KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 23.6.2025

COM(2025) 324 final

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie przeglądu rynku usług roamingu

{SWD(2025) 164 final}

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie przeglądu rynku usług roamingu

1.Wprowadzenie

Polityka w zakresie roamingu jest przykładem europejskiego sukcesu, dzięki któremu miliony konsumentów i przedsiębiorstw w UE mogą korzystać z dostępu do sieci w codziennym życiu bez dodatkowych opłat w ramach jednolitego rynku cyfrowego. Od 15 czerwca 2017 r. mieszkańcy UE mają dostęp do usług mobilnych (połączenia głosowe, wiadomości SMS i transmisja danych) bez dodatkowych kosztów podczas okresowych podróży na terenie Unii Europejskiej („UE”)/Europejskiego Obszaru Gospodarczego („EOG”).

W takich przypadkach operatorzy sieci ruchomej nie mogą nakładać żadnych dodatkowych opłat za usługi roamingowe ponad ceny krajowe. Te zasady roamingu są powszechnie znane jako „roaming po cenach krajowych” (ang. Roam-Like-At-Home – RLAH).

W 2022 r. zmieniono przepisy RLAH. Przepisy te są obecnie określone w przekształconym rozporządzeniu (UE) 2022/612 (rozporządzenie w sprawie roamingu) ( 1 ), które również przedłużyło ich stosowanie o dodatkowe 10 lat do czerwca 2032 r.

W 2022 r. wprowadzono następujące nowości w celu zwiększenia korzyści i ochrony konsumentów:

·Nowe środki w zakresie jakości usług (ang. quality of service, QoS), które doprecyzowały poprzednie przepisy, zapewniają klientom korzystającym z roamingu co najmniej taki sam poziom jakości roamingu za granicą, np. prędkość i generację sieci, jakie mają w kraju, jeżeli jest to technicznie wykonalne. Ponadto operatorzy sieci ruchomych w odwiedzanym kraju są zobowiązani do zapewnienia odwiedzającym operatorom sieci ruchomych dostępu do wszystkich technologii sieciowych i wszystkich generacji, jeżeli ci wystąpią z uzasadnionym wnioskiem o hurtowy dostęp do usług roamingu.

·Wprowadzono ulepszone przepisy dotyczące zgłoszeń alarmowych w celu zapewnienia klientom korzystającym z roamingu płynnego dostępu do służb ratunkowych bez ryzyka ponoszenia opłat. Mogą oni na przykład dzwonić na jednolity europejski numer alarmowy – 112 – w całej UE lub korzystać z SMS-ów lub aplikacji alarmowych bez żadnych dodatkowych opłat. Podróżni powinni być ponadto informowani o sposobach kontaktowania się w odwiedzanym kraju UE/EOG ze służbami ratunkowymi, w tym o sposobach przewidzianych dla osób z niepełnosprawnością.

·Aby chronić klientów korzystających z roamingu przed nieoczekiwanymi dodatkowymi opłatami, wprowadzono nowe przepisy mające na celu zapewnienie, aby dostawcy usług roamingu udzielali swoim klientom wystarczających informacji na temat zwiększonych kosztów, jakie mogą ponieść w związku z korzystaniem z usług o wartości dodanej w roamingu, a także z łączeniem się z siecią nienaziemną, np. na pokładzie statku lub samolotu. Klienci korzystający z roamingu korzystają obecnie z dwóch automatycznych limitów wyłączenia usług roamingowych po wykorzystaniu odpowiednio 50 i 100 euro, podczas gdy w przypadku poprzedniego rozporządzenia musieli wyrazić zgodę, aby zostać objętymi taką usługą.

·Ponadto system RLAH stał się zrównoważony dla operatorów. Na poziomie hurtowym w 2022 r. jeszcze bardziej zmniejszono pułapy cenowe, w szczególności w odniesieniu do transmisji danych. Ścieżka stopniowego obniżania cen hurtowych zapewnia stopniowe obniżanie pułapów co roku do 2027 r. (do 1 euro za GB) w celu zapewnienia uczestnikom rynku możliwości korzystania ze stawek hurtowych, które umożliwiają zrównoważone świadczenie usług roamingu na rzecz klientów bez nakładania dodatkowych opłat oprócz cen krajowych. 

Pułapy hurtowych cen usług roamingu, oparte na analizie modelu kosztów ( 2 ) uwzględniającej koszty ponoszone przez operatorów, zapewniają również pełne odzyskiwanie kosztów hurtowych przez operatora świadczącego hurtowe usługi roamingu. Ponadto malejące pułapy hurtowe przynoszą korzyści po stronie detalicznej. Dodatkowe opłaty nakładane wyjątkowo na konsumentów stale maleją, biorąc pod uwagę, że pułapy hurtowe określają maksymalną dopłatę detaliczną, jaką operatorzy mogą stosować.

Wykres 1: Tendencja spadkowa w zakresie opłat za transmisję danych stosowanych przez operatorów na przestrzeni lat (euro/GB)

Źródło: rozporządzenie (UE) 2022/612

Zgodnie ze swoimi obowiązkami sprawozdawczymi określonymi w rozporządzeniu w sprawie roamingu ( 3 ) 15 stycznia 2024 r. Komisja opublikowała dokument roboczy służb Komisji na temat wniosków z okresowego przeglądu na 2023 r. przepisów dotyczących polityki uczciwego korzystania z roamingu oraz odstępstwa w celu zachowania zrównoważonego charakteru roamingu określonych w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2016/2286. W sprawozdaniu z przeglądu z 2023 r. stwierdzono, że ogólnie rzecz biorąc, polityka uczciwego korzystania jest skuteczna ( 4 ).

Rozporządzenie w sprawie roamingu zobowiązuje ponadto Komisję do przedłożenia do 30 czerwca 2025 r. Parlamentowi Europejskiemu i Radzie UE kompleksowego sprawozdania z przeglądu oceniającego funkcjonowanie rynku usług roamingu. Taki jest cel niniejszego raportu i towarzyszącego mu dokumentu roboczego służb Komisji.

2.FUNKCJONOWANIE RYNKU USŁUG ROAMINGU

2.1.Przestrzeganie przepisów

Oprócz kompleksowego gromadzenia danych zgodnie z art. 17 rozporządzenia w sprawie roamingu krajowe organy regulacyjne muszą monitorować i nadzorować przestrzeganie rozporządzenia w sprawie roamingu.

Na podstawie informacji przekazanych przez krajowe organy regulacyjne i Organ Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej (BEREC) stwierdzono wysoki poziom zgodności z rozporządzeniem w sprawie roamingu. Krajowe organy regulacyjne stosują podejście reaktywne (np. rozpatrywanie skarg konsumentów) i proaktywne (np. okresowe przeglądy) w celu monitorowania wdrażania przepisów RLAH.

Jednocześnie poziom zadowolenia konsumentów wydaje się wysoki na podstawie informacji uzyskanych w dwóch najnowszych badaniach Eurobarometru ( 5 ) (około 80 % podróżnych w całej UE uważa, że czerpie korzyści z przepisów dotyczących roamingu), a krajowe organy regulacyjne otrzymują stosunkowo mało skarg ( 6 ).

Ponadto w dziewięciu państwach, które od 2022 r. zgłosiły przypadki niezgodności, krajowe organy regulacyjne szybko rozwiązały większość problemów, co pokazuje, że przepisy są egzekwowane skutecznie. Krajowe organy regulacyjne nie przekazały jeszcze sprawozdań z monitorowania przepisów dotyczących jakości usług wprowadzonych w 2022 r. Wyniki badania jakości usług ( 7 ) sugerują, że poziom zgodności można znacznie poprawić. Konieczne jest jednak dalsze monitorowanie i ocena okoliczności leżących u podstaw danej sytuacji.

2.2.Rynek detalicznych usług roamingu

Ciągły wzrost korzystania z roamingu jest napędzany przez transmisję danych

W 2017 r. wprowadzenie przepisów RLAH spowodowało natychmiastowy i ogromny wzrost ruchu w roamingu detalicznym w porównaniu z wartościami sprzed wprowadzenia przepisów RLAH. W pierwszym roku po wprowadzeniu przepisów RLAH, w porównaniu z tym samym okresem w roku poprzednim, transmisja danych w roamingu wzrosła 5-krotnie ( 8 ), a liczba połączeń wykonanych w roamingu wzrosła 2,5-krotnie ( 9 ).

W ostatnich latach transmisja danych w sieciach ruchomych w roamingu nadal znacznie rosła. Porównując III kwartał każdego roku, czyli kwartał o największym natężeniu ruchu roamingowego, można zaobserwować kontynuację wzrostu transmisji danych, z 48-krotnym wzrostem od czasu wprowadzenia systemu RLAH w 2017 r. ( 10 ).

Jednak od III kwartału 2019 r. połączenia głosowe w roamingu na rynku detalicznym nieznacznie, ale stale spadają. Tendencję tę można przypisać wzrostowi liczby platform OTT, które oferują usługi głosowe i komunikacyjne przez internet, w coraz większym stopniu uzupełniając tradycyjne połączenia głosowe i wiadomości SMS, przyczyniając się jednocześnie do wzrostu transmisji danych w roamingu.

Ogromny wzrost wolumenu danych w roamingu detalicznym potwierdza, jak skuteczny i efektywny jest system RLAH w zapewnianiu konkretnych korzyści mieszkańcom UE, umożliwiając im korzystanie z sieci podczas okresowych podróży na obszarze objętym systemem RLAH w taki sam sposób jak w ich kraju pochodzenia.

Konsumenci skorzystali na zwiększonych limitach transmisji danych w roamingu, które wzrosły w wyniku stopniowego obniżania pułapów hurtowych

Wraz ze stopniowym obniżaniem pułapów hurtowych, docelowo do 1 euro za GB do 2027 r., konsumenci w UE czerpią bezpośrednie korzyści z wynikających z tego niższych cen na poziomie detalicznym. W rzeczywistości w 2024 r. 71 % operatorów stosowało politykę uczciwego korzystania w odniesieniu do „nielimitowanych pakietów danych”, w przypadku których limit danych w roamingu jest bezpośrednio powiązany z pułapami hurtowymi, które obecnie spadają. W związku z tym konsumenci w UE z roku na rok korzystają z wyższego limitu danych, jak pokazano na wykresie 2 poniżej.

Wykres 2: Przyszłe zmiany limitów danych w ramach polityki uczciwego korzystania (GB/miesiąc) dla różnych cen detalicznych (bez VAT) przy stosowaniu limitu danych dla pakietów bez limitu w latach 2025–2032 ( 11 ).

Źródło: Komisja Europejska. Obliczenia na podstawie art. 4 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/2286 w związku z art. 11 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2022/612 w sprawie roamingu ( 12 ).

Tendencja spadkowa pułapów hurtowych doprowadziła do stałego i ciągłego wzrostu limitu transmisji danych w roamingu, co przynosi korzyści konsumentom w UE i stanowi odpowiedź na rosnące zapotrzebowanie w tym zakresie. Ponieważ pułap hurtowy stale się obniża, należy zauważyć, że dodatkowe korzyści dla konsumentów będą zależały od rodzaju posiadanego abonamentu. Konsumenci posiadający abonament na pakiety danych bez limitu (tj. gdy abonament nie obejmuje żadnego krajowego limitu ilości danych) będą stopniowo korzystać z wyższych limitów, odpowiednio do niższych pułapów hurtowych ( 13 ).

Polityka uczciwego korzystania jest odpowiednia do zakładanych celów, a dodatkowe opłaty wykraczające poza wszelkie limity polityki uczciwego korzystania stosuje się jedynie w wyjątkowych przypadkach

Polityka uczciwego korzystania jest szeroko wdrażana przez operatorów (w 2024 r. 80 % operatorów zastosowało co najmniej jeden ze środków polityki uczciwego korzystania). Chociaż operatorzy nadal powszechnie stosują politykę uczciwego korzystania, warto zauważyć, że większość klientów korzystających z roamingu nigdy nie osiąga tych limitów (tylko 4,65 % użytkowników roamingu w III kwartale 2024 r.), co sprawia, że stosowanie dodatkowych opłat wykraczających poza limity polityki uczciwego korzystania lub środków jest wyjątkowe.

Od 2022 r. operatorzy uznają skuteczność mechanizmów polityki uczciwego korzystania, ale sytuacja uległa pogorszeniu w 2024 r. Przyczyn takiego stanu rzeczy nie da się określić na podstawie dostępnych danych ani opinii BEREC ( 14 ). Komisja będzie monitorować tę kwestię. Ponadto zainteresowane strony zwróciły również uwagę na złożoność techniczną i koszt niektórych środków polityki uczciwego korzystania. Trudności we wdrażaniu polityki uczciwego korzystania dotyczą jednak głównie nowych podmiotów, ponieważ większość istniejących operatorów wdrożyła już politykę uczciwego korzystania od 2017 r.

Dodatkowe opłaty nakładane przez operatorów mogą mieć zastosowanie w bardzo rzadkich przypadkach, gdy uruchamiane są mechanizmy ochronne lub gdy użytkownicy przekraczają ustaloną politykę uczciwego korzystania, ale te dodatkowe opłaty są ograniczone do poziomu pułapów hurtowych. Jak opisano powyżej, pułapy te odpowiadają ścieżce stopniowego obniżania cen ustalonej w 2022 r. Od 2025 r. pułapy ustalono na poziomie 1,30 euro za GB (i będą dalej obniżane do 1 euro w 2027 r.), 0,003 euro za SMS i 0,019 euro za minutę połączenia.

W związku z tym środki polityki uczciwego korzystania pozostają adekwatne do zakładanych celów, zapewniając równowagę między korzyściami dla konsumentów w UE z jednej strony a potrzebami operatorów w zakresie zrównoważonego rozwoju i zwrotu kosztów z drugiej strony, bez uszczerbku dla korzystania z podstawowych wolności. Analiza Komisji potwierdza ustalenia zawarte w sprawozdaniu z przeglądu z 2023 r. ( 15 ) i nie są wymagane natychmiastowe działania. Należy zauważyć, że Komisja nadal dokonuje okresowego przeglądu przepisów dotyczących polityki uczciwego korzystania zgodnie z art. 7 rozporządzenia w sprawie roamingu.

Mechanizm odstępstw stanowi skuteczne zabezpieczenie dla nielicznych pozostałych operatorów wymagających takich środków

Od czasu wprowadzenia zasad RLAH przepisy dotyczące odstępstwa w celu zachowania zrównoważonego charakteru roamingu funkcjonują skutecznie. W ostatnich latach odnotowano wyraźny spadek liczby operatorów wymagających odstępstw. Od 2022 r. żaden operator sieci ruchomej („MNO”) nie wnioskował ani nie ubiegał się o odstępstwa w celu zachowania zrównoważonego charakteru roamingu ( 16 ). Wolumen usług połączeń głosowych i transmisji danych w roamingu podlegających opłatom z tytułu zrównoważonego rozwoju spadł poniżej 0,82 % w każdym rozpatrywanym państwie członkowskim.

Te pozytywne wyniki można wytłumaczyć głównie obniżeniem pułapów hurtowych cen usług roamingu oraz faktem, że w niektórych przypadkach faktycznie stosowane hurtowe opłaty roamingowe były nawet niższe od pułapów.

Jednak w przypadku innych operatorów, takich jak wirtualni operatorzy sieci ruchomej („MVNO”), mechanizm odstępstw jest nadal stosowany i jest przydatny jako skuteczne zabezpieczenie. Pozwala on operatorom uniknąć podwyżek cen krajowych, jeżeli są w stanie wykazać prawdopodobną istotną ujemną marżę za świadczenie usług roamingu regulowanego.

System odstępstw w celu zachowania zrównoważonego charakteru roamingu mógł również przyczynić się do zapobieżenia wzrostowi cen krajowych w momencie wejścia w życie systemu RLAH. Ograniczenie ujemnej marży do 3 %, określone w rozporządzeniu wykonawczym (UE) 2016/2286 jako minimalny warunek przyznawania odstępstw przez krajowe organy regulacyjne, nie utrudniło realizacji celów tych odstępstw w zakresie zrównoważonego charakteru roamingu.

System RLAH nie ma wpływu na krajowe tendencje cenowe ani strukturę taryf

Pomimo rosnącego natężenia ruchu roamingowego system RLAH nie ma negatywnego wpływu na krajową strukturę i tendencje cenowe taryf w państwach UE/EOG.

Z danych BEREC wynika, że w latach 2019–2024 średni przychód na płacącego użytkownika (ARRPU) utrzymywał się na stabilnym poziomie, przy stałych cenach i rozszerzonych usługach, takich jak większe ilości danych. Wzrostu ARRPU nie można wiązać wyłącznie z systemem RLAH, ponieważ na ceny wpływa inflacja i konkurencja. BEREC obserwuje tendencję w kierunku nielimitowanych planów taryfowych i podkreśla znaczenie polityki uczciwego korzystania dla utrzymania systemu RLAH.

Krajowe organy regulacyjne i BEREC nie są w stanie dokładnie ocenić skutków rozporządzenia w sprawie roamingu dla rynków krajowych ze względu na dynamiczny charakter tych skutków. Nie są w stanie określić, które zmiany na rynku krajowym są spowodowane interwencją roamingową, a które innymi czynnikami. BEREC nie znalazł dowodów na to, że dostawcy usług łączności ruchomej opuszczają rynek ze względu na obowiązki wynikające z rozporządzenia w sprawie roamingu.

Wyniki badania z lat 2017–2024 pt. „Mobile Broadband Price in Europe” [„Cena za mobilne usługi szerokopasmowe w Europie”] ( 17 ) potwierdzają tendencję spadkową cen w całej UE po wdrożeniu przepisów RLAH. Ceny najtańszych ofert dla wszystkich ocenianych koszyków usług telefonii ruchomej spadły średnio o 19–86 % w latach 2017–2024.

Jedynie niewielki odsetek użytkowników korzysta z planów taryfowych obejmujących wyłącznie połączenia krajowe. W opinii BEREC wskazano, że w UE/EOG średni udział taryf wyłącznie krajowych korzystających z kart SIM z roamingiem spadł z 4,4 % do 3,2 % w okresie od IV kwartału 2021 r. do III kwartału 2024 r. Od III kwartału 2024 r. odsetek abonentów korzystających z taryf wyłącznie krajowych wynosi 3 % w przypadku operatorów sieci ruchomej i 2 % w przypadku wirtualnych operatorów sieci ruchomej.

Korzystanie z alternatywnych taryf wykazuje stałą tendencję spadkową. Pomimo tego, że jedna trzecia operatorów oferuje taryfy alternatywne, w III kwartale 2024 r. odsetek minut połączeń roamingowych wykonanych w EOG przez abonentów korzystających z taryf alternatywnych wyniósł 5,5 %, podczas gdy analogiczny udział w transmisji danych wyniósł 4,2 %. Według BEREC w III kwartale 2024 r. średnio 4,17 % klientów korzystających z roamingu w EOG korzystało z taryf alternatywnych.

Ogólnie rzecz biorąc, pokazuje to, że system RLAH przyniósł korzyści mieszkańcom UE, nie wpływając na strukturę taryf na poziomie krajowym, co dodatkowo potwierdza powodzenie inicjatywy RLAH.

Rozszerzenie korzyści wynikających z systemu „roaming po cenach krajowych” poza granice UE

Korzyści płynące z polityki RLAH dla konsumentów są tak widoczne, że kilka regionów spoza UE postanowiło wprowadzić środki mające na celu obniżenie opłat roamingowych w kontekście transgranicznym. Na Bałkanach Zachodnich od 2021 r. ustanowiono regionalny system RLAH.

Rozporządzenie w sprawie roamingu zachęca do podejmowania inicjatyw mających na celu obniżenie opłat roamingowych za usługi roamingu między UE a państwami trzecimi na zasadzie wzajemności. Poza korzyściami gospodarczymi wydaje się również, że w niektórych przypadkach, zwłaszcza dla obywateli krajów kandydujących, możliwość swobodnego korzystania z urządzeń mobilnych podczas okresowych podróży po UE ma wartość symboliczną polegającą na przynależności do „rodziny UE”.

UE poczyniła już kroki w kierunku rozszerzenia obszaru RLAH na kraje należące do EOG, a ostatnio również na niektóre kraje kandydujące. Rozszerzenie korzyści systemu RLAH na państwa spoza UE wymaga, aby państwa te włączyły do swojego prawa krajowego tzw. dorobek prawny UE w zakresie roamingu. Dorobek prawny UE w zakresie roamingu obejmuje rozporządzenie w sprawie roamingu, rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/2286 ( 18 ), rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/654 ( 19 ) oraz niektóre przepisy rozporządzenia (UE) 2018/1971 ( 20 ) i dyrektywy (UE) 2018/1972 ( 21 ).

Ukraina i Mołdawia poczyniły znaczne postępy na drodze do przystąpienia do unijnego obszaru RLAH. Ukraina w pełni dostosowała się do unijnych przepisów dotyczących roamingu i na tej podstawie Komisja zaproponowała Radzie włączenie Ukrainy do unijnego obszaru RLAH, z okresem przejściowym dla operatorów na dostosowanie się. Wniosek Komisji wymaga zatwierdzenia przez Radę UE przed przyjęciem ostatecznej decyzji, aby skutecznie rozszerzyć unijny obszar RLAH na Ukrainę. Mołdawia powiadomiła Komisję o swoim dostosowaniu do dorobku prawnego UE w zakresie roamingu i mogłaby również dołączyć do obszaru RLAH, pod warunkiem pozytywnej oceny stopnia dostosowania. Komisja będzie obserwować wyniki rozszerzenia RLAH na tych dwóch kandydatów i innych potencjalnych kandydatów, takich jak Bałkany Zachodnie, w perspektywie krótko- i długoterminowej.

Komisja bada obecnie prawnie wykonalne rozwiązania w celu rozszerzenia obszaru RLAH na Bałkany Zachodnie w ramach działań następczych w związku z planem wzrostu gospodarczego dla Bałkanów Zachodnich. Jednocześnie operatorzy w Ukrainie ( 22 ), w Mołdawii ( 23 ) i na Bałkanach Zachodnich ( 24 ) zawarli dobrowolne ustalenia z niektórymi operatorami z UE dotyczące obniżenia opłat roamingowych.

Roaming w pozostałych państwach świata

Aby śledzić potencjalny wzrost stawek roamingowych poza UE/EOG, BEREC gromadzi dane na potrzeby swoich sprawozdań porównawczych dotyczących roamingu międzynarodowego. Nie stwierdzono żadnych oznak wzrostu cen usług roamingu poza EOG po wdrożeniu systemu RLAH. Operatorzy zgłaszają ogólną tendencję spadkową średnich cen detalicznych za usługi roamingu poza UE/EOG.

W okresie od IV kwartału 2020 r. do III kwartału 2024 r. operatorzy wskazali, że ich średnie stawki detaliczne za transmisję danych w roamingu w „pozostałych państwach świata” spadły z 10,87 euro/GB do 5,16 euro/GB, podczas gdy w przypadku cen za połączenia odebrane, połączenia wykonane i wiadomości SMS odnotowano bardziej stopniowy spadek ( 25 ). Pomimo tej pozytywnej tendencji spadkowej niektóre skargi konsumentów otrzymywane przez krajowe organy regulacyjne wskazują, że nadal zdarzają się problemy z bardzo wysokimi opłatami naliczanymi konsumentom korzystającym z roamingu poza UE, zwłaszcza gdy nie korzystają oni ze specjalnych rozwiązań (dodatków, ofert specjalnych, pakietów wakacyjnych).

Warto również zauważyć, że po brexicie większość głównych operatorów MNO w Zjednoczonym Królestwie ponownie wprowadziła dopłaty detaliczne za roaming w UE dla swoich klientów, co pokazuje, jak istotny jest obecny system RLAH. Komisja z zadowoleniem przyjmuje również inicjatywy wielu operatorów z UE mające na celu utrzymanie korzystnych warunków i zachowanie roamingu bez dodatkowych opłat w Zjednoczonym Królestwie dla swoich abonentów, z korzyścią dla europejskich konsumentów.

2.3.Rynek hurtowych usług roamingu

Hurtowe ceny usług roamingu stale spadają

Jak przedstawiono w towarzyszącym dokumencie roboczym służb Komisji, średnie hurtowe ceny usług transmisji danych w EOG spadły z 2,2 euro/GB w 2018 r. do 1,3 euro/GB w 2021 r., co stanowi spadek o 41 %. Spadek ten idzie w parze z obniżeniem regulowanego pułapu cen hurtowych za transmisję danych, który w tym samym okresie został obniżony z 6 euro/GB w 2018 r. do 3 euro/GB w 2021 r. ( 26 )

W przekształconym rozporządzeniu w sprawie roamingu w 2022 r. ustanowiono nowy krok w kierunku dalszego obniżenia pułapów hurtowych, ustalając je na poziomie 2 euro/GB w 2022 r., 1,8 euro/GB w 2023 r. i 1,55 euro/GB w 2024 r. w odniesieniu do usług transmisji danych w roamingu. Te obniżki regulowanych pułapów hurtowych znalazły odzwierciedlenie w faktycznie stosowanych cenach hurtowych, które spadły do 0,7 euro/GB w III kwartale 2024 r. Stanowi to spadek o 50 % w porównaniu z cenami hurtowymi wynoszącymi 1,3 euro/GB, które faktycznie stosowano w III kwartale 2021 r. ( 27 )

W przypadku usług głosowych w roamingu regulowane pułapy hurtowe stopniowo spadały z 3,2 eurocenta/min w 2017 r. do 2,2 eurocenta/min w 2022 r. ( 28 ) Pomimo tej stałej tendencji spadkowej faktycznie stosowane ceny zaczęły stopniowo spadać w ciągu ostatnich pięciu lat. Ceny spadły z 2,14 eurocenta/min w II kwartale 2018 r. do 1,97 eurocenta/min w II kwartale 2021 r., co oznacza spadek o 8 %. Do III kwartału 2024 r. ceny spadły jeszcze bardziej do 1,3 eurocenta/min, co oznacza spadek o 34 % w porównaniu z wartością z 2021 r.

Spadek hurtowych cen usług roamingu wynikał przede wszystkim z kilku czynników. Po pierwsze, nowe i stopniowo obniżane maksymalne ceny hurtowe usług roamingu wprowadzone w rozporządzeniu w sprawie roamingu z 2017 r., wraz z dalszymi obniżkami pułapów wprowadzonymi w wersji przekształconej rozporządzenia w sprawie roamingu z 2022 r., poskutkowały coraz niższymi pułapami cen hurtowych. Spowodowało to pojawienie się konkurencyjnej dynamiki rynkowej wśród operatorów oferujących hurtowy dostęp do usług roamingu poniżej tych pułapów.

Po drugie, wdrożenie systemu RLAH doprowadziło do znacznego wzrostu wolumenu usług roamingu, jak wykazano w pierwszej sekcji. W tym kontekście operatorzy coraz częściej oferują rabaty cenowe uzależnione od wielkości ruchu w roamingu, co doprowadziło do dalszego obniżania hurtowych cen usług roamingu poniżej pułapów regulacyjnych. Połączenie większych ilości i zachęt cenowych opartych na wielkości ruchu zwiększyło konkurencję, co doprowadziło do dalszego spadku hurtowych cen usług roamingu w bardzo konkurencyjnym otoczeniu rynkowym.

Komisja z zadowoleniem przyjmuje tę dynamikę rynku, która może doprowadzić do poprawy i stabilności funkcjonowania rynków usług roamingu. Takie tendencje rynkowe mogą przyczynić się do rozwoju bardziej dynamicznego i korzystnego hurtowego rynku usług roamingu, ale będą wymagały dalszej obserwacji i oceny.

Ponadto rozwój technologii 5G znacznie obniżył ogólne koszty świadczenia usług sieciowych, umożliwiając operatorom oferowanie jeszcze niższych hurtowych stawek roamingowych. Łącznie czynniki te zapobiegły negatywnym skutkom systemu RLAH dla operatorów oddających.

Nowy model kosztów wskazuje na gospodarczy potencjał dalszego obniżania pułapów hurtowych

Komisja opublikowała badanie zewnętrzne w celu stworzenia modelu kosztów dla skutecznie funkcjonującej sieci ruchomej w każdym państwie UE/EOG ( 29 ). Z szacunków na podstawie tego modelu oraz dodatkowych danych dotyczących cen tranzytu dostarczonych przez operatorów ( 30 ) wynika, że pułapy hurtowych cen usług roamingu określone w rozporządzeniu w sprawie roamingu w 2017 r., wraz z dalszymi obniżkami pułapów wprowadzonymi w wersji przekształconej rozporządzenia w sprawie roamingu z 2022 r., pozwoliły na pełne odzyskanie kosztów na poziomie hurtowym powiększonych o marżę.

Spadek cen za hurtowe usługi roamingu w połączeniu z faktem, że średnie hurtowe ceny rynkowe były nadal niższe od regulowanych maksymalnych stawek hurtowych, pokazuje, że operatorzy byli w stanie sprostać rosnącemu popytowi na hurtowe usługi roamingu, a jednocześnie odzyskać koszty swoich inwestycji sieciowych, w tym koszt kapitału.

BEREC ocenił na podstawie badania zewnętrznego Komisji że istnieje pewna przestrzeń ekonomiczna dla dalszego obniżania pułapów hurtowych przy jednoczesnym utrzymaniu ich powyżej kosztów podstawowych we wszystkich państwach członkowskich i uwzględnieniu pewnej przestrzeni na negocjacje poniżej tych pułapów.

Komisja uwzględni te dane w swojej ocenie pułapów hurtowych. Komisja rozważy również wpływ rozszerzenia obszaru RLAH na państwa spoza UE, jak opisano powyżej.

Szczególna sytuacja MVNO na rynku hurtowych usług roamingu

Ze względu na swój szczególny charakter ( 31 ) MVNO nie mogą obsługiwać ruchu w roamingu od zagranicznych MNO w zamian za ruch w roamingu wysyłany do tych MNO. Zamiast tego muszą oni kupować ruch wychodzący w roamingu generowany przez ich klientów za granicą po stawkach hurtowych, bez możliwości obrotu tym ruchem lub wymiany tego ruchu na ruch przychodzący w roamingu.

Ta różnica strukturalna sprawia, że MVNO znajdują się w odmiennej pozycji niż MNO podczas negocjowania hurtowego dostępu do usług roamingu, co BEREC zauważył w swoich poprzednich opiniach (z 2019 i 2021 r.). Wyzwania te przyczyniają się do trudności MVNO w konkurowaniu z MNO. Głównym powodem jest to, że MVNO polegają na MNO w zakresie dostępu do sieci, zarówno na szczeblu krajowym, jak i międzynarodowym. Ponadto, ze względu na zazwyczaj mniejszy rozmiar, MVNO często nie mają znacznej siły nabywczej. Kwestię tę opisano bardziej szczegółowo w dokumencie roboczym służb Komisji dołączonym do niniejszego sprawozdania.

Jakość usług

Od 2022 r. w rozporządzeniu w sprawie roamingu ustanowiono nowe i doprecyzowane obowiązki w odniesieniu do jakości usług na poziomie detalicznym i hurtowym. Na poziomie detalicznym dostawcy usług roamingu muszą zapewnić klientom korzystającym z roamingu co najmniej taką samą jakość usługi w roamingu, jaką mają standardowo w kraju, o ile jest to technicznie wykonalne. Na poziomie hurtowym operatorzy w odwiedzanym kraju muszą zapewnić, aby wszystkie uzasadnione wnioski o dostęp hurtowy były realizowane oraz aby podmiot ubiegający się o dostęp hurtowy otrzymał dostęp do wszystkich technologii i sieci, aby móc zapewnić poziom jakości usług, który standardowo zapewnia swoim klientom we własnym kraju.

Obowiązek na poziomie hurtowym gwarantuje, że operatorzy w kraju odwiedzanym nie ograniczają hurtowego dostępu do niektórych sieci lub technologii. Oczekuje się, że wraz z postępującym wdrażaniem sieci 5G rozbieżności wyjaśnione poniżej w odniesieniu do jakości usług między usługami krajowymi i roamingowymi będą się stopniowo zmniejszać. Rozporządzenie w sprawie roamingu przewiduje poziom elastyczności w zakresie nadążania przez usługi roamingowe za stopniowym rozwojem technologicznym.

W swojej opinii BEREC nie wskazuje żadnego problemu z przepisami dotyczącymi jakości usług i zaznacza, że przepisy te mają zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania zasady RLAH. Krajowe organy regulacyjne nie zgłosiły żadnych sporów między dostawcami usług roamingu (podmiotami ubiegającymi się o dostęp i dostawcami usług dostępu) dotyczących jakości usług – ani w odniesieniu do usług roamingu regulowanego, ani usług roamingu maszyna-maszyna (M2M).

Zainteresowane strony, które wniosły wkład w opinię BEREC, uważają, że obowiązki dotyczące przepisów dotyczących jakości usług są skuteczne w zapewnianiu klientom korzystającym z roamingu takiej samej jakości usług jak w kraju. Niektórzy operatorzy wyrazili obawy dotyczące praktyk dyskryminacyjnych. BEREC potwierdza, że kwestia jakości usług wymaga stałego monitorowania i może wymagać dalszej uwagi i przeglądu w przyszłości, a także określenia czynników przyczyniających się do zmian.

W sprawozdaniu z przeglądu z 2023 r. Komisja przedstawiła szczegółowe ustalenia dotyczące jakości usług. Z ustaleń tych wynika, że w przybliżeniu co czwarty konsument doświadczył niższej jakości usług w roamingu niż zwykle doświadcza we własnym kraju, np. niższej prędkości i sieci innej generacji.

Badanie Eurobarometru z 2025 r. potwierdza, że klienci korzystający z roamingu nadal doświadczają różnic między jakością usług we własnym kraju a jakością usług w roamingu. Co trzeci z respondentów, którzy podróżowali w ciągu ostatnich dwóch lat (11 % wszystkich respondentów biorących udział w ankiecie), zauważył, że prędkość mobilnego internetu była mniejsza w porównaniu z tym, do czego jest przyzwyczajony w swoim kraju. Prawie co trzeci respondent doświadczył niższego standardu łączności szerokopasmowej niż w kraju.

BEREC potwierdza, że QoS jest jedną z kategorii, w przypadku których wpływa najmniej skarg konsumentów (3 %).

Badanie jakości usług z 2025 r. ( 32 ) przeprowadzone przez wykonawcę Mozark na zlecenie Komisji dostarczyło dokładniejszych danych na ten temat. W badaniu tym stwierdzono, że w odniesieniu do prędkości pobierania danych 76 % użytkowników końcowych korzystających z roamingu doświadcza gorszych prędkości niż w sieci macierzystej, a w 80 % przypadków prędkości pobierania były niższe niż w przypadku lokalnych abonentów sieci odwiedzanej. Wyniki są nieco lepsze w odniesieniu do prędkości wysyłania danych, gdzie w 63 % i 68 % przypadków klienci korzystający z roamingu uzyskiwali niższe prędkości w porównaniu, odpowiednio, z siecią macierzystą i siecią odwiedzaną. Wydajność pod względem opóźnień była również gorsza w przypadku użytkowników korzystających z roamingu w porównaniu zarówno z ich siecią macierzystą (w 92 % przypadków), jak i użytkownikami końcowymi sieci odwiedzanej (w 90 % przypadków).

Dalsza analiza przypadków, w których wydajność roamingu była niższa niż w kraju, pokazuje, że w przypadku 84 % klientów korzystających z roamingu prędkość pobierania danych była niższa, a w przypadku 78 % prędkość wysyłania danych była niższa niż wydajność zazwyczaj oferowana przez sieć odwiedzaną. W 91 % przypadków, w których opóźnienie użytkownika korzystającego z roamingu było większe niż w sieci macierzystej, było ono również większe niż opóźnienie w sieci odwiedzanej.

Z drugiej strony 17 % użytkowników końcowych korzystających z roamingu doświadczyło lepszych prędkości pobierania danych niż w sieci macierzystej, a 30 % – lepszych prędkości wysyłania danych. W porównaniu z siecią odwiedzaną użytkownicy korzystający z roamingu uzyskiwali lepsze prędkości pobierania danych w 14 % przypadków i prędkości wysyłania danych w 24 % przypadków. Opóźnienia w przypadku użytkowników końcowych korzystających z roamingu były mniejsze w 4 % przypadków w porównaniu z opóźnieniami w sieci macierzystej i w 3 % w porównaniu z siecią odwiedzaną.

Jeżeli chodzi o generację technologii sieci komórkowych, w badaniu jakości usług z 2025 r. stwierdzono, że użytkownicy końcowi korzystający z roamingu mieli dostęp do technologii 5G w ponad 70 % przypadków testowych.

Wyniki te mogą być spowodowane przez kilka czynników zarówno technicznych, jak i handlowych. Aby uzyskać lepszy przegląd potencjalnych problemów, krajowe organy regulacyjne musiałyby monitorować i oceniać praktyki operatorów w zakresie jakości usług.

2.4.Rynek a rozwój technologiczny

Wdrożenie sieci 5G w Europie miało pozytywny wpływ na roaming

Ze sprawozdania na temat cyfrowej dekady z 2025 r. wynika, że w 2023 r. zasięg sieci 5G obejmował 94,35 % ( 33 ) terytorium UE. Komisja uwzględniła ten rozwój technologiczny w swojej ocenie rynków usług roamingu.

Na poziomie detalicznym przekształcenie rozporządzenia w sprawie roamingu w 2022 r. miało na celu zapewnienie konsumentom w UE możliwości bezpośredniego korzystania z rozwoju sieci 5G podczas podróży po UE. Użytkownicy z UE korzystający z roamingu w UE/EOG powinni móc korzystać z tej samej jakości usług, w tym generacji i technologii sieci ruchomych, co w ich własnym kraju.

Technologia 5G zapewnia sieciom lepszą wydajność i lepsze parametry, jeśli chodzi o prędkość, opóźnienia i wirtualizację. Pojawiające się „warstwowanie sieci” to ważny kierunek rozwoju technologicznego możliwy dzięki technologii 5G i wprowadzający nowe przypadki użycia. Do tej pory na rynku nie przyjęto na szeroką skalę rozwiązań w zakresie warstwowania sieci 5G, nie ma też żadnych przesłanek wskazujących na to, że będą one stosowane w najbliższej lub średnioterminowej przyszłości. Potwierdził to również BEREC w opinii, w której zauważa się, że ocena wpływu takich zmian na tradycyjne usługi roamingu jest nadal przedwczesna. Jeżeli chodzi o wpływ na nowe lub innowacyjne usługi roamingu i substytuty roamingu, sieć 5G nie przyczyniła się znacząco do zmiany sytuacji w zakresie roamingu.

Na poziomie hurtowym model kosztów pokazuje, że wdrożenie norm 5G doprowadziło do znacznego spadku kosztów jednostkowych przy określaniu hipotetycznego „efektywnego operatora”. Konkretnie oznacza to, że operatorzy inwestujący w technologie 5G będą w stanie obniżyć swoje koszty i mogą stać się bardziej konkurencyjnymi na rynku. Ogólna zrównoważoność systemu RLAH zwiększyła się, ponieważ obniżenie kosztów świadczenia hurtowych usług roamingu doprowadziło do obniżenia cen hurtowych płaconych przez operatorów odwiedzających. Wydaje się, że tej obniżki cen nie skompensował równoważny wzrost wolumenu usług roamingu umożliwiony dzięki wdrożeniu sieci 5G.

Obecnie nie ma przekonujących dowodów na potrzebę uregulowania stałego roamingu w przypadku łączności maszyna-maszyna (M2M)/internetu rzeczy (IoT)

Co do zasady przypadki użycia M2M/IoT podlegają stosowaniu średnich pułapów hurtowych usług roamingu i polityce uczciwego korzystania.

Stały roaming dla przypadków użycia M2M/IoT podlega jednak negocjacjom handlowym na rynku hurtowym, podczas gdy oczekuje się, że operatorzy będą w coraz większym stopniu zawierać stałe umowy roamingowe w tym celu ( 34 ).

Rozporządzenie (UE) 2022/612 ( 35 ) ma na celu ułatwienie korzystania z roamingu w przypadkach użycia M2M/IoT, ponieważ jest to „istotny czynnik sprzyjający cyfryzacji przemysłu Unii” i wskazuje, że środki ułatwiające roaming w przypadkach użycia M2M/IoT „[powinny] wykorzystywać rozwój powiązanych unijnych polityk dla sektorów takich jak zdrowie, energia, środowisko i transport”.

Łączność do celów roamingu w przypadkach użycia M2M/IoT rodziła wątpliwości co do możliwości zmiany podejścia regulacyjnego do internetu rzeczy (poza okresowymi podróżami) oraz ewentualnej potrzeby dalszego ułatwiania roamingu w trybie maszyna-maszyna i internet rzeczy.

Komisja oceniła zmiany na rynku łączności w odniesieniu do przypadków użycia M2M/IoT (szczegółowa analiza znajduje się w dokumencie roboczym służb Komisji), stwierdzając ogólnie skuteczne otoczenie konkurencyjne charakteryzujące się zarówno bezpośrednią, jak i pośrednią presją konkurencyjną na ewentualną pozycję rynkową dostawców usług łączności do celów roamingu.

Dostawcy rozwiązań M2M/IoT mają łatwy dostęp do stałych rozwiązań w zakresie łączności do celów roamingu o zasięgu unijnym i po stosunkowo niskich cenach detalicznych za urządzenie podłączone do internetu. W związku z tym na obecnym etapie nie ma przekonujących dowodów na konieczność interwencji regulacyjnej w odniesieniu do warunków łączności do celów stałego roamingu dla przypadków użycia M2M/IoT.

MVNO zgłosili jednak, że przynajmniej niektórzy MNO o silnej pozycji na rynku krajowym wprowadzili potencjalnie restrykcyjne praktyki hurtowe w odniesieniu do stałego roamingu, takie jak umowy o wyłączności w dostępie do usług roamingu lub trudne do osiągnięcia minimalne ilości usług zakupu, jako warunek wstępny zawarcia umów dotyczących stałego roamingu. Bardziej szczegółowa analiza tych kwestii znajduje się w dokumencie roboczym służb Komisji.

Komisja będzie nadal monitorować rozwój rynku M2M/IoT oraz adekwatność rozporządzenia w sprawie roamingu do jego szczególnych potrzeb.

Inne osiągnięcia technologiczne

W sprawozdaniu z przeglądu z 2019 r.( 36 ) Komisja oceniła wpływ rozwoju technologicznego na rynek roamingu. W ocenie przeanalizowano w szczególności wpływ usług OTT, Wi-Fi, eSIM i 5G. Komisja stwierdziła, że technologie te wywierają pewną presję konkurencyjną, ale nie jest ona wystarczająca, aby zmienić krajobraz konkurencyjny usług roamingu. W ramach niniejszego przeglądu Komisja ponownie poddaje tę ocenę analizie.

Osiągnięcia technologiczne, które mogą mieć wpływ na roaming regulowany, można zasadniczo podzielić na dwie główne kategorie: (i) osiągnięcia, które umożliwiają użytkownikom końcowym obchodzenie roamingu (np. usługi Wi-Fi i usługi agregacji Wi-Fi, usługi OTT, a także łączność z wykorzystaniem satelitów na niskiej orbicie okołoziemskiej (LEO)) oraz (ii) usługi umożliwiające innym podmiotom wejście na rynek i oferowanie usług roamingu (np. eSIM i warstwowanie sieci 5G).

Każdy rodzaj osiągnięć technologicznych ma pewne zalety, ale żaden z nich nie wydaje się konkretnym substytutem usług roamingu regulowanego w ramach systemu RLAH ani nie wywiera znacznej presji konkurencyjnej. W swojej opinii BEREC uważa, że różne technologie, które mogłyby stanowić alternatywę dla usług roamingu, są postrzegane jedynie jako uzupełniające lub specyficzne dla projektów o ściśle zdefiniowanej charakterystyce terminali. Chociaż eSIM mogą wywierać pewną presję na operatorów, są one obecnie wykorzystywane głównie w roamingu w pozostałych państwach świata.

W przypadku sieci Wi-Fi jej zwiększona dostępność i łatwość użytkowania są równoważone brakiem pełnego zasięgu, a także dużymi zaletami większej jakości sieci 5G i elastyczności systemu RLAH umożliwiającej użytkownikom korzystanie z abonamentów krajowych. Jednocześnie warstwowanie sieci 5G nie nabrało jeszcze istotnego znaczenia i nie jest szeroko wykorzystywane.

Wydaje się, że usługi OTT zyskują na znaczeniu zarówno w ruchu krajowym, jak i w roamingu, ale wpływu na roaming nie można uznać za zmianę skokową, natomiast technologia eSIM – przynajmniej w najbliższej przyszłości – nie będzie miała wpływu na roaming. Fakt, że rozwiązanie oparte na eSIM może w niektórych przypadkach wymagać od użytkownika zmiany numeru telefonu komórkowego w roamingu, uznaje się za poważną wadę.

Rozwiązanie eSIM wymaga również szeroko zakrojonej współpracy między różnymi stronami w łańcuchu wartości, w tym producentami urządzeń, MNO, MVNO i konsumentami. Oczekuje się, że pomimo znacznego wzrostu liczby kart eSIM będą one odgrywać rolę w roamingu w „pozostałych państwach świata”, a nie w środowisku RLAH.

Satelity LEO mogą oferować zasięg na pełnym obszarze UE/EOG, ale rozwiązania te nadal nie są powszechnie dostępne dla użytkowników końcowych.

Ponadto internetowe platformy obrotu, choć są dostępne, są wykorzystywane jedynie przez ograniczoną liczbę operatorów. Co za tym idzie, ich ograniczony zasięg uniemożliwia im skuteczne obniżanie cen hurtowych w stopniu wystarczającym do zniesienia obowiązków regulacyjnych wynikających z rozporządzenia w sprawie roamingu.

W związku z powyższym Komisja uważa, że w perspektywie krótko- i średnioterminowej nie nastąpi rozwój technologiczny, który stanowiłby poważną konkurencję lub substytut dla obecnie obowiązującego systemu RLAH lub który wywierałby wystarczającą presję konkurencyjną, aby obecny system stał się nieistotny.

W związku z tym wprowadzone środki regulacyjne wydają się nadal odpowiednie i adekwatne do zakładanych celów w obecnym kontekście.

3.Podsumowanie

W przeglądzie obejmującym wszystkie istotne czynniki określone w art. 21 rozporządzenia w sprawie roamingu stwierdzono, że system RLAH jest nadal adekwatny do zakładanych celów, skutecznie realizując swoje cele polegające na wspieraniu konkurencji, obniżaniu cen i poprawie jakości usług roamingu z korzyścią dla konsumentów europejskich.

Podobnie jak w 2019 r., z przeglądu wynika, że pomimo oznak dynamiki konkurencji na rynku detalicznych i hurtowych usług roamingu, podstawowe warunki konkurencji nie uległy znacząco zmianie i prawdopodobnie nie ulegną zmianie w najbliższej przyszłości.

Ogólne ramy rozporządzenia w sprawie roamingu okazały się skuteczne, również w zakresie intensyfikacji konkurencji na poziomie hurtowym i tworzenia dynamiki na rynku hurtowym, przy czym hurtowe ceny usług roamingu stale spadają i pozostają znacznie poniżej regulowanych pułapów hurtowych.

Przykład brexitu, wraz z pełną deregulacją usług roamingowych między UE a Zjednoczonym Królestwem, podkreślił znaczenie obecnych ram RLAH i potrzebę ich utrzymania w celu zapewnienia konsumentom w UE bezpłatnych detalicznych usług roamingowych. Jednocześnie w najbliższych miesiącach obszar RLAH prawdopodobnie zostanie po raz pierwszy rozszerzony o Ukrainę i Mołdawię, pod warunkiem pozytywnej oceny ich dostosowania do prawodawstwa UE – proces ten będzie monitorowany przez Komisję.

W oparciu o wyniki modelu kosztów i opinię BEREC Komisja będzie w szczególności dalej monitorować i oceniać dynamikę rynku i potencjalne skutki obniżek pułapów hurtowych, biorąc pod uwagę przestrzeń gospodarczą wskazaną w modelu kosztów.

BEREC zasugerował w swojej opinii, że można by rozważyć inne ulepszenia już dobrze funkcjonujących przepisów dotyczących roamingu w zakresie doprecyzowania niektórych mechanizmów polityki uczciwego korzystania, lepszego zaprojektowania komunikatu powitalnego i środków przejrzystości (w tym baz danych) oraz zapewnienia skutecznego rozwiązywania niezamierzonych problemów związanych z roamingiem. Wdrożenie tych przepisów wymaga dalszego monitorowania. Podobnie ustalenia dotyczące jakości usług będą wymagały ścisłego monitorowania przez krajowe organy regulacyjne i Komisję obecnie obowiązujących przepisów dotyczących jakości. Ponadto niektóre inne ulepszenia zaproponowane przez BEREC, takie jak usprawnienie procesu gromadzenia danych z krajowymi organami regulacyjnymi i BEREC, mogłyby również zostać wdrożone bez zmiany rozporządzenia w sprawie roamingu.

Ogólnie rzecz biorąc, proponowane ulepszenia nie podważają leżących u podstaw rozporządzenia ogólnych zasad, które pozostają adekwatne i skuteczne i powinny zostać utrzymane. Jest to szczególnie ważne, ponieważ te skuteczne ramy europejskie mają wkrótce zostać rozszerzone na inne państwa spoza UE.

(1) ()    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/612 z dnia 6 kwietnia 2022 r. w sprawie roamingu w publicznych sieciach łączności ruchomej wewnątrz Unii (Dz.U. L 115 z 13.4.2022, s. 1).

(2) ()     Finalizacja modelu kosztów łączności ruchomej w roamingu oraz aktu delegowanego w sprawie jednolitego ogólnounijnego zakańczania połączeń głosowych w sieciach ruchomych | Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy , 18 grudnia 2024 r.

(3) ()    Art. 7 rozporządzenia w sprawie roamingu.

(4) ()    W ramach przeglądu potwierdzono, że zdecydowana większość mieszkańców UE korzysta z usług mobilnych podczas podróży po UE/EOG na warunkach RLAH. Obowiązująca polityka uczciwego korzystania została szeroko wdrożona przez operatorów i umożliwiła im zapewnienie okresowym podróżnym korzyści wynikających z RLAH, przy jednoczesnym rozwiązaniu problemu niewłaściwego lub niestandardowego korzystania z roamingu. Ponadto nie zaobserwowano znaczącego wpływu na rynki krajowe: struktura taryf i dostępność krajowych abonamentów telefonii komórkowej pozostały niezmienione.

(5) ()    Badanie Eurobarometr Flash 521, Komisja Europejska, lipiec 2023 r. i specjalne badanie Eurobarometr 560 (jeszcze nieopublikowane).

(6) ()    W 2023 r. większość krajowych organów regulacyjnych zgłosiło, że otrzymały mniej niż 50 skarg ze strony konsumentów. Nawet w najbardziej zaludnionych krajach zgłoszona liczba otrzymanych skarg utrzymywała się poniżej 300.

(7) ()    Zob. s. 11–12.

(8) ()    W pierwszych trzech kwartałach po wprowadzeniu przepisów RLAH (III kwartał 2017 r., IV kwartał 2017 r. i I kwartał 2018 r.) w porównaniu z poziomem sprzed roku.

(9) ()    III kwartał 2017 r. w porównaniu z tym samym okresem rok wcześniej.

(10) ()    III kwartał 2017 r. w porównaniu z III kwartałem 2024 r.

(11) ()    Na wykresie 2 wskazano przypadki operatorów stosujących limity w nielimitowanych pakietach danych, zgodnie z odnośnym rozporządzeniem wykonawczym Komisji, i zaprezentowano tym samym związek między malejącym pułapem hurtowym a rosnącym limitem danych w roamingu w ramach polityki uczciwego korzystania w przypadku użytkowników z abonamentem o stałej miesięcznej cenie na przestrzeni lat. Stosowany jest przy tym następujący wzór: limit danych w ramach polityki uczciwego korzystania = (cena planu taryfowego bez podatku VAT/pułap hurtowych cen usług roamingu)

(12) ()    Jeśli limit danych w roamingu w ramach polityki uczciwego korzystania przekracza krajowy limit ilości danych, zastosowanie ma ten krajowy limit. Wszystkie ceny i pułapy mają charakter ilustracyjny i są przedstawiane wyłącznie jako przykład. Przedstawione przykłady polityki uczciwego korzystania są wynikiem zastosowanego wzoru. Stosowanie polityki uczciwego korzystania zależy od tego, czy abonament uznaje się za nielimitowany pakiet danych czy za abonament danych bez limitu.

(13) ()    Natomiast konsumenci korzystający z innego nielimitowanego pakietu danych (tj. w przypadku gdy cena za GB zawarta w abonamencie krajowym jest niższa niż regulowana cena hurtowa) nie skorzystaliby ze zwiększonego limitu danych. W takim przypadku klient korzystający z roamingu będzie mógł wykorzystać swoją całkowitą krajową ilość danych nawet w roamingu, jak ma to już miejsce. W przypadku klienta korzystającego z roamingu niższa cena hurtowa nie doprowadzi do zwiększenia ilości danych dostępnych w roamingu. Dostawca usług roamingu nie jest zobowiązany do oferowania większej ilości danych w roamingu niż krajowa ilość danych.

(14) ()    BoR(25)48.

(15) ()    SWD(2024) 8, dokument roboczy służb Komisji na temat wniosków z okresowego przeglądu na 2023 r. przepisów dotyczących polityki uczciwego korzystania z roamingu oraz odstępstwa w celu zachowania zrównoważonego charakteru roamingu określonych w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2016/2286 z dnia 15 grudnia 2016 r.

(16) ()    W 2024 r. tylko 9 wirtualnym operatorom sieci ruchomej przyznano odstępstwo w celu zachowania zrównoważonego charakteru roamingu.

(17) ()    W badaniach przeprowadzonych przez przedsiębiorstwo Empirica zastosowano minimalne znormalizowane ceny w euro (EUR/parytet siły nabywczej) w każdym państwie członkowskim UE w odniesieniu do zestawu koszyków. Szczegółowe informacje dotyczące zużycia uwzględnionego w każdym analizowanym koszyku można znaleźć w sekcji 3 (Metodyka).

(18) ()    Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/2286 z dnia 15 grudnia 2016 r. ustanawiające szczegółowe przepisy dotyczące stosowania polityki uczciwego korzystania i metod oceny zrównoważonego charakteru zniesienia dodatkowych opłat z tytułu detalicznych usług roamingu oraz dotyczące wniosku, jaki ma obowiązek złożyć dostawca usług roamingu na potrzeby tej oceny (Dz.U. UE L 344 z 17.12.2016, s. 46, ELI: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg_impl/2016/2286/oj).

(19) ()    Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/654 z dnia 18 grudnia 2020 r. uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1972 poprzez określenie jednolitej maksymalnej ogólnounijnej stawki za zakończenie połączenia głosowego w sieci ruchomej oraz jednolitej maksymalnej ogólnounijnej stawki za zakończenie połączenia głosowego w sieci stacjonarnej (Dz.U. UE L 137 z 22.4.2021, s. 1, ELI: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg_del/2021/654/oj).

(20) ()    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1971 z dnia 11 grudnia 2018 r. ustanawiające Organ Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej (BEREC) oraz Agencję Wsparcia BEREC (Urząd BEREC), zmieniające rozporządzenie (UE) 2015/2120 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1211/2009 (Dz.U. L 321 z 17.12.2018, s. 1).

(21) ()    Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1972 z dnia 11 grudnia 2018 r. ustanawiająca Europejski kodeks łączności elektronicznej (Dz.U. L 321 z 17.12.2018, s. 36).

(22) ()    W kwietniu 2022 r. podpisano dobrowolną umowę między UE a Ukrainą w sprawie przystępnego cenowo lub bezpłatnego roamingu i połączeń międzynarodowych, https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/ip_22_2371 .

(23) ()    W maju 2023 r. podpisano wspólną deklarację operatorów sieci ruchomych z UE i Mołdawii w sprawie obniżenia opłat roamingowych, https://digital-strategy.ec.europa.eu/pl/library/joint-declaration-eu-and-moldovan-mobile-operators-reduce-roaming-charges#:~:text=Thanks%20to%20the%20declaration%2C%20from,tariffs%20and%20data%20roaming%20tariffs .

(24) ()    W grudniu 2022 r. podpisano deklarację w sprawie roamingu między UE a Bałkanami Zachodnimi, https://neighbourhood-enlargement.ec.europa.eu/system/files/2022-12/eu-wb-roaming-declaration.pdf .

(25) ()    Porównanie cen za połączenia i wiadomości SMS w okresie od IV kwartału 2022 r. do III kwartału 2023 r. wskazuje na nieznaczny wzrost, który wynika ze zmiany metodyki, którą to zmianę wprowadzono w 2021 r. w odniesieniu do roamingu, przeklasyfikowując operatorów ze Zjednoczonego Królestwa (na poziomie hurtowym) i abonentów ze Zjednoczonego Królestwa (na poziomie detalicznym) z grupy „EOG” do kategorii „Pozostałe państwa świata”, co miało wpływ na ceny roamingu dla Zjednoczonego Królestwa.

(26) () Kolejne pułapy hurtowych cen usług roamingu wprowadzone w rozporządzeniu w sprawie roamingu z 2022 r. wynoszą 1,55 euro/GB w 2024 r., 1,3 euro/GB w 2025 r., 1,1 euro/GB w 2026 r. i 1 euro/GB od 2027 r.

(27) ()    „30th BEREC International Roaming Benchmark Data and Monitoring Report” [„30. sprawozdanie porównawcze BEREC dotyczące danych w zakresie roamingu międzynarodowego”], BoR (24) 38, marzec 2024 r.

(28) ()    Od 2025 r. pułap hurtowy dla usług głosowych w roamingu został ustalony na poziomie 1,9 eurocenta/min.

(29) ()    Badanie CNECT/2022/OP/0065 „Assessment of the cost of providing mobile telecom services in the EU/EEA” [„Ocena kosztów świadczenia mobilnych usług telekomunikacyjnych w krajach UE/EOG”], AXON, grudzień 2024 r., dostępne pod adresem https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/finalisation-mobile-cost-model-roaming-and-delegated-act-single-eu-wide-mobile-voice-call-0. Łotwa, Litwa, Estonia, Niderlandy, Islandia i Liechtenstein nie dostarczyły danych niezbędnych do stworzenia modelu w tych krajach. Badanie zostało przeprowadzone w ścisłej współpracy z krajowymi organami regulacyjnymi i z BEREC.

(30) ()    Model kosztów i jego wyniki, a także szacunki dotyczące cen tranzytowych zostały przedstawione w załączonym dokumencie roboczym służb Komisji.

(31) ()    MVNO nie posiadają sieci dostępu radiowego w kraju lub krajach, w których świadczą usługi.

(32) ()    Jeszcze nieopublikowane. Numer referencyjny: EC-CNECT/2024/OP-0084.

(33) ()    Kluczowy wskaźnik efektywności wykorzystany w odniesieniu do celu 5G nie uwzględnia jakości usług, w związku z czym większość aktualnie wdrażanych rozwiązań 5G można sklasyfikować jako „podstawowa sieć 5G”. „Samodzielna” sieć 5G, która zapewnia wysoką niezawodność i niskie opóźnienia i ma kluczowe znaczenie dla umożliwienia zaawansowanych funkcji, nadal nie jest wdrażana na znaczącą skalę, z wyjątkiem bardzo nielicznych przypadków sieci prywatnych. Tymczasem zasięg sieci 5G w paśmie 3,4–3,8 GHz – uważany za główne pionierskie pasmo dla sieci 5G w UE i jedyny średni zakres częstotliwości dostępny na dużą skalę – zapewniający właściwą równowagę między zasięgiem a przepustowością, wyniósł 67,72 % w 2024 r.

(34) ()    Motyw 22 rozporządzenia (UE) 2022/612: „[…] Stały roaming jest jednak przedmiotem negocjacji handlowych i [może] zostać [uzgodniony] przez dwóch partnerów roamingowych w ramach umowy o hurtowym dostępie do usług roamingu. Aby umożliwić rozwój wydajniejszych i bardziej konkurencyjnych rynków łączności maszyna-maszyna, operatorzy sieci ruchomej powinni w coraz większym stopniu reagować na wszystkie uzasadnione wnioski o zawarcie umów o hurtowym dostępie do usług roamingu i akceptować je na rozsądnych warunkach oraz wyraźnie dopuszczać stały roaming w przypadku łączności maszyna-maszyna”.

(35) ()    Zob. motyw 68 rozporządzenia (UE) 2022/612.

(36) ()    Dokument roboczy służb Komisji towarzyszący sprawozdaniu Komisji w sprawie przeglądu rynku usług roamingu (SWD(2019) 416 final).