KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 3.9.2025

COM(2025) 461 final

2025/0256(APP)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE RADY

rozszerzające stosowanie rozporządzenia (UE) …/2028 ustanawiającego program wymiany, pomocy i szkoleń w dziedzinie ochrony euro przed fałszowaniem na lata 2027–2034 (program „Perykles V”) na nieuczestniczące państwa członkowskie

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

Niniejszy wniosek przewiduje datę rozpoczęcia stosowania od dnia 1 stycznia 2028 r. i jest przedstawiany Unii składającej się z 27 państw członkowskich.

Program Perykles to program wymiany, pomocy i szkoleń w dziedzinie ochrony euro przed fałszowaniem. Program ustanowiono decyzją Rady 2001/923/WE z dnia 17 grudnia 2001 r., a na mocy decyzji Rady 2001/924/WE z dnia 17 grudnia 2001 r. jego zakres stosowania rozszerzono na państwa członkowskie, które nie przyjęły euro jako swojej waluty. W następstwie późniejszych zmian do tych aktów podstawowych, wprowadzonych decyzjami Rady 2006/75/WE, 2006/76/WE, 2006/849/WE i 2006/850/WE oraz rozporządzeniem (UE) nr 331/2014, rozporządzeniem Rady (UE) 2015/768 1 i rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/840 2 , okres trwania programu przedłużono do dnia 31 grudnia 2027 r.

W swoim wniosku (), na podstawie art. 133 TFUE, Komisja proponuje kontynuowanie programu Perykles w kontekście wieloletnich ram finansowych po roku 2027.

Art. 139 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej przewiduje, że środków dotyczących używania euro, o których mowa w art. 133 Traktatu, nie stosuje się do państw członkowskich objętych derogacją.

Jednak wymiana informacji i personelu oraz działania pomocowe i szkoleniowe realizowane w ramach programu Perykles powinny być jednolite w całej Unii, w związku z tym należy podjąć konieczne kroki, aby zapewnić taki sam poziom ochrony euro w państwach członkowskich, w których euro nie jest oficjalną walutą. Aktywna rola państw członkowskich nieuczestniczących w programie Perykles jest ważna i istotna; niektóre nieuczestniczące państwa członkowskie, takie jak Rumunia i Bułgaria, odgrywają istotną rolę w koordynowaniu udziału ekspertów z Europy Południowo-Wschodniej w celu wzmocnienia ochrony euro przed fałszowaniem w tym regionie.

Celem niniejszego wniosku jest rozszerzenie zakresu stosowania programu Perykles na te państwa członkowskie Unii Europejskiej, które nie przyjęły jeszcze euro jako swojej jednej waluty.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

·Podstawa prawna

Prawodawstwo Unii dotyczące ochrony euro przed fałszowaniem wchodzi w zakres stosowania art. 133 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Postanowienie to przewiduje, że Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, ustanawiają – po konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym – środki niezbędne do używania euro jako jednej waluty. Przepis ten ma zastosowanie jedynie do państw członkowskich, które przyjęły euro jako swoją jedną walutę.

Niniejszy wniosek opiera się na art. 352 TFUE, który stanowi podstawę prawną dla rozszerzenia zakresu stosowania programu Perykles na te państwa członkowskie, które nie przyjęły euro jako swojej jednej waluty.

·Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

Niniejszy wniosek jest zgodny z zasadą pomocniczości. Ochrona europejskiej wspólnej waluty jako dobra publicznego ma wyraźny ponadnarodowy charakter, a zatem ochrona euro wykracza poza zakres odpowiedzialności i interesy poszczególnych państw członkowskich UE należących do strefy euro. Z uwagi na ponadgraniczny obrót euro oraz głębokie zaangażowanie międzynarodowej przestępczości zorganizowanej w fałszowanie tej waluty (wytwarzanie i puszczanie w obieg) konieczne jest uzupełnienie krajowych środków ochrony przez inicjatywę UE, aby zapewnić jednolitą współpracę krajową i międzynarodową oraz przeciwdziałać pojawiającym się ryzykom transgranicznym.

·Proporcjonalność

Proponowane rozporządzenie jest konieczne, właściwe i odpowiednie do osiągnięcia zamierzonego celu. Proponuje się w nim skuteczne wzmocnienie współpracy między państwami członkowskimi oraz między Komisją a państwami członkowskimi, w sposób nieograniczający zdolności państw członkowskich do ochrony euro przed fałszowaniem. Działanie na poziomie Unii jest uzasadnione, ponieważ wyraźnie pomaga państwom członkowskim w zbiorowej ochronie euro i zachęca do wykorzystania wspólnych struktur Unii do zacieśnienia współpracy i intensyfikacji wymiany informacji między właściwymi organami.

·Wybór instrumentu 

Rozporządzenie uznaje się za odpowiedni instrument prawny do celów określenia ram dotyczących ochrony euro przed fałszowaniem. Instrument ten zapewnia ciągłość z rozporządzeniem Rady (UE) 2021/1696 z dnia 21 września 2021 r. w sprawie rozszerzenia stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/840 ustanawiającego program wymiany, pomocy i szkoleń w dziedzinie ochrony euro przed fałszowaniem na lata 2021–2027 („program Perykles IV”) na nieuczestniczące państwa członkowskie.

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

Komisja przeprowadziła ocenę ex ante w związku z pracami nad rozporządzeniem (UE) …/20xx ustanawiającym program wymiany, pomocy i szkoleń w dziedzinie ochrony euro przed fałszowaniem na lata po 2027 r. (program „Perykles V”). Dowody zebrane i przedstawione w ramach tej oceny ex ante można bezpośrednio przenieść do niniejszego wniosku.

W ramach konsultacji publicznych w sprawie funduszy UE w dziedzinie bezpieczeństwa skonsultowano się z zainteresowanymi stronami na temat ochrony euro przed fałszowaniem.

•Prawa podstawowe

Wniosek jest zgodny z wartościami Unii zapisanymi w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej oraz prawami podstawowymi zapisanymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej („Karta”), przy czym cele proponowanej inicjatywy są związane z propagowaniem praw podstawowych i stosowaniem Karty. Wniosek wspiera na przykład wolność prowadzenia działalności gospodarczej poprzez zagwarantowanie bezpiecznego korzystania z jednej waluty Unii jako metody płatności.

4.WPŁYW NA BUDŻET

Wpływ na budżet oraz kwestie dotyczące zasobów ludzkich i administracyjnych określono w ocenie skutków finansowych regulacji załączonej do niniejszego wniosku w sprawie rozporządzenia Rady. Ta ocena skutków finansowych jest – z wyjątkiem podstawy prawnej – identyczna z oceną skutków finansowych dotyczącą wniosku w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) …/20 ustanawiającego program wymiany, pomocy i szkoleń w dziedzinie ochrony euro przed fałszowaniem na lata po 2027 r. (program „Perykles V”).

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

·Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

Nie dotyczy

·Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw)

Nie dotyczy

2025/0256 (APP)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE RADY

rozszerzające stosowanie rozporządzenia (UE) …/2028 ustanawiającego program wymiany, pomocy i szkoleń w dziedzinie ochrony euro przed fałszowaniem na lata 2027–2034 (program „Perykles V”) na nieuczestniczące państwa członkowskie

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 352,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając zgodę Parlamentu Europejskiego 3 ,

stanowiąc zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) .../2028 4 ustanawiające program „Perykles V” przewiduje, że ma ono zastosowanie w państwach członkowskich zgodnie z Traktatami. Art. 139 Traktatu stanowi, że państwa członkowskie objęte derogacją nie uczestniczą w środkach dotyczących używania euro przyjętych na podstawie art. 133 Traktatu.

(2)Jednak wymiana informacji i personelu oraz działania pomocowe i szkoleniowe realizowane w ramach programu „Perykles V” powinny być jednolite w całej Unii. W związku z tym należy podjąć konieczne kroki, aby zapewnić taki sam poziom ochrony euro w państwach członkowskich, w których euro nie jest oficjalną walutą.

(3)Stosowanie rozporządzenia (UE) ... należy zatem rozszerzyć na państwa członkowskie inne niż uczestniczące państwa członkowskie w rozumieniu art. 1 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 974/98 5 ,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Stosowanie rozporządzenia (UE) .../2028 rozszerza się na państwa członkowskie inne niż uczestniczące państwa członkowskie w rozumieniu w art. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 974/1998.

Podmioty z państw członkowskich innych niż uczestniczące państwa członkowskie uznaje się za kwalifikujące się do finansowania, jeżeli są one właściwymi organami krajowymi w rozumieniu art. 8 ust. 8 rozporządzenia (UE) … /… .

Artykuł 2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2028 r.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia r.

(1)    Rozporządzenie Rady (UE) 2015/768 z dnia 11 maja 2015 r. rozszerzające stosowanie rozporządzenia (UE) nr 331/2014 na nieuczestniczące państwa członkowskie, Dz.U. L 121 z 14.5.2015, s. 1 .

(2)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/840 ustanawiające program wymiany, pomocy i szkoleń w dziedzinie ochrony euro przed fałszowaniem (program „Perykles IV”) (Dz.U. L 103 z 5.4.2014, s. 1). Rozporządzenie to uchyliło rozporządzeniem (UE) nr 331/2014.

(3)    Dz.U. C […].

(4)    COM(2025) 462 [proszę uzupełnić pełny tytuł i odniesienie do publikacji].

(5)    Rozporządzenie Rady (WE) nr 974/98 z dnia 3 maja 1998 r. w sprawie wprowadzenia euro ( Dz.U. L 139 z 11.5.1998, s. 1 , ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/1998/974/oj, Dz.U. L 139 z 11.5.1998, s. 1 ).