KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 6.9.2017

COM(2017) 467 final

SPRAWOZDANIE KOMISJI

PIĄTE SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY EUROPEJSKIEJ I RADY

w sprawie zapewnienia pełnej operacyjności Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej

1.EUROPEJSKA STRAŻ GRANICZNA I PRZYBRZEŻNA – WPROWADZENIE W ŻYCIE EUROPEJSKIEGO ZINTEGROWANEGO ZARZĄDZANIA GRANICAMI

Skuteczna ochrona granic zewnętrznych Unii Europejskiej pozostaje istotnym elementem poprawnego działania strefy Schengen bez wewnętrznych kontroli granicznych oraz realizacji Europejskiego programu w zakresie migracji. Od czasu wejścia w życie 11 miesięcy temu rozporządzenia w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej (zwanego dalej „rozporządzeniem”) podejmowano nieprzerwane starania, by zapewnić jego sprawne wdrożenie, skupiając się zwłaszcza na jak najszybszym doprowadzeniu Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej (zwanej dalej „Agencją”) do pełnej zdolności operacyjnej. W tym celu Komisja składa regularnie sprawozdania w sprawie poczynionych postępów.

W niniejszym sprawozdaniu podsumowano postępy poczynione od czerwca 2017 r. W kontekście tych postępów w sprawozdaniu przypomniano najważniejsze działania, które Agencja, Komisja i państwa członkowskie wciąż muszą podjąć w nadchodzących miesiącach.

Przesłano zalecenia służące wyeliminowaniu słabych punktów wskazanych w ocenach przeprowadzonych w szeregu państw Schengen 1 ; państwa te przedłożyły odpowiednio swoje plany działania.

Agencja kontynuowała ćwiczenia symulacyjne i dokonywała ocen pojawiających się zagrożeń, aby wspierać państwa Schengen w identyfikowaniu słabych punktów związanych z ewentualnymi przyszłymi lub już pojawiającymi się wyzwaniami na granicach zewnętrznych.

Agencja prowadzi również wspólne operacje na głównych szlakach migracyjnych, zwłaszcza na szlakach środkowośródziemnomorskim, wschodniośródziemnomorskim oraz na szlaku zachodniobałkańskim. Jak wspomniano w poprzednim sprawozdaniu, Agencja rozpoczęła także dwie nowe wspólne operacje w celu zaradzenia problemowi nieuregulowanych przepływów migracyjnych na szlaku zachodniośródziemnomorskim. Operacje te są związane z kwestią niedawnego wzrostu nielegalnej migracji na tej trasie i przyczyniają się do rozwiązania tego problemu.

2.WSPARCIE OPERACYJNE DLA PAŃSTW CZŁONKOWSKICH

Agencja nadal udziela państwom członkowskim wsparcia operacyjnego w terenie w zakresie zarządzania granicami. Uczestniczy w nim ponad 1 700 funkcjonariuszy straży granicznej oraz innych pracowników oddelegowanych na różne odcinki granic zewnętrznych UE. W poprzednich sprawozdaniach zidentyfikowano niedobory związane z rozmieszczeniem funkcjonariuszy i pracowników. Problemy te utrzymują się. Niedobory zostały częściowo wyeliminowane dzięki zasobom i pracownikom straży granicznej rozmieszczonym przez przyjmujące państwa członkowskie oraz współfinansowanym przez Agencję. Jednakże dla efektywnego i trwałego wsparcia ogólnej zdolności przyjmujących państw członkowskich do skutecznej ochrony swojej części granicy zewnętrznej UE niezbędny jest wkład państw członkowskich.

2.1.    Rozmieszczenie w państwach członkowskich pierwszej linii

Grecja

Agencja realizuje w Grecji trzy różne operacje. Wspólna operacja „Posejdon” na Morzu Egejskim wspiera Grecję w zakresie kontroli granic, realizacji podejścia opartego na hotspotach na wyspach Morza Egejskiego oraz wdrażania ustaleń zawartych w oświadczeniu UE–Turcja.

888 funkcjonariuszy zostało oddelegowanych przez Agencję w ramach wspólnej operacji „Posejdon”, obejmującej również wsparcie dla czynności związanych z readmisją, a 280 agentów ochrony współfinansowanych przez Agencję rozmieszczonych zostało przez grecką policję. Liczba ta obejmuje ekspertów pomagających w realizacji podejścia opartego na hotspotach oraz członków zespołów wchodzących w skład rozmieszczonych zasobów i personel koordynacyjny. Rozmieszczono również 3 pełnomorskie statki patrolowe, 4 przybrzeżne statki patrolowe, 12 przybrzeżnych łodzi patrolowych, 1 stałopłat, 2 śmigłowce, 16 wozów patrolowych, 4 autobusy, 4 pojazdy termowizyjne i 4 mobilne biura.

Agencja wspiera Grecję także w ramach działań kontroli granicznej za pośrednictwem wspólnych elastycznych działań operacyjnych i punktów kontaktowych; wsparcie to obejmuje obecne rozmieszczenie 52 funkcjonariuszy wspieranych przez 1 pojazd termowizyjny, 13 wozów patrolowych, 1 wykrywacz bicia serca oraz 2 kamery typu smartdeck na lądowych granicach Grecji z Turcją, Albanią, byłą Jugosłowiańską Republiką Macedonii, a także odpowiednie operacje powietrzne. Działalność operacyjna w północnej Grecji polega na zwiększeniu ochrony granic i zapobieganiu wtórnym przepływom migrantów. Tym samym jest ona wzmocnieniem działań stanowiących odpowiedź UE na wyzwania migracyjne na szlaku zachodniobałkańskim.

Obecne rozmieszczenie na granicy lądowej Grecji z Albanią i byłą Jugosłowiańską Republiką Macedonii obejmuje 31 funkcjonariuszy (z 2 kamerami typu smartdeck oraz 10 wozami patrolowymi), co oznacza, że nadal brakuje ok. 35 funkcjonariuszy, którzy powinni zostać oddelegowani do połowy września, oraz 37, którzy powinni zostać oddelegowani do połowy października.

Włochy

W ramach wspólnej operacji „Tryton” prowadzonej we Włoszech i w środkowej części Morza Śródziemnego Agencja oddelegowała 407 funkcjonariuszy, w tym członków zespołów rozmieszczonych zasobów, personel koordynacyjny i ekspertów pomagających w realizacji podejścia opartego na hotspotach. Oddelegowani funkcjonariusze i pracownicy wspierani są przez 3 samoloty, 3 śmigłowce, 2 pełnomorskie statki patrolowe, 6 przybrzeżnych statków patrolowych, 1 przybrzeżną łódź patrolową i 12 mobilnych biur.

Bułgaria

Agencja nadal udziela Bułgarii pomocy w kontroli granic lądowych, również w celu zapobiegania wtórnym przepływom migrantów. Wsparcie udzielane jest poprzez wspólne elastyczne działania operacyjne i punkty kontaktowe na granicy lądowej Bułgarii z Turcją i Serbią oraz poprzez odpowiednie operacje powietrzne. Obecne rozmieszczenie obejmuje 126 funkcjonariuszy (w tym członków zespołów rozmieszczonych zasobów) wspieranych przez 6 pojazdów termowizyjnych, 38 wozów patrolowych, 1 czujnik CO₂, 39 kamer typu smartdeck oraz 3 mobilne biura.

Hiszpania

Agencja wdraża obecnie trzy wspólne działania, aby pomóc władzom hiszpańskim, wspierając skoordynowane działania operacyjne na zewnętrznych granicach morskich w zachodniej części regionu śródziemnomorskiego i w regionie Oceanu Atlantyckiego (w pobliżu Wysp Kanaryjskich) w celu kontrolowania nieuregulowanych przepływów migracyjnych do UE oraz zwalczania przestępczości transgranicznej. W maju 2017 r. wprowadzono w życie wspólną operację Indalo 2017, a w sierpniu 2017 r. rozpoczęto także wspólne operacje Minerva i Hera. Obecne rozmieszczenie w Hiszpanii do celów operacji morskich obejmuje 193 funkcjonariuszy (w tym członków zespołów rozmieszczonych zasobów, personel koordynacyjny oraz członków zespołów zbierających dane) wspieranych przez 2 samoloty, 1 pełnomorski statek patrolowy i 1 przybrzeżną łódź patrolową.

Bałkany Zachodnie

W innych państwach członkowskich rozmieszczonych jest obecnie 44 funkcjonariuszy, którzy wspierają zarządzanie granicami w regionie Bałkanów Zachodnich. Najważniejsze misje przeprowadzane są w ramach wspólnych elastycznych działań operacyjnych na granicach lądowych Chorwacji i Węgier z Serbią oraz w punktach kontaktowych i koordynacyjnych na granicach lądowych między państwami członkowskimi i państwami Bałkanów Zachodnich. Ponadto 11 funkcjonariuszy oddelegowano do portu lotniczego w Tiranie w celu wspierania władz lokalnych i doradzania im w zakresie odprawy granicznej. Mogą oni korzystać z 4 wozów patrolowych.

2.2.    Łączenie zasobów i tworzenie własnego potencjału Agencji w celu zapewnienia wsparcia operacyjnego

W swoich dwóch ostatnich sprawozdaniach Komisja podkreśliła znaczenie, jakie ma opracowanie kompleksowej strategii na rzecz rozwijania zdolności Agencji, w szczególności wykorzystania przez nią w pełni środków w wysokości 10 mln EUR rocznie (łącznie 40 mln EUR w latach 2017–2020) na nabycie własnego sprzętu, przede wszystkim małej i średniej wielkości. Po wstępnej dyskusji, która odbyła się na posiedzeniu w czerwcu, Agencja zaprezentuje zarządowi w dniach 26–27 września 2017 r. kompleksową strategię w celu jej przyjęcia; strategia ta uwzględnia różne opcje (np. zakup, najem, leasing, rozmieszczenie długoterminowe) oraz możliwości ich funkcjonowania po nabyciu.

Każdą decyzję o nabyciu lub wzięciu w leasing sprzętu, pociągającą za sobą znaczące koszty dla Agencji, poprzedza dogłębna analiza potrzeb oraz kosztów i korzyści, a w konsekwencji wszelkie takie wydatki ujmuje się w budżecie Agencji.

W związku z tym w strategii na rzecz rozwijania zdolności Agencji powinno się również określić sposób, w jaki Agencja chce rozbudowywać swoje wyposażenie techniczne w dłuższej perspektywie. Strategii powinna także towarzyszyć odpowiednia ocena potencjalnych skutków, zarówno jeśli chodzi o zależność Agencji od gotowości państw członkowskich do uruchomienia wyposażenia, jak i w odniesieniu do ewolucji budżetu Agencji w nadchodzących latach. Wszystko to bez uszczerbku dla dogłębnej analizy potrzeb oraz kosztów i korzyści związanych z konkretnym nabywaniem sprzętu przez Agencję.

Dzięki tak kompleksowej strategii na rzecz rozwijania zdolności Agencji Komisja byłaby w stanie oszacować niezbędne zasoby finansowe.

Dalsze działania

Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej powinna:

·w trybie priorytetowym zwiększyć wysiłki w dążeniu do zapewnienia niezbędnego wkładu w trwające operacje w ramach dwustronnych kontaktów z państwami członkowskimi, z uwagi na to, że utrzymują się niedociągnięcia i braki;

·zapewnić szybkie zatwierdzenie przez zarząd na posiedzeniu we wrześniu 2017 r. kompleksowej strategii dotyczącej tego, w jaki sposób zdolności Agencji zostaną rozbudowane i jak będą wykorzystywane w latach 2017–2020, oraz określić cele strategiczne w zakresie odpowiedniego sprzętu niezbędnego w ramach wieloletnich ram finansowych na okres po roku 2020.

Państwa członkowskie powinny:

·ze względu na to, że utrzymują się niedobory i luki – zagwarantować, by uzgodnione zasoby zostały udostępnione Agencji na potrzeby bieżących operacji oraz obowiązkowych rezerw;

·niezwłocznie udostępnić niezbędne zasoby na podstawie obecnie zidentyfikowanych luk, jak określono w załączniku I.

3.POSTĘPY WE WDRAŻANIU DZIAŁAŃ W OBSZARACH PRIORYTETOWYCH

3.1.    Wzmocnienie zdolności szybkiego reagowania Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej, w tym obowiązkowe łączenie zasobów

Rezerwa szybkiego reagowania

Chociaż pełna dostępność ponad 1 500 funkcjonariuszy straży granicznej i innych funkcjonariuszy jest potwierdzona od dnia 7 grudnia 2016 r., w odniesieniu do dwóch kwestii sygnalizowanych już w sprawozdaniu w czerwcu poczyniono tylko częściowe postępy; w związku z tym pełna gotowość rezerwy szybkiego reagowania jest nadal zaburzona:

1) Mianowanie funkcjonariuszy straży granicznej

Wymóg dotyczący mianowania funkcjonariuszy straży granicznej jest jasno określony w art. 20 ust. 4 rozporządzenia. Agencja musi znać nazwiska funkcjonariuszy, aby zapewnić jakość rezerwy szybkiego reagowania poprzez sprawdzenie, czy mianowani funkcjonariusze straży granicznej odpowiadają określonym profilom, i zagwarantowanie, aby zostali oni odpowiednio przeszkoleni przed przystąpieniem do działań operacyjnych. Pomimo przekazywanych od poprzedniego sprawozdania pilnych wezwań do uzupełnienia nominacji do końca czerwca 2017 r. jedynie pięć kolejnych państw Schengen (Austria, Bułgaria, Chorwacja, Węgry i Malta) przedstawiło nazwiska ekspertów w liczbie proporcjonalnej do ich deklaracji przewidzianych w załączniku 1 do rozporządzenia w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej lub w liczbie przewyższającej te deklaracje. W sumie uczyniło to tylko 15 państw Schengen (Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Estonia, Finlandia, Francja, Holandia, Luksemburg, Malta, Republika Czeska, Rumunia, Szwajcaria, Węgry, i częściowo Niemcy).

Na posiedzeniu zarządu w dniach 13–14 czerwca 2017 r. Agencja przedstawiła dokument koncepcyjny zawierający różne opcje dotyczące mianowania ekspertów do rezerwy szybkiego reagowania, również w odpowiedzi na obawy wyrażone przez państwa członkowskie w odniesieniu do potrzeby wskazania indywidualnych ekspertów będących częścią ich wkładu do rezerwy. Jednak chociaż zaproponowane rozwiązanie, które umożliwia państwom członkowskim mianowanie wymaganej liczby ekspertów, ale także dodatkowych zastępców, zostało odpowiednio przemyślane przez większość państw członkowskich, dyskusje nie były rozstrzygające.

Kwestia ta zostanie ponownie uwzględniona w porządku dziennym następnego posiedzenia zarządu w dniach 26–27 września 2017 r. Dyskusja zostanie poprzedzona warsztatami technicznymi w dniu 14 września 2017 r., aby umożliwić Agencji we współpracy z państwami członkowskimi kompleksowe zajęcie się kwestią składu i funkcjonowania rezerwy szybkiego reagowania i przygotowanie decyzji na posiedzeniu zarządu.

Komisja wzywa Agencję i państwa członkowskie do szybkiego zaradzenia tej bardzo ważnej nierozstrzygniętej kwestii. W tym celu w dniu 12 lipca 2017 r. komisarz Dimitris Avramopoulos wysłał pismo do ministrów spraw wewnętrznych wszystkich państw członkowskich, podkreślając w nim, że nadal poważnym problemem jest fakt, iż nie mianowano funkcjonariuszy straży granicznej i że wpływa to na pełną operacyjność rezerwy szybkiego reagowania. Komisarz wezwał do nominowania funkcjonariuszy straży granicznej zgodnie z art. 20 rozporządzenia.

2) Harmonizacja profilów

W wyniku kontynuacji dwustronnych kontaktów Agencji z państwami członkowskimi od ostatniego sprawozdania udało się osiągnąć większą zgodność pomiędzy liczbą ekspertów zadeklarowanych przez państwa członkowskie w podziale na profile a progami przewidzianymi w odpowiednich decyzjach wykonawczych zarządu. Podczas gdy w przypadku niektórych profili funkcjonariuszy nadal występuje niewielki nadmiar zgłoszeń, pewne braki zostały zmniejszone, w szczególności w odniesieniu do ekspertów ds. rejestracji i pobierania odcisków palców (ze 137 do 29) oraz, w mniejszym stopniu, również w przypadku ekspertów ds. kontroli przesiewowych (z 38 do 23).

Utrzymujący się brak harmonizacji między profilami dodatkowo podkreśla zapotrzebowanie na pełne mianowanie konkretnych ekspertów, co umożliwi Agencji weryfikację ich zgodności z wymaganymi profilami, a także osiągnięcie ogólnych progów ustalonych przez zarząd dla każdego z profilów. Ostateczne dostosowanie i harmonizacja między wymaganą liczbą funkcjonariuszy a oferowaną liczbą funkcjonariuszy są w toku.

Także ta kwestia powinna zostać poruszona podczas warsztatów technicznych w dniu 14 września.

Rezerwa sprzętu do szybkiego reagowania

Jak opisano w poprzednich sprawozdaniach, na spotkaniu sieci połączonych zasobów w dniach 5–6 lipca 2017 r. Agencja ponownie zgłosiła potrzebę deklaracji od państw członkowskich. Jednakże do końca sierpnia 2017 r. nie złożono żadnych dodatkowych deklaracji w zakresie przybrzeżnych łodzi patrolowych, dalekomorskich łodzi patrolowych oraz pojazdów termowizyjnych, przez co nadal istnieją poważne niedobory. Sytuacja nie zmieniła się zatem od czasu ostatniego spotkania w ramach sieci połączonych zasobów w dniach 25–26 kwietnia 2017 r., o którym mowa w poprzednim sprawozdaniu. Oznacza to w praktyce, że od kwietnia 2017 r. rezerwę nadal zapewnia jedynie 14 państw członkowskich (Austria, Bułgaria, Chorwacja, Finlandia, Łotwa, Niderlandy, Niemcy, Polska, Portugalia, Republika Czeska, Rumunia, Słowenia, Węgry i Włochy). Także tą kwestią należy się zająć podczas specjalnych warsztatów technicznych w dniu 14 września, a następnie na kolejnym posiedzeniu zarządu.

Utworzenie i zapewnienie pełnej dostępności zasobów ludzkich i sprzętu w ramach rezerwy szybkiego reagowania oraz rezerwy sprzętu do szybkiego reagowania są warunkami wstępnymi dla wzmocnienia kontroli na granicach zewnętrznych w każdym przypadku, gdy konieczna jest natychmiastowa reakcja. Jeżeli nie zostanie znalezione rozwiązanie na poziomie technicznym dotyczące nierozstrzygniętych kwestii, które zagrażają pełnej funkcjonalności rezerw, Komisja wspólnie z Agencją dokona oceny kolejnych kroków, które można podjąć w celu zapewnienia niezbędnego wyposażenia w ramach rezerwy sprzętu do szybkiego reagowania.

Ćwiczenie szybkiego reagowania

Zgodnie z poprzednim sprawozdaniem Agencja wkrótce, przed końcem października 2017 r., zorganizuje ćwiczenia w celu zweryfikowania gotowości i skuteczności obowiązkowego rozmieszczenia w ramach rezerw szybkiego reagowania w przypadku szybkiej interwencji na granicy.

Ćwiczenie to umożliwi Agencji sprawdzenie zastosowania mechanizmu szybkiego reagowania, a zwłaszcza zdolności Agencji do odpowiedniego podziału potrzeb między państwa członkowskie i zapewnienia odpowiedniego wkładu ze strony państw członkowskich. Zgodnie z konkretnym wnioskiem od każdego państwa członkowskiego będzie się oczekiwać, że sprawdzi dostępność funkcjonariuszy straży granicznej oraz zasobów technicznych zgłoszonych do rezerw szybkiego reagowania.

Dalsze działania

Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej powinna:

·w związku z tym, że rezerwę sprzętu do szybkiego reagowania nadal zapewnia tylko 14 państw Schengen, w trybie pilnym omówić tę kwestię w rozmowach dwustronnych z odpowiednimi państwami Schengen oraz na posiedzeniu zarządu w celu zapewnienia, aby państwa, które jeszcze nie wniosły wkładu do rezerwy sprzętu do szybkiego reagowania (Belgia, Cypr, Dania, Estonia, Francja, Grecja, Malta, Norwegia, Luksemburg, Litwa, Hiszpania, Słowacja i Szwecja), uczyniły to i w ten sposób wypełniły zidentyfikowane niedobory w zakresie sprzętu;

·pilnie zagwarantować, aby stanowiska ekspertów mianowanych do rezerwy szybkiego reagowania, szczególnie ekspertów ds. rejestracji i pobierania odcisków palców oraz ekspertów ds. kontroli przesiewowych, były obsadzone zgodnie z określonymi przez zarząd progami przewidzianymi dla poszczególnych profilów;

·pilnie zweryfikować gotowość wszystkich 1 500 funkcjonariuszy straży granicznej należących do zespołu rezerwy szybkiego reagowania i przeprowadzić do końca października 2017 r. symulowane rozmieszczenie zasobów ludzkich i technicznych rezerw.

Państwa członkowskie powinny:

·szybko przyczynić się do uzupełnienia stwierdzonych niedoborów w ramach rezerwy sprzętu do szybkiego reagowania, jeśli jeszcze tego nie zrobiły;

·w trybie pilnym poinformować o nazwiskach i profilach ekspertów przypisanych do rezerwy szybkiego reagowania – w przypadku tych państw członkowskich, które jeszcze tego nie uczyniły.

3.2.    Przeprowadzanie prewencyjnych ocen narażenia w oparciu o wspólną metodykę

3.2.1. Aktualna sytuacja w odniesieniu do procesu oceny narażenia

Wzmocnienie prewencyjnych ocen gwarantujących skuteczne funkcjonowanie strefy Schengen jest nadal jednym z głównych priorytetów politycznych Unii Europejskiej. Jak wskazano w poprzednim sprawozdaniu, Agencja dołożyła intensywnych starań, aby przygotować pierwszy etap procesu przeprowadzania ocen narażenia (tj. oceny wyjściowe 2 ) i go zakończyć zgodnie ze wspólną metodyką i uzgodnionym harmonogramem.

W następstwie tych ocen wyjściowych, zgodnie z art. 13 ust. 6 rozporządzenia, dyrektor wykonawczy Agencji skierował do 21 państw Schengen zalecenia określające szereg konkretnych środków, które należy podjąć. Po obowiązkowych konsultacjach z państwami członkowskimi przewidzianymi w rozporządzeniu w dniach od 13 do 20 lipca 2017 r. wysłano ostateczne zalecenia . Zalecane środki dotyczą 46 słabych punktów z łącznej liczby 136 punktów zidentyfikowanych przez Agencję podczas ocen wyjściowych. Celem tych zaleceń jest rozwiązanie – w trybie priorytetowym – najpilniejszych problemów wynikających z obecnych wyzwań na granicach zewnętrznych. Państwa członkowskie zostały jednak wezwane do uwzględnienia w swoich krajowych procesach planowania pozostałych słabych punktów, co do których nie wydano formalnych zaleceń zgodnie z rozporządzeniem.

W większości przypadków zalecane środki mają zostać wprowadzone w terminie 6 miesięcy od otrzymania zalecenia. Oczekuje się, że niektóre środki szczególne zostaną w pełni zrealizowane dopiero do końca lipca 2019 r. W tym ostatnim przypadku wydaje się, że chodzi o środki związane z problemami strukturalnymi, takimi jak zatrudnienie.

Harmonogram wdrażania zaleceń oznacza przedłożenie planu działania Agencji do końca sierpnia 2017 r. i regularne sprawozdania kwartalne na temat postępów w realizacji planu działania. Umożliwi to Agencji skuteczne monitorowanie realizacji zaleceń przez państwa Schengen. W przypadku niewdrożenia tych środków w określonym terminie dyrektor wykonawczy ma obowiązek przekazać sprawę zarządowi i powiadomić Komisję. Na dzień 4 września 2017 r. 13 państw Schengen przekazało Agencji swoje plany działania. Agencja przesłała pozostałym państwom Schengen pismo ponaglające.

W przypadkach, w których utrzymujące się problemy mogą zagrozić funkcjonowaniu całej strefy Schengen, niewdrożenie zaleceń w odpowiednich terminach może spowodować wszczęcie procedur określonych w art. 13 ust. 8 i art. 19 niniejszego rozporządzenia, tj. ustanowienie niezbędnych środków przez zarząd w decyzji wiążącej zainteresowane państwa członkowskie oraz uruchomienie procedury szczególnej zgodnie z art. 29 kodeksu granicznego Schengen.

Ponadto, jak wskazano w poprzednim sprawozdaniu, w 2017 r. w oparciu o oceny wyjściowe dotyczące sześciu państw członkowskich (Bułgaria, Chorwacja, Francja, Grecja, Hiszpania i Włochy) przeprowadzane są ćwiczenia symulacyjne służące ocenie zdolności tych państw do reagowania na przyszłe wyzwania na granicach zewnętrznych. W tym celu wspomnianych sześć państw członkowskich musiało przedłożyć Agencji dodatkowe informacje do dnia 1 września 2017 r. Komisja wyraża ubolewanie, że jedynie dwa państwa członkowskie dotrzymały tego terminu. Pod koniec października 2017 r., kiedy wyniki ćwiczeń symulacyjnych będą już dostępne, dyrektor wykonawczy może rozesłać do zainteresowanych państw członkowskich drugą serię ewentualnych zaleceń.

Jak przedstawiono w sprawozdaniu, Agencja jednocześnie przeprowadza oceny pojawiających się zagrożeń. Takie oceny pojawiających się zagrożeń Agencja przeprowadza obecnie w odniesieniu do Grecji, Włoch i Hiszpanii.

W oparciu o pierwsze doświadczenia z ocen wyjściowych Agencja, wspierana przez sieć ds. oceny narażenia, która składa się z przedstawicieli państw Schengen, pracuje również nad przeglądem wspólnej metodyki; przewidziano, że przegląd ten zostanie przedstawiony zarządowi do przyjęcia w listopadzie 2017 r.

Zgodnie z nową strukturą Agencji przyjętą przez zarząd w dniach 12–13 czerwca 2017 r. dla odzwierciedlenia znaczenia ocen narażenia utworzono specjalną jednostkę, która stale jest rozszerzana. 

3.2.2. Wpływ ocen narażenia na inne elementy systemu Schengen

Proces oceny narażenia, obejmujący zalecenia, pomaga państwom Schengen w identyfikowaniu wszelkich istniejących i możliwych przyszłych zagrożeń oraz słabych punktów, które mogą mieć wpływ na skuteczne zarządzanie granicami zewnętrznymi. Oceny i wdrożenie zaleceń z ocen stanowią istotny wkład w zapewnianie właściwego funkcjonowania strefy Schengen, co leży w interesie wszystkich państw członkowskich, a nie tylko tych, których dane zalecenie dotyczy. W rezultacie monitorowanie wdrożenia zidentyfikowanych środków jest integralną częścią wspólnych europejskich działań mających na celu zarządzanie migracją we wszystkich jej wymiarach. Ponadto równie istotne jest, aby wyniki ocen narażenia były również w pełni brane pod uwagę w innych instrumentach przyczyniających się do prawidłowego funkcjonowania strefy Schengen, a mianowicie w ocenach Schengen oraz w odniesieniu do finansowania UE w dziedzinie zarządzania granicami zewnętrznymi.

Szczególnie ważne jest zapewnienie synergii między procesem oceny Schengen oraz ocenami narażenia, ponieważ oba mechanizmy stanowią część działań służących kontroli jakości stosowania dorobku Schengen. Taka synergia i koordynacja sprawi, że zalecenia w ramach obu mechanizmów będą się wzajemnie wzmacniać i uzupełniać, co także zapewni Komisji podstawę do lepszego oszacowania i ustalenia priorytetów w odniesieniu do niezbędnych zasobów finansowych.

Aby osiągnąć ten cel, Komisja już w lutym 2017 r. przekazała Agencji wszystkie stosowne dokumenty dotyczące ocen Schengen w przeszłości i nadal będzie regularnie przekazywać takie dokumenty dotyczące kolejnych ocen.

W tym celu Komisja otrzymała pełen pakiet pierwszych wyników ocen narażenia i uwzględni te wyniki (ustalenia i odpowiednie zalecenia) w ocenie ogólnego funkcjonowania strefy Schengen, a także w ocenie projektów programów krajowych w ramach odpowiednich funduszy UE, zwłaszcza Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, oraz wniosków o dodatkowe finansowanie w sytuacjach nadzwyczajnych.

Dalsze działania

Komisja:

·będzie w dalszym ciągu ściśle monitorować oceny narażenia, a także wdrażanie jej zaleceń na szczeblu politycznym, i jest gotowa współpracować z państwami członkowskimi, Parlamentem Europejskim i Radą w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania strefy Schengen.

Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej powinna:

·zakończyć ćwiczenia symulacyjne do października 2017 r.;

·kontynuować monitorowanie sytuacji na granicach zewnętrznych, zakończyć trwające oceny pojawiających się zagrożeń oraz dostarczyć ich wyniki odpowiednim państwom członkowskim w odpowiednim czasie;

·przyjąć do końca listopada 2017 r. zmienioną, opartą na zdobytych doświadczeniach, wspólną metodykę ocen narażenia.

Państwa członkowskie powinny:

·w trybie pilnym przedłożyć Agencji odpowiednie plany działania w celu realizacji środków zalecanych przez dyrektora wykonawczego w następstwie ocen wyjściowych;

·zapewnić skuteczne wprowadzenie w życie zalecanych środków w terminie wyznaczonym przez dyrektora zarządzającego w następstwie ocen wyjściowych i co kwartał składać Agencji sprawozdania z osiągniętych postępów;

·biorąc pod uwagę powtarzające się oceny narażenia wykonywane przez Agencję przynajmniej raz na rok, państwa członkowskie, które nie dostarczyły pełnych danych na temat posiadanych zdolności, powinny poprawić swoje krajowe procedury gromadzenia danych;

·sześć państw członkowskich wybranych do ćwiczeń symulacyjnych powinno udzielić szybkich odpowiedzi na prośby Agencji o dodatkowe dane i informacje, a także w terminie przekazywać uwagi na temat ocen okresowych.

3.3.    Wsparcie na rzecz powrotów

Postępy poczynione przez Agencję w pełnej realizacji jej nowego mandatu w zakresie powrotów są w dalszym ciągu zróżnicowane.

Z jednej strony wzrosła liczba operacji powrotowych przeprowadzonych przez Agencję wspólnie z państwami członkowskimi, a także liczba krajów docelowych 3 . W okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 lipca 2017 r. Agencja zadbała o wsparcie łącznie 193 operacji powrotowych obywateli państw trzecich, w trakcie których odesłano 8 608 obywateli państw trzecich nielegalnie przebywających na terytorium UE. 

Z drugiej strony mandat przyznany Agencji na mocy rozporządzenia zapewnia dużo szersze ramy, wraz z nowymi instrumentami i narzędziami, które umożliwiłyby Agencji i państwom członkowskim znaczne zwiększenie odsetka powrotów. Jest to również celem uaktualnionego planu działania w zakresie powrotów zaproponowanego przez Komisję w marcu bieżącego roku i w pełni popartego przez państwa członkowskie.

Aby dokonać tej niezbędnej transformacji operacyjnej i uzyskać widoczne rezultaty, jeśli chodzi o odsetek powrotów w państwach członkowskich, konieczna jest zasadnicza zmiana podejścia Agencji. Zmianie tej musi towarzyszyć równie wyraźne nadanie kierunku przez państwa członkowskie za pośrednictwem zarządu Agencji i za pośrednictwem działań organów państw członkowskich odpowiedzialnych za kwestie powrotów imigrantów.

Wspomnianą transformację operacyjną można osiągnąć tylko dzięki wspólnej mobilizacji zarówno Agencji, jak i właściwych organów państw członkowskich. Na przykład przez cały 2017 r. Agencja nie udzieliła jeszcze wsparcia operacjom dobrowolnych wyjazdów z jakiegokolwiek państwa członkowskiego, a korzystanie ze wsparcia operacyjnego Agencji w zakresie powrotów jest nadal zasadniczo ograniczone do zaledwie kilku państw członkowskich 4 .

To samo dotyczy trzech związanych z powrotami zasobów: obserwatorów przymusowego powrotu, eskorty przymusowego powrotu oraz specjalistów ds. powrotów, dostępnych obecnie w ramach wsparcia operacyjnego 5 . Eksperci z zasobów zostali zaangażowani w praktyczne działania (44 obserwatorów z zasobu obserwatorów przymusowego powrotu w przypadku 47 operacji powrotowych, oraz 10 członków eskorty przymusowego powrotu rozmieszczonych w ramach jednej operacji powrotowej). Jednak w ujęciu ogólnym to skuteczne narzędzie pozostaje niewykorzystane przez państwa członkowskie, w szczególności, jeżeli chodzi o obserwatorów przymusowego powrotu i specjalistów ds. przymusowego powrotu. W celu promowania i ułatwiania korzystania z zasobów Agencja musi jeszcze przedstawić państwom członkowskim ostateczny zestaw praktycznych warunków i zasad dotyczących oddelegowania personelu do zasobów, ich zadań operacyjnych i obowiązków prawnych 6 . 

Nadal w toku są procedury dotyczące czarterowania samolotów bezpośrednio przez Agencję 7 , na realizację oczekują prace nad innym oczekiwanym narzędziem wspierania operacji powrotowych z państw członkowskich – wykorzystaniem lotów komercyjnych. Agencja musi zakończyć fazę uruchomienia ukierunkowanego projektu pilotażowego (zgodnie z oczekiwaniami – we wrześniu 8 ) i dalej go rozwijać w celu uwzględnienia wszystkich istotnych miejsc powrotów.

Agencja musi w trybie pilnym poczynić postępy w swoich działaniach na rzecz wyeliminowania tych niedociągnięć i luk. Z kolei państwa członkowskie muszą wykazać wspólne zaangażowanie na rzecz znaczącej poprawy wyników w zakresie powrotów. W tym celu muszą one korzystać z pomocy Agencji jako ram umożliwiających osiągnięcie lepszych wyników. Oznaczałoby to nie tylko przydział środków w oparciu o ustalone kontyngenty i deklaracje, ale faktyczne operacyjne dostosowanie właściwych organów państw odpowiedzialnych za powroty, ich celów i praktyk oraz celów i praktyk Agencji.

Komisja zwraca się do Agencji o omówienie tej kwestii na kolejnym posiedzeniu zarządu.

Równocześnie Komisja będzie – przy wsparciu ze strony państw członkowskich i zarówno za pośrednictwem istniejących, jak i nowych programów powrotowych finansowanych przez UE – w dalszym ciągu oferować ukierunkowaną pomoc operacyjną mającą na celu bezpośrednie wsparcie Agencji w kompleksowym opracowaniu wszystkich elementów jej mandatu, wypełnieniu istniejących luk operacyjnych i zbudowaniu wystarczająco solidnych i elastycznych struktur wewnętrznych, które będą mogły zapewnić państwom członkowskim kompleksowe wsparcie operacyjne. Proces ten przyczyni się również do pełnego i terminowego wykorzystania wszystkich finansowanych przez UE programów powrotowych, w tym nowych działań i projektów, jak również wiedzy fachowej, którą zgromadzono w ramach tych projektów, z myślą o budowaniu kompetencji Agencji.

Dalsze działania

Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej powinna:

·zakończyć, w trybie pilnym, praktyczną realizację wszystkich punktów, które potrzebują rozwiązania lub mogą go nadal potrzebować 9 , z uwzględnieniem w szczególności:

obezzwłocznie sfinalizować i wprowadzić w życie praktyczne warunki, zasady, zadania operacyjne i obowiązki prawne w zakresie rozmieszczenia członków zasobów związanych z powrotami;

ouruchomić w pełni operacyjny projekt pilotażowy w zakresie korzystania z lotów komercyjnych do celów operacji powrotowych;

oopracować strategię i aktywnie proponować organizację operacji powrotowych w oparciu o miesięczne informacje, które mają być przekazywane przez państwa członkowskie, przy pełnym wykorzystaniu budżetu dostępnego na powroty w 2017 r.;

onasilić pomoc poprzedzającą powrót, w tym przez organizowanie identyfikacji;

ozakończyć zestawianie zdolności państw członkowskich i ich potrzeb w zakresie powrotów;

ozintensyfikować szkolenia przedstawicieli organów państw trzecich biorących udział w zbiorowych operacjach powrotowych;

·wspólnie z państwami członkowskimi pilnie omówić sytuację i wyniki związane z realizowaniem nowego mandatu odnoszącego się do powrotów i zagwarantować, aby odsetek powrotów stale się podnosił, zgodnie z uaktualnionym planem działania w zakresie powrotów;

·w trybie pilnym utworzyć niezbędne struktury wewnętrzne, które umożliwią Agencji oferowanie państwom członkowskim pełnego zakresu wsparcia operacyjnego oraz objęcie roli koordynatora powrotów z ramienia UE, odpowiedzialnego za działania operacyjne.

Państwa członkowskie powinny:

·w ramach zbliżającego się posiedzenia zarządu we wrześniu 2017 r. przyczynić się do wypełnienia przez Agencję w perspektywie krótkoterminowej wszystkich pozostałych zadań w ramach nowego mandatu, a także zrealizowania zadań będących w toku od momentu przyjęcia uaktualnionego planu działania w zakresie powrotów;

·mając na uwadze fakt, że żadne państwo członkowskie nie podjęło jeszcze działań w tym zakresie, bezzwłocznie rozpocząć przekazywanie co miesiąc informacji dotyczących orientacyjnego planowania krajowych operacji powrotowych, w tym liczby osób powracających oraz informacji o tym, które państwa trzecie są miejscem docelowym powrotów;

·dostosować krajowe strategie i plany operacyjne dotyczące powrotów do planów Agencji, aby osiągnąć postępy na drodze do integracji operacyjnej działań w zakresie powrotów na poziomie UE.

3.4.    Umowa w sprawie siedziby

Zgodnie z życzeniem Komisji, wyrażanym przez nią w poprzednich sprawozdaniach, Polska zakończyła proces ratyfikacji umowy w sprawie siedziby i powiadomiła o tym Agencję. Umowa ta wejdzie w życie dnia 1 listopada 2017 r. Komisja z niecierpliwością oczekuje wdrożenia umowy, która zapewnia możliwie najlepsze warunki prawidłowego funkcjonowania Agencji zgodnie z art. 57 rozporządzenia.

Kolejny etap

·Agencja i Polska powinny zapewnić sprawne wykonanie umowy w sprawie siedziby.

3.5. Rozmieszczenie oficerów łącznikowych w państwach członkowskich

Agencja powinna regularnie monitorować zarządzanie granicami zewnętrznymi przez państwa członkowskie nie tylko za pomocą analizy ryzyka, wymiany informacji oraz europejskiego systemu nadzorowania granic (EUROSUR), ale również dzięki obecności oficerów łącznikowych w państwach członkowskich.

Na posiedzeniu zarządu w dniach 13–14 czerwca 2017 r. zarząd zatwierdził zasady określające rolę i zadania wspomnianych oficerów łącznikowych, ich dostęp do informacji oraz, w stosownych przypadkach, oddelegowanie danego oficera łącznikowego do grupy kilku państw członkowskich. Agencja rozpoczęła procedurę oddelegowania 1 oficera łącznikowego do jednego państwa członkowskiego (Bułgaria) oraz procedurę potwierdzenia głównych miejsc oddelegowania 5 oficerów łącznikowych do pięciu grup państw członkowskich: 1) Włochy i Malta, 2) Grecja i Cypr, 3), Słowenia i Chorwacja, 4) Rumunia i Węgry, 5) Hiszpania i Portugalia.

Agencja powinna przyspieszyć prace nad projektem protokołu ustaleń w celu podpisania, do października 2017 r., takiego protokołu ustaleń z każdym państwem członkowskim i określenia warunków rozmieszczenia. Agencja nie rozpoczęła jeszcze procedury zatrudnienia oficerów łącznikowych. Biorąc pod uwagę, że przed oddelegowaniem wybrani kandydaci muszą zostać odpowiednio przeszkoleni i muszą zapoznać się z Agencją, odpowiednie ogłoszenia o naborze powinny zostać opublikowane bez dalszej zwłoki w celu zapewnienia, że oficerowie łącznikowi zostaną skutecznie rozmieszczeni do końca 2017 r.

Chociaż obecnie w pierwszej kolejności oddelegowanie ma miejsce do tych państw członkowskich, które uznaje się w tej chwili za bardziej zagrożone przez przepływy migracyjne, Agencja powinna równocześnie zintensyfikować i przyspieszyć prace na rzecz oddelegowania oficerów łącznikowych do pozostałych państw członkowskich, tak by mogli oni skutecznie wspierać Agencję w ramach przeprowadzania kolejnej rundy oceny narażenia.

Dalsze działania

Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej powinna:

·opracować projekt protokołu ustaleń i udostępnić go zainteresowanym państwom członkowskim do końca września 2017 r.;

·natychmiast rozpocząć proces naboru oficerów łącznikowych, którzy zostaną przeszkoleni i ostatecznie oddelegowani najpóźniej do końca 2017 r.;

·zintensyfikować i przyspieszyć prace zmierzające do oddelegowania oficerów łącznikowych do pozostałych państw członkowskich do lutego 2018 r.

Państwa członkowskie powinny:

·porozumieć się z Agencją do października 2017 r. w sprawie protokołu ustaleń określającego warunki oddelegowania oficerów łącznikowych.

3.6. Opracowanie strategicznych ram europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami zewnętrznymi

W trzecim sprawozdaniu z postępów Komisja zaproponowała opracowanie strategicznych ram dotyczących europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami zewnętrznymi, z uwzględnieniem trzech zintegrowanych poziomów: 1) strategii politycznej instytucji unijnych, 2) strategii technicznej i operacyjnej Agencji i 3) krajowych strategii państw członkowskich. W tym kontekście ścisła współpraca Komisji z państwami członkowskimi i Parlamentem Europejskim jest warunkiem sine qua non pomyślnego rozwoju politycznej strategii zintegrowanego zarządzania granicami i jej sprawnego zatwierdzenia. Strategia polityczna nada kierunek strategii technicznej i operacyjnej Agencji oraz strategiom krajowym.

Harmonogram tego procesu jest bardzo napięty i ambitny z uwagi na niezwykle złożone konsultacje z różnymi zainteresowanymi podmiotami wewnętrznymi i zewnętrznymi. Pierwsze posiedzenie na szczeblu ekspertów z udziałem ekspertów z państw członkowskich, na którym wyjaśniono proces rozwoju i omówiono główne elementy przyszłej strategii politycznej, odbyło się w dniu 20 czerwca 2017 r. W dniu 29 czerwca 2017 r. Komisja przedstawiła komisji LIBE Parlamentu Europejskiego proces rozwoju strategii zintegrowanego zarządzania granicami; na początek września przewidziano kilka spotkań roboczych.

Zważywszy na polityczne znaczenie tej strategii i jej zatwierdzenia, zaplanowano ponadto, że w dniu 17 października 2017 r. odbędzie się trójstronne posiedzenie na wysokim szczeblu.

Dalsze działania

Komisja:

·zorganizuje w październiku 2017 r. trójstronne posiedzenie na wysokim szczeblu z przedstawicielami państw członkowskich i posłami do Parlamentu Europejskiego, aby kontynuować rozmowy dotyczące opracowania ram politycznych dla europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami;

·dołączy do niego tematyczną ocenę Schengen w odniesieniu do krajowych strategii zintegrowanego zarządzania granicami na rok 2018.

Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej powinna:

·rozpocząć w 2. półroczu 2017 r., w ścisłej współpracy z Komisją, proces opracowywania operacyjnej i technicznej strategii zintegrowanego zarządzania granicami;

·kiedy tylko instytucje UE osiągną do lutego 2018 r. porozumienie w sprawie politycznej strategii zintegrowanego zarządzania granicami, zarząd powinien przyjąć strategię operacyjną i techniczną dla europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami;

·opracować w ścisłej współpracy z Komisją specjalne szkolenie z zakresu oceny Schengen dla wybranych ekspertów ds. zintegrowanego zarządzania granicami.

Państwa członkowskie powinny:

·zainicjować krajowe procedury mające na celu ustanowienie w okresie od czerwca do grudnia 2017 r. własnych krajowych strategii zintegrowanego zarządzania granicami;

·w ciągu sześciu miesięcy po ich przyjęciu dostosować swoje krajowe strategie zintegrowanego zarządzania granicami do strategii politycznej i strategii technicznej i operacyjnej;

·przygotować się do oceny Schengen (która rozpocznie się późną jesienią 2018 r.) w odniesieniu do swoich krajowych strategii zintegrowanego zarządzania granicami.

4.WNIOSKI

Kontynuowano wprowadzanie nowych narzędzi w ramach rozporządzenia w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, a także udzielanie państwom członkowskim wsparcia operacyjnego za pośrednictwem Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej na różnych odcinkach granic zewnętrznych, na których występuje problem nielegalnej imigracji.

Państwa członkowskie muszą jednak wypełnić swoje zobowiązania w zakresie zapewnienia pełnej zdolności operacyjnej rezerw szybkiego reagowania, w szczególności uzupełnienia niedoborów w rezerwie sprzętu do szybkiego reagowania. Potrzebne są także dalsze wysiłki zmierzające do wyeliminowania niedoborów związanych z rozmieszczeniem zasobów na potrzeby trwających wspólnych operacji w celu wspierania państw członkowskich pierwszej linii w skutecznym zarządzaniu granicami zewnętrznymi. Uzupełnienie tych niedoborów musi być traktowane jako priorytet.

Państwa członkowskie i Agencja muszą osiągnąć konkretne rezultaty w odniesieniu do operacji powrotowych przy pełnym wykorzystaniu narzędzi wsparcia oferowanych obecnie dzięki szerszemu mandatowi Agencji.

Komisja, przy wsparciu ze strony państw członkowskich, będzie w dalszym ciągu oferować ukierunkowaną pomoc operacyjną mającą na celu bezpośrednie wspieranie Agencji w kompleksowym opracowaniu wszystkich elementów jej nowego mandatu, wypełnianiu istniejących luk operacyjnych i budowaniu wystarczająco solidnych i elastycznych struktur wewnętrznych, które zapewnią państwom członkowskim pełen zakres wsparcia operacyjnego.

W tym kontekście Komisja wzywa Parlament Europejski, Radę Europejską i Radę do dokonania przeglądu osiągniętych postępów oraz wzywa Radę do zachęcania Agencji i odpowiednich władz państw Schengen do wdrażania zaproponowanych kroków.

Komisja będzie nadal składała sprawozdania z postępów we wdrażaniu rozporządzenia w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz wzmacniała granice zewnętrzne, a zwłaszcza dzięki wprowadzeniu w życie nowego mandatu Agencji w odniesieniu do powrotów oraz opracowaniu i wdrożeniu europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami.

(1)

     Do celów niniejszego sprawozdania termin „państwa Schengen” odnosi się do państw członkowskich i państw trzecich, w których obowiązują przepisy rozporządzenia lub które w inny sposób dokonują jego transpozycji do prawa krajowego.

(2)

     Oceny wyjściowe stanowią szczegółową analizę istniejących zdolności państw członkowskich w połączeniu z obecnymi wskaźnikami zagrożenia w odniesieniu do zestawu obiektywnych kryteriów.

(3)

     W okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 lipca 2017 r. do najważniejszych państw trzecich docelowych poza państwami Bałkanów Zachodnich należały: Tunezja (przy wsparciu 30 krajowych operacji powrotowych), Nigeria (12 operacji), Afganistan (11), Gruzja (8) i Pakistan (6).

(4)

     Do dnia 31 lipca 2017 r. państwa członkowskie, które uczestniczyły w większości wspólnych operacji powrotowych, to: Niemcy (62), Austria (26), Belgia i Szwecja (po 14), Węgry (13). Z drugiej strony wiele państw członkowskich potrzebujących wsparcia wykorzystywało wspólne operacje powrotowe jedynie w bardzo ograniczonym zakresie lub wcale (np. Francja – tylko w jednym przypadku lub Bułgaria, która w ogóle nie skorzystała z tej możliwości w 2016 i 2017 r.).

(5)

     Do dnia 31 lipca 2017 r. liczba specjalistów zaproponowanych przez państwa członkowskie na potrzeby zasobu specjalistów ds. przymusowego powrotu nadal nie odpowiadała wymaganej liczbie (426 zaproponowanych specjalistów na 600 miejsc); państwa członkowskie i państwa stowarzyszone, które nie wniosły wkładu do zasobu eskorty przymusowego powrotu to: Hiszpania, Grecja, Islandia, Malta, Szwajcaria, Szwecja; państwa członkowskie i państwa stowarzyszone, które nie wniosły wkładu do zasobu obserwatorów przymusowego powrotu to: Dania, Estonia, Francja, Cypr, Litwa, Norwegia, Polska, Szwajcaria, Słowacja, Szwecja; państwa członkowskie i państwa stowarzyszone, które nie wniosły wkładu do zasobu specjalistów ds. powrotów to: Bułgaria, Republika Czeska, Grecja, Norwegia, Słowacja, Finlandia, Szwajcaria.

(6)

     Zob. czwarte sprawozdanie w sprawie zapewnienia operacyjności, COM(2017) 325 final, w którym wzywa się Agencję do niezwłocznego zakończenia opracowywania praktycznych warunków, zasad, zadań operacyjnych i obowiązków prawnych do celów rozmieszczenia członków zasobów. 

(7)

     Na obecnym etapie organy w państwach członkowskich wynajmują samoloty i sprzęt na potrzeby operacji powrotowych we własnym zakresie. Koszty wynajmu są następnie (częściowo) pokrywane przez Agencję. Agencja nie zajmuje się czarterowaniem samolotów bezpośrednio.

(8)

     Zob. Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie skuteczniejszej polityki powrotowej w Unii Europejskiej – uaktualniony plan działania, COM(2017) 200 final, w którym Agencja została wezwana do wprowadzenia w życie do czerwca 2017 r. mechanizmu dotyczącego lotów komercyjnych, jak podkreślono w czwartym sprawozdaniu w sprawie zapewnienia operacyjności.

(9)

     Zob. w szczególności COM(2017) 201 final; COM(2017) 219 final; COM(2017) 325 final; COM(2017) 200 final.

KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 6.9.2017

COM(2017) 467 final

ZAŁĄCZNIK

do

SPRAWOZDANIA KOMISJI

PIĄTE SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY EUROPEJSKIEJ I RADY

w sprawie zapewnienia pełnej operacyjności Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej

Zestawienie niedoborów w zakresie zasobów ludzkich i sprzętu niezbędnych do trwających wspólnych operacji Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej

Niedobory w Grecji – wspólna operacja „Posejdon”

Ø17 sierpnia – 28 września 2017 r.: nie ma niedoborów w zakresie zasobów ludzkich;

Øwrzesień 2017 r.: 5 przybrzeżnych łodzi patrolowych (38 % potrzeb operacyjnych), 2 dalekomorskie łodzie patrolowe (67 % potrzeb operacyjnych), 1 śmigłowiec (50 % potrzeb operacyjnych), 2 wozy patrolowe (13 % potrzeb operacyjnych), 2 pojazdy transportowe (33 % potrzeb operacyjnych);

Ø28 września – 16 listopada: nie ma niedoborów (potrzeby operacyjne: 151 funkcjonariuszy);

Øna potrzeby wsparcia readmisji we wrześniu brakuje 11 funkcjonariuszy, a w październiku – 13.

Niedobory w Grecji – wspólna operacja „Flexible Operational Activities 2017” (elastyczne działania operacyjne na granicach lądowych w 2017 r.)

Ø16 sierpnia – 13 września 2017 r.: 42 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 79 funkcjonariuszy), 18 wozów patrolowych (58 % potrzeb operacyjnych), 2 pojazdy transportowe (100 % potrzeb operacyjnych);

Ø13 września – 11 października 2017 r.: 39 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 79 funkcjonariuszy), 17 wozów patrolowych (55 % potrzeb operacyjnych), 2 pojazdy transportowe (100 % potrzeb operacyjnych);

Ø11 października– 8 listopada 2017 r.: 39 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 79 funkcjonariuszy), 17 wozów patrolowych (55 % potrzeb operacyjnych), 2 pojazdy transportowe (100 % potrzeb operacyjnych).

Niedobory w Grecji – wspólna operacja „Focal Points 2017 Land” (punkty kontaktowe w 2017 r. na granicach lądowych)

Ø16 sierpnia – 13 września 2017 r.: 6 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 16 funkcjonariuszy), 1 wykrywacz bicia serca (100 % potrzeb operacyjnych);

Ø13 września – 11 października 2017 r.: 7 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 14 funkcjonariuszy – 50 % potrzeb operacyjnych), 1 wykrywacz bicia serca (100 % potrzeb operacyjnych).

Niedobory we Włoszech – Wspólna operacja „Tryton”

Øwrzesień 2017 r.: 4 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 135 funkcjonariuszy), 4 przybrzeżne łodzie patrolowe (67 % potrzeb operacyjnych), 1 dalekomorska łódź patrolowa (50 % potrzeb operacyjnych);

Øpaździernik 2017 r.: 1 funkcjonariusz (potrzeby operacyjne: 135 funkcjonariuszy ), 4 przybrzeżne łodzie patrolowe (67 % potrzeb operacyjnych).

Niedobory w Bułgarii – wspólna operacja „Flexible Operational Activities 2017” (elastyczne działania operacyjne na granicach lądowych w 2017 r.)

Ø16 sierpnia – 13 września 2017 r.: 84 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 175 funkcjonariuszy – z powodu braku ofert 24 funkcjonariuszy przyjmującego państwa członkowskiego ma być współfinansowanych przez Agencję), 34 wozy patrolowe (57 % potrzeb operacyjnych – z powodu braku ofert 12 wozów patrolowych przyjmującego państwa członkowskiego ma być współfinansowanych przez Agencję), 2 pojazdy termowizyjne (25 % potrzeb operacyjnych);

Ø13 września – 11 października 2017 r.: 64 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 175 funkcjonariuszy – z powodu braku ofert 24 funkcjonariuszy przyjmującego państwa członkowskiego ma być współfinansowanych przez Agencję), 27 wozów patrolowych (45 % potrzeb operacyjnych – z powodu braku ofert 12 wozów patrolowych przyjmującego państwa członkowskiego ma być współfinansowanych przez Agencję);

Ø 11 października– 8 listopada 2017 r.: 58 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 175 funkcjonariuszy – z powodu braku ofert 24 funkcjonariuszy przyjmującego państwa członkowskiego ma być współfinansowanych przez Agencję), 25 wozów patrolowych (42 % potrzeb operacyjnych – z powodu braku ofert 12 wozów patrolowych przyjmującego państwa członkowskiego ma być współfinansowanych przez Agencję).

Niedobory w Bułgarii – wspólna operacja „Focal Points 2017 Land” (punkty kontaktowe w 2017 r. na granicach lądowych)

Ø16 sierpnia – 13 września 2017 r.: 4 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 12 funkcjonariuszy);

Ø13 września – 11 października 2017 r.: 7 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 14 funkcjonariuszy – 50 % potrzeb operacyjnych), 1 wykrywacz bicia serca (100 % potrzeb operacyjnych).

Niedobory w Hiszpanii – wspólna operacja „Indalo”

Øwrzesień 2017 r.: 3 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 12 funkcjonariuszy ) i 1 dalekomorska łódź patrolowa (100 % potrzeb operacyjnych);

Øpaździernik 2017 r.: 3 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 12 funkcjonariuszy);

Niedobory w Hiszpanii – wspólna operacja „Hera”

Øwrzesień 2017 r.: 2 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 2 funkcjonariuszy), 1 dalekomorska łódź patrolowa (100 % potrzeb operacyjnych), 1 przybrzeżna łódź patrolowa (100 % potrzeb operacyjnych);

Øpaździernik 2017 r.: 2 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 2 funkcjonariuszy), 1 dalekomorska łódź patrolowa (100 % potrzeb operacyjnych), 1 przybrzeżna łódź patrolowa (100 % potrzeb operacyjnych), 1 stałopłat (100 % potrzeb operacyjnych).

Niedobory w Hiszpanii – wspólna operacja „Minerva” 1

Ø14 lipca – 15 września 2017 r.: 26 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 74 funkcjonariuszy), 12 patroli z psami (44 % potrzeb operacyjnych).

Niedobory w regionie Bałkanów Zachodnich – wspólna operacja „Flexible Operational Activities 2017 on border surveillane” 2 (elastyczne działania operacyjne w zakresie ochrony granicy w 2017 r.)

Ø16 sierpnia – 13 września 2017 r.: 4 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 4 funkcjonariuszy) i 1 pojazd termowizyjny (100 % potrzeb operacyjnych);

Ø13 września 2017 r. – 11 października 2017 r.: 4 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 4 funkcjonariuszy ) i 1 pojazd termowizyjny (100 % potrzeb operacyjnych);

Ø11 października– 8 listopada 2017 r.: 4 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 4 funkcjonariuszy) i 1 pojazd termowizyjny (100 % potrzeb operacyjnych).

Niedobory w regionie Bałkanów Zachodnich – wspólna operacja „Focal Points 2017 Land” (punkty kontaktowe w 2017 r. na granicach lądowych)

Ø16 sierpnia – 13 września 2017 r.: 4 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 24 funkcjonariuszy), 1 wykrywacz bicia serca (100 % potrzeb operacyjnych) na granicy chorwacko-serbskiej.

Ø13 września 2017 r. – 11 października 2017 r.: 4 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 24 funkcjonariuszy), 1 wykrywacz bicia serca (100 % potrzeb operacyjnych) na granicy chorwacko-serbskiej.

Niedobory w regionie Bałkanów Zachodnich – wspólna operacja „Coordination Points 2017” (punkty koordynacyjne w 2017 r.)

Øwrzesień: 3 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 16 funkcjonariuszy);

Øpaździernik: 5 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 21 funkcjonariuszy);

(1)

     Wspólna operacja Minerva kończy się w dniu 15 września 2017 r.

(2)

     Wszystkie te niedobory dotyczą rozmieszczenia na zewnętrznych granicach lądowych Chorwacji.