowiona przez JAA lub, tam gdzie ma to zastosowanie, przez Państwo Członkowskie w dniu wnioskowania o zatwierdzenie;

d) ustalenia kontroli zgodności dokonane według procedur JAA lub Państwa Członkowskiego są uznawane za dokonane przez Agencję w rozumieniu zastosowywania się do części 21 pkt 21A.20 lit. a) i b).

5. W odniesieniu do wyrobów posiadających krajowe certyfikaty typu, lub równoważne, dla których nie zakończono procesu zatwierdzania zmiany przez Państwo Członkowskie w chwili ustalania certyfikatu typu zgodnie z niniejszym rozporządzeniem:

a) jeśli proces zatwierdzania jest realizowany przez kilka Państw Członkowskich, najbardziej zaawansowany proces posłuży jako punkt odniesienia;

b) części 21 pkt 21A.93 nie stosuje się;

c) właściwą podstawą certyfikacji typu jest podstawa ustanowiona przez JAA lub, tam gdzie ma to zastosowanie, przez Państwo Członkowskie w dniu wnioskowania o zatwierdzenie zmiany;

d) ustalenia kontroli zgodności dokonane według procedur JAA lub Państwa Członkowskiego są uznawane za dokonane przez Agencję w rozumieniu zastosowywania się do części 21 pkt 21A.103 lit. a) ppkt 2 i lit. b).

6. W odniesieniu do uzupełniających certyfikatów typu, w przypadku których prowadzone jest postępowanie certyfikacyjne przez Państwo Członkowskie w dniu 28 września 2003 r. według mających zastosowanie procedur JAA dotyczących uzupełniającego certyfikatu typu oraz w odniesieniu do zmian poważnych w wyrobach proponowanych przez osoby inne niż posiadacz certyfikatu typu wyrobu, w przypadku których prowadzone jest postępowanie certyfikacyjne przez Państwo Członkowskie w dniu 28 września 2003 r. według mających zastosowanie procedur krajowych:

a) jeśli proces certyfikacji jest realizowany przez kilka Państw Członkowskich, najbardziej zaawansowany proces posłuży jako punkt odniesienia;

b) części 21 pkt 21A.113 lit. a) i b) nie stosuje się;

c) właściwą podstawą certyfikacji typu jest podstawa ustanowiona przez JAA lub, tam gdzie ma to zastosowanie, przez Państwo Członkowskie w dniu wnioskowania o uzupełniający certyfikat typu lub zatwierdzenie zmiany poważnej;

d) ustalenia kontroli zgodności dokonane według procedur JAA lub Państwa Członkowskiego są uznawane za dokonane przez Agencję w rozumieniu zastosowywania się do części 21 pkt 21A.115 lit. a).

7. W odniesieniu do wyrobów posiadających krajowe certyfikaty typu, lub równoważne, w stosunku do których nie zakończono postępowania zatwierdzającego projektu poważnej naprawy przez Państwo Członkowskie w chwili określenia certyfikatu typu według niniejszego rozporządzenia, ustalenia kontroli zgodności dokonanej według procedur JAA lub Państwa Członkowskiego, będą uznawane za dokonane przez Agencję w rozumieniu zastosowywania się do części 21 pkt 21A.433 lit. a).

8. W odniesieniu do części i wyposażenia, które przechodzą proces zatwierdzania lub autoryzacji przez Państwo Członkowskie w dniu 28 września 2003 r.:

a) jeśli proces autoryzacji jest realizowany przez kilka Państw Członkowskich, najbardziej zaawansowany proces posłuży jako punkt odniesienia;

b) części 21 pkt 21A.603 nie stosuje się;

c) właściwymi wymaganiami danych według części 21 pkt 21A.605 są wymagania ustanowione przez właściwe Państwo Członkowskie w dniu wnioskowania o zatwierdzenie lub autoryzację;

d) ustalenia kontroli zgodności dokonane przez właściwe Państwo Członkowskie są uznawane za dokonane przez Agencję w rozumieniu zastosowywania się do części 21 pkt 21A.606 lit. b).

9. Świadectwo zdatności do lotu wydane przez Państwo Członkowskie poświadczające zgodność z certyfikatem typu określonym według ust. 3 jest uznawane za zgodne z niniejszym rozporządzeniem.

10. Do czasu dokonania przez Agencję ustalenia na mocy ust. 3 lit. c), typy statków powietrznych dopuszczone do lotu przez Państwo Członkowskie przed dniem 28 września 2003 r. a niekwalifikujące się do certyfikatu typu zgodnie z ustępem 3 pozostają w kompetencji rejestrującego Państwa Członkowskiego i podlegają stosownym przepisom krajowym.

11. Do dnia 28 marca 2007 r. Państwa Członkowskie dokonają ustaleń, czy statek powietrzny, przy odpowiednich ograniczeniach kompensujących odstąpienie od wymagań podstawowych, jest w stanie bezpiecznie wykonać lot podstawowy. W takim przypadku zezwolenia na loty będą zawierać ograniczenia użytkowania w przestrzeni powietrznej Państwa Członkowskiego, którego właściwy organ wydaje zezwolenie. Loty poza tą przestrzenią powietrzną będą wymagały uznania zezwolenia przez właściwe organy państw, których to dotyczy.

Do dnia 28 marca 2007 r. statek powietrzny dopuszczony do lotów przez Państwo Członkowskie przed dniem 28 września 2003 r. bez świadectwa zdatności do lotu może pozostać w kompetencji Państwa Członkowskiego i podlegać stosownym przepisom krajowym. Taki statek powietrzny będzie wykonywał loty tylko w obrębie przestrzeni powietrznej właściwego Państwa Członkowskiego. Loty poza tą przestrzenią powietrzną będą wymagały pozwolenia właściwego organu Państwa, którego to dotyczy.

12. W postanowieniach części 21, gdzie występuje nawiązanie do stosowania i/lub spełniania postanowień części M, przed jej wejściem w życie, mają zastosowanie właściwe przepisy krajowe.

13. Zatwierdzenia części i wyrobów wydane przez Państwo Członkowskie i ważne w dniu 28 września 2003 r. są uznawane za wydane zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

14. W odniesieniu do uzupełniających certyfikatów typu wydanych przez Państwo Członkowskie według procedur JAA lub stosownych procedur krajowych i w odniesieniu do zmian w wyrobach, proponowanych przez osoby inne niż posiadacz certyfikatu typu wyrobu, zatwierdzonych przez Państwo Członkowskie według stosownych procedur krajowych, gdzie uzupełniający certyfikat typu lub zmiana są ważne w dniu 28 września 2003 r., uzupełniający certyfikat typu lub zmiana będą uznane za wydane na mocy niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 3

Organizacje projektujące

1. Organizacja odpowiedzialna za projektowanie wyrobów, części i wyposażenia lub za zmiany i naprawy powyższych wykaże swoją zdolność zgodnie z częścią 21.

2. W drodze odstępstwa od ust. 1 organizacja, której głównym miejscem działalności gospodarczej jest państwo trzecie, może wykazać swoją zdolność w drodze posiadania certyfikatu wydanego przez to państwo na wyrób, część i wyposażenie, pod warunkiem że:

a) to państwo jest państwem projektu; oraz

b) Agencja ustaliła, że system tego państwa obejmuje taki sam niezależny poziom sprawdzania zgodności, jak przewidują przepisy niniejszego rozporządzenia, bądź poprzez równoważny system zatwierdzania organizacji, bądź poprzez bezpośrednie zaangażowanie właściwego organu tego państwa.

3. Zatwierdzenia organizacji projektującej wydane lub uznane przez Państwo Członkowskie zgodnie ze stosownymi wymaganiami i procedurami JAA i ważne przed dniem 28 września 2003 r. są uznawane za zgodne z niniejszym rozporządzeniem. W takim przypadku termin na usunięcie niezgodności poziomu drugiego, o którym mowa w części 21 podczęść J, nie przekroczy jednego roku, jeżeli niezgodności te są związane z różnicami w stosunku do tych przepisów JAR, które uprzednio miały zastosowanie.

4. Posiadacz certyfikatu typu nieposiadający w dniu 28 września 2003 r. odpowiedniego zatwierdzenia organizacji projektującej, wydanego według stosownych procedur JAA, do dnia 28 września 2005 r. wykaże swoją zdolność zgodnie z warunkami ustanowionymi w części 21 pkt 21A.14.

5. Organizacja wnioskująca o uzupełniający certyfikat typu, zatwierdzenie projektu naprawy poważnej lub zatwierdzenie projektu pomocniczego źródła zasilania, która nie posiada w dniu 28 września 2003 r. odpowiedniego zatwierdzenia organizacji projektującej wydanego przez Państwo Członkowskie według stosownych procedur JAA, wykaże swoją zdolność przed dniem 28 września 2005 r. zgodnie z częścią 21 pkt 21A.112 i 21A.432B, albo pkt 21A.602B — w przypadku pomocniczego źródła zasilania.

6. W odniesieniu do organizacji, które przechodzą proces zatwierdzania organizacji projektującej w Państwie Członkowskim w dniu 28 września 2003 r., zgodnie ze stosownymi procedurami JAA:

1. części 21 pkt 21A.234 nie stosuje się;

2. ustalenia kontroli zgodności dokonane według procedur JAA są uznawane za dokonane przez Agencję w celu zastosowywania się do części 21 pkt 21A.245.

Artykuł 4

Organizacje produkujące

1. Organizacja odpowiedzialna za wytwarzanie wyrobów, części i wyposażenia wykazuje swoją zdolność zgodnie z postanowieniami części 21.

2. W drodze odstępstwa od ust. 1 producent, którego głównym miejscem działalności gospodarczej jest państwo trzecie, może wykazać swoją zdolność w drodze posiadania certyfikatu wydanego przez to państwo na wyrób, część i wyposażenie, pod warunkiem że:

a) to państwo jest państwem produkcji; oraz

b) Agencja ustaliła, że system tego państwa obejmuje taki sam niezależny poziom sprawdzania zgodności, jak przewidziany niniejszym rozporządzeniem, bądź poprzez równoważny system zatwierdzania organizacji, bądź poprzez bezpośrednie zaangażowanie właściwego organu tego państwa.

3. Zatwierdzenia organizacji produkującej wydane lub uznane przez Państwo Członkowskie zgodnie ze stosownymi wymaganiami i procedurami JAA i ważne przed dniem 28 września 2003 r. są uznawane za zgodne z niniejszym rozporządzeniem. W takim przypadku termin na usunięcie niezgodności poziomu drugiego, o którym mowa w części 21 podczęść G, nie przekroczy jednego roku, jeżeli niezgodności te są związane z różnicami w stosunku do tych przepisów JAR, które uprzednio miały zastosowanie.

4. Organizacja wykaże swoją zdolność zgodnie z niniejszym rozporządzeniem do dnia 28 września 2005 r.

5. Dopóki organizacja produkująca nie wykaże swojej zdolności według części 21 podczęści F i G, dopóty oświadczenia o zgodności i autoryzowane poświadczenia produkcji/obsługi wydane przez tę organizację według stosownych krajowych przepisów będą uznawane za wydane według niniejszego rozporządzenia.

6. W odniesieniu do organizacji, które przechodzą proces zatwierdzania organizacji produkującej w Państwie Członkowskim w dniu 28 września 2003 r., zgodnie ze stosownymi procedurami JAA:

1. części 21 pkt 21A.134 nie stosuje się;

2. ustalenia kontroli zgodności dokonane według procedur JAA są uznawane za dokonane przez Agencję w rozumieniu zastosowywania się do części 21 pkt 21A.145.

Artykuł 5

Wejście w życie

1. Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 28 września 2003 r., z wyjątkiem części 21 pkt 21A.804 lit. a) ppkt 3, który wchodzi w życie w dniu 28 marca 2004 r., oraz podczęści H części 21, która wchodzi w życie w dniu 28 września 2004 r.

2. W drodze odstępstwa od części 21 pkt 21A.159 Państwa Członkowskie mogą wydawać zatwierdzenia o ograniczonym terminie ważności do dnia 28 września 2005 r.

3. W drodze odstępstwa od części 21 pkt 21A.181 Państwa Członkowskie mogą wydawać świadectwa o ograniczonym terminie ważności do dnia 28 września 2008 r.

4. Jeśli Państwo Członkowskie korzysta z przepisów ustępu 2 lub 3, fakt ten notyfikuje Komisji i Agencji.

5. Agencja dokona, w stosownym czasie, oceny implikacji przepisów niniejszego rozporządzenia dla terminów ważności zatwierdzeń pod kątem przygotowania opinii dla Komisji, z uwzględnieniem ewentualnych propozycji zmian do rozporządzenia.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia 24 września 2003 r.

W imieniu Komisji

Loyola De Palacio

Wiceprzewodniczący

[1] Dz.U. L 240 z 7.9.2002, str. 1.

[2] Dz.U. L 243 z 27.9.2003, str. 5.

[3] Dz.U. L 373 z 31.12.1991, str. 4.

[4] Dz.U. L 333 z 29.12.2000, str. 47.

[5] 1.9.2003.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK

CZĘŚĆ 21

Spis treści (szczegółowy wykaz)

21.1 Postanowienia ogólne

Do celów niniejszej części za "właściwy organ" uważa się:

a) organ wyznaczony przez Państwo Członkowskie — dla organizacji, których głównym ośrodkiem działalności jest to Państwo Członkowskie, lub Agencję — jeżeli takie jest życzenie tego Państwa Członkowskiego; lub

b) Agencję — dla organizacji, których głównym ośrodkiem działalności jest państwo trzecie.

SEKCJA A

WYMAGANIA WOBEC WNIOSKUJĄCYCH ORAZ NABYWANE PRAWA I OBOWIĄZKI

PODCZĘŚĆ A — POSTANOWIENIA OGÓLNE

21A.1 Zakres

Niniejsza sekcja zawiera postanowienia ogólne dotyczące praw i obowiązków wnioskodawcy i posiadacza każdego certyfikatu wydanego lub który ma być wydany zgodnie z niniejszą sekcją.

21A.2 Podejmowanie czynności przez osobę inną niż wnioskującylub posiadacz certyfikatu

Czynności i zobowiązania, które powinny być podjęte przez posiadacza lub wnioskującego o wydanie certyfikatu na produkt, część lub wyposażenie, zgodnie z niniejszą sekcją, mogą być podjęte w jego lub jej imieniu przez każdą inną osobę prawną lub fizyczną, pod warunkiem że posiadacz lub wnioskujący o wydanie certyfikatu może wykazać, iż zawarł stosowane porozumienie z tą osobą, które gwarantuje, że obowiązki posiadacza są i będą prawidłowo realizowane.

21A.3 Awarie, niesprawności i wady

a) System gromadzenia, badania i analizowania danych. Posiadacz certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu, autoryzacji Europejskiej Normy Technicznej (ETSO), zatwierdzenia projektu naprawy poważnej lub każdego innego stosownego zatwierdzenia, uznanego za wydane na mocy niniejszego rozporządzenia, powinien posiadać system umożliwiający gromadzenie, badanie i analizowanie sprawozdań i informacji dotyczących awarii, niesprawności, wad i innych zdarzeń, które mogą wpływać lub wpływają negatywnie na ciągłą zdatność wyrobu, części lub wyposażenia objętego certyfikatem typu, ograniczonym certyfikatem typu, uzupełniającym certyfikatem typu, autoryzacją ETSO, zatwierdzeniem projektu naprawy poważnej lub każdym innym stosownym zatwierdzeniem, uznanym za wydane na mocy niniejszego rozporządzenia. Informacja o tym systemie powinna być udostępniona wszystkim znanym użytkownikom wyrobu, części lub wyposażenia oraz na żądanie każdej osobie upoważnionej na mocy innych pochodnych rozporządzeń wykonawczych.

b) Zgłaszanie do Agencji.

1. Posiadacz certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu, autoryzacji ETSO, zatwierdzenia projektu naprawy poważnej lub każdego innego stosownego zatwierdzenia, uznanego za wydane na mocy niniejszego rozporządzenia, zgłasza do Agencji każdą awarię, niesprawność, wadę i każde inne zdarzenie, którego jest świadom i które jest związane z wyrobem, częścią lub wyposażeniem objętym certyfikatem typu, ograniczonym certyfikatem typu, uzupełniającym certyfikatem typu, autoryzacją ETSO, zatwierdzeniem projektu naprawy poważnej lub każdym innym stosownym zatwierdzeniem, uznanym za wydane na mocy niniejszego rozporządzenia i które skutkuje lub może skutkować powstaniem stanu niebezpiecznego.

2. Zgłoszenia dokonuje się w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję, w możliwie najszybszym trybie, w żadnym przypadku nie później niż 72 godziny po zidentyfikowaniu możliwego stanu niebezpiecznego, chyba że wyjątkowe okoliczności to uniemożliwią.

c) Badanie zgłoszonych zdarzeń.

1. Jeżeli zdarzenie zgłoszone zgodnie z lit. b) lub zgodnie z pkt 21A.129 lit. f) ppkt 2 lub pkt 21A.165 lit. f) ppkt 2 wynika z wadliwości projektu lub produkcji, to posiadacz certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu, zatwierdzenia projektu naprawy poważnej, autoryzacji ETSO lub każdego innego stosownego zatwierdzenia, uznanego za wydane na mocy niniejszego rozporządzenia lub, stosownie do przypadku, producent zbada przyczyny wadliwości i przekaże wyniki tych badań do Agencji wraz z informacją o podjętych lub proponowanych działaniach ją eliminujących.

2. Jeżeli Agencja stwierdzi, że konieczne jest podjęcie działania dla wyeliminowania wadliwości, to posiadacz certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu, zatwierdzenia projektu naprawy poważnej, autoryzacji ETSO lub każdego innego stosownego zatwierdzenia, uznanego za wydane na mocy niniejszego rozporządzenia lub, stosownie do przypadku, producent przedstawi Agencji odpowiednie dane.

21A.3B Dyrektywy zdatności

a) Dyrektywa zdatności oznacza dokument wydany lub przyjęty przez Agencję, który nakłada obowiązek wykonania czynności na statku powietrznym w celu przywrócenia dopuszczalnego poziomu bezpieczeństwa w sytuacji, gdy dowody wskazują, że poziom bezpieczeństwa statku powietrznego może być zagrożony.

b) Agencja wydaje dyrektywę zdatności, gdy:

1. Agencja stwierdzi powstanie na statku powietrznym stanu niebezpiecznego będącego skutkiem wadliwości statku powietrznego, silnika, śmigła, części lub wyposażenia zamontowanego na statku powietrznym; oraz

2. taki stan może istnieć lub powstać na innych statkach powietrznych.

c) Jeżeli Agencja musi wydać dyrektywę zdatności dla usunięcia stanu niebezpiecznego, o którym mowa w lit. b), lub dla wykonania inspekcji, to posiadacz certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu, zatwierdzenia projektu naprawy poważnej, autoryzacji ETSO lub każdego innego stosownego zatwierdzenia, uznanego za wydane na mocy niniejszego rozporządzenia:

1. proponuje odpowiednie działania naprawcze i/lub niezbędne inspekcje, lub jedno i drugie, oraz przedstawia szczegóły swoich propozycji do zatwierdzenia przez Agencję;

2. po zatwierdzeniu przez Agencję propozycji, o których mowa w pkt 1, udostępnia odpowiednie dane opisowe i instrukcje wykonania wszystkim znanym użytkownikom lub właścicielom wyrobu, części lub wyposażenia oraz, na żądanie, każdej osobie, od której wymagane jest przestrzeganie dyrektywy zdatności.

d) Dyrektywa zdatności zawiera przynajmniej następujące informacje:

1. identyfikację stanu niebezpiecznego;

2. identyfikację statku powietrznego, którego to dotyczy;

3. wymagane działania;

4. czas wykonania wymaganych czynności;

5. datę wejścia w życie.

21A.4 Koordynacja projektu i produkcji

Każdy posiadacz certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu, autoryzacji ETSO, zatwierdzenia zmiany w projekcie typu lub zatwierdzenia projektu naprawy współpracuje z organizacją produkującą w zakresie niezbędnym dla zapewnienia:

a) należytej koordynacji projektu i produkcji, wymaganej odpowiednio przez pkt 21A.122, 21A.133 lub 21A.165 lit. c) ppkt 2; oraz

b) odpowiedniego wspierania ciągłej zdatność wyrobu, części lub urządzenia.

PODCZĘŚĆ B — CERTYFIKATY TYPU I OGRANICZONE CERTYFIKATY TYPU

21A.11 Zakres

Niniejsza podczęść ustanawia procedury dla wydawania certyfikatów typu dla wyrobów i ograniczonych certyfikatów typu dla statków powietrznych oraz ustanawia prawa i obowiązki wnioskujących o wydanie i posiadaczy tych certyfikatów.

21A.13 Kwalifikowalność

Każda osoba fizyczna lub prawna, która wykazała lub jest w trakcie wykazywania swojej zdolności zgodnie z pkt 21A.14, kwalifikuje się jako wnioskujący o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu na mocy warunków ustanowionych w niniejszej podczęści.

21A.14 Wykazanie zdolności

a) Każda organizacja wnioskująca o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu wykazuje swoją zdolność poprzez posiadanie zatwierdzenia organizacji projektującej, wydanego przez Agencję na podstawie podczęści J.

b) W drodze odstępstwa od lit. a), w drodze alternatywnej procedury wykazywania swoich zdolności, wnioskujący może starać się o zgodę Agencji na stosowanie procedur, które określają konkretne praktyki projektowe, zasoby i ciąg czynności niezbędne dla spełnienia wymagań niniejszej części, jeżeli wyrób jest jednym z następujących:

1. bardzo lekkim samolotem lub wiropłatem, szybowcem lub motoszybowcem, balonem, sterowcem na ogrzane powietrze; lub

2. małym samolotem spełniającym wszystkie poniższe kryteria:

i) pojedynczy silnik tłokowy, wolnossący o maksymalnej mocy startowej (MTOP) nieprzekraczającej 250 KM;

ii) konwencjonalny układ;

iii) konwencjonalny materiał i konstrukcja;

iv) loty według VFR, poza warunkami oblodzeniowymi;

v) maksymalnie cztery miejsca, włącznie z pilotem, i maksymalna masa startowa ograniczona do 3000 funtów (1361 kg);

vi) niehermetyzowana kabina;

vii) układ sterowania bez wspomagania;

viii) podstawowe loty akrobacyjne ograniczone do + 6/-3g; lub

3. silnikiem tłokowym; lub

4. silnikiem lub śmigłem posiadającym certyfikat typu wydany zgodnie ze zbiorem mających zastosowanie przepisów zdatności do lotu dla motoszybowców; lub

5. śmigłem o stałym lub zmiennym skoku.

21A.15 Wniosek

a) Wniosek o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję.

b) Do wniosku o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu statku powietrznego należy dołączyć rysunek statku powietrznego w trzech rzutach oraz wstępne dane podstawowe, łącznie z proponowanymi charakterystykami eksploatacyjnymi i ograniczeniami.

c) Do wniosku o certyfikat typu dla silnika lub śmigła należy dołączyć rysunek złożeniowy, opis cech konstrukcyjnych, charakterystyki eksploatacyjne i proponowane ograniczenia użytkowe silnika lub śmigła.

21A.16A Przepisy zdatności do lotu

Agencja wyda, zgodnie z art. 14 rozporządzenia podstawowego, przepisy zdatności do lotu jako standardowy sposób wykazania spełnienia przez wyroby, części i wyposażenie podstawowych wymagań określonych w załączniku I do rozporządzenia podstawowego. Przepisy takie będą dostatecznie szczegółowe i konkretne, aby wskazać wnioskującemu warunki, które należy spełnić dla uzyskania certyfikatu.

21A.16B Warunki specjalne

a) Agencja ustanowi dla danego wyrobu specjalne, szczegółowe przepisy techniczne, nazwane warunkami specjalnymi, jeżeli dany przepis zdatności do lotu nie zawiera norm bezpieczeństwa adekwatnych lub właściwych dla tego wyrobu, w następujących przypadkach:

1. wyrób wykazuje nowatorskie cechy konstrukcyjne lub nietypowe dla praktyk projektowych, w oparciu o które opracowano stosowny zbiór przepisów zdatności do lotu; lub

2. zamierzone użytkowanie wyrobu jest nietypowe; lub

3. doświadczenie wynikające z użytkowania podobnych wyrobów lub wyrobów posiadających podobne cechy konstrukcyjne wskazuje, że mogą powstać stany niebezpieczne.

b) Warunki specjalne zawierają takie normy bezpieczeństwa, jakie Agencja uzna za niezbędne dla osiągnięcia poziomu bezpieczeństwa równoważnego poziomowi określonemu we właściwym zbiorze przepisów zdatności do lotu.

21A.17 Podstawa certyfikacji typu

a) Zgłaszana podstawa certyfikacji typu dla wydania certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu powinna zawierać:

1. mający zastosowanie przepis zdatności do lotu ustanowiony przez Agencję, który obowiązuje w dniu złożenia wniosku o certyfikat, chyba że:

i) Agencja ustanowiła inaczej; lub

ii) zachowanie zgodności ze zmianami, które wchodzą w życie w terminie późniejszym, jest wybrane przez wnioskującego lub jest wymagane na mocy lit. c) i d).

2. wszelkie warunki specjalne określone zgodnie z pkt 21A.16B lit. a).

b) Wniosek o certyfikację typu samolotów dużych i wiropłatów dużych jest ważny przez pięć lat, a wniosek o każdy inny certyfikat typu jest ważny przez trzy lata, chyba że wnioskujący wykaże w chwili składania wniosku, że jego wyrób wymaga dłuższego okresu na opracowanie projektu, prace badawczo-rozwojowe i wykonanie prób, a Agencja zatwierdzi dłuższy okres.

c) W przypadku gdy certyfikat typu nie został wydany lub oczywistym jest, że nie zostanie wydany w okresie czasu przewidzianym na mocy lit. b), wnioskujący może:

1. złożyć nowy wniosek o certyfikat typu i spełnić wszystkie postanowienia lit. a) mające zastosowanie do pierwotnego wniosku; lub

2. złożyć wniosek o przedłużenie pierwotnego wniosku i spełnić postanowienia mających zastosowanie przepisów zdatności do lotu, obowiązujących w dniu wskazanym przez składającego wniosek, jednakże nie wcześniejszym niż data poprzedzająca dzień wystawienia certyfikatu typu według limitu czasowego ustanowionego dla pierwotnego wniosku na mocy lit. b).

d) Jeżeli składający wniosek zdecyduje się spełnić wymagania wynikające ze zmiany przepisów zdatności do lotu obowiązującej po złożeniu wniosku o certyfikat typu, to powinien on również spełnić wymagania wynikające z każdej innej zmiany, którą Agencja uzna za bezpośrednio związaną z jego wnioskiem.

21A.18 Określenie mających zastosowanie wymogów ochrony środowiska i specyfikacji certyfikacyjnych

a) Mające zastosowanie wymagania w zakresie hałasu dla wystawienia certyfikatu typu dla statku powietrznego są ustanowione zgodnie z postanowieniami załącznika 16 tom I część II rozdział 1 do Konwencji chicagowskiej i:

1. dla poddźwiękowych samolotów odrzutowych — z postanowieniami tomu I część II rozdziały 2, 3 i 4, stosownie do przypadku;

2. dla samolotów napędzanych śmigłem — z postanowieniami tomu I część II rozdziały 3, 4, 5, 6 i 10, stosownie do przypadku;

3. dla śmigłowców — z postanowieniami tomu I część II rozdziały 8 i 11, stosownie do przypadku; oraz

4. dla samolotów naddźwiękowych — z postanowieniami tomu I część II rozdział 12, stosownie do przypadku.

b) Mające zastosowanie wymagania w zakresie emisji dla wydania certyfikatu typu dla statku powietrznego i silnika są wyszczególnione w załączniku 16 do Konwencji chicagowskiej:

1. dla zapobiegania celowemu upustowi paliwa — tom II część II rozdział 2;

2. dla emisji z silników turboodrzutowych i dwuprzepływowych silników turbinowych przewidzianych do napędzania tylko przy prędkościach poddźwiękowych — tom II część III rozdział 2; oraz

3. dla emisji z silników turboodrzutowych i dwuprzepływowych silników turbinowych przewidzianych do napędzania tylko przy prędkościach naddźwiękowych — tom II część III rozdział 3.

c) Agencja wyda, zgodnie z art. 14 rozporządzenia podstawowego, specyfikacje certyfikacyjne uwzględniające akceptowalne sposoby wykazania zgodności z wymaganiami w zakresie hałasu i emisji, określonymi odpowiednio w lit. a) i b).

21A.19 Zmiany powodujące konieczność uzyskania nowego certyfikatu typu

Każda osoba fizyczna lub prawna proponująca zmianę wyrobu występuje o nowy certyfikat typu, jeżeli Agencja uzna, że zmiana projektu, mocy, siły ciągu lub masy jest tak znaczna, że konieczne jest przeprowadzenie w znacznym stopniu wyczerpujących badań zgodności z właściwą podstawą certyfikacji typu.

21A.20 Zgodność z podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska naturalnego

a) Wnioskujący o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu wykazuje zgodność z właściwą podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska naturalnego oraz udostępnia Agencji środki wykorzystane do wykazania tej zgodności.

b) Wnioskujący oświadcza, że wykazał zgodność z całością mającej zastosowanie podstawy certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska.

c) W przypadku gdy wnioskujący posiada odpowiednie zatwierdzenie organizacji projektującej, oświadczenie wymagane według lit. b) składa się zgodnie z postanowieniami podczęści J.

21A.21 Wydanie certyfikatu typu

Wnioskujący nabywa prawa otrzymania dla wyrobu certyfikatu typu, wydanego przez Agencję, po:

a) wykazaniu swojej zdolności zgodnie z pkt 21A.14;

b) złożeniu oświadczenia, o którym mowa w pkt 21A.20 lit. b); oraz

c) wykazaniu, że:

1. wyrób, który ma być certyfikowany, spełnia odpowiednią podstawę certyfikacji typu i wymogi ochrony środowiska naturalnego określone zgodnie z pkt 21A.17 i 21A.18;

2. niespełnione wymagania zdatności do lotu są równoważone przez czynniki, które zapewniają równoważny poziom bezpieczeństwa;

3. żadna cecha lub charakterystyka nie czyni wyrobu niebezpiecznym w użytkowaniu, do którego ma być certyfikowany; lub

4. wnioskujący o certyfikat typu jednoznacznie stwierdził, że jest przygotowany do spełnienia postanowień pkt 21A.44.

d) W przypadku certyfikatu typu statku powietrznego, jeżeli silnik lub śmigło, lub jedno i drugie, są zamontowane na statku powietrznym, to mają certyfikat typu wydany lub ustalony zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

21A.23 Wydanie ograniczonego certyfikatu typu

a) Dla statku powietrznego niespełniającego postanowień pkt 21A.21 lit. c) wnioskujący nabywa prawa otrzymania ograniczonego certyfikatu typu, wydanego przez Agencję, po:

1. spełnieniu wymagań odpowiedniej podstawy certyfikacji typu ustanowionej przez Agencję i zapewniającej odpowiednie bezpieczeństwo w odniesieniu do przewidzianego użytkowania statku powietrznego oraz mających zastosowanie wymogów ochrony środowiska;

2. jednoznacznym oświadczeniu, że jest przygotowany do spełnienia postanowień pkt 21A.44.

b) Silnik lub śmigło, lub jedno i drugie, zamontowane na statku powietrznym:

1. mają certyfikat typu wydany lub określony zgodnie z niniejszym rozporządzeniem; lub

2. wykazano ich zgodność ze specyfikacjami certyfikacyjnymi niezbędnymi dla zapewnienia bezpiecznego lotu statku powietrznego.

21A.31 Projekt typu

a) Projekt typu składa się z:

1. rysunków i specyfikacji oraz wykazu tych rysunków i specyfikacji, niezbędnych dla zdefiniowania układu i cech konstrukcyjnych wyrobu, dla którego wykazano zgodność z właściwą podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska naturalnego;

2. informacji o materiałach, procesach i metodach produkcji oraz montażu wyrobu, koniecznych dla zapewnienia zgodności wyrobu;

3. zatwierdzonej sekcji ograniczeń zdatności do lotu w instrukcjach zapewnienia ciągłej zdatności do lotu zgodnie z definicją we właściwych przepisach zdatności do lotu; oraz

4. wszelkich innych danych niezbędnych dla umożliwienia, przez porównanie, ustalenia zdatności do lotu, charakterystyk hałasowych, upustu paliwa i emisji spalin (w przypadku gdy ma to zastosowanie) późniejszych wyrobów tego samego typu.

b) Każdy projekt typu musi być odpowiednio zdefiniowany.

21A.33 Kontrole i próby

a) Wnioskujący wykona wszystkie inspekcje i próby niezbędne dla wykazania zgodności z właściwą podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska.

b) Przed wykonaniem każdej z prób wymaganych w lit. a) wnioskujący musi ustalić, że:

1. dla prototypu:

i) materiały i procesy są zgodne ze specyfikacjami dla proponowanego projektu typu;

ii) części wyrobu są zgodne z rysunkami w proponowanym projekcie typu;

iii) proces produkcji, budowy i montażu jest zgodny ze specyfikacją w proponowanym projekcie typu; oraz

2. sprzęt do prowadzenia prób i pomiarów jest odpowiedni dla prowadzonych prób i prawidłowo wyskalowany.

c) Wnioskujący umożliwi Agencji przeprowadzenie wszelkich inspekcji niezbędnych dla sprawdzenia zgodności z lit. b).

d) Wnioskujący umożliwi Agencji dokonanie przeglądu wszelkich protokołów oraz przeprowadzenie inspekcji, a także wykonanie lub udział w próbach w locie niezbędnych dla sprawdzenia prawdziwości oświadczenia o zgodności, przedłożonego przez wnioskującego zgodnie z pkt 21A.20 lit. b), oraz dla potwierdzenia, że żadna cecha lub charakterystyka nie czyni wyrobu niebezpiecznym dla zastosowań przewidzianych we wniosku o certyfikację.

e) Dla prób wykonywanych przez Agencję lub w których uczestniczy Agencja, zgodnie z lit. d):

1. Wnioskujący przedstawi Agencji oświadczenie o spełnianiu wymogów lit. b); oraz

2. Żadna zmiana odnosząca się do próby, która mogłaby mieć wpływ na oświadczenie o spełnianiu wymogów, nie może być wprowadzona w wyrobie, części lub wyposażeniu pomiędzy chwilą wykazania zgodności z lit. b) a chwilą udostępnienia ich Agencji celem wykonania próby.

21A.35 Próby w locie

a) Próby w locie do celu uzyskania certyfikatu typu wykonywane są zgodnie z warunkami określonymi dla takich prób przez Agencję.

b) Wnioskujący wykonuje wszelkie próby w locie, jakie Agencja uzna za niezbędne:

1. dla ustalenia zgodności z mającą zastosowanie podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska; oraz

2. dla statków powietrznych certyfikowanych na mocy niniejszej sekcji, z wyłączeniem szybowców i motoszybowców oraz samolotów o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej niż 2722 kg, celem ustalenia, czy istnieje wystarczająca pewność, że statek powietrzny, jego część lub wyposażenie są niezawodne i prawidłowo funkcjonują.

c) (Zarezerwowane)

d) (Zarezerwowane)

e) (Zarezerwowane)

f) Próby w locie określone w lit. b) ppkt 2 obejmują:

1. dla statków powietrznych z silnikami turbinowymi typu wcześniej niestosowanego na statkach powietrznych posiadających certyfikat typu, co najmniej 300 godzin pracy przy pełnej kompletacji silników, odpowiadających wymaganiom certyfikatu typu; oraz

2. dla wszystkich innych statków powietrznych, co najmniej 150 godzin pracy.

21A.41 Certyfikat typu

Certyfikat typu i ograniczony certyfikat typu są uważane za zawierające projekt typu, ograniczenia użytkowe, arkusz danych do certyfikatu typu w zakresie zdatności do lotu i emisji, mającą zastosowanie podstawę certyfikacji typu i wymogi ochrony środowiska, zgodność z którymi odnotowuje Agencja, oraz wszelkie inne warunki lub ograniczenia określone dla wyrobu we właściwych specyfikacjach certyfikacyjnych i wymaganiach ochrony środowiska. Certyfikat typu statku powietrznego i ograniczony certyfikat typu obejmują, ponadto, arkusz danych do certyfikatu typu w zakresie hałasu. Arkusz danych do certyfikatu typu dla silnika zawiera zapisy dotyczące zgodności w zakresie emisji.

21A.44 Obowiązki posiadacza

Każdy posiadacz certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu:

a) podejmuje zobowiązania ustanowione w pkt 21A.3, 21A.3B, 21A.4, 21A.55, 21A.57 oraz 21A.61; i,w tym celu, utrzymuje zgodność z wymaganiami warunkującymi możliwość ubiegania się o certyfikat na mocy pkt 21A.14; oraz

b) precyzuje sposób oznakowania zgodnie z podczęścią Q.

21A.47 Zbywalność

Certyfikat typu lub ograniczony certyfikat typu może być przeniesiony tylko na osobę prawną lub fizyczną będącą w stanie podjąć się zobowiązań zgodnie z pkt 21A.44 i która, w tym celu, wykazała zdolność do zakwalifikowania się według kryteriów z pkt 21A.14.

21A.51 Termin i ciągłość ważności

a) Certyfikat typu i ograniczony certyfikat typu są wydawane na czas nieokreślony. Pozostają ważne pod warunkiem, że:

1. posiadacz stale przestrzega wymogów niniejszej części; oraz

2. certyfikat nie podlega zwrotowi bądź wycofaniu w drodze odpowiednich procedur administracyjnych ustanowionych przez Agencję.

b) Po zwrocie lub wycofaniu certyfikat typu i ograniczony certyfikat typu należy przekazać Agencji.

21A.55 Przechowywanie dokumentacji

Wszelkie związane informacje projektowe, rysunki i sprawozdania z prób, w tym zapisy inspekcyjne dotyczące wyrobu poddawanego próbom, pozostają w posiadaniu posiadacza certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu do dyspozycji Agencji i są przechowywane celem zapewnienia dostępu do informacji niezbędnych dla utrzymania ciągłej zdatności do lotu oraz zgodności z mającymi zastosowanie dla wyrobu wymogami ochrony środowiska.

21A.57 Podręczniki

Posiadacz certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikat typu opracowuje, utrzymuje i aktualizuje egzemplarze wzorcowe wszystkich podręczników wymaganych dla danego wyrobu przez właściwą podstawę certyfikacji typu i wymogi ochrony środowiska i, na żądanie Agencji, udostępnia ich kopie.

21A.61 Instrukcje zapewnienia ciągłej zdatności do lotu

a) Posiadacz certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu dostarcza co najmniej jeden zestaw kompletnych instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu zawierających dane opisowe i instrukcje wykonania, opracowane zgodnie z właściwą podstawą certyfikacji typu, każdemu znanemu właścicielowi jednego lub większej liczby statków powietrznych, silników lub śmigieł w chwili ich dostawy lub, zależnie od tego, co będzie miało miejsce później, w chwili wydania pierwszego certyfikatu zdatności do lotu dla statku powietrznego, którego to dotyczy, a następnie udostępnia te instrukcje na żądanie każdej innej osoby, od której wymagane jest przestrzeganie któregokolwiek warunku podanego w tych instrukcjach. Dostępność podręcznika lub części instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, odnoszącej się do naprawy głównej lub innej formy obsługi technicznej o poważnym zakresie, może być opóźniona do chwili po wprowadzeniu wyrobu do użytkowania, ale zanim którykolwiek wyrób osiągnie odpowiedni wiek lub nalot/liczbę cykli.

b) Ponadto zmiany do instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu będą udostępnione wszystkim znanym użytkownikom wyrobu oraz na żądanie każdej innej osoby, od której wymagane jest przestrzeganie którejkolwiek z tych instrukcji. Program przedstawiający, w jaki sposób są rozprowadzane zmiany do instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, musi być przedłożony Agencji.

(PODCZĘŚĆ C — NIE STOSUJE SIĘ)

PODCZĘŚĆ D — ZMIANY W CERTYFIKATACH TYPU I OGRANICZONYCH CERTYFIKATACH TYPU

21A.90 Zakres

Niniejsza podczęść ustanawia procedury dla zatwierdzania zmian w projektach typu i certyfikatach oraz ustanawia prawa i obowiązki wnioskujących o wydanie i posiadaczy tych zatwierdzeń. W niniejszej podczęści odniesienia do certyfikatów typu powinny być rozumiane jako odniesienia do certyfikatu typu i ograniczonego certyfikatu typu.

21A.91 Klasyfikacja zmian w projekcie typu

Zmiany w projekcie typu klasyfikowane są jako drobne i jako poważne. "Drobna zmiana" to taka, która nie ma znaczącego wpływu na masę, wyważenie, wytrzymałość konstrukcji, niezawodność, charakterystyki eksploatacyjne, hałas, upust paliwa, emisję spalin lub inne właściwości mające wpływ na zdatność wyrobu do lotu. Bez uszczerbku dla pkt 21A.19 wszelkie inne zmiany są "zmianami poważnymi" zgodnie z niniejszą podczęścią. Zmiany poważne i drobne zatwierdzane są zgodnie z pkt 21A.95 i 21A.97, stosownie do przypadku, i muszą być odpowiednio zidentyfikowane.

21A.92 Kwalifikowalność

a) Na mocy niniejszej podczęści jedynie posiadacz certyfikatu typu może wnioskować o zatwierdzenie poważnej zmiany w projekcie typu; pozostali wnioskujący o poważną zmianę w projekcie typu składają wnioski na mocy podczęści E.

b) Każda osoba fizyczna lub prawna może wnioskować o zatwierdzenie drobnej zmiany w projekcie typu na mocy niniejszej podczęści.

21A.93 Wniosek

Wniosek o zatwierdzenie zmiany w projekcie typu składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję i zawiera:

a) opis zmiany wskazujący

1. wszystkie części projektu typu i zatwierdzonych podręczników, na które zmiana ma wpływ; oraz

2. specyfikacje certyfikacyjne i wymogi ochrony środowiska, w oparciu o które zmiana została zaprojektowana, aby spełniać wymagania pkt 21A.101.

b) wskazanie każdej powtórnej kontroli niezbędnej dla wykazania zgodności zmienionego wyrobu z właściwymi specyfikacjami certyfikacyjnymi i wymogami ochrony środowiska naturalnego.

21A.95 Zmiany drobne

Zmiany drobne w projekcie typu klasyfikowane są i zatwierdzane:

a) przez Agencję; lub

b) przez odpowiednio zatwierdzoną organizację projektującą zgodnie z procedurą uzgodnioną z Agencją.

21A.97 Zmiany poważne

a) Wnioskujący o zatwierdzenie poważnej zmiany:

1. przedkłada Agencji dane uzasadniające wraz ze wszelkimi niezbędnymi danymi opisowymi do włączenia do projektu typu;

2. wykazuje, że zmieniony wyrób spełnia mające zastosowanie specyfikacje certyfikacyjne i wymogi ochrony środowiska, zgodnie z wyszczególnieniem w pkt 21A.101;

3. składa oświadczenie, że wykazał zgodność z mającą zastosowanie podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska i przedstawia Agencji podstawę, w oparciu o którą składa to oświadczenie;

4. w przypadku gdy wnioskujący posiada odpowiednie zatwierdzenie organizacji projektującej, składa on oświadczenie, o którym mowa w lit. a) ppkt 3, w oparciu o postanowienia podczęści J.

5. spełnia postanowienia pkt 21A.33 i, w przypadku gdy jest to stosowne, pkt 21A.35.

b) Zatwierdzenie poważnej zmiany w projekcie typu ogranicza się do tej lub tych konkretnych konfiguracji w projekcie typu, wobec których dokonywana jest zmiana.

21A.101 Określenie mających zastosowanie specyfikacji certyfikacyjnych i wymogów ochrony środowiska naturalnego

a) Wnioskujący o zmianę w certyfikacie typu wykazuje, że zmieniony wyrób spełnia wymagania zbioru przepisów zdatności do lotu, które mają zastosowanie do zmienionego wyrobu i obowiązują w dniu złożenia wniosku o zmianę, oraz z mającymi zastosowanie wymogami ochrony środowiska naturalnego określonymi w pkt 21A.18.

b) W drodze odstępstwa od lit. a) wnioskujący może wykazać, że zmieniony wyrób spełnia wymagania wcześniejszej zmiany do przepisów zdatności do lotu, określonych w lit. a), oraz wszelkich innych specyfikacji certyfikacyjnych, które Agencja uzna za za bezpośrednio związane ze zmianą. Jednakże wcześniej zmieniony przepis zdatności do lotu nie może poprzedzać odnośnego przepisu zdatności do lotu, włączonego poprzez odniesienie w certyfikacie typu. Wnioskujący może wykazać zgodność z wcześniejszą zmianą do przepisu zdatności do lotu dla każdego z następujących:

1. zmiany uznanej przez Agencję za nieznaczącą. Celem stwierdzenia, czy dana zmiana jest znacząca, Agencja analizuje ją w kontekście wszelkich wcześniejszych istotnych zmian projektu i wszelkich związanych nowelizacji właściwych specyfikacji certyfikacyjnych uwzględnionych w certyfikacie typu dla wyrobu. Zmiany spełniające którekolwiek z poniższych kryteriów są automatycznie uznawane za znaczące:

i) Nie są zachowane ogólny układ lub zasady budowy.

ii) Założenia przyjęte do certyfikacji wyrobu, który ma być zmieniony, nie pozostają w mocy.

2. każdego obszaru, systemu, części lub wyposażenia, które Agencja uzna za nieobjęte skutkami wprowadzanej zmiany.

3. każdego obszaru, systemu, części lub wyposażenia pozostających pod wpływem wprowadzanej zmiany, wobec których Agencja uznaje, że spełnienie wymagań przepisów zdatności do lotu opisanych w lit. a) nie wpłynie w sposób istotny na poziom bezpieczeństwa zmienionego wyrobu lub byłoby niepraktyczne.

c) Wnioskujący o zmianę na statku powietrznym (innym niż wiropłat) o ciężarze maksymalnym nie większym niż 2722 kg (6000 funtów) lub na nieturbinowym wiropłacie o ciężarze maksymalnym nie większym niż 1361 kg (3000 funtów) może wykazać, że zmieniony wyrób spełnia wymagania podstawy certyfikacji typu uwzględnione poprzez odniesienie w certyfikacie typu. Jednakże jeżeli Agencja uzna zmianę za znaczącą w danym obszarze, to może ona nakazać spełnienie wymagań określonych w zmianie do podstawy certyfikacji typu uwzględnionej poprzez odniesienie w certyfikacie typu, a będącej w mocy w dniu złożenia wniosku, i każdej specyfikacji certyfikacyjnej uznanej przez Agencję za bezpośrednio związaną ze zmianą, chyba że Agencja równocześnie uzna, iż zgodność ze zmianą lub specyfikacją certyfikacyjną nie wpłynie w sposób istotny na poziom bezpieczeństwa zmienionego wyrobu lub byłaby niepraktyczna.

d) Jeżeli Agencja uzna, że zbiór przepisów zdatności do lotu, będący w mocy w dniu złożenia wniosku o zmianę, nie zapewnia odpowiednich norm w odniesieniu do proponowanej zmiany, to wnioskujący musi również spełnić wszelkie warunki specjalne i zmiany do nich, nakazane na mocy postanowień pkt 21A.16B, dla zapewnienia poziomu bezpieczeństwa równoważnego ustanowionemu w zbiorze przepisów zdatności do lotu będących w mocy w dniu złożenia wniosku o zmianę.

e) Wniosek o zmianę w certyfikacie typu dla samolotów dużych i dużych wiropłatów jest ważny przez pięć lat, a wniosek o zmianę w każdym innym certyfikacie typu jest ważny przez trzy lata. W przypadku gdy zmiana nie została zatwierdzona lub oczywistym jest, że nie zostanie zatwierdzona w okresie czasu przewidzianym w niniejszej literze, wnioskujący może:

1. złożyć nowy wniosek o zmianę w certyfikacie typu i spełnić wszystkie postanowienia lit. a) mające zastosowanie do pierwotnego wniosku o zmianę; lub

2. wystąpić o przedłużenie ważności pierwotnego wniosku i spełnić postanowienia lit. a) dla daty wejścia w życie wniosku, którą określa wnioskujący, nie wcześniejszej niż data poprzedzająca dzień zatwierdzenia zmiany według okresu ustanowionego na mocy niniejszej litery dla pierwotnego wniosku o zmianę.

21A.103 Wydanie zatwierdzenia

a) Wnioskujący nabywa prawa do zatwierdzenia przez Agencję poważnej zmiany w projekcie typu, po:

1. złożeniu oświadczenia, o którym mowa w pkt 21A.97 lit. a) ppkt 3; oraz

2. wykazaniu, że:

i) zmieniony wyrób spełnia mające zastosowanie specyfikacje certyfikacyjne i wymogi ochrony środowiska, zgodnie z wyszczególnieniem w pkt 21A.101;

ii) niespełnione wymagania zdatności do lotu są równoważone przez czynniki, które zapewniają równoważny poziom bezpieczeństwa; oraz

iii) żadna cecha lub charakterystyka nie czyni wyrobu niebezpiecznym w użytkowaniu, do którego ma być certyfikowany.

b) Drobna zmiana w projekcie typu zostanie zatwierdzona zgodnie z pkt 21A.95 jedynie, jeżeli zostanie wykazane, że zmieniony wyrób spełnia wymagania właściwych specyfikacji certyfikacyjnych, jak określono w pkt 21A.101.

21A.105 Przechowywanie dokumentacji

Dla każdej zmiany wszelkie związane informacje projektowe, rysunki i sprawozdania z prób, w tym zapisy inspekcyjne dotyczące zmienionego wyrobu poddawanego próbom, pozostają w posiadaniu wnioskującego do dyspozycji Agencji i są przechowywane celem zapewnienia dostępu do informacji niezbędnych dla utrzymania ciągłej zdatności do lotu oraz zgodności z mającymi zastosowanie dla zmienionego wyrobu wymogami ochrony środowiska.

21A.107 Instrukcje zapewnienia ciągłej zdatności do lotu

a) Posiadacz zatwierdzenia drobnej zmiany w projekcie typu dostarcza co najmniej jeden zestaw związanych z tym zmian, jeżeli takie istnieją, do instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu dla wyrobu, na którym drobna zmiana ma być wprowadzona, opracowanych zgodnie z właściwą podstawą certyfikacji typu, każdemu znanemu właścicielowi jednego lub większej liczby statków powietrznych, silników lub śmigieł, których zmiana dotyczy, w chwili ich dostawy lub, zależnie od tego, co będzie miało miejsce później, w chwili wydania pierwszego certyfikatu zdatności do lotu dla statku powietrznego, którego to dotyczy, a następnie udostępnia te zmiany do instrukcji na żądanie każdej innej osoby, od której wymagane jest przestrzeganie któregokolwiek warunku podanego w tych instrukcjach.

b) Ponadto modyfikacje tych zmian do instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu powinny być udostępnione wszystkim znanym użytkownikom wyrobu, którego drobna zmiana dotyczy, oraz na żądanie każdej innej osoby, od której wymagane jest przestrzeganie którejkolwiek z tych instrukcji.

21A.109 Obowiązki i znakowanie EPA

Posiadacz zatwierdzenia drobnej zmiany w projekcie typu:

a) podejmuje zobowiązania ustanowione w pkt 21A.4, 21A.105 i 21A.107; oraz

b) wyszczególnia oznakowanie z uwzględnieniem liter EPA (dalej "Europejskie Zatwierdzanie Części"), zgodnie z pkt 21A.804 lit a).

PODCZĘŚĆ E — UZUPEŁNIAJĄCE CERTYFIKATY TYPU

21A.111 Zakres

Niniejsza podczęść ustanawia procedury zatwierdzania zmian poważnych w projektach typu według procedur dla uzupełniających certyfikatów typu oraz ustanawia prawa i obowiązki wnioskujących o wydanie i posiadaczy tych certyfikatów.

21A.112 Kwalifikowalność

Każda osoba fizyczna lub prawna ("organizacja"), która wykazała lub jest w trakcie wykazywania swojej zdolności zgodnie z pkt 21A.112B, kwalifikuje się jako wnioskujący o uzupełniający certyfikat typu na mocy warunków ustanowionych w niniejszej podczęści.

21A.112B Wykazanie zdolności

a) Każda organizacja wnioskująca o ograniczony certyfikat typu wykazuje swoją zdolność poprzez posiadanie zatwierdzenia organizacji projektującej, wydanego przez Agencję na podstawie podczęści J.

b) W drodze odstępstwa od lit. a), w drodze alternatywnej procedury wykazania swojej zdolności, wnioskujący może starać się o zgodę Agencji na zastosowanie procedur podejmujących szczególne praktyki projektowe, zasoby i ciąg czynności niezbędnych do spełnienia wymagań niniejszej podczęści.

21A.113 Wniosek o uzupełniający certyfikat typu

a) Wniosek o uzupełniający certyfikat typu składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję.

b) Wniosek o uzupełniający certyfikat typu zawiera opisy i wskazania wymagane przez pkt 21A.93. Ponadto wniosek powinien zawierać uzasadnienie wykazujące, że informacje stanowiące podstawę tych wskazań są wystarczające bądź z własnych zasobów wnioskującego, bądź poprzez porozumienie z posiadaczem certyfikatu typu.

21A.114 Wykazywanie zgodności

Każdy wnioskujący o uzupełniający certyfikat typu musi spełniać wymagania pkt 21A.97.

21A.115 Wydanie uzupełniającego certyfikatu typu

Wnioskujący nabywa prawa do otrzymania uzupełniającego certyfikatu typu, wydanego przez Agencję, po:

a) spełnieniu wymagań pkt 21A.103 lit. a);

b) wykazaniu swojej zdolności zgodnie z pkt 21A.112B;

c) wówczas, gdy na mocy pkt 21A.113 lit. b) wnioskujący zawarł porozumienie z posiadaczem certyfikatu typu,

1. Posiadacz certyfikatu typu poinformował, że nie ma zastrzeżeń natury technicznej do informacji przedłożonych na mocy pkt 21A.93; oraz

2. Posiadacz certyfikatu typu zgodził się na współpracę z posiadaczem uzupełniającego certyfikatu typu celem zapewnienia należytego wykonywania obowiązków w zakresie ciągłej zdatności do lotu zmienionego wyrobu poprzez spełnienie wymagań pkt 21A.44 i 21A.118A.

21A.116 Zbywalność

Uzupełniający certyfikat typu może być przeniesiony tylko na osobę prawną lub fizyczną będącą w stanie podjąć się zobowiązań zgodnie z pkt 21A.118A, i która, w tym celu, wykazała zdolność do zakwalifikowania się według kryteriów z pkt 21A.112B.

21A.117 Zmiany w stosunku do części wyrobu objętej uzupełniającym certyfikatem typu

a) Zmiany drobne w stosunku do części wyrobu objętej uzupełniającym certyfikatem typu są klasyfikowane i zatwierdzane zgodnie z podczęścią D.

b) Każda zmiana poważna w stosunku do części wyrobu objętej uzupełniającym certyfikatem typu podlega zatwierdzeniu jako oddzielny uzupełniający certyfikat typu zgodnie z niniejszą podczęścią.

c) W drodze odstępstwa od lit. b) zmiana poważna w stosunku do części wyrobu objętej uzupełniającym certyfikatem typu przedłożonego przez jego posiadacza może być zatwierdzona jako zmiana w istniejącym uzupełniającym certyfikacie typu.

21A.118A Obowiązki i znakowanie EPA

Każdy posiadacz uzupełniającego certyfikatu typu:

a) podejmuje zobowiązania:

1. ustanowione w pkt 21A.3, 21A.3B, 21A.4, 21A.105, 21A.119 i 21A.120;

2. warunkowane współpracą z posiadaczem certyfikatu typu na mocy pkt 21A.115 lit. c) ppkt 2;

i w tym celu utrzymuje zgodność z kryteriami pkt 21A.112B;

b) wyszczególnia oznakowanie włącznie z literami EPA zgodnie z pkt 21A.804 lit a).

21A.118B Termin i ciągłość ważności

a) Uzupełniający certyfikat typu wydawany jest na czas nieokreślony. Pozostaje ważny, pod warunkiem że:

1. posiadacz stale przestrzega wymogów niniejszej części; oraz

2. certyfikat nie podlega zwrotowi bądź wycofaniu w drodze odpowiednich procedur administracyjnych ustanowionych przez Agencję.

b) Po zwrocie lub wycofaniu certyfikat typu i ograniczony certyfikat typu należy przekazać Agencji.

21A.119 Podręczniki

Posiadacz uzupełniającego certyfikatu typu opracowuje, utrzymuje i aktualizuje egzemplarze wzorcowe wszystkich, niezbędnych dla uwzględnienia zmian wprowadzonych zgodnie z uzupełniającym certyfikatem typu, nowelizacji podręczników wymaganych dla danego wyrobu przez właściwą podstawę certyfikacji typu i wymogi ochrony środowiska naturalnego i, na żądanie Agencji, udostępnia ich kopie.

21A.120 Instrukcje zapewnienia ciągłej zdatności do lotu

a) Posiadacz uzupełniającego certyfikatu typu dla danego statku powietrznego, silnika lub śmigła dostarcza co najmniej jeden zestaw odpowiednich nowelizacji instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, opracowanych zgodnie z właściwą podstawą certyfikacji typu, każdemu znanemu właścicielowi jednego lub większej liczby statków powietrznych, silników lub śmigieł, których dotyczy zmiana objęta uzupełniającym certyfikatem typu, w chwili ich dostawy lub, zależnie od tego, co będzie miało miejsce później, w chwili wydania pierwszego certyfikatu zdatności do lotu dla statku powietrznego, którego to dotyczy, a następnie udostępnia te nowelizacje instrukcji na żądanie każdej innej osoby, od której wymagane jest przestrzeganie któregokolwiek warunku podanego w tych instrukcjach. Dostępność podręcznika lub części nowelizacji instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, odnoszącej się do naprawy głównej lub innej formy obsługi technicznej o poważnym zakresie, może być opóźniona do chwili po wprowadzeniu wyrobu do użytkowania, ale zanim którykolwiek wyrób osiągnie odpowiedni wiek lub nalot/liczbę cykli.

b) Ponadto modyfikacje tych nowelizacji instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu powinny być udostępnione wszystkim znanym użytkownikom wyrobu, którego uzupełniający certyfikat typu dotyczy, oraz na żądanie każdej innej osoby, od której wymagane jest przestrzeganie którejkolwiek z tych instrukcji. Program przedstawiający, w jaki sposób są rozprowadzane modyfikacje nowelizacji instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, musi być przedłożony Agencji.

PODCZĘŚĆ F — PRODUKCJA BEZ POSIADANIA ZATWIERDZENIA ORGANIZACJI PRODUKUJĄCEJ

21A.121 Zakres

a) Niniejsza podczęść ustala procedurę wykazywania zgodności z właściwymi danymi projektowymi wyrobu, części i wyposażenia, które mają być wytwarzane bez posiadania zatwierdzenia organizacji produkującej według podczęści G.

b) Niniejsza podczęść ustanawia zasady regulujące obowiązki producenta wyrobu, części lub wyposażenia wytwarzanych według niniejszej podczęści.

21A.122 Kwalifikowalność

Każda osoba fizyczna lub prawna może złożyć wniosek o wykazanie zgodności poszczególnych wyrobów, części lub wyposażenia na mocy niniejszej podczęści, jeżeli:

a) posiada ona lub wystąpiła o zatwierdzenie obejmujące projekt tego wyrobu, części lub wyposażenia; lub

b) zapewniła należytą koordynację prac pomiędzy wytwarzaniem a projektem, w drodze odpowiedniego porozumienia z wnioskującym o lub posiadaczem zatwierdzenia takiego projektu.

21A.124 Wniosek

a) Wniosek o zgodę na wykazanie zgodności poszczególnych wyrobów, części i wyposażenia, na mocy niniejszej podczęści, składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez właściwy organ.

b) Taki wniosek powinien zawierać:

1. dowód potwierdzający, w przypadkach gdy jest to stosowne, że:

i) wydanie zatwierdzenia organizacji produkującej na mocy podczęści G byłoby nieodpowiednie; lub

ii) certyfikacja lub zatwierdzenie wyrobu, części lub wyposażenia na mocy niniejszej podczęści jest potrzebne przed wydaniem zatwierdzenia organizacji produkującej na mocy podczęści G.

2. zarys informacji wymaganych przez pkt 21A.125 lit. b).

21A.125 Wydanie zezwolenia

Wnioskujący nabywa prawa otrzymania zezwolenia, wydanego przez właściwy organ, na wykazywanie zgodności poszczególnych wyrobów, części i wyposażenia na mocy niniejszej podczęści, po:

a) ustanowieniu systemu inspekcji produkcji zapewniającego, że każdy wyrób, część lub wyposażenie odpowiada wymaganiom właściwych danych projektowych i jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację.

b) opracowaniu podręcznika zawierającego:

1. opis systemu inspekcji produkcji wymaganego na mocy lit. a),

2. opis środków dokonywania ustaleń w ramach systemu inspekcji produkcji,

3. opis prób zgodnych z pkt 21A.127 i pkt 21A.128 oraz nazwiska osób upoważnionych dla celów pkt 21A.130 lit. a).

c) wykazaniu, że jest w stanie udzielać pomocy zgodnie z pkt 21A.3 i 21A.129 lit. d).

21A.125B Niezgodności

a) W przypadku stwierdzenia dowodów wskazujących na niespełnianie przez posiadacza zezwolenia mających zastosowanie wymagań niniejszej części, niezgodności te są klasyfikowane następująco:

1. Niezgodność poziomu pierwszego to każda niezgodność z niniejszą częścią, która może prowadzić do niekontrolowanej niezgodności z mającymi zastosowanie danymi projektowymi i która mogłaby mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo statku powietrznego.

2. Niezgodność poziomu drugiego to każda niezgodność z niniejszą częścią, która nie została sklasyfikowana jako niezgodność poziomu pierwszego.

b) Niezgodność poziomu trzeciego to każdy stwierdzony, w postaci obiektywnych dowodów, przypadek istnienia potencjalnego problemu mogącego prowadzić do niezgodności według lit. a).

c) Po otrzymaniu zawiadomienia o niezgodnościach zgodnie z pkt 21B.143:

1. W przypadku niezgodności poziomu pierwszego posiadacz zezwolenia wykazuje się działaniami naprawczymi spełniającymi oczekiwania właściwego organu w ciągu okresu nie dłuższego niż 21 dni roboczych po otrzymaniu pisemnego potwierdzenia niezgodności;

2. W przypadku niezgodności poziomu drugiego, okres na działania naprawcze przyznany przez właściwy organ będzie odpowiedni do charakteru niezgodności. W żadnym wypadku jednak pierwszy termin nie może być dłuższy niż sześć miesięcy. W szczególnych okolicznościach i w zależności od charakteru niezgodności właściwy organ może przedłużyć sześciomiesięczny termin pod warunkiem otrzymania przez właściwy organ spełniającego oczekiwania planu działań naprawczych.

3. Niezgodność poziomu trzeciego nie wymaga natychmiastowych działań ze strony posiadacza zezwolenia.

d) W przypadku niezgodności poziomu pierwszego i poziomu drugiego zezwolenie może podlegać częściowemu lub pełnemu ograniczeniu, zawieszeniu lub uchyleniu na mocy pkt 21B.145. Posiadacz zezwolenia potwierdza odbiór decyzji o ograniczeniu, zawieszeniu lub uchyleniu zezwolenia w stosownym terminie.

21A.125C Termin i ciągłość ważności

a) Zezwolenie wydawane jest na czas określony, nie dłuższy niż jeden rok. Pozostaje ważne, chyba że:

1. posiadacz zezwolenia nie zdoła wykazać zgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami niniejszej podczęści; lub

2. istnieją dowody, że producent nie jest w stanie utrzymać zadowalającego poziomu kontroli produkcji wyrobów, części lub wyposażenia; lub

3. producent przestał spełniać wymagania pkt 21B.122; lub

4. zezwolenie zostało zwrócone lub cofnięte na mocy pkt 21B.145 bądź wygasła jego ważność.

b) W chwili zwrócenia, cofnięcia lub wygaśnięcia ważności zezwolenie podlega przekazaniu do właściwego organu.

21A.126 System inspekcji produkcji

a) System inspekcji produkcji wymagany na mocy pkt 21A.125 powinien zapewniać możliwości ustalenia, czy:

1. przyjmowane materiały oraz zakupione lub zamówione części stosowane w gotowym wyrobie są zgodne ze specyfikacjami mających zastosowanie danych projektowych;

2. przyjmowane materiały oraz zakupione lub zamówione części są prawidłowo oznakowane;

3. procesy, techniki produkcji i sposoby montażu, mające wpływ na jakość i bezpieczeństwo gotowego wyrobu, są wykonywane zgodnie ze specyfikacjami zaakceptowanymi przez właściwy organ;

4. zmiany projektu, w tym materiały zastępcze, zostały zatwierdzone na mocy podczęści D lub E i zostały sprawdzone przed ich wprowadzeniem do gotowego wyrobu.

b) System inspekcji produkcji wymagany pkt 21A.125 lit. a) powinien tak funkcjonować, aby zapewnić, że:

1. części używane w procesach są badane na zgodność z odnośnymi danymi projektowymi w tych miejscach produkcji, gdzie można przeprowadzić dokładne badania;

2. materiały, które mogą ulec zniszczeniu lub utracić swoje właściwości, są odpowiednio magazynowane i zabezpieczone;

3. aktualne rysunki projektowe są łatwo dostępne dla pracowników produkcji i kontroli i są wykorzystywane, kiedy istnieje taka potrzeba;

4. odrzucane materiały i części są segregowane i znakowane w taki sposób, który uniemożliwia ich zamontowanie na gotowym wyrobie;

5. materiały i części, które zostały cofnięte ze względu na odstępstwa od danych projektowych lub specyfikacji, a których zamontowanie na gotowym wyrobie jest rozważane, są poddawane zatwierdzonej procedurze analizy technicznej i produkcyjnej. Materiały i części uznane jako zdatne do użytkowania w wyniku zastosowania powyższej procedury są odpowiednio znakowane i ponownie sprawdzane, jeżeli konieczne jest ich przerobienie lub naprawa. Materiały i części odrzucone w wyniku zastosowania powyższej procedury są znakowane i brakowane, aby zapobiec ich zabudowie na gotowym wyrobie;

6. dokumenty powstałe w ramach systemu inspekcji produkcji są zachowywane, tam gdzie możliwe identyfikowane z gotowym wyrobem lub częścią oraz są przechowywane przez producenta celem zapewnienia dostępu do informacji niezbędnych dla utrzymania ciągłej zdatności wyrobu.

21A.127 Próby: statek powietrzny

a) Każdy producent statku powietrznego wyprodukowanego zgodnie z niniejszą podczęścią ustanawia zatwierdzoną procedurę prób produkcyjnych na ziemi i w locie oraz formularze kontrolne i według tych formularzy sprawdza każdy wyprodukowany statek powietrzny. W ten sposób bada zgodność z pkt 21A.125 lit. a).

b) Każda procedura prób produkcyjnych obejmuje przynajmniej:

1. sprawdzenie właściwości w locie;

2. sprawdzenie osiągów (z wykorzystaniem normalnego oprzyrządowania statku powietrznego);

3. sprawdzenie prawidłowego działania wszystkich układów/systemów i wyposażenia statku powietrznego;

4. ustalenie, czy wszystkie przyrządy są prawidłowo oznakowane i czy wszystkie tabliczki i wymagane instrukcje użytkowania w locie są prawidłowo przytwierdzone po próbie w locie;

5. sprawdzenie właściwości użytkowych statku powietrznego na ziemi;

6. sprawdzenie wszelkich innych elementów właściwych dla badanego statku powietrznego.

21A.128 Próby: silniki i śmigła

Każdy producent silników lub śmigieł wyprodukowanych zgodnie z niniejszą podczęścią poddaje każdy silnik lub śmigło o zmiennym kącie ustawienia łopaty akceptowalnej próbie funkcjonalnej, zgodnie ze specyfikacją w dokumentacji technicznej posiadacza certyfikatu typu, celem stwierdzenia, czy działa prawidłowo w pełnym zakresie użytkowania, dla jakiego prowadzony jest proces certyfikacji typu. W ten sposób bada zgodność z pkt 21A.125 lit. a).

21A.129 Obowiązki producenta

Każdy producent wyrobu, części lub wyposażenia wytwarzanego według niniejszej podczęści:

a) udostępnia każdy wyrób, część lub wyposażenie do przeglądu przez właściwy organ;

b) zachowuje w miejscu wytwarzania dane techniczne i rysunki niezbędne dla określenia, czy wyrób odpowiada wymaganiom właściwych danych projektowych;

c) utrzymuje system inspekcji produkcji zapewniający, że każdy wyrób odpowiada wymaganiom właściwych danych projektowych i jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację;

d) udziela pomocy posiadaczowi certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu lub zatwierdzenia projektu przy każdej czynności zapewnienia ciągłej zdatność związanej z wyprodukowanymi wyrobami, częściami lub wyposażeniem;

e) dla zapewnienia bezpieczeństwa ustanawia i utrzymuje wewnętrzny system zgłaszania zdarzeń umożliwiający gromadzenie i ocenę tych zgłoszeń pod kątem rozpoznawania niekorzystnych tendencji lub eliminowania wadliwości oraz selekcjonowania zdarzeń podlegających zgłaszaniu. System powinien obejmować analizowanie istotnych informacji dotyczących zdarzeń i sposób ich rozpowszechniania;

f) 1. zgłasza posiadaczowi certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu lub zatwierdzenia projektu wszystkie przypadki dopuszczenia przez producenta do użytkowania wyrobów części lub wyposażenia, w których później stwierdzono istnienie odstępstw od mających zastosowanie danych projektowych, i wraz z nim przeprowadza dochodzenie celem rozpoznania tych odstępstw, które mogłyby doprowadzić do powstania stanu niebezpiecznego;

2. zgłasza Agencji i właściwemu organowi Państwa Członkowskiego te odstępstwa, które mogłyby doprowadzić do powstania stanu niebezpiecznego, rozpoznane zgodnie z ppkt 1. Zgłoszenia dokonuje się w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję na mocy pkt 21A.3 lit. b) ppkt 2 lub zaakceptowanych przez właściwy organ Państwa Członkowskiego;

3. tam, gdzie producent występuje jako dostawca do innej organizacji produkującej, zgłasza on również do tej organizacji wszystkie przypadki przekazania do niej wyrobów części lub wyposażenia, w których później stwierdzono możliwość istnienia odstępstw od mających zastosowanie danych projektowych.

21A.130 Oświadczenie o zgodności

a) Każdy producent wyrobu, części lub wyposażenia wytwarzanych według niniejszej podczęści sporządza oświadczenie o zgodności na formularzu 52 EASA dla kompletnych statków powietrznych lub na formularzu 1 EASA dla innych wyrobów, części lub wyposażenia (patrz dodatki). Oświadczenie to podpisywane jest przez upoważnioną osobę zajmującą odpowiedzialne stanowisko w organizacji produkującej.

b) Oświadczenie o zgodności zawiera:

1. dla każdego wyrobu, części lub wyposażenia — oświadczenie, że spełniają one wymagania zatwierdzonych danych projektowych i są w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację;

2. dla każdego statku powietrznego — oświadczenie, że statek powietrzny został sprawdzony na ziemi i w locie zgodnie z pkt 21A.127 lit. a); oraz

3. dla każdego silnika lub śmigła przestawialnego — oświadczenie, że silnik lub śmigło zostały poddane przez producenta końcowej próbie funkcjonalnej, zgodnie z pkt 21A.128, oraz dodatkowo w przypadku silników — stwierdzenie, w oparciu o dane dostarczone przez posiadacza certyfikatu typu silnika, że każdy kompletny silnik spełnia mające zastosowanie wymagania w zakresie emisji, obowiązujące w dniu wyprodukowania silnika.

c) Każdy producent takiego wyrobu, części lub wyposażenia:

1. w chwili pierwszego przekazania prawa własności wyrobu, części lub wyposażenia; lub

2. w chwili złożenia wniosku o wydanie po raz pierwszy świadectwa zdatności do lotu statku powietrznego; lub

3. w chwili złożenia wniosku o wydanie po raz pierwszy dokumentu poświadczającego zdatność silnika, śmigła, części lub wyposażenia,

przedstawia aktualne oświadczenie o zgodności do potwierdzenia przez właściwy organ.

d) Właściwy organ potwierdza przez kontrasygnatę oświadczenie o zgodności, jeżeli stwierdzi po dokonaniu przeglądu, że wyrób, część lub wyposażenie odpowiada wymaganiom mających zastosowanie danych projektowych i jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację.

PODCZĘŚĆ G — ZATWIERDZANIE ORGANIZACJI PRODUKUJĄCYCH

21A.131 Zakres

Niniejsza podczęść ustanawia:

a) procedurę wydawania zatwierdzenia organizacji produkującej dla organizacji produkującej wykazującej zgodność wyrobów, części i wyposażenia z mającymi zastosowanie danymi projektowymi;

b) zasady dotyczące praw i obowiązków wnioskodawcy i posiadaczy takich zatwierdzeń.

21A.133 Kwalifikowalność

Każda osoba fizyczna lub prawna ("organizacja") kwalifikuje się jako wnioskujący o zatwierdzenie na mocy niniejszej podczęści. Wnioskujący:

a) uzasadnia, że dla określonego zakresu prac zatwierdzenie na mocy niniejszej podczęści jest odpowiednie dla wykazania zgodności z konkretnym projektem; lub

b) posiada lub wystąpił o zatwierdzenie tego konkretnego projektu; lub

c) zapewnił należytą koordynację prac pomiędzy wytwarzaniem a projektem, w drodze odpowiedniego porozumienia z wnioskującym o lub posiadaczem zatwierdzenia tego konkretnego projektu.

21A.134 Wniosek

Wniosek o zatwierdzenie organizacji produkującej składany jest do właściwego organu w postaci i na zasadach ustanowionych przez ten organ. Wniosek powinien zawierać zarys informacji wymaganych przez pkt 21A.143 oraz warunki zatwierdzenia, których wydanie jest wymagane przez pkt 21A.151.

21A.135 Wydanie zatwierdzenia organizacji produkującej

Organizacja nabywa prawa otrzymania zatwierdzenia organizacji produkującej wydanego przez właściwy organ po wykazaniu zgodności z wymaganiami mającymi zastosowanie na mocy niniejszej podczęści.

21A.139 System jakości

a) Organizacja produkująca wykazuje, że ustanowiła i jest w stanie utrzymać system jakości. System jakości powinien być udokumentowany. System jakości powinien umożliwiać organizacji zapewnienie, że każdy wyrób, część lub wyposażenie wyprodukowane przez tę organizację lub jej partnerów, bądź dostarczone lub zamówione przez strony trzecie, odpowiada wymaganiom właściwych danych projektowych i jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację, a w konsekwencji umożliwia organizacji korzystanie z uprawnień wyszczególnionych w pkt 21A.163.

b) System jakości powinien obejmować:

1. stosownie do zakresu zatwierdzenia procedury kontrolne dla:

i) wydawania, zatwierdzania lub zmieniania dokumentów,

ii) audytów oceniających oraz kontroli sprzedawców i poddostawców,

iii) sprawdzania, by przyjmowane wyroby, części, materiały i wyposażenie, w tym pozycje dostarczane jako nowe lub używane przez nabywających wyroby, były zgodne ze specyfikacjami mających zastosowanie danych projektowych,

iv) znakowania i możliwości prześledzenia pochodzenia,

v) procesów produkcyjnych,

vi) przeglądów i wykonywania prób, w tym produkcyjnych prób w locie,

vii) kontroli metrologicznej narzędzi, szablonów i aparatury kontrolno-pomiarowej,

viii) kontroli nad niezgodnymi elementami,

ix) koordynacji w zakresie zdatności z wnioskującym o lub posiadaczem zatwierdzenia projektu,

x) uzupełniania i przechowywania dokumentacji,

xi) fachowości i kwalifikacji personelu,

xii) wydawania dokumentów poświadczających zdatność,

xiii) przeładunku, magazynowania i pakowania,

xiv) wewnętrznych audytów jakości i wynikających z nich działań korygujących,

xv) prac w ramach warunków zatwierdzenia prowadzonych w miejscu innym niż w zatwierdzonych obiektach,

xvi) prac realizowanych po ukończeniu produkcji, ale przed dostawą, celem utrzymania statku powietrznego w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację.

Procedury kontrolne powinny uwzględniać szczególne warunki dla części krytycznych.

2. niezależną funkcję zapewniania jakości w drodze monitorowania zgodności z udokumentowanymi procedurami systemu jakości oraz ich odpowiedniości. Monitorowanie to powinno uwzględniać system przekazywania informacji do osoby lub grupy osób, o których mowa w pkt 21A.145 lit. c) ppkt 2, a następnie do kierownika, o którym mowa w pkt 21A.145 lit. c) ppkt 1, celem zapewniania, w razie konieczności, podjęcia odpowiednich działań naprawczych.

21A.143 Charakterystyka

a) Organizacja przedkłada właściwemu organowi charakterystykę organizacji produkującej zawierającą następujące informacje:

1. Oświadczenie podpisane przez kierownika odpowiedzialnego potwierdzające, że będą zawsze przestrzegane charakterystyka organizacji produkującej oraz wszystkie związane z nią podręczniki, które definiują zgodność zatwierdzonej organizacji produkującej z niniejszą podczęścią.

2. Tytuły i nazwiska kierowników zaakceptowanych przez właściwy organ zgodnie z pkt 21A.145 lit. c) ppkt 2.

3. Obowiązki i zakres odpowiedzialności kierowników zgodnie z wymaganiami pkt 21A.145 lit. c) ppkt 2 z uwzględnieniem zagadnień, w sprawie których mogą się bezpośrednio konsultować z właściwym organem w imieniu organizacji.

4. Schemat organizacyjny przedstawiający podział odpowiedzialności między kierownikami zgodnie z wymaganiami pkt 21A.145 lit. c) ppkt 1 i 2.

5. Wykaz personelu poświadczającego, o którym mowa w pkt 21A.145 lit. d).

6. Ogólny opis zasobów ludzkich.

7. Ogólny opis zaplecza technicznego we wszystkich miejscach, których adresy wyszczególnione są w zatwierdzeniu organizacji produkującej.

8. Ogólny opis zakresu działalności organizacji produkującej, zgodnie z warunkami zatwierdzenia.

9. Procedurę powiadamiania właściwego organu o zmianach organizacyjnych.

10. Procedurę wprowadzania zmian do charakterystyki organizacji produkującej.

11. Opis systemu jakości i procedur zgodnie z wymaganiami pkt 21A.139 lit. b) ppkt 1.

12. Wykaz "stron trzecich", o których mowa w pkt 21A.139 lit. a).

b) Do charakterystyki organizacji produkującej są w miarę potrzeb wprowadzane stosowne zmiany celem zachowania aktualności opisu organizacji. Kopie tych zmian przekazywane są do właściwego organu.

21A.145 Wymagania dla uzyskania zatwierdzenia

Organizacja produkująca wykazuje na podstawie informacji przedłożonych zgodnie z pkt 21A.143, że:

a) w odniesieniu do ogólnych wymagań dla uzyskania zatwierdzenia: infrastruktura, warunki pracy, wyposażenie i narzędzia, procesy i związane z nimi materiały, liczebność i fachowość personelu oraz ogólna organizacja podmiotu są odpowiednie dla należytego wykonywania obowiązków zgodnie z pkt 21A.165;

b) w odniesieniu do wszelkich niezbędnych danych w zakresie zdatności do lotu, hałasu, upustu paliwa i emisji spalin:

1. organizacja produkująca otrzymuje takie dane z Agencji i od posiadacza lub wnioskującego o certyfikat typu, ograniczony certyfikat typu lub zatwierdzenie projektu celem ustalenia zgodności z mającymi zastosowanie danymi projektowymi;

2. organizacja produkująca ustanowiła procedurę zapewniającą, że dane w zakresie zdatności do lotu, hałasu, upustu paliwa i emisji spalin są prawidłowo wprowadzone do danych produkcyjnych;

3. dane te są aktualizowane i dostępne dla wszystkich członków personelu, dla których jest to niezbędne dla prawidłowego wykonywania obowiązków;

c) w odniesieniu do zarządzających i personelu:

1. organizacja produkująca mianowała kierownika odpowiedzialnego wobec właściwego organu. Kierownik ten jest odpowiedzialny w organizacji za zapewnienie, by produkcja była realizowana zgodnie z wymaganymi normami i za utrzymanie ciągłej zgodności organizacji produkującej z danymi i procedurami zdefiniowanymi w charakterystyce, o której mowa w pkt 21A.143;

2. organizacja produkująca wyznaczyła osobę lub grupę osób odpowiedzialnych za utrzymanie zgodności organizacji z wymaganiami niniejszej części. Osoby te powinny być wskazane imiennie wraz z przydzielonym zakresem kompetencyjnym. Działają one pod bezpośrednim nadzorem kierownika odpowiedzialnego, o którym mowa w ppkt 1. Wyznaczone osoby powinny legitymować się wiedzą, praktyką i doświadczeniem zawodowym odpowiednimi do powierzonego zakresu odpowiedzialności;

3. personel wszystkich szczebli uzyskał pełnomocnictwa odpowiednie dla należytego wykonywania powierzonych obowiązków i jest zapewniona pełna i skuteczna koordynacja wewnątrz organizacji produkującej w zakresie spraw dotyczących danych zdatności do lotu, hałasu, upustu paliwa i emisji spalin;

d) w odniesieniu do personelu poświadczającego, upoważnionego przez organizację produkującą do podpisywania dokumentów wydawanych na mocy pkt 21A.163 według zakresu lub warunków zatwierdzenia:

1. wiedza, praktyka zawodowa (w tym inne funkcje pełnione w organizacji) i doświadczenie zawodowe personelu poświadczającego są odpowiednie do powierzonego zakresu odpowiedzialności;

2. organizacja produkująca prowadzi ewidencję personelu poświadczającego, z uwzględnieniem szczegółowego zakresu ich pełnomocnictw;

3. personel poświadczający dysponuje świadectwem potwierdzającym zakres posiadanych pełnomocnictw.

21A.147 Zmiany w zatwierdzonej organizacji produkującej

a) Po wydaniu zatwierdzenia organizacji produkującej każda zmiana w tej zatwierdzonej organizacji produkującej, która jest istotna dla wykazania zgodności lub dla zdatności i charakterystyk hałasowych, upustu paliwa i emisji spalin wyrobu, części lub wyposażenia, podlega zatwierdzeniu przez właściwy organ. Dotyczy to szczególnie zmian w systemie jakości. Wniosek o zatwierdzenie przedkładany jest właściwemu organowi w formie pisemnej. Przed wprowadzeniem zmiany organizacja wykazuje wobec właściwego organu, że nadal będzie spełniać wymagania niniejszej podczęści.

b) Właściwy organ określa warunki, zgodnie z którymi organizacja produkująca zatwierdzona na mocy niniejszej podczęści może działać w czasie wprowadzania takich zmian, chyba że właściwy organ uzna, że odnośne zatwierdzenie należy zawiesić.

21A.148 Zmiany lokalizacji

Zmiana lokalizacji zaplecza produkcyjnego zatwierdzonej organizacji produkującej jest uznawana za zmianę istotną i dlatego musi być zgodna z pkt 21A.147.

21A.149 Zbywalność

Zatwierdzenie organizacji produkującej jest niezbywalne, z wyjątkiem przypadku jego przeniesienia wskutek zmiany własnościowej, uznawanej za znaczącą w świetle pkt 21A.147.

21A.151 Warunki zatwierdzenia

Warunki zatwierdzenia określają zakres prac, wyroby lub kategorie części i wyposażenia, lub jedno i drugie, w stosunku do których posiadacz jest uprawniony do korzystania z uprawnień na mocy pkt 21A.163.

Warunki te wydawane są jako część zatwierdzenia organizacji produkującej.

21A.153 Zmiany w warunkach zatwierdzenia

Każda zmiana w warunkach zatwierdzenia podlega zatwierdzeniu przez właściwy organ. Wniosek o zmianę w warunkach zatwierdzenia składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez właściwy organ. Wnioskujący musi spełniać mające zastosowanie wymagania niniejszej podczęści.

21A.157 Kontrole

Organizacja produkująca zapewnia warunki umożliwiające właściwemu organowi przeprowadzanie kontroli, obejmujących również partnerów i podwykonawców, niezbędnych dla ustalenia zgodności i ciągłej zgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami niniejszej podczęści.

21A.158 Niezgodności

a) W przypadku stwierdzenia dowodów wskazujących na niespełnianie przez posiadacza zatwierdzenia organizacji produkującej mających zastosowanie wymagań niniejszej części, niezgodności te są klasyfikowane następująco:

1. Niezgodność poziomu pierwszego to każda niezgodność z niniejszą częścią, która może prowadzić do niekontrolowanej niezgodności z mającymi zastosowanie danymi projektowymi i która mogłaby mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo statku powietrznego.

2. Niezgodność poziomu drugiego to każda niezgodność z niniejszą częścią, która nie została sklasyfikowana jako niezgodność poziomu pierwszego.

b) Niezgodność poziomu trzeciego to każdy stwierdzony, w postaci obiektywnych dowodów, przypadek istnienia potencjalnego problemu mogącego prowadzić do niezgodności według lit. a).

c) Po otrzymaniu zawiadomienia o niezgodnościach zgodnie z pkt 21B.225:

1. W przypadku niezgodności poziomu pierwszego posiadacz zatwierdzenia organizacji produkującej wykazuje się działaniami naprawczymi spełniającymi oczekiwania właściwego organu w ciągu okresu nie dłuższego niż 21 dni roboczych po otrzymaniu pisemnego potwierdzenia niezgodności,

2. W przypadku niezgodności poziomu drugiego, okres na działania naprawcze przyznany przez właściwy organ będzie odpowiedni do charakteru niezgodności. W żadnym wypadku jednak pierwszy termin nie może być dłuższy niż sześć miesięcy. W szczególnych okolicznościach i w zależności od charakteru niezgodności właściwy organ może przedłużyć sześciomiesięczny termin pod warunkiem uznania przez właściwy organ spełniającego oczekiwania planu działań naprawczych.

3. Niezgodność poziomu trzeciego nie wymaga natychmiastowych działań ze strony posiadacza zatwierdzenia organizacji produkującej.

d) W przypadku niezgodności poziomu pierwszego i poziomu drugiego, zatwierdzenie organizacji produkującej może podlegać częściowemu lub pełnemu ograniczeniu, zawieszeniu lub uchyleniu na mocy pkt 21B.245. Posiadacz zatwierdzenia organizacji produkującej potwierdza odbiór decyzji o ograniczeniu, zawieszeniu lub uchyleniu zatwierdzenia organizacji produkującej w stosownym terminie.

21A.159 Termin i ciągłość ważności

a) Zatwierdzenie organizacji produkującej wydawane jest na czas nieokreślony. Pozostaje ważne, chyba że:

1. organizacja produkująca nie zdoła wykazać zgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami niniejszej podczęści; lub

2. posiadacz lub którykolwiek z jego partnerów lub podwykonawców uniemożliwia właściwemu organowi przeprowadzenie kontroli zgodnie z pkt 21A.157; lub

3. istnieją dowody, że organizacja produkująca nie jest w stanie utrzymać zadowalającego poziomu kontroli produkcji wyrobów, części lub wyposażenia zgodnie z zatwierdzeniem; lub

4. organizacja produkująca przestała spełniać wymagania pkt 21B.133; lub

5. certyfikat został zwrócony lub cofnięty na mocy pkt 21B.245.

b) W chwili zwrócenia lub cofnięcia certyfikat podlega przekazaniu do właściwego organu.

21A.163 Uprawnienia

Na mocy warunków zatwierdzenia wydanych według pkt 21A.135 posiadacz zatwierdzenia organizacji produkującej może:

a) prowadzić działalność produkcyjną według niniejszej części;

b) w przypadku kompletnego statku powietrznego: po przedłożeniu oświadczenia o zgodności (formularz 52 EASA) na mocy pkt 21A.174 otrzymać świadectwo zdatności do lotu statku powietrznego i świadectwo zdatności w zakresie hałasu, bez podejmowania dalszych czynności wykazujących zgodność;

c) w przypadku innych wyrobów, części lub wyposażenia: wydawać autoryzowane poświadczenia produkcji (formularz 1 EASA) na mocy pkt 21A.307 bez podejmowania dalszych czynności wykazujących zgodność;

d) wykonać obsługę techniczną nowego statku powietrznego własnej produkcji i wydać poświadczenie obsługi (formularz EASA 53) dotyczące tej obsługi technicznej.

21A.165 Obowiązki posiadacza

Posiadacz zatwierdzenia organizacji produkującej:

a) Zapewnia, że charakterystyka organizacji produkującej przedstawiona zgodnie z pkt 21A.143 i dokumenty do których ona nawiązuje, są stosowane jako podstawowe dokumenty robocze w organizacji.

b) Utrzymuje zgodność organizacji produkującej z danymi i procedurami zatwierdzonymi w ramach zatwierdzenia organizacji produkującej.

c) 1. Ustala, czy każdy wykonany statek powietrzny odpowiada wymaganiom projektu typu i czy jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację, przed przedłożeniem właściwemu organowi oświadczeń o zgodności; lub

2. Ustala, czy inne wyroby, części lub wyposażenie są kompletne i czy odpowiadają wymaganiom zatwierdzonych danych projektowych i są w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację, przed wystawieniem formularza 1 EASA dla poświadczenia zdatności. W przypadku silników ustala dodatkowo, zgodnie z danymi dostarczonymi przez posiadacza certyfikatu typu silnika, czy każdy wykonany silnik spełnia mające zastosowanie wymagania w zakresie emisji, o których mowa w pkt 21A.18 lit. b), obowiązujących w dniu wyprodukowania silnika, celem poświadczenia zgodności w zakresie emisji; lub

3. Ustala, czy inne wyroby, części lub wyposażenie odpowiadają wymaganiom mających zastosowanie danych, przed wystawieniem formularza 1 EASA jako świadectwa zgodności.

d) Dokumentuje wszelkie szczegóły wykonanych prac.

e) Dla zapewnienia bezpieczeństwa ustanawia i utrzymuje wewnętrzny system zgłaszania zdarzeń umożliwiający gromadzenie i ocenę tych zgłoszeń pod kątem rozpoznawania niekorzystnych tendencji lub eliminowania wadliwości oraz selekcjonowania zdarzeń podlegających zgłaszaniu. System powinien obejmować analizowanie istotnych informacji dotyczących zdarzeń i sposób ich rozpowszechniania.

f) 1. Zgłasza posiadaczowi certyfikatu typu lub zatwierdzenia projektu wszystkie przypadki dopuszczenia przez organizację produkującą do użytkowania wyrobów części lub wyposażenia, w których później stwierdzono możliwość istnienia odstępstw od mających zastosowanie danych projektowych, i wraz z nim przeprowadza dochodzenie celem rozpoznania tych odstępstw, które mogłyby doprowadzić do powstania stanu niebezpiecznego.

2. Zgłasza Agencji i właściwemu organowi Państwa Członkowskiego te odstępstwa, które mogłyby doprowadzić do powstania stanu niebezpiecznego, rozpoznane zgodnie z ppkt 1. Zgłoszenia dokonuje się w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję na mocy pkt 21A.3 lit. b) ppkt 2 lub zaakceptowanych przez właściwy organ Państwa Członkowskiego.

3. Tam, gdzie posiadacz zatwierdzenia organizacji produkującej występuje jako dostawca do innej organizacji produkującej, zgłasza on również do tej organizacji wszystkie przypadki przekazania do niej wyrobów części lub wyposażenia, w których później stwierdzono możliwość istnienia odstępstw od mających zastosowanie danych projektowych.

g) Udziela pomocy posiadaczowi certyfikatu typu lub zatwierdzenia projektu przy każdej czynności zapewnienia ciągłej zdatności związanej z wyprodukowanymi wyrobami, częściami lub wyposażeniem.

h) Ustanawia system archiwizowania uwzględniający wymagania narzucone swoim partnerom, dostawcom i podwykonawcom i zapewniający zachowanie danych wykorzystanych do uzasadnienia zgodności wyrobów, części lub wyposażenia. Takie dane pozostają do dyspozycji właściwego organu i są przechowywane celem zapewnienia dostępu do informacji niezbędnych dla utrzymania ciągłej zdatności wyrobów, części lub wyposażenia.

i) Tam, gdzie posiadacz wydaje poświadczenie obsługi na mocy swoich warunków zatwierdzenia, ustala on przed wydaniem certyfikatu, czy każdy wykonany statek powietrzny został poddany niezbędnej obsłudze technicznej i jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację.

PODCZĘŚĆ H — ŚWIADECTWA ZDATNOŚCI DO LOTU

21A.171 Zakres

Niniejsza podczęść ustanawia procedurę dla wydawania świadectw zdatności do lotu.

21A.172 Kwalifikowalność

Każda osoba fizyczna lub prawna, na której nazwisko/nazwę statek powietrzny jest lub będzie zarejestrowany w Państwie Członkowskim ("Państwo Członkowskie Rejestru"), lub jej przedstawiciel, kwalifikuje się jako wnioskujący o Świadectwo zdatności do lotu na ten statek powietrzny na mocy niniejszej podczęści.

21A.173 Klasyfikacja

Świadectwa zdatności do lotu klasyfikowane są następująco:

a) Świadectwa zdatności wydawane są dla statków powietrznych, które są zgodne z certyfikatem typu wydanym według niniejszej części.

b) Ograniczone świadectwa zdatności są wydawane dla statków powietrznych:

1. które są zgodne z ograniczonym certyfikatem typu wydanym według niniejszej części; lub

2. których zgodność z konkretnymi specyfikacjami certyfikacyjnymi, zapewniającymi odpowiedni poziom bezpieczeństwa, została wykazana wobec Agencji.

c) Zezwolenia na lot są wydawane dla statków powietrznych, które nie spełniają lub nie wykazano że spełniają mające zastosowanie specyfikacje certyfikacyjne, ale są zdolne wykonać bezpieczny lot w określonych warunkach.

21A.174 Wniosek

a) Na mocy pkt 21A.172 wniosek o świadectwo zdatności składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez właściwy organ Państwa Członkowskiego Rejestru.

b) Każdy wniosek o świadectwo zdatności do lotu lub ograniczone świadectwo zdatności do lotu powinien zawierać:

1. klasę wnioskowanego świadectwa zdatności do lotu;

2. w odniesieniu do nowych statków powietrznych:

i) Oświadczenie o zgodności

- wydane na mocy pkt 21A.163 lit. b), lub

- wydane na mocy pkt 21A.130 i potwierdzone przez właściwy organ,

- lub, dla importowanego statku powietrznego — oświadczenie, podpisane przez nadzór eksportera, że statek powietrzny odpowiada wymaganiom projektu zatwierdzonego przez Agencję.

ii) Sprawozdanie z ważenia i wyważenia wraz z planem załadowania,

iii) Instrukcję użytkowania w locie, jeżeli jest wymagana przez mający zastosowanie zbiór przepisów zdatności do lotu dla konkretnego statku powietrznego;

3. w odniesieniu do używanych statków powietrznych:

i) pochodzących z Państwa Członkowskiego — poświadczenie przeglądu zdatności do lotu wydane zgodnie z częścią M.

ii) pochodzących z państwa trzeciego:

- oświadczenie właściwego organu państwa, w którym statek powietrzny jest lub był zarejestrowany, odzwierciedlające stan zdatności statku powietrznego w chwili transferu pozostającego w rejestrze tego państwa.

- sprawozdanie z ważenia i wyważenia wraz z planem załadowania.

- instrukcję użytkowania w locie, jeżeli tego rodzaju materiał jest wymagany przez mający zastosowanie zbiór przepisów zdatności do lotu dla konkretnego statku powietrznego.

- dokumentację historyczną ustanawiającą standardy produkcji, modyfikacji oraz obsługi technicznej statku powietrznego, w tym wszelkie ograniczenia związane z ograniczonym świadectwem zdatności według pkt 21A.184 lit. c).

- zalecenie wydania świadectwa zdatności do lotu lub ograniczonego świadectwa zdatności do lotu oraz poświadczenie przeglądu zdatności do lotu po dokonaniu przeglądu zdatności według części M.

c) Oświadczenia, o których mowa w lit. b) ppkt 2 pppkt i) i lit. b) ppkt 3 pppkt ii) są wydawane nie wcześniej niż na 60 dni przed prezentacją statku powietrznego właściwemu organowi Państwa Członkowskiego Rejestru, chyba że uzgodniono inaczej.

d) Wniosek o zezwolenie na lot powinien zawierać:

1. Cel lotu(-ów),

2. Trasy lub/i przestrzeń powietrzną wykorzystywane do lotu,

3. Minimalny skład załogi latającej i jej kwalifikacje, wymagane do użytkowania statku powietrznego;

4. Ograniczenia dotyczące przewozu osób innych niż załoga latająca;

5. Zakres niespełniania przez statek powietrzny stosownych specyfikacji certyfikacyjnych;

6. Wszelkie ograniczenia uznawane za niezbędne dla bezpiecznej eksploatacji statku powietrznego;

7. Wszelkie inne informacje uznawane za niezbędne dla nałożenia ograniczeń eksploatacyjnych.

21A.175 Język

Podręczniki, tabliczki, wykazy, oznakowanie przyrządów oraz inne niezbędne informacje wymagane przez mające zastosowanie specyfikacje certyfikacyjne powinny być prezentowane w jednym lub kilku oficjalnych językach Wspólnoty Europejskiej, akceptowalnych dla właściwego organu Państwa Członkowskiego Rejestru.

21A.177 Zmiany lub modyfikacje

Świadectwo zdatności do lotu może być zmieniane lub modyfikowane jedynie przez właściwy organ Państwa Członkowskiego Rejestru.

21A.179 Zbywalność i wydanie powtórne w obrębie Państw Członkowskich

a) W przypadku zmiany własności statku powietrznego:

1. pozostającego w tym samym rejestrze — świadectwo zdatności do lotu lub ograniczone świadectwo zdatności do lotu, odpowiadające wymaganiom jedynie ograniczonego certyfikatu typu, zostaje przeniesione razem ze statkiem powietrznym;

2. zarejestrowanego w innym Państwie Członkowskim — świadectwo zdatności do lotu, lub ograniczone świadectwo zdatności do lotu, odpowiadające wymaganiom jedynie ograniczonego certyfikatu typu, jest wydawane:

i) po przedstawieniu poprzedniego świadectwa zdatności do lotu i ważnego poświadczenia przeglądu zdatności do lotu, wydanego według części M, oraz

ii) po spełnieniu pkt 21A.175.

b) W przypadku zmiany własności statku powietrznego, a statek powietrzny ma:

1. ograniczone świadectwo zdatności do lotu nieodpowiadające wymaganiom ograniczonego certyfikatu typu; lub

2. zezwolenie na lot,

takie świadectwa zdatności do lotu winny zostać przeniesione wraz ze statkiem powietrznym, o ile statek powietrzny pozostaje w tym samym rejestrze, lub wydane jedynie za formalną zgodą właściwego organu Państwa Członkowskiego Rejestru, do którego statek jest przenoszony.

21A.180 Przeglądy

Na żądanie właściwego organu Państwa Członkowskiego Rejestru posiadacz świadectwa zdatności do lotu zapewnia dostęp do statku powietrznego, dla którego to świadectwo zdatności do lotu zostało wydane.

21A.181 Termin i ciągłość ważności

a) Świadectwo zdatności do lotu wydawane jest na czas nieokreślony. Pozostaje ważne, pod warunkiem że:

1. będzie utrzymywana zgodność z mającymi zastosowanie wymaganiami projektu typu i ciągłej zdatności do lotu; oraz

2. statek powietrzny pozostanie w tym samym rejestrze; oraz

3. certyfikat typu lub ograniczony certyfikat typu, zgodnie z którym jest wydane, nie został uprzednio unieważniony na mocy pkt 21A.51;

4. świadectwo nie zostało zwrócone lub cofnięte na mocy pkt 21B.330.

b) W chwili zwrócenia lub cofnięcia świadectwo podlega przekazaniu do właściwego organu.

21A.182 Znakowanie statku powietrznego

Wnioskujący o świadectwo zdatności do lotu na mocy niniejszej podczęści wykazuje, że jego statek powietrzny jest oznakowany zgodnie z podczęścią Q.

21A.183 Wydawanie świadectw zdatności do lotu

Właściwy organ Państwa Rejestru wydaje świadectwa zdatności do lotu dla:

1. nowych statków powietrznych

i) po przedstawieniu dokumentacji wymaganej przez pkt 21A.174 lit. b) ppkt 2.

ii) kiedy statek powietrzny odpowiada wymaganiom zatwierdzonego projektu i jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację. Powyższe może obejmować przeglądy dokonywane przez właściwy organ Państwa Członkowskiego Rejestru.

2. używanych statków powietrznych:

i) po przedstawieniu dokumentacji wymaganej przez pkt 21A.174 lit. b) ppkt 3 wykazującej, że:

- statek powietrzny odpowiada wymaganiom projektu typu zatwierdzonego według certyfikatu typu i każdego uzupełniającego certyfikatu typu, zmiany lub naprawy zatwierdzonej zgodnie z niniejszą częścią, oraz mających zastosowanie dyrektyw zdatności, oraz

- poddano statek powietrzny przeglądowi zgodnie z mającymi zastosowanie postanowieniami części M; oraz

ii) kiedy statek powietrzny odpowiada wymaganiom zatwierdzonego projektu i jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację. Powyższe może obejmować przeglądy dokonywane przez właściwy organ Państwa Członkowskiego Rejestru.

21A.184 Wydawanie ograniczonych świadectw zdatności do lotu

a) Właściwy organ Państwa Rejestru wydaje ograniczone świadectwo zdatności do lotu dla:

1. nowego statku powietrznego, po przedstawieniu dokumentacji wymaganej przez pkt 21A.174 lit. b) ppkt 2 wykazującej, że statek powietrzny odpowiada wymaganiom projektu zatwierdzonego przez Agencję według ograniczonego certyfikatu typu lub zgodnie z konkretnymi specyfikacjami certyfikacyjnymi oraz że jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację.

2. używanego statku powietrznego:

i) po przedstawieniu dokumentacji wymaganej przez pkt 21A.174 lit. b) ppkt 3 wykazującej, że:

- statek powietrzny odpowiada wymaganiom projektu zatwierdzonego przez Agencję według ograniczonego certyfikatu typu lub zgodnie z konkretnymi specyfikacjami certyfikacyjnymi, oraz

- zostały spełnione mające zastosowanie dyrektywy zdatności, oraz

- poddano statek powietrzny przeglądowi zgodnie z odpowiednimi postanowieniami części M; oraz

ii) kiedy właściwy organ Państwa Członkowskiego Rejestru uzna, że statek powietrzny odpowiada wymaganiom zatwierdzonego projektu i jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację. Powyższe może obejmować przeglądy dokonywane przez właściwy organ Państwa Członkowskiego Rejestru.

b) Dla statku powietrznego, który nie może spełnić podstawowych wymagów, o których mowa w rozporządzeniu podstawowym, i który nie kwalifikuje się do ograniczonego certyfikatu typu, Agencja, jeśli jest to niezbędne dla uwzględnienia odstępstw od tych podstawowych wymagań:

1. wydaje konkretne specyfikacje certyfikacyjne i sprawdza zgodność z nimi celem zapewnienia poziomu bezpieczeństwa odpowiedniego do zamierzonego użytkowania; oraz

2. wyszczególnia ograniczenia użytkowania tego statku powietrznego.

c) Ograniczenia użytkowania są powiązane z ograniczonymi świadectwami zdatności do lotu, w tym zastrzeżenia dotyczące przestrzeni powietrznej, jeśli jest to niezbędne dla uwzględnienia odstępstw od podstawowych wymagań w zakresie zdatności do lotu ustanowionych w rozporządzeniu podstawowym.

21A.185 Wydawanie zezwoleń na loty

Właściwy organ Państwa Członkowskiego Rejestru wydaje zezwolenie na lot po ustaleniu przez Agencję, że statek powietrzny i odpowiednie związane z nim ograniczenia równoważące odstępstwa od podstawowych wymagań pozwalają na bezpieczne wykonanie przez ten statek powietrzny podstawowego lotu. W tym celu Agencja może dokonać lub zażądać od wnioskującego dokonania odpowiednich przeglądów lub prób niezbędnych dla zapewnienia bezpieczeństwa.

PODCZĘŚĆ I — ŚWIADECTWA ZDATNOŚCI W ZAKRESIE HAŁASU

21A.201 Zakres

Niniejsza podczęść ustanawia procedurę dla wydawania świadectw zdatności w zakresie hałasu.

21A.203 Kwalifikowalność

Każda osoba fizyczna lub prawna, na której nazwisko/nazwę statek powietrzny jest lub będzie zarejestrowany w Państwie Członkowskim ("Państwo Członkowskie Rejestru"), lub jej przedstawiciel, kwalifikuje się jako wnioskujący o świadectwo zdatności w zakresie hałasu na ten statek powietrzny na mocy niniejszej podczęści.

21A.204 Wniosek

a) Na mocy pkt 21A.203 wniosek o świadectwo zdatności w zakresie hałasu składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez właściwy organ Państwa Członkowskiego Rejestru.

b) Wniosek powinien zawierać:

1. W odniesieniu do nowych statków powietrznych:

i) Oświadczenie o zgodności:

- wydane na mocy pkt 21A.163 lit. b), lub

- wydane na mocy pkt 21A.130 i potwierdzone przez właściwy organ,

- lub, dla importowanego statku powietrznego — oświadczenie, podpisane przez nadzór eksportera, że statek powietrzny odpowiada wymaganiom projektu zatwierdzonego przez Agencję, oraz

ii) Dane dotyczące hałasu określone zgodnie z mającymi zastosowanie wymogami w zakresie hałasu. Dane te powinny być zawarte w instrukcji użytkowania w locie, jeżeli jest ona wymagana przez mający zastosowanie zbiór przepisów zdatności do lotu dla konkretnego statku powietrznego.

2. W odniesieniu do używanych statków powietrznych:

i) Dane dotyczące hałasu określone zgodnie z mającymi zastosowanie wymaganiami w zakresie hałasu. Dane te powinny być zawarte w instrukcji użytkowania w locie, jeżeli jest ona wymagana przez mający zastosowanie zbiór przepisów zdatności do lotu dla konkretnego statku powietrznego, oraz

ii) dokumentację historyczną ustanawiającą standardy produkcji, modyfikacji oraz obsługi technicznej statku powietrznego.

c) Oświadczenia, o których mowa w lit. b) ppkt 1 są wydawane nie wcześniej niż na 60 dni przed prezentacją statku powietrznego właściwemu organowi Państwa Członkowskiego Rejestru, chyba że uzgodniono inaczej.

21A.205 Wydanie świadectwa zdatności w zakresie hałasu

Właściwy organ Państwa Członkowskiego Rejestru wydaje świadectwo zdatności w zakresie hałasu po przedstawieniu dokumentów wymaganych przez pkt 21A.204 lit. b).

21A.207 Zmiany lub modyfikacje

Świadectwo zdatności w zakresie hałasu może być zmieniane lub modyfikowane jedynie przez właściwy organ Państwa Członkowskiego Rejestru.

21A.209 Zbywalność i wydanie powtórne w obrębie Państw Członkowskich

W przypadku zmiany własności statku powietrznego:

a) pozostającego w tym samym rejestrze — świadectwo zdatności w zakresie hałasu zostaje przeniesione razem ze statkiem powietrznym; lub

b) przenoszonego do rejestru innego Państwa Członkowskiego — świadectwo zdatności w zakresie hałasu zostaje wydane po przedstawieniu poprzedniego świadectwa zdatności w zakresie hałasu.

21A.210 Przeglądy

Na żądanie właściwego organu Państwa Członkowskiego Rejestru lub Agencji posiadacz świadectwa zdatności w zakresie hałasu zapewnia dostęp celem dokonania przeglądu statku powietrznego, dla którego to świadectwo zdatności w zakresie hałasu zostało wydane.

21A.211 Termin i ciągłość ważności

a) Świadectwo zdatności w zakresie hałasu wydawane jest na czas nieokreślony. Pozostaje ważne, pod warunkiem że:

1. będzie utrzymana zgodność z mającymi zastosowanie wymaganiami projektu typu, ochrony środowiska i ciągłej zdatności do lotu; oraz

2. statek powietrzny pozostanie w tym samym rejestrze; oraz

3. certyfikat typu lub ograniczony certyfikat typu, zgodnie z którym jest wydane, nie został uprzednio unieważniony na mocy pkt 21A.51.

4. świadectwo nie zostało zwrócone lub cofnięte na mocy pkt 21B.430.

b) W chwili zwrócenia lub cofnięcia świadectwo podlega przekazaniu do właściwego organu Państwa Członkowskiego Rejestru.

PODCZĘŚĆ J — ZATWIERDZENIE ORGANIZACJI PROJEKTUJĄCEJ

21A.231 Zakres

Niniejsza podczęść ustanawia procedurę zatwierdzania organizacji projektujących i zasady regulujące prawa i obowiązki wnioskujących i posiadaczy takich zatwierdzeń.

21A.233 Kwalifikowalność

Każda osoba fizyczna lub prawna ("organizacja") kwalifikuje się jako wnioskujący o zatwierdzenie na mocy niniejszej podczęści:

a) zgodnie z pkt 21A.14, 21A.112B, 21A.432B lub 21A.602B; lub

b) dla zatwierdzenia zmian drobnych lub projektu naprawy drobnej, jeżeli jest taki wymóg dla uzyskania uprawnień według pkt 21A.263.

21A.234 Wniosek

Wniosek o zatwierdzenie organizacji projektującej składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję. Wniosek powinien zawierać zarys informacji wymaganych przez pkt 21A.243 oraz warunki zatwierdzenia, których wydanie jest wymagane przez pkt 21A.251.

21A.235 Wydanie zatwierdzenia organizacji projektującej

Organizacja nabywa prawa otrzymania zatwierdzenia organizacji projektującej wydanego przez Agencję po wykazaniu zgodności z wymaganiami mającymi zastosowanie na mocy niniejszej podczęści.

21A.239 System gwarantowania projektu

a) Organizacja projektująca wykazuje, że ma ustanowiony i jest w stanie utrzymać system gwarantowania projektu w zakresie kontroli i nadzorowania projektu oraz zmian projektu wyrobów, części i wyposażenia objętych wnioskiem. System gwarantowania projektu powinien umożliwiać organizacji:

1. Zapewnienie, że projekt wyrobów, części i wyposażenia lub zmiany projektowe ich dotyczące spełniają właściwą podstawę certyfikacji typu i wymogi ochrony środowiska; oraz

2. Zapewnienie, że jej zakres odpowiedzialności jest prawidłowo wypełniany zgodnie z:

i) właściwymi postanowienia niniejszej części; oraz

ii) warunkami zatwierdzenia wydanymi na mocy pkt 21A.251.

3. Niezależne monitorowanie zgodności z lub odpowiedniości udokumentowanych procedur systemu. Monitorowanie to powinno uwzględniać system przekazywania informacji do osoby lub grupy osób odpowiedzialnych za zapewnienie podjęcia działań naprawczych.

b) System gwarantowania projektu powinien uwzględniać funkcję niezależnego sprawdzania wykazywania zgodności, na podstawie którego organizacja składa w Agencji oświadczenia o zgodności i związaną z nimi dokumentację.

c) Organizacja projektująca określa zasady, na jakich system gwarantowania projektu zapewnia akceptowalność projektowanych części lub wyposażenia lub zadań wykonywanych przez partnerów lub podwykonawców zgodnie z metodami będącymi przedmiotem pisemnych procedur.

21A.243 Dane

a) Organizacja projektująca dostarcza Agencji podręcznik opisujący bezpośrednio lub poprzez odniesienia: organizację, odnośne procedury oraz projektowane wyroby lub zmiany w stosunku do wyrobów.

b) W przypadku kiedy którekolwiek części lub wyposażenie lub którekolwiek zmiany w wyrobach są projektowane przez organizacje partnerskie lub podwykonawców, podręcznik powinien zawierać stwierdzenie określające, jak organizacja projektująca zdoła dla wszystkich części i wyposażenia dać gwarancje spełnienia wymagań pkt 21A.239 lit. b). Podręcznik zawiera również, bezpośrednio lub poprzez odniesienia, opisy i informacje na temat działalności projektowych i struktury organizacyjnej tych partnerów lub podwykonawców, w zakresie niezbędnym dla sformułowania tego stwierdzenia.

c) Do podręcznika są w miarę potrzeb wprowadzane stosowne zmiany celem zachowania aktualności opisu organizacji. Kopie tych zmian przekazywane są do Agencji.

d) Organizacja projektująca składa oświadczenie o kwalifikacjach i doświadczeniu zawodowym personelu kierowniczego i innych osób odpowiedzialnych w organizacji za podejmowanie decyzji, mających wpływ na zdatność i ochronę środowiska.

21A.245 Wymagania dla uzyskania zatwierdzenia

Organizacja projektująca wykazuje na podstawie informacji przedłożonych zgodnie z pkt 21A.243, że w dodatku do spełniania wymagań pkt 21A.239:

a) Personel we wszystkich działach technicznych jest dostatecznie liczebny i doświadczony oraz nadano mu odpowiednie pełnomocnictwa, by był zdolny do należytego wykonywania powierzonego zakresu obowiązków i że powyższe wraz z warunkami lokalowymi, środkami i wyposażeniem jest adekwatne, by personel mógł spełniać założenia dla wyrobu w zakresie zdatności do lotu, hałasu, upustu paliwa i emisji spalin.

b) Istnieje kompletna i skuteczna koordynacja między działami i w obrębie działów — w zakresie zdatności do lotu i zagadnień ochrony środowiska.

21A.247 Zmiany w systemie gwarantowania projektu

Po wydaniu zatwierdzenia organizacji projektującej każda zmiana w systemie gwarantowania projektu, istotna dla wykazywania zgodności wyrobu lub dla jego zdatności, lub w zakresie ochrony środowiska, podlega zatwierdzeniu przez Agencję. Wniosek o zatwierdzenie przedkładany jest Agencji w formie pisemnej. Przed wprowadzeniem zmiany organizacja projektująca wykazuje wobec Agencji, na podstawie przedłożenia propozycji zmian do podręcznika, że nadal będzie spełniać wymagania niniejszej podczęści.

21A.249 Zbywalność

Zatwierdzenie organizacji projektującej jest niezbywalne z wyjątkiem przypadku, gdy jego przeniesienie jest wynikiem zmiany własnościowej, co jest uznawane jako znaczące w świetle pkt 21A.247.

21A.251 Warunki zatwierdzenia

Warunki zatwierdzenia powinny definiować rodzaje prac projektowych, kategorie wyrobów, części i wyposażenia, na które organizacja projektująca posiada zatwierdzenie organizacji projektującej, oraz funkcje i obowiązki zatwierdzone do wykonywania przez organizację pod względem zdatności do lotu i charakterystyk hałasowych, upustu paliwa i emisji spalin wyrobów. Dla zatwierdzenia organizacji projektującej obejmującego certyfikację typu lub autoryzację ETSO dla pomocniczego źródła zasilania (APU) warunki zatwierdzenia powinny ponadto zawierać listę wyrobów lub APU. Warunki te wydawane są jako część zatwierdzenia organizacji projektującej.

21A.253 Zmiany w warunkach zatwierdzenia

Każda zmiana w warunkach zatwierdzenia podlega zatwierdzeniu przez Agencję. Wniosek o zmianę w warunkach zatwierdzenia składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję. Organizacja projektująca musi spełniać mające zastosowanie wymagania niniejszej podczęści.

21A.257 Kontrole

a) Organizacja projektująca zapewnia warunki umożliwiające Agencji przeprowadzanie kontroli, obejmujących również partnerów i podwykonawców, niezbędnych dla ustalenia zgodności i ciągłej zgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami niniejszej podczęści.

b) Organizacja projektująca umożliwi Agencji dokonanie przeglądu wszelkich protokołów oraz przeprowadzenie wszelkich inspekcji, a także wykonanie lub udział w próbach w locie i na ziemi, niezbędnych dla sprawdzenia ważności oświadczeń o zgodności, przedłożonych przez wnioskującego zgodnie z pkt 21A.239 lit. b).

21A.258 Nieprawidłowości

a) W przypadku stwierdzenia obiektywnych dowodów wskazujących na niespełnianie przez posiadacza zatwierdzenia organizacji projektującej mających zastosowanie wymagań niniejszej części, niezgodności te są klasyfikowane następująco:

1. Niezgodność poziomu pierwszego to każda niezgodność z niniejszą częścią, która może prowadzić do niekontrolowanej niezgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami i która mogłaby mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo statku powietrznego.

2. Niezgodność poziomu drugiego to każda niezgodność z niniejszą częścią, która nie została sklasyfikowana jako niezgodność poziomu pierwszego.

b) Niezgodność poziomu trzeciego to każdy stwierdzony, w postaci obiektywnych dowodów, przypadek istnienia potencjalnego problemu mogącego prowadzić do niezgodności według lit. a).

c) Po otrzymaniu powiadomienia o niezgodnościach zgodnie z mającą zastosowanie procedurą administracyjną ustanowioną przez Agencję,

1. W przypadku niezgodności poziomu pierwszego, posiadacz zatwierdzenia organizacji projektującej wykazuje się działaniami naprawczymi spełniającymi oczekiwania Agencji w ciągu okresu nie dłuższego niż 21 dni roboczych po otrzymaniu pisemnego potwierdzenia niezgodności.

2. W przypadku niezgodności poziomu drugiego, okres na działania naprawcze przyznany przez Agencję będzie odpowiedni do charakteru niezgodności. W żadnym wypadku jednak pierwszy termin nie może być dłuższy niż sześć miesięcy. W szczególnych okolicznościach i w zależności od charakteru niezgodności Agencja może przedłużyć sześciomiesięczny termin pod warunkiem uznania przez Agencję spełniającego oczekiwania planu działań naprawczych.

3. Niezgodność poziomu trzeciego nie wymaga natychmiastowych działań ze strony posiadacza zatwierdzenia organizacji projektującej.

d) W przypadku niezgodności poziomu pierwszego i poziomu drugiego zatwierdzenie organizacji projektującej może podlegać częściowemu lub pełnemu zawieszeniu lub uchyleniu na mocy mających zastosowanie procedur administracyjnych ustanowionych przez Agencję. Posiadacz zatwierdzenia organizacji projektującej potwierdza odbiór decyzji o zawieszeniu lub uchyleniu zatwierdzenia organizacji projektującej w stosownym terminie.

21A.259 Termin i ciągłość ważności

a) Zatwierdzenie organizacji projektującej wydawane jest na czas nieokreślony. Pozostaje ważne, chyba że:

1. Organizacja projektująca nie zdoła wykazać zgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami niniejszej podczęści; lub

2. Posiadacz lub którykolwiek z jego partnerów lub podwykonawców uniemożliwia Agencji przeprowadzenie kontroli zgodnie z pkt 21A.257; lub

3. Istnieją dowody, że system gwarantowania projektu nie jest w stanie zapewnić zadowalającego poziomu kontroli i nadzoru projektowania wyrobów lub ich zmian będących przedmiotem zatwierdzenia; lub

4. certyfikat podlega zwrotowi bądź wycofaniu w drodze odpowiednich procedur administracyjnych ustanowionych przez Agencję.

b) Po zwrocie lub wycofaniu certyfikat należy przekazać Agencji.

21A.263 Uprawnienia

a) Posiadacz zatwierdzenia organizacji projektującej jest uprawniony do podejmowania działań projektowych według niniejszej części i w ramach zakresu zatwierdzenia.

b) Zgodnie z pkt 21A.257 lit. b) dokumenty dotyczące zgodności przedłożone przez wnioskującego w celu uzyskania:

1. certyfikatu typu lub zatwierdzenia poważnej zmiany w projekcie typu; lub

2. uzupełniającego certyfikatu typu; lub

3. autoryzacji ETSO na mocy pkt 21A.602 lit. b) ppkt 1;

4. zatwierdzenia projektu naprawy poważnej;

są przyjmowane przez Agencję bez ich dalszej weryfikacji.

c) Posiadacz zatwierdzenia organizacji projektującej jest uprawniony, w zakresie warunków zatwierdzenia i zgodnie z odnośnymi procedurami systemu gwarantowania projektu, do:

1. klasyfikowania zmian w stosunku do projektu typu i napraw jako "poważnych" lub "drobnych".

2. zatwierdzania drobnych zmian w stosunku do projektu typu i drobnych napraw.

3. wydawania informacji lub instrukcji zawierających następujące stwierdzenie: "Techniczna zawartość niniejszego dokumentu jest zatwierdzona na mocy upoważnienia DOA nr [EASA].J.[xyz]."

4. zatwierdzania dokumentacyjnych zmian w instrukcji użytkowania w locie statku powietrznego i wydawania takich zmian zawierających następujące stwierdzenie: "Nowelizacja nr xx do AFM nr yyy, jest zatwierdzona na mocy upoważnienia DOA nr [EASA].J.[xyz]."

5. zatwierdzania projektów poważnych napraw wyrobów, na które posiada certyfikat typu lub uzupełniający certyfikat typu.

21A.265 Obowiązki posiadacza

Posiadacz zatwierdzenia organizacji projektującej:

a) utrzymuje zgodność podręcznika z systemem gwarantowania projektu;

b) zapewnia, że podręcznik ten jest wykorzystywany w organizacji jako podstawowy dokument roboczy;

c) ustala, czy projekt wyrobów lub zmiany w nich bądź naprawy, stosownie do przypadku, spełniają mające zastosowanie wymagania i nie posiadają żadnych cech niebezpiecznych;

d) z wyłączeniem zmian drobnych lub napraw zatwierdzonych zgodnie z uprawnieniem według pkt 21A.263, udostępnia Agencji oświadczenia i związaną z nimi dokumentację potwierdzającą zgodność z lit. c);

e) udostępnia Agencji informacje lub instrukcje związane z wymaganymi czynnościami według pkt 21A.3B.

PODCZĘŚĆ K — CZĘŚCI I WYPOSAŻENIE

21A.301 Zakres

Niniejsza podczęść ustanawia procedurę w odniesieniu do zatwierdzania części i wyposażenia.

21A.303 Spełnianie stosownych wymagań

Wykazywanie zgodności części i wyposażenia, przeznaczonych do zabudowy na wyrobie certyfikowanym jako typ, jest dokonywane:

a) w powiązaniu z procedurami certyfikacji typu według podczęści B, D lub E — dla wyrobu, na którym mają być zamontowane; lub

b) tam, gdzie ma to zastosowanie — według procedur autoryzacji ETSO zgodnie z podczęścią O; lub

c) w przypadku części znormalizowanych — zgodnie z oficjalnie uznawanymi normami.

21A.305 Zatwierdzanie części i wyposażenia

We wszystkich przypadkach, gdzie zatwierdzenie części lub wyposażenia jest wyraźnie wymagane przez prawo wspólnotowe lub środki Agencji, część lub wyposażenie powinny być zgodne z mającą zastosowanie ETSO lub przepisami uznanymi przez Agencję w danym przypadku za równoważne.

21A.307 Dopuszczanie części lub wyposażenia do montażu

Żadna część lub wyposażenie (z wyłączeniem części znormalizowanej) nie kwalifikuje się do montażu na wyrobie certyfikowanym jako typ, chyba że:

a) towarzyszy im autoryzowane poświadczenie produkcji/obsługi (formularz 1 EASA), poświadczające zdatność; oraz

b) są oznakowane zgodnie z podczęścią Q.

(PODCZĘŚĆ L — NIE STOSUJE SIĘ)

PODCZĘŚĆ M — NAPRAWY

21A.431 Zakres

a) Niniejsza podczęść ustanawia procedurę zatwierdzania projektów napraw oraz prawa i obowiązki wnioskujących i posiadaczy takich zatwierdzeń.

b) "Naprawa" oznacza usunięcie uszkodzenia i/lub przywrócenie stanu zdatności wyrobu, części lub wyposażenia po początkowym dopuszczeniu do użytkowania przez ich producenta.

c) Usunięcie uszkodzenia w drodze wymiany części lub wyposażenia bez konieczności podejmowania działań projektowych jest uznawane za czynność obsługową i dlatego nie wymaga zatwierdzenia według niniejszej części.

d) Naprawa artykułu ETSO jest traktowana jako zmiana w projekcie ETSO i dlatego jest rozpatrywana według pkt 21A.611.

21A.432 Kwalifikowalność

a) Każda osoba fizyczna lub prawna, która wykazała lub jest w trakcie wykazywania swojej zdolności zgodnie z pkt 21A.432B, kwalifikuje się jako wnioskujący o zatwierdzenie projektu naprawy poważnej na mocy warunków ustanowionych w niniejszej podczęści.

b) Każda osoba fizyczna lub prawna ma prawo wnioskować o zatwierdzenie projektu naprawy drobnej.

21A.432B Wykazanie zdolności

a) Wnioskujący o zatwierdzenie projektu naprawy poważnej wykazuje swoją zdolność poprzez posiadanie zatwierdzenia organizacji projektującej, wydanego przez Agencję na podstawie podczęści J.

b) W drodze odstępstwa od lit. a), w drodze alternatywnej procedury wykazania swojej zdolności, wnioskujący może starać się o zgodę Agencji na zastosowanie procedur podejmujących szczególne praktyki projektowe, zasoby i ciąg czynności niezbędnych do spełnienia wymagań niniejszej podczęści.

21A.433 Projekt naprawy

a) Wnioskujący o zatwierdzenie projektu naprawy:

1. Wykazuje zgodność z podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska naturalnego uwzględnionymi poprzez odniesienie w certyfikacie typu lub uzupełniającym certyfikacie typu, stosownie do przypadku, lub będącymi w mocy w dniu złożenia wniosku (dla zatwierdzenia projektu naprawy), oraz ze wszelkimi zmianami w tych specyfikacjach certyfikacyjnych lub warunkach specjalnych, które Agencja uzna za niezbędne dla ustanowienia poziomu bezpieczeństwa równoważnego poziomowi ustanowionemu przez podstawę certyfikacji typu zawartą poprzez odniesienie w certyfikacie typu lub uzupełniającym certyfikacie typu.

2. Na żądanie Agencji przedstawia wszelkie niezbędne konkretyzujące dane.

3. Deklaruje zgodność ze specyfikacjami certyfikacyjnymi i wymogami ochrony środowiska naturalnego według lit. a) ppkt 1.

b) Tam, gdzie wnioskujący nie jest posiadaczem certyfikatu typu lub uzupełniającego certyfikatu typu, stosownie do przypadku, może on spełnić wymagania lit. a) poprzez wykorzystanie swoich własnych zasobów bądź poprzez porozumienie z posiadaczem certyfikatu typu lub uzupełniającego certyfikatu typu, stosownie do przypadku.

21A.435 Klasyfikacja napraw

a) Naprawa może be "poważna" lub "drobna". Klasyfikacja jest dokonywana w zgodności z kryteriami pkt 21A.91 dla zmiany w projekcie typu.

b) Naprawa jest klasyfikowana jako "poważna" lub "drobna" na mocy lit. a):

1. przez Agencję; lub

2. przez odpowiednio zatwierdzoną organizację projektującą zgodnie z procedurą uzgodnioną z Agencją.

21A.437 Wydanie zatwierdzenia projektu naprawy

Jeżeli zostało zadeklarowane i wykazane, że projekt naprawy spełnia mające zastosowanie specyfikacje certyfikacyjne i wymogi ochrony środowiska naturalnego według pkt 21A.433 lit. a) ppkt 1, to zostanie on zatwierdzony:

a) przez Agencję; lub

b) zgodnie z procedurą uzgodnioną z Agencją, przez odpowiednio zatwierdzoną organizację projektującą, która jest równocześnie posiadaczem certyfikatu typu lub uzupełniającego certyfikat typu.

c) jedynie w przypadku napraw drobnych — przez odpowiednio zatwierdzoną organizację projektującą zgodnie z procedurą uzgodnioną z Agencją.

21A.439 Produkcja części do wykonania naprawy

Części i wyposażenie przeznaczone do zastosowania do naprawy powinny być wytwarzane zgodnie z danymi produkcyjnymi bazującymi na wszelkich niezbędnych danych projektowych dostarczonych przez posiadacza zatwierdzonego projektu naprawy:

a) według podczęści F; lub

b) przez organizację stosownie zatwierdzoną zgodnie z podczęścią G; lub

c) przez stosownie zatwierdzoną organizację obsługową.

21A.441 Realizacja naprawy

a) Realizacja naprawy jest dokonywana przez stosownie zatwierdzoną organizację obsługową lub przez organizację produkującą stosownie zatwierdzoną zgodnie z podczęścią G, w oparciu o uprawnienie pkt 21A.163 lit. d).

b) Organizacja projektująca przekazuje organizacji wykonującej naprawę wszelkie niezbędne instrukcje montażu.

21A.443 Ograniczenia

Projekt naprawy może być zatwierdzony z ograniczeniami, w którym to przypadku zatwierdzenie projektu naprawy zawiera wszystkie niezbędne wytyczne i ograniczenia. Te wytyczne i ograniczenia przekazywane są użytkownikowi przez posiadacza zatwierdzenia projektu naprawy zgodnie z procedurą uzgodnioną z Agencją.

21A.445 Nienaprawione uszkodzenie

a) Kiedy uszkodzony wyrób, część lub wyposażenie pozostaje nie naprawione i nie obejmują go dane uprzednio zatwierdzone, oszacowanie uszkodzenia pod kątem znaczenia dla zdatność do lotu może być dokonane tylko:

1. przez Agencję; lub

2. przez odpowiednio zatwierdzoną organizację projektującą zgodnie z procedurą uzgodnioną z Agencją.

Wszelkie niezbędne ograniczenia są rozpatrywane zgodnie z procedurą pkt 21A.443.

b) W przypadku gdy organizacją szacującą uszkodzenia zgodnie z lit. a) nie jest ani Agencja, ani posiadacz certyfikatu typu lub uzupełniającego certyfikatu typu, organizacja ta udowadnia adekwatność informacji, służących jako podstawa oszacowania uszkodzenia, pochodzących bądź z własnych zasobów organizacji, bądź poprzez porozumienie z posiadaczem certyfikatu typu lub uzupełniającego certyfikatu typu albo z producentem, stosownie do przypadku.

21A.447 Przechowywanie dokumentacji

Dla każdej naprawy wszystkie związane informacje projektowe, rysunki, sprawozdania z prób, instrukcje i ograniczenia, które mogły być wydane zgodnie z pkt 21A.443, uzasadnienia klasyfikacji i dowody zatwierdzenia projektu:

a) pozostają w posiadaniu posiadacza zatwierdzenia projektu naprawy do dyspozycji Agencji; oraz

b) są przechowywane przez posiadacza zatwierdzenia projektu naprawy celem zapewnienia dostępu do informacji niezbędnych dla utrzymania ciągłej zdatności naprawionych wyrobów, części lub wyposażenia.

21A.449 Instrukcje zapewnienia ciągłej zdatności do lotu

a) Posiadacz zatwierdzenia projektu naprawy dostarcza co najmniej jeden kompletny zestaw tych zmian do instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, które wynikają z projektu naprawy, zawierających opisowe dane i instrukcje wykonania, opracowane zgodnie z właściwymi wymaganiami, każdemu użytkownikowi statku powietrznego objętego naprawą. Naprawiony wyrób, część lub wyposażenie mogą być dopuszczone do użytkowania przed wprowadzeniem zmian do tych instrukcji, ale na ograniczony okres użytkowania i w porozumieniu z Agencją.

Zmiany do instrukcji powinny być udostępniane na żądanie każdej innej osoby, od której wymagane jest przestrzeganie któregokolwiek warunku z tych zmian do instrukcji. Dostępność podręcznika lub części zmian do instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, odnoszącej się do naprawy głównej lub innej formy obsługi technicznej o poważnym zakresie, może być opóźniona do chwili po wprowadzeniu wyrobu do użytkowania, ale zanim którykolwiek wyrób osiągnie odpowiedni wiek lub nalot/liczbę cykli.

b) Jeśli przez posiadacza zatwierdzenia projektu naprawy zostaną wydane uaktualnienia tych zmian do instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu po wcześniejszym zatwierdzeniu naprawy, uaktualnienia te będą udostępniane na żądanie każdej innej osoby, od której wymagane jest przestrzeganie któregokolwiek warunku z tych zmian do instrukcji. Program przedstawiający, w jaki sposób są rozprowadzane aktualizacje zmian do instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, musi być przedłożony Agencji.

21A.451 Obowiązki i znakowanie EPA

a) Każdy posiadacz zatwierdzenia projektu naprawy poważnej:

1. podejmuje zobowiązania:

i) nałożone w pkt 21A.3, 21A.3B, 21A.4, 21A.439, 21A.441, 21A.443, 21A.447 oraz 21A.449;

ii) warunkowane współpracą z posiadaczem certyfikatu typu lub uzupełniającego certyfikatu typu, lub jednego i drugiego, według pkt 21A.433 lit. b), stosownie do przypadku.

2. wyszczególnia oznakowanie z uwzględnieniem liter EPA ("Europejskie Zatwierdzanie Części"), zgodnie z pkt 21A.804 lit a).

b) Z wyłączeniem posiadaczy certyfikatu typu, wobec których stosuje się pkt 21A.44, posiadacz zatwierdzenia projektu naprawy drobnej:

1. podejmuje zobowiązania ustanowione w pkt 21A.4, 21A.447 i 21A.449; oraz

2. wyszczególnia oznakowanie z uwzględnieniem liter EPA zgodnie z pkt 21A.804 lit a).

(PODCZĘŚĆ N — NIE STOSUJE SIĘ)

PODCZĘŚĆ O — AUTORYZACJE EUROPEJSKIEJ NORMY TECHNICZNEJ ETSO

21A.601 Zakres

a) Niniejsza podczęść ustanawia procedurę wydawania autoryzacji Europejskiej Normy Technicznej i zasady regulujące prawa i obowiązki wnioskujących o i posiadaczy takich autoryzacji.

b) Do celów niniejszej podczęści:

1. "artykuł" oznacza każdą część lub wyposażenie przeznaczone do cywilnego statku powietrznego.

2. "Europejska Norma Techniczna" (przytaczana w niniejszej części jako "ETSO") oznacza szczegółowe specyfikacje zdatności wydane przez Agencję dla zapewnienia zgodności z podstawowymi wymaganiami rozporządzenia podstawowego i stanowią normę minimalnej jakości wykonania wyszczególnionych artykułów.

3. Artykuł wyprodukowany w ramach autoryzacji ETSO jest zatwierdzonym artykułem w rozumieniu podczęści K.

21A.602A Kwalifikowalność

Każda osoba fizyczna lub prawna, która produkuje lub przygotowuje się do produkcji artykułu ETSO i wykazała lub jest w trakcie wykazywania swojej zdolności zgodnie z pkt 21A.602B, kwalifikuje się jako wnioskujący o autoryzację ETSO.

21A.602B Wykazanie zdolności

Wnioskujący o autoryzację ETSO wykazuje swoją zdolność następująco:

a) do produkcji — przez posiadanie zatwierdzenia organizacji produkującej, wydanego zgodnie z podczęścią G lub w drodze zgodności z procedurami podczęści F; lub

b) do projektowania:

1. pomocniczych źródeł zasilania — przez posiadanie zatwierdzenia organizacji projektującej, wydanego przez Agencję zgodnie z podczęścią J;

2. pozostałych artykułów — przez stosowanie procedur podejmujących szczególne praktyki projektowe, zasoby i ciąg czynności niezbędnych do spełnienia wymagań niniejszej części.

21A.603 Wniosek

a) Wniosek o autoryzację ETSO składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję i musi zawierać zarys informacji wymaganych przez pkt 21A.605.

b) Kiedy jest przewidziana seria drobnych zmian zgodnie z pkt 21A.611, wnioskujący wpisuje do swojego wniosku podstawowy numer modelu artykułu i związane numery katalogowe przed otwartymi nawiasami — celem zasygnalizowania, że literowe lub cyfrowe (lub ich kombinacja) zmiany przyrostka będę co pewien czas dodawane.

21A.604 Autoryzacja ETSO na pomocnicze źródło zasilania (APU)

W odniesieniu do autoryzacji ETSO na pomocnicze źródło zasilania:

a) pkt 21A.15, 21A.16B, 21A.17, 21A.20, 21A.21, 21A.31, 21A.33, 21A.44 stosują się w drodze odstępstwa od pkt 21A.603, pkt 21A.606 lit c), pkt 21A.610 i 21A.615, z tym wyjątkiem, że autoryzacja ETSO wydawana jest zgodnie z pkt 21A.606 zamiast certyfikatu typu;

b) podczęść D lub podczęść E niniejszej części 21 mają zastosowanie do zatwierdzania zmian projektu w drodze odstępstwa od pkt 21A.611. Kiedy podczęść E jest zastosowana, wydawana jest oddzielna autoryzacja ETSO zamiast uzupełniającego certyfikatu typu.

21A.605 Wymagane dane

Wnioskujący przedkłada Agencji następujące dokumenty:

a) Oświadczenie o zgodności poświadczające, że wnioskujący spełnił wymagania niniejszej podczęści;

b) Deklarację projektu i osiągów (DDP);

c) Jeden egzemplarz danych technicznych wymaganych przez mającą zastosowanie ETSO;

d) Charakterystykę (lub nawiązanie do charakterystyki), o której mowa w pkt 21A.143, celem uzyskania właściwego zatwierdzenia organizacji produkującej według podczęści G, lub podręcznik (lub nawiązanie do podręcznika), o którym mowa w pkt 21A.125 lit. b), celem wytwarzania na mocy podczęści F bez zatwierdzenia organizacji produkującej;

e) Dla APU — podręcznik (lub nawiązanie do podręcznika), o którym mowa w pkt 21A.243, w celu uzyskania odpowiedniego zatwierdzenia organizacji projektującej według podczęści J;

f) w odniesieniu do wszystkich pozostałych artykułów — procedury, o których mowa w pkt 21A602B lit. b) ppkt 2.

21A.606 Wydanie autoryzacji ETSO

Wnioskujący nabywa prawa do uzyskania autoryzacji ETSO, wydanej przez Agencję, po:

a) wykazaniu swojej zdolności zgodnie z pkt 21A.602B; oraz

b) wykazaniu, że artykuł jest zgodny z warunkami technicznymi mającej zastosowanie ETSO i przedłożeniu odpowiedniego oświadczenia o zgodności.

c) wykazaniu, że jest w stanie spełniać wymagania pkt 21A.3 lit. b) i c).

21A.607 Uprawnienia z tytułu autoryzacji ETSO

Posiadacz autoryzacji ETSO jest uprawniony do wytwarzania i znakowania artykułów odpowiednim oznakowaniem ETSO.

21A.608 Deklaracja projektu i osiągów (DDP)

a) DDP powinna zawierać przynajmniej następujące informacje:

1. Informacje zgodne z pkt 21A.31 lit. a) i b), definiujące artykuł i jego projekt oraz normę wykonywania prób;

2. Znamionowe osiągi artykułu, tam gdzie ma to zastosowanie, podane bądź bezpośrednio bądź jako odniesienia do innych uzupełniających dokumentów;

3. Oświadczenie o zgodności poświadczające, że artykuł spełnił wymagania właściwej ETSO;

4. Nawiązanie do odnośnych sprawozdań z prób;

5. Nawiązanie do właściwych podręczników obsługi technicznej, napraw i naprawy głównej;

6. Poziomy zgodności, kiedy różne poziomy zgodności są dopuszczone przez ETSO;

7. Wykaz odstępstw zaakceptowanych zgodnie z pkt 21A.610.

b) DDP powinna być potwierdzona datą i podpisem posiadacza autoryzacji ETSO lub jego upoważnionego przedstawiciela.

21A.609 Obowiązki posiadaczy autoryzacji ETSO

Posiadacz autoryzacji ETSO na mocy niniejszej podczęści:

a) Wytwarza każdy artykuł zgodnie z podczęścią G lub podczęścią F, co zapewni, że każdy wykonany artykuł będzie odpowiadał wymaganiom jego danych projektowych i że będzie można go bezpiecznie zabudować;

b) Przygotuje i zachowa, dla każdego modelu każdego artykułu, dla którego została wydana autoryzacja ETSO, bieżącą kartotekę kompletnych danych technicznych i zapisów zgodnie z pkt 21A.613;

c) Przygotuje, zachowa i będzie aktualizował egzemplarze wzorcowe wszystkich podręczników wymaganych dla artykułu przez mające zastosowanie przepisy zdatności;

d) Udostępni użytkownikom artykułu i Agencji, na jej żądanie, podręczniki obsługi technicznej, napraw i naprawy głównej niezbędne dla użytkowania i obsługi technicznej artykułu oraz zmiany do tych podręczników;

e) Oznakuje każdy artykuł zgodnie z pkt 21A.807; oraz

f) Będzie spełniać pkt 21A.3 lit. b) i c), pkt 21A.3B i 21A.4;

g) Będzie utrzymywał zgodność z wymogami kwalifikacyjnymi z pkt 21A.602B.

21A.610 Zatwierdzanie odstępstw

a) Producent występujący o zatwierdzenie odstępstwa od którejkolwiek normy jakości wykonania ETSO wykazuje, że normy, o odstępstwo od których występuje, są kompensowane przez czynniki lub cechy konstrukcyjne zapewniające równoważny poziom bezpieczeństwa.

b) Wniosek o zatwierdzenie odstępstw wraz ze wszelkimi przynależnymi danymi przedkładany jest Agencji.

21A.611 Zmiany projektu

a) Posiadacz autoryzacji ETSO może wprowadzać do projektu drobne zmiany (każda zmiana inna niż zmiana poważna) bez dalszych autoryzacji ze strony Agencji. W takim przypadku zmieniony artykuł zachowuje pierwotny numer modelu (zmiany i poprawki numeru katalogowego są stosowane dla oznaczania zmian drobnych), a posiadacz dostarcza Agencji wszelkie skorygowane dane niezbędne dla spełnienia pkt 21A.603 lit. b).

b) Wszelkie zmiany projektowe dokonywane przez posiadacza autoryzacji ETSO, które są dostatecznie rozległe, by niezbędne było przeprowadzenie w znacznym stopniu wyczerpujących badań celem ustalenia zgodności z ETSO, uważane są za zmiany poważne. Przed dokonaniem takich zmian, posiadacz wyznaczy nowe oznaczenie modelu lub typu artykułu i wystąpi o nową autoryzację według pkt 21A.603.

c) Żadna zmiana projektowa dokonywana przez osobę prawną lub fizyczną inną niż posiadacz autoryzacji ETSO, który przedłożył oświadczenie o zgodności dla artykułu, nie kwalifikuje się do zatwierdzenia na mocy niniejszej podczęści O, chyba że osoba zabiegająca o zatwierdzenie występuje na mocy pkt 21A.603 o oddzielną autoryzację ETSO.

21A.613 Przechowywanie dokumentacji

W dodatku do wymagań w zakresie przechowywania dokumentacji odpowiednich dla lub związanych z systemem jakości wszelkie istotne informacje projektowe, rysunki i sprawozdania z prób, w tym zapisy inspekcyjne dotyczące artykułu poddawanego próbom, pozostają do dyspozycji Agencji i są przechowywane celem zapewnienia dostępu do informacji niezbędnych dla utrzymania ciągłej zdatności artykułu i wyrobu certyfikowanego jako typ, na którym artykuł jest zamontowany.

21A.615 Inspekcje Agencji

Na żądanie Agencji każdy wnioskujący o lub posiadacz autoryzacji ETSO na artykuł umożliwi Agencji:

a) Udział we wszelkich próbach;

b) Przegląd kartotek danych technicznych dotyczących tego artykułu.

21A.619 Termin i ciągłość ważności

a) Autoryzacja ETSO wydawana jest na czas nieokreślony. Pozostaje ważna, chyba że:

1. Nie są przestrzegane warunki, które były wymagane przy przyznaniu autoryzacji ETSO; lub

2. Nie są wypełniane zobowiązania posiadacza wyszczególnione w pkt 21A.609; lub

3. Okazało się, że artykuł spowodował wzrost zagrożeń w użytkowaniu do niedopuszczalnego poziomu; lub

4. Autoryzacja podlega zwrotowi bądź wycofaniu w drodze odpowiednich procedur administracyjnych ustanowionych przez Agencję.

b) Po zwrocie lub wycofaniu autoryzację należy przekazać Agencji.

21A.621 Zbywalność

Autoryzacja ETSO, wydana na mocy niniejszej części, jest niezbywalna z wyjątkiem przypadku zmiany własnościowej posiadacza, co jest postrzegane jako zmiana znacząca i dlatego musi spełniać wymagania pkt 21A.147 i 21A.247, stosownie do przypadku.

(PODCZĘŚĆ P — NIE STOSUJE SIĘ)

PODCZĘŚĆ Q — ZNAKOWANIE WYROBÓW, CZĘŚCI I WYPOSAŻENIA

21A.801 Znakowanie wyrobów

a) Znakowanie wyrobów obejmuje następujące informacje:

1. Nazwę producenta;

2. Oznaczenie fabryczne wyrobu;

3. Numer seryjny producenta;

4. Wszelkie inne informacje, które Agencja uzna za właściwe.

b) Każda osoba fizyczna lub prawna produkująca statek powietrzny lub silnik według podczęści G lub podczęści F nanosi cechy identyfikacyjne na ten statek powietrzny lub silnik w postaci ogniotrwałej tabliczki z informacjami wyszczególnionymi w lit. a) umieszczonymi na niej przy pomocy wytrawiania, stemplowania, grawerowania lub innej zatwierdzonej metody ogniotrwałego cechowania. Tabliczka identyfikacyjna jest mocowana w taki sposób, by była dostępna i czytelna i by było mało prawdopodobne jej zniszczenie lub usunięcie podczas normalnego użytkowania, bądź zagubienie albo zniszczenie w związku z wypadkiem.

c) Każda osoba fizyczna lub prawna produkująca śmigło, łopatę lub piastę śmigła według podczęści G lub podczęści F nanosi na nie cechy identyfikacyjne w postaci ogniotrwałej tabliczki. Cechowanie ognioodporne na niekrytycznej powierzchni tabliczki, metodą wytrawiania, stemplowania, grawerowania lub inną zatwierdzoną metodą, winno zawierać informacje wyszczególnione w lit. a) i powinno być mało prawdopodobne jej zniszczenie lub usunięcie podczas normalnego eksploatacji, bądź zagubienie albo zniszczenie w związku z wypadkiem.

d) W przypadku załogowych wolnych balonów tabliczka identyfikacyjna nakazana w lit. b) mocowana jest do powłoki balonu w takim miejscu, jeżeli jest to wykonalne, by była czytelna dla użytkownika przy napełnianiu balonu. Ponadto kosz i każdy zespół grzewczy jest w sposób trwały i czytelny znakowany nazwą producenta, numerem katalogowym lub równoważnym oraz numerem seryjnym lub równoważnym.

21A.803 Postępowanie z danymi identyfikacyjnymi

a) Nie wolno usuwać, zmieniać lub umieszczać informacji identyfikacyjnych, o których mowa w pkt 21A.801 lit. a), na jakimkolwiek statku powietrznym, silniku, śmigle, łopacie lub piaście śmigła, lub, o których mowa w pkt 21A.807 lit. a), na APU — bez stosownego zatwierdzenia przez Agencję.

b) Nie wolno usuwać lub montować tabliczek identyfikacyjnych, o których mowa w pkt 21A.801, lub w 21A.807 w przypadku APU, bez stosownego zatwierdzenia przez Agencję.

c) W drodze odstępstwa od postanowień lit. a) i b), każda osoba fizyczna lub prawna wykonująca prace z zakresu obsługi technicznej, według mających zastosowanie przepisów wykonawczych, może zgodnie z metodami, technikami i praktykami ustanowionymi przez Agencję:

1. usuwać, zmieniać lub umieszczać informacje identyfikacyjne, o których mowa w pkt 21A.801 lit. a), na każdym statku powietrznym, silniku, śmigle, łopacie lub piaście śmigła lub, o których mowa w pkt 21A.807 lit. a), na APU; lub

2. zdejmować tabliczkę identyfikacyjną, o której mowa w pkt 21A.801, lub pkt 21A.807 w przypadku APU, kiedy jest to niezbędne w trakcie czynności z zakresu obsługi technicznej.

d) Nie wolno montować zdjętej zgodnie z lit. c) ppkt 2 tabliczki identyfikacyjnej na jakimkolwiek innym statku powietrznym, silniku, śmigle, łopacie lub piaście śmigła niż ten, z którego została ona zdjęta.

21A.804 Znakowanie części i wyposażenia

a) Każdy producent części lub wyposażenia w sposób trwały i czytelny znakuje części lub wyposażenie:

1. nazwą, znakiem fabrycznym lub symbolem identyfikującym producenta; oraz

2. numerem katalogowym, o których mowa w mających zastosowanie danych projektowych; oraz

3. literami EPA (Europejskie Zatwierdzanie Części) w przypadku części lub wyposażenia wyprodukowanych zgodnie z zatwierdzonymi danymi projektowymi nienależącymi do posiadacza certyfikatu typu na związany z nimi wyrób, z wyłączeniem artykułów ETSO.

b) W drodze odstępstwa od lit. a), jeżeli Agencja zgadza się, że część lub urządzenie są zbyt małe lub z innych powodów niepraktyczne jest znakowanie części lub wyposażenia którąkolwiek informacją wymaganą w lit. a), to dokument autoryzowanego dopuszczenia towarzyszący części lub wyposażeniu lub jej/jego pojemnik powinien zawierać informacje, którymi nie można było oznaczyć części.

21A.805 Znakowanie części krytycznych

W dodatku do wymagań pkt 21A.804 każdy producent części do zamontowania na wyrobie certyfikowanym jako typ, która została zdefiniowana jako część krytyczna, w sposób trwały i czytelny znakuje tę część numerem katalogowym i numerem seryjnym.

21A.807 Znakowanie artykułów ETSO

a) Każdy posiadacz autoryzacji ETSO na mocy podczęści O w sposób trwały i czytelny znakuje każdy artykuł następującymi informacjami:

1. nazwą i adresem producenta;

2. nazwą, typem, numerem katalogowym lub oznaczeniem modelu artykułu;

3. numerem seryjnym lub datą wyprodukowania artykułu, lub jednym i drugim; oraz

4. mającym zastosowanie numerem ETSO.

b) W drodze odstępstwa od lit. a), jeżeli Agencja zgadza się, że część jest zbyt mała lub jest z innych powodów niepraktyczne znakowanie części którąkolwiek informacją wymaganą w lit. a), to dokument autoryzowanego dopuszczenia towarzyszący części lub jej pojemnik powinien zawierać informacje, którymi nie można było oznaczyć części.

c) Każda osoba produkująca APU według podczęści G lub podczęści F nanosi cechy identyfikacyjne na ten APU w postaci ogniotrwałej tabliczki z informacjami wyszczególnionymi w lit. a) umieszczonymi na niej za pomocą wytrawiania, stemplowania, grawerowania lub innej zatwierdzonej metody ogniotrwałego cechowania. Tabliczka identyfikacyjna jest mocowana w taki sposób, by była dostępna i czytelna i by było mało prawdopodobne jej zniszczenie lub usunięcie podczas normalnego użytkowania, bądź zagubienie albo zniszczenie w związku z wypadkiem.

SEKCJA B

ZASADY POSTĘPOWANIA WŁAŚCIWYCH ORGANÓW

PODCZĘŚĆ A — POSTANOWIENIA OGÓLNE

21B.5 Zakres

a) Niniejsza sekcja ustanawia zasady postępowania właściwego organu Państwa Członkowskiego przy wykonywaniu swoich zadań i obowiązków związanych z wydawaniem, utrzymywaniem w mocy, zmienianiem, zawieszaniem i uchylaniem certyfikatów, zatwierdzeń i autoryzacji, o których mowa w niniejszej części.

b) Agencja opracuje zgodnie z art. 14 rozporządzenia podstawowego specyfikacje certyfikacyjne i wytyczne, by pomóc Państwom Członkowskim we wdrażaniu postanowień niniejszej sekcji.

21B.20 Obowiązki właściwego organu

Właściwy organ Państwa Członkowskiego jest odpowiedzialny za wdrożenie postanowień sekcji A podczęści F, G, H i I jedynie w stosunku do wnioskujących lub posiadaczy, których główny ośrodek działalności znajduje się na jego terytorium.

21B.25 Wymagania organizacyjne w stosunku do właściwego organu

a) Postanowienia ogólne:

Państwo Członkowskie wyznacza właściwy organ z przydzielonym zakresem odpowiedzialności za wdrożenie postanowień sekcji A podczęści F, G, H i I z udokumentowanymi procedurami, strukturą organizacyjną i personelem.

b) Zasoby:

1. Liczebność personelu powinna być wystarczająca dla realizacji powierzonych zadań.

2. Właściwy organ Państwa Członkowskiego wyznaczy kierownika lub kierowników odpowiedzialnych za realizację właściwych zadań wewnątrz organu, w tym za komunikację z Agencją i, stosownie do potrzeb, z innymi krajowymi nadzorami.

c) Kwalifikacje i wyszkolenie:

Cały personel ma odpowiednie kwalifikacje oraz dostateczną wiedz, doświadczenie zawodowe i wyszkolenie, by należycie wykonywać powierzone zadania.

21B.30 Udokumentowane procedury

a) Właściwy organ Państwa Członkowskiego ustanawia udokumentowane procedury opisujące swoją strukturę organizacyjną oraz środki i metody spełniania wymagań niniejszej części. Procedury są aktualizowane i służą jako podstawowe dokumenty robocze wewnątrz tego organu przy podejmowaniu wszelkich działań statutowych.

b) Egzemplarz tych procedur oraz zmian do nich należy udostępnić Agencji.

21B.35 Zmiany organizacyjne i proceduralne

a) Właściwy organ Państwa Członkowskiego powiadamia Agencję o wszelkich znaczących zmianach w swojej strukturze organizacyjnej i udokumentowanych procedurach.

b) Właściwy organ Państwa Członkowskiego aktualizuje swoje udokumentowane procedury stosownie do wszelkich zmian w przepisach, w odpowiednim terminie, by zapewnić ich skuteczne wdrożenie.

21B.40 Rozstrzyganie sporów

a) Właściwy organ Państwa Członkowskiego ustanowi tryb rozstrzygania sporów w ramach swoich udokumentowanych procedur organizacyjnych.

b) W przypadku, kiedy spór, który nie może być rozstrzygnięty, zachodzi między właściwymi organami Państw Członkowskich, obowiązkiem kierowników, o których mowa w pkt 21B.25 lit. b) ppkt 2, jest zwrócenie się do Agencji o mediację.

21B.45 Zgłaszanie/koordynacja prac

a) Właściwy organ Państwa Członkowskiego zapewnia koordynację prac, stosownie do potrzeb, z innymi odnośnymi zespołami certyfikującymi, kontrolnymi, zatwierdzającymi lub autoryzującymi tego organu, innych Państw Członkowskich i Agencji celem zapewnienia sprawnej wymiany informacji istotnych dla bezpieczeństwa wyrobów, części i wyposażenia.

b) Właściwy organ Państwa Członkowskiego zgłasza do Agencji wszelkie trudności we wdrażaniu postanowień niniejszej części.

21B.55 Przechowywanie dokumentacji

Właściwy organ Państwa Członkowskiego przechowa, lub zachowa do nich dostęp, odpowiednie zapisy związane z wydanymi przez siebie, zgodnie z odpowiednimi przepisami krajowymi, certyfikatami, zatwierdzeniami i autoryzacjami, odpowiedzialność za które jest przenoszona na Agencję, dopóki te zapisy nie zostaną przekazane Agencji.

21B.60 Dyrektywy zdatności

Kiedy właściwy organ Państwa Członkowskiego otrzymuje dyrektywę zdatności od właściwego organu państwa trzeciego, to zostaje ona przekazana do Agencji celem jej rozpowszechnienia zgodnie z art. 15 rozporządzenia podstawowego.

PODCZĘŚĆ B — CERTYFIKATY TYPU I OGRANICZONE CERTYFIKATY TYPU

Stosuje się procedury administracyjne ustanowione przez Agencję.

(PODCZĘŚĆ C — NIE STOSUJE SIĘ)

PODCZĘŚĆ D — ZMIANY W STOSUNKU DO CERTYFIKATÓW TYPU I OGRANICZONYCH CERTYFIKATÓW TYPU

Stosuje się procedury administracyjne ustanowione przez Agencję.

PODCZĘŚĆ E — UZUPEŁNIAJĄCE CERTYFIKATY TYPU

Stosuje się procedury administracyjne ustanowione przez Agencję.

PODCZĘŚĆ F — PRODUKCJA BEZ POSIADANIA ZATWIERDZENIA ORGANIZACJI PRODUKUJĄCEJ

21B.120 Kontrola

a) Właściwy organ wyznacza zespół kontrolny dla każdego wnioskującego lub posiadacza zezwolenia w celu wykonania wszystkich istotnych zadań związanych z tym zezwoleniem, składający się z kierownika zespołu, zarządzającego i kierującego zespołem kontrolnym, oraz z jednego lub większej liczby członków, w zależności od potrzeb. Kierownik zespołu składa sprawozdanie kierownikowi odpowiedzialnemu za obszar działalności, o którym mowa w pkt 21B.25 lit. b) ppkt 2.

b) Właściwy organ wykonuje czynności kontrolne w stosunku do wnioskodawcy o zezwolenie lub posiadacza zezwolenia w zakresie niezbędnym dla uzasadnienia zaleceń wydania, utrzymania w mocy, zmiany, zawieszenia lub uchylenia zezwolenia.

c) Właściwy organ przygotuje procedury postępowania kontrolnego w stosunku do wnioskujących o zezwolenie lub posiadaczy zezwolenia, jako część udokumentowanych procedur obejmujących przynajmniej następujące elementy:

1. ocena otrzymanych wniosków;

2. wyznaczenie zespołu kontrolnego;

3. przygotowanie i zaplanowanie kontroli;

4. ocena dokumentacji (podręcznik, procedury itd.);

5. audyty i kontrole;

6. monitorowanie działań korygujących; oraz

7. zalecenie wydania, zmiany, zawieszenia lub uchylenia zezwolenia.

21B.130 Wydanie zezwolenia

a) Po stwierdzeniu, że producent spełnia mające zastosowanie wymagania sekcji A podczęść F, właściwy organ wydaje zezwolenie na wykazywanie zgodności poszczególnych wyrobów, części lub wyposażenia (formularz 65 EASA, patrz dodatki) bez nieuzasadnionej zwłoki.

b) Zezwolenie zawiera zakres zgody, datę wygaśnięcia i, tam gdzie ma to zastosowanie, odpowiednie ograniczenia odnoszące się do autoryzacji.

c) Okres ważności zezwolenia nie powinien być dłuższy niż jeden rok.

21B.135 Utrzymanie w mocy zezwolenia

Właściwy organ utrzymuje zezwolenie w mocy tak długo, jak:

a) producent we właściwy sposób wykorzystuje formularz 52 EASA (patrz dodatki) jako oświadczenie o zgodności dla kompletnych statków powietrznych i formularz 1 EASA (patrz dodatki) dla wyrobów innych niż kompletne statki powietrzne oraz dla części i wyposażenia; oraz

b) kontrole przeprowadzone przez właściwy organ Państwa Członkowskiego przed potwierdzeniem formularza 52 EASA (patrz dodatki) lub formularza 1 EASA (patrz dodatki), zgodnie z pkt 21A.130 lit. c), nie ujawniły przejawów niezgodności z wymogami lub procedurami zawartymi w podręczniku dostarczonym przez producenta ani niezgodności poszczególnych wyrobów, części lub wyposażenia. Kontrole powinny sprawdzić przynajmniej, czy:

1. zgoda obejmuje potwierdzany wyrób, część lub wyposażenie i pozostaje ważna;

2. podręcznik, o którym mowa w pkt 21A.125 lit. b) wraz ze statusem zmian opisanym w zezwoleniu, jest stosowany przez producenta jako podstawowy dokument roboczy. W przeciwnym przypadku kontrola nie powinna być kontynuowana i dlatego certyfikaty dopuszczenia nie zostaną potwierdzone;

3. produkcja była realizowana na warunkach nakazywanych w zezwoleniu i była należycie wykonywana;

4. przeglądy i próby (w tym próby w locie, jeśli stosowne), zgodnie z pkt 21A.130 lit. b) ppkt 2 i/lub lit. b) ppkt 3, były wykonywane według warunków nakazanych w zezwoleniu i należycie wykonywane;

5. kontrole ze strony właściwego organu, opisane lub przywoływane w zezwoleniu, zostały przeprowadzone z wynikiem satysfakcjonującym;

6. oświadczenie o zgodności spełnia wymagania pkt 21A.130, a informacje w nim zawarte nie stanowią przeszkody dla jego potwierdzenia; oraz

c) nie upłynęła data ważności zezwolenia.

21B.140 Zmiany w zezwoleniu

a) Właściwy organ zbada, stosownie do przypadku, zgodnie z pkt 21B.120, wszelkie zmiany w zezwoleniu.

b) Jeśli właściwy organ uzna, że wymagania sekcji A podczęść F są nadal spełniane, to wprowadzi odpowiednią zmianę do zezwolenia.

21B.143 Powiadamianie o ustaleniach

a) W przypadku stwierdzenia przez właściwy organ dowodów wskazujących na niespełnianie przez posiadacza zezwolenia mających zastosowanie wymagań niniejszej części, niezgodność ta zostanie sklasyfikowana zgodnie z pkt 21A.125B i:

1. O niezgodności poziomu pierwszego posiadacz zezwolenia zostanie powiadomiony natychmiast, a w ciągu 3 dni roboczych wynik ustalenia zostanie potwierdzony na piśmie.

2. Niezgodność poziomu drugiego zostanie potwierdzona posiadaczowi zezwolenia na piśmie w ciągu 14 dni roboczych od jej stwierdzenia.

b) Właściwy organ wskaże posiadaczowi zezwolenia niezgodność poziomu trzeciego, o której mowa w pkt 21A.125B lit. b), w adekwatny sposób i w dogodnym dla siebie czasie.

21B.145 Zawieszenie i uchylenie zezwolenia

a) W przypadku niezgodności poziomu pierwszego lub poziomu drugiego właściwy organ częściowo lub w pełni ograniczy, zawiesi lub uchyli zezwolenie, w następujący sposób:

1. W przypadku niezgodności poziomu pierwszego zezwolenie zostanie natychmiast ograniczone lub zawieszone. Jeśli posiadacz zezwolenia nie spełni wymagań pkt 21A.125B lit. c) ppkt 1, to zezwolenie zostanie cofnięte.

2. W przypadku niezgodności poziomu drugiego właściwy organ zadecyduje o restrykcjach w odniesieniu do zezwolenia w postaci jego tymczasowego zawieszenia lub jego części. Jeśli posiadacz zezwolenia nie spełni wymagań pkt 21A.125B lit. c) ppkt 2, to zezwolenie zostanie cofnięte.

b) Decyzja o zawieszeniu lub cofnięciu zezwolenia jest przekazywana posiadaczowi zezwolenia w formie pisemnej. Właściwy organ określa przyczyny ograniczenia, zawieszenia lub cofnięcia i informuje posiadacza zezwolenia o prawie do odwołania się.

c) Zawieszone zezwolenie może być przywrócone jedynie po odtworzeniu zgodności z sekcją A podczęść F.

21B.150 Przechowywanie dokumentacji

a) Właściwy organ ustanowi system przechowywania dokumentacji umożliwiający odpowiednie śledzenie procesu wydawania, utrzymywania w mocy, wprowadzania zmian, zawieszania lub cofania poszczególnych zezwoleń.

b) Dokumentacja powinna zawierać przynajmniej:

1. dokumenty dostarczone przez wnioskującego o zezwolenie lub posiadacza zezwolenia,

2. dokumenty powstałe w trakcie kontroli i przeglądów, w których odnotowywane są realizowane czynności oraz ostateczne rezultaty elementów opisanych w pkt 21B.120,

3. zezwolenie, z uwzględnieniem ewentualnych zmian, oraz

4. relacje ze spotkań z producentem.

c) Dokumentacja zostanie zarchiwizowana na okres co najmniej sześciu lat od daty wygaśnięcia zezwolenia.

d) Właściwy organ zachowuje również ewidencję potwierdzonych przez siebie oświadczeń o zgodności (formularz 52 EASA, patrz dodatki) i autoryzowanych poświadczeń produkcji/obsługi (formularz 1 EASA, patrz dodatki).

PODCZĘŚĆ G — ZATWIERDZANIE ORGANIZACJI PRODUKUJĄCYCH

21B.220 Kontrola

a) Właściwy organ wyznacza zespół zatwierdzenia organizacji produkującej dla każdego wnioskującego o zatwierdzenie lub posiadacza zatwierdzenia organizacji produkującej celem wykonania wszystkich istotnych zadań związanych z tym zatwierdzeniem organizacji produkującej, składający się z kierownika zespołu, zarządzającego i kierującego zespołem zatwierdzającym, oraz z jednego lub większej liczby członków, w zależności od potrzeb. Kierownik zespołu składa sprawozdanie kierownikowi odpowiedzialnemu za obszar działalności, o którym mowa w pkt 21B.25 lit. b) ppkt 2.

b) Właściwy organ wykonuje czynności kontrolne w stosunku do wnioskodawcy o zatwierdzenie lub posiadacza zatwierdzenia organizacji produkującej w zakresie niezbędnym dla uzasadnienia zaleceń wydania, utrzymania w mocy, wprowadzenia zmian, zawieszenia lub cofnięcia zatwierdzenia.

c) Właściwy organ przygotuje procedury postępowania kontrolnego w zakresie zatwierdzenia organizacji produkującej jako część udokumentowanych procedur obejmujących przynajmniej następujące elementy:

1. ocenę otrzymanych wniosków;

2. wyznaczenie zespołu zatwierdzenia organizacji produkującej;

3. przygotowanie i zaplanowanie kontroli;

4. ocenę dokumentacji (charakterystyka organizacji produkującej, procedury itd.);

5. audytowanie;

6. monitorowanie działań korygujących;

7. zalecenie wydania, wprowadzenia zmian, zawieszenia lub cofnięcia zatwierdzenia organizacji produkującej;

8. ciągły nadzór.

21B.225 Powiadamianie o ustaleniach

a) W przypadku stwierdzenia dowodów wskazujących na niespełnianie przez posiadacza zatwierdzenia organizacji produkującej mających zastosowanie wymagań niniejszej części, niezgodności te są klasyfikowane zgodnie z pkt 21A.158 lit. a) i:

1. O niezgodności poziomu pierwszego posiadacz zatwierdzenia organizacji produkującej zostanie powiadomiony natychmiast, a w ciągu 3 dni roboczych wynik ustalenia zostanie potwierdzony na piśmie.

2. Stwierdzenie niezgodności poziomu drugiego zostanie potwierdzone posiadaczowi zatwierdzenia organizacji produkującej na piśmie w ciągu 14 dni roboczych od jego dokonania.

b) Właściwy organ wskaże posiadaczowi zatwierdzenia organizacji produkującej niezgodność poziomu trzeciego, o której mowa w pkt 21A.158 lit. b), w adekwatny sposób i w dogodnym dla siebie czasie.

21B.230 Wydanie zatwierdzenia

a) Po stwierdzeniu, że organizacja produkująca spełnia mające zastosowanie wymagania sekcji A podczęść F, właściwy organ wydaje zatwierdzenie organizacji produkującej (formularz 55 EASA, patrz dodatki) bez nieuzasadnionej zwłoki.

b) Numer identyfikacyjny jest wpisywany do formularza 55 EASA w sposób określony przez Agencję.

21B.235 Ciągły nadzór

a) W celu uzasadnienia utrzymania w mocy zatwierdzenia organizacji produkującej właściwy organ sprawuje ciągły nadzór:

1. by sprawdzać, czy system jakości posiadacza zatwierdzenia organizacji produkującej pozostaje w zgodności z sekcją A podczęść G; oraz

2. by sprawdzać, czy struktura organizacyjna posiadacza zatwierdzenia organizacji produkującej działa zgodnie z charakterystyką organizacji produkującej; oraz

3. by weryfikować skuteczność procedur charakterystyki organizacji produkującej; oraz

4. by monitorować wyrywkowo standard wyrobu, części lub wyposażenia.

b) Ciągły nadzór realizowany jest zgodnie z pkt 21B.220.

c) Właściwy organ poprzez planowy ciągły nadzór zapewnia, że zatwierdzenie organizacji produkującej zostanie kompletnie przeanalizowane pod kątem zgodności z niniejszą częścią w ciągu 24 miesięcy. Ciągły nadzór może składać się z szeregu czynności kontrolnych podejmowanych w tym okresie. Liczba audytów może zmieniać się w zależności od złożoności organizacji, liczby lokalizacji i krytyczności produkcji. Posiadacz zatwierdzenia organizacji produkującej jest poddawany działalności związanej z ciągłym nadzorem ze strony właściwego organu przynajmniej raz w roku.

21B.240 Zmiany w zatwierdzeniu organizacji produkującej

a) Właściwy organ monitoruje wszelkie drobne zmiany poprzez działalność w ramach ciągłego nadzoru.

b) Właściwy organ bada, odpowiednio do potrzeb, zgodnie z pkt 21B.220, wszelkie znaczące zmiany przez posiadacza zatwierdzenia organizacji produkującej w zatwierdzeniu organizacji produkującej lub we wniosku pod kątem wprowadzenia zmian w zakresie i warunkach zatwierdzenia.

c) Jeśli właściwy organ uzna, że wymagania sekcji A podczęść G są nadal spełniane, to wprowadzi odpowiednią zmianę do zatwierdzenia organizacji produkującej.

21B.245 Zawieszenie i wycofanie zatwierdzenia organizacji produkującej

a) W przypadku niezgodności poziomu pierwszego lub poziomu drugiego właściwy organ częściowo lub w pełni ograniczy, zawiesi lub cofnie zatwierdzenie organizacji produkującej, w następujący sposób:

1. W przypadku niezgodności poziomu pierwszego zatwierdzenie organizacji produkującej zostanie natychmiast ograniczone lub zawieszone. Jeśli posiadacz zatwierdzenia organizacji produkującej nie spełni wymagań pkt 21A.158 lit. c) ppkt 1, to zatwierdzenie organizacji produkującej zostanie cofnięte.

2. W przypadku niezgodności poziomu drugiego właściwy organ zadecyduje o restrykcjach w odniesieniu do zakresu zatwierdzenia w postaci tymczasowego zawieszenia zatwierdzenia organizacji produkującej lub jego części. Jeśli posiadacz zatwierdzenia organizacji produkującej nie spełni wymagań pkt 21A.158 lit. c) ppkt 2, to zatwierdzenie organizacji produkującej zostanie cofnięte.

b) Decyzja o ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu zatwierdzenia organizacji produkującej jest przekazywana w formie pisemnej posiadaczowi zatwierdzenia organizacji produkującej. Właściwy organ określa przyczyny zawieszenia lub cofnięcia i informuje posiadacza zatwierdzenia organizacji produkującej o prawie do odwołania się.

c) Zawieszone zatwierdzenie organizacji produkującej może być przywrócone jedynie po odtworzeniu zgodności z sekcją A podczęść G.

21B.260 Przechowywanie dokumentacji

a) Właściwy organ ustanowi system przechowywania dokumentacji umożliwiający odpowiednią identyfikowalność procesu wydawania, utrzymywania w mocy, wprowadzania zmian, zawieszania lub cofania poszczególnych zatwierdzeń organizacji produkującej.

b) Dokumentacja powinna zawierać przynajmniej:

1. dokumenty dostarczone przez wnioskującego o zatwierdzenie lub posiadacza zatwierdzenia organizacji produkującej;

2. dokumenty powstałe w trakcie kontroli i przeglądów, w których odnotowywane są realizowane czynności oraz ostateczne rezultaty elementów opisanych w pkt 21B.220, z uwzględnieniem ustaleń dokonanych zgodnie z pkt 21B.225;

3. program ciągłego nadzoru, w tym dokumentację z przeprowadzonych kontroli;

4. certyfikat zatwierdzenia organizacji produkującej, z uwzględnieniem wszelkich zmian;

5. relacje ze spotkań z posiadaczem zatwierdzenia organizacji produkującej.

c) Dokumentacja zostanie zarchiwizowana na okres co najmniej sześciu lat.

PODCZĘŚĆ H — ŚWIADECTWA ZDATNOŚCI DO LOTU

21B.320 Kontrola

a) Właściwy organ Państwa Członkowskiego Rejestru wykonuje czynności kontrolne w stosunku do wnioskodawcy o świadectwo lub posiadacza świadectwa zdatności do lotu w zakresie niezbędnym dla uzasadnienia zaleceń wydania, utrzymania w mocy, wprowadzenia zmian, zawieszenia lub cofnięcia świadectwa lub zezwolenia.

b) Właściwy organ Państwa Członkowskiego Rejestru przygotuje procedury dokonywania oceny obejmujące przynajmniej następujące elementy:

1. ocenę kwalifikowalności wnioskującego;

2. ocenę kwalifikowalności wniosku;

3. klasyfikację świadectw zdatności do lotu;

4. ocenę dokumentacji otrzymanej wraz z wnioskiem;

5. przegląd statku powietrznego;

6. wyznaczenie niezbędnych warunków, zastrzeżeń lub ograniczeń świadectw zdatności do lotu.

21B.325 Wydawanie świadectw zdatności do lotu

a) Po stwierdzeniu, że spełniane są mające zastosowanie wymagania sekcji A podczęść H, właściwy organ Państwa Członkowskiego Rejestru wydaje, lub w zależności od przypadku wprowadza do nich miany, świadectwo zdatności do lotu (formularz 25 EASA, patrz dodatki), ograniczone świadectwo zdatności do lotu (formularz 24 EASA, patrz dodatki) lub zezwolenie na lot (formularz 20 EASA, patrz dodatki) — bez nieuzasadnionej zwłoki.

b) W przypadku nowego statku powietrznego lub używanego, ale pochodzącego z państwa trzeciego, właściwy organ Państwa Członkowskiego Rejestru w dodatku do świadectwa zdatności do lotu wydaje początkowe poświadczenie przeglądu zdatności do lotu (formularz 15a EASA, patrz dodatki).

21B.330 Zawieszanie i wycofywanie świadectw zdatności do lotu

a) W przypadku stwierdzenia, że którykolwiek z warunków wyszczególnionych w pkt 21A.181 lit. a) nie jest spełniany, właściwy organ Państwa Członkowskiego Rejestru zawiesza lub cofa świadectwo zdatności do lotu.

b) W chwili wydania decyzji o zawieszeniu lub cofnięciu świadectwa zdatności do lotu, ograniczonego świadectwa zdatności do lotu lub zezwolenia na lot właściwy organ Państwa Członkowskiego Rejestru wskazuje przyczyny zawieszenia lub cofnięcia i informuje posiadacza świadectwa lub zezwolenia o przysługującym prawie do odwołania się.

21B.345 Przechowywanie dokumentacji

a) Właściwy organ Państwa Członkowskiego Rejestru ustanowi system przechowywania dokumentacji umożliwiający odpowiednią możliwość prześledzenia procesu wydawania, utrzymywania w mocy, wprowadzania zmian, zawieszania lub cofania poszczególnych świadectw zdatności do lotu.

b) Dokumentacja powinna zawierać przynajmniej:

1. dokumenty dostarczone przez wnioskującego;

2. dokumenty powstałe w trakcie kontroli i przeglądów, w których odnotowywane są realizowane czynności oraz ostateczne rezultaty elementów opisanych w pkt 21B.320 lit. b); oraz

3. kopię świadectwa lub pozwolenia, z uwzględnieniem zmian.

c) Dokumentacja zostanie zarchiwizowana na okres co najmniej sześciu lat od chwili wykreślenia z rejestru krajowego.

PODCZĘŚĆ I — ŚWIADECTWA ZDATNOŚCI W ZAKRESIE HAŁASU

21B.420 Kontrola

a) Właściwy organ Państwa Członkowskiego Rejestru wykonuje czynności kontrolne w stosunku do wnioskodawcy o świadectwo lub posiadacza świadectwa zdatności w zakresie hałasu w zakresie niezbędnym dla uzasadnienia zaleceń wydania, utrzymania w mocy, wprowadzenia zmian, zawieszenia lub cofnięcia świadectwa.

b) Właściwy organ Państwa Członkowskiego Rejestru przygotuje procedury dokonywania oceny, stanowiące część udokumentowanych procedur, obejmujące przynajmniej następujące elementy:

1. ocenę kwalifikowalności;

2. ocenę dokumentacji otrzymanej wraz z wnioskiem;

3. przegląd statku powietrznego;

21B.425 Wydanie świadectwa zdatności w zakresie hałasu

Po stwierdzeniu, że spełniane są mające zastosowanie wymagania sekcji A podczęść I, właściwy organ Państwa Członkowskiego Rejestru wydaje, lub stosownie do potrzeby wprowadza do niego zmiany, świadectwo zdatności w zakresie hałasu (formularz 45 EASA, patrz dodatki) bez nieuzasadnionej zwłoki.

21B.430 Zawieszenie i cofnięcie świadectwa zdatności w zakresie hałasu

a) W przypadku stwierdzenia, że niektóre warunki wyszczególnione w pkt 21A.211 lit. a) nie są spełniane, właściwy organ Państwa Członkowskiego Rejestru zawiesza lub cofa świadectwo zdatności w zakresie hałasu.

b) W chwili wydania decyzji o zawieszeniu lub cofnięciu świadectwa zdatności w zakresie hałasu, właściwy organ Państwa Członkowskiego Rejestru wskazuje przyczyny zawieszenia lub cofnięcia i informuje posiadacza świadectwa o przysługującym prawie do odwołania się.

21B.445 Przechowywanie dokumentacji

a) Właściwy organ Państwa Członkowskiego Rejestru ustanowi system przechowywania dokumentacji, z uwzględnieniem stosownego minimalnego okresu przechowywania, umożliwiający odpowiednią możliwość prześledzenia procesu wydawania, utrzymywania w mocy, wprowadzania zmian, zawieszania lub cofania poszczególnych świadectw zdatności w zakresie hałasu.

b) Dokumentacja powinna zawierać przynajmniej:

1. dokumenty dostarczone przez wnioskującego,

2. dokumenty powstałe w trakcie kontroli, w których odnotowywane są realizowane czynności oraz ostateczne rezultaty elementów opisanych w pkt 21B.420 lit. b),

3. kopię świadectwa, z uwzględnieniem zmian.

c) Dokumentacja zostanie zarchiwizowana na okres co najmniej sześciu lat od chwili wykreślenia z rejestru krajowego.

PODCZĘŚĆ J — ZATWIERDZENIE ORGANIZACJI PROJEKTUJĄCEJ

Stosuje się procedury administracyjne ustanowione przez Agencję.

PODCZĘŚĆ K — CZĘŚCI I WYPOSAŻENIE

Stosuje się procedury administracyjne ustanowione przez Agencję.

(PODCZĘŚĆ L — NIE STOSUJE SIĘ)

PODCZĘŚĆ M — NAPRAWY

Stosuje się procedury administracyjne ustanowione przez Agencję.

(PODCZĘŚĆ N — NIE STOSUJE SIĘ)

PODCZĘŚĆ O — AUTORYZACJE EUROPEJSKIEJ NORMY TECHNICZNEJ

Stosuje się procedury administracyjne ustanowione przez Agencję.

(PODCZĘŚĆ P — NIE STOSUJE SIĘ)

PODCZĘŚĆ Q — ZNAKOWANIE WYROBÓW, CZĘŚCI I WYPOSAŻENIA

Stosuje się procedury administracyjne ustanowione przez Agencję.

--------------------------------------------------

Top