This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52017DC0005
REPORT FROM THE COMMISSION TO THE EUROPEAN PARLIAMENT AND THE COUNCIL on the implementation of Regulation (EU) No 1214/2011 of the European Parliament and of the Council of 16 November 2011 on the professional cross-border transport of euro cash by road between euro-area Member States pursuant to article 26 of this Regulation
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY dotyczące wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1214/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zawodowego, transgranicznego transportu drogowego gotówki euro między państwami członkowskimi należącymi do strefy euro zgodnie z art. 26 rozporządzenia
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY dotyczące wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1214/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zawodowego, transgranicznego transportu drogowego gotówki euro między państwami członkowskimi należącymi do strefy euro zgodnie z art. 26 rozporządzenia
COM/2017/05 final
KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 11.1.2017
COM(2017) 5 final
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
dotyczące wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1214/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zawodowego, transgranicznego transportu drogowego gotówki euro między państwami członkowskimi należącymi do strefy euro
zgodnie z art. 26 rozporządzenia
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
dotyczące wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1214/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zawodowego, transgranicznego transportu drogowego gotówki euro między państwami członkowskimi należącymi do strefy euro
1.Wprowadzenie
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1214/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zawodowego, transgranicznego transportu drogowego gotówki euro między państwami członkowskimi należącymi do strefy euro 1 weszło w życie w dniu 30 listopada 2012 r. Zgodnie z art. 26 rozporządzenia (UE) nr 1214/2011 Komisja jest zobowiązana do przedstawienia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdania z wykonania tego rozporządzenia do dnia 1 grudnia 2016 r., a następnie co pięć lat. Sprawozdanie to musi obejmować w szczególności analizę możliwości ustanowienia wspólnych wymogów w zakresie przeszkolenia dotyczącego noszenia broni przez pracowników ochrony zatrudnianych przez przedsiębiorstwa zajmujące się transportem gotówki oraz możliwości wprowadzenia zmian w art. 24 tego rozporządzenia w świetle przepisów dyrektywy 96/71/WE 2 ; ponadto należy w nim odpowiednio uwzględnić postęp technologiczny w dziedzinie IBNS 3 , przedstawić analizę ewentualnej wartości dodanej wynikającej z udzielania unijnych grupowych zezwoleń na transport gotówki oraz ocenić, czy rozporządzenie (UE) nr 1214/2011 powinno zostać odpowiednio zmienione 4 .
Na potrzeby tego przeglądu Komisja przeprowadziła – korzystając w tym celu z odpowiednich kwestionariuszy – konsultacje z zainteresowanymi stronami w tym sektorze, w tym z partnerami społecznymi i państwami członkowskimi 5 . Sprawozdanie sporządzono w oparciu o odpowiedzi na pytania zawarte w kwestionariuszach i w oparciu o wyniki konsultacji z państwami członkowskimi, które odbyły się na posiedzeniu komitetu ds. transgranicznego transportu gotówki euro zorganizowanym w dniu 27 września 2016 r. 6 .
2.Informacje ogólne
2.1.Kontekst
2.1.1.Zbiór wspólnych przepisów regulujących kwestie związane z transgranicznym transportem gotówki euro
Wprowadzenie euro zwiększyło zapotrzebowanie na transgraniczny transport drogowy gotówki w państwach członkowskich należących do strefy euro. W ramach strefy euro banki, przedsiębiorstwa handlu detalicznego i inne podmioty zajmujące się zawodowo obsługą gotówki powinny mieć możliwość zawierania umów z przedsiębiorstwami zajmującymi się transportem gotówki oferującymi najlepsze ceny lub usługi oraz korzystania z usług gotówkowych najbliższego oddziału krajowego banku centralnego lub placówki przedsiębiorstwa zajmującego się transportem gotówki, nawet jeżeli znajdują się one w innym państwie członkowskim. Ponadto państwa członkowskie, których walutą jest euro („uczestniczące państwa członkowskie”), zamówiły lub mogą chcieć zamówić produkcję banknotów euro lub bicie monet euro za granicą. Przedsiębiorstwa zajmujące się handlem detalicznym i banki znajdujące się w strefie przygranicznej mogą zażyczyć sobie, aby gotówkę dostarczało im centrum transportu gotówki położone najbliżej nich, które niekoniecznie musi znajdować się w tym samym państwie członkowskim. Istotą jednej waluty jest swoboda obiegu gotówki między uczestniczącymi państwami członkowskimi.
Uznano, że pełna harmonizacja transportu gotówki w uczestniczących państwach członkowskich jest niemożliwa; stwierdzono również, że ustanowienie systemu, zgodnie z którym zezwolenie wydane w jednym państwie członkowskim byłoby ważne we wszystkich państwach członkowskich („wzajemne uznawanie), nie byłoby odpowiednie. Dlatego też w rozporządzeniu (UE) nr 1214/2011 ustanowiono zbiór wspólnych przepisów obowiązujących we wszystkich państwach członkowskich, nie naruszając przepisów krajowych regulujących określone kwestie wskazane wprost w rozporządzeniu. Stosowanie tych wspólnych przepisów nie wiąże się z koniecznością przeprowadzenia pełnej harmonizacji, ponieważ obowiązują one wyłącznie w sektorze transportu transgranicznego.
2.1.2.Stosowanie przepisów rozporządzenia w odniesieniu do transportu drogowego realizowanego w uczestniczących państwach członkowskich oraz w państwach, które przygotowują się do przyjęcia euro
Przepisy rozporządzenia (UE) nr 1214/2011 mają zastosowanie do transportu drogowego gotówki euro, biorąc pod uwagę fakt, że jest to najpowszechniejsza (jeżeli nie jedyna) forma transportu gotówki euro w regionach przygranicznych i jedyna, w przypadku której stwierdzono konieczność przyjęcia zbioru wspólnych przepisów regulujących kwestie związane z transgranicznym transportem gotówki. Przepisy rozporządzenia nie mają zastosowania do transportu drogą powietrzną ani drogą morską 7 . Dlatego też przepisy rozporządzenia (UE) nr 1214/2011 mają de facto zastosowanie wyłącznie do transportu transgranicznego między uczestniczącymi państwami członkowskimi, które mają wspólną granicę lądową z innym uczestniczącym państwem członkowskim 8 . Wymiar transgraniczny transportu transgranicznego może wynikać z jednego lub większej liczby spośród następujących trzech elementów: państwa członkowskiego pochodzenia przedsiębiorstwa zajmującego się transportem gotówki, przyjmującego państwa członkowskiego (innego niż państwo członkowskie pochodzenia), w którym przedsiębiorstwo zajmujące się transportem gotówki świadczy usługi transportowe, lub państwa członkowskiego tranzytu, przez które pojazd przejeżdża w celu dotarcia do przyjmującego państwa członkowskiego lub powrotu do państwa członkowskiego pochodzenia.
Przepisy dotyczące transgranicznego transportu gotówki euro ustanowione w rozporządzeniu (UE) nr 1214/2011 mają zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do uczestniczących państw członkowskich 9 .
W ramach przygotowań do wprowadzenia euro w danym państwie członkowskim może pojawić się konieczność przetransportowania gotówki euro z uczestniczącego państwa członkowskiego do państwa członkowskiego, które przygotowuje się do wprowadzenia euro. Dlatego też zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 55/2013 10 przepisy rozporządzenia (UE) nr 1214/2011 mają również zastosowanie do państw członkowskich przygotowujących się do przyjęcia euro.
2.2.Kluczowe elementy rozporządzenia (UE) nr 1214/2011
2.2.1.Zezwolenie na transgraniczny transport gotówki
Z uwagi na potencjalne, związane z działalnością w zakresie transportu gotówki zagrożenia dla bezpieczeństwa pracowników ochrony zatrudnianych przez przedsiębiorstwa zajmujące się transportem gotówki oraz dla bezpieczeństwa ogółu ludności ustanowiono wymóg uzyskania specjalnego zezwolenia na transgraniczny transport gotówki euro 11 . Organy krajowe muszą udzielić zezwolenia na okres pięciu lat, o ile przedsiębiorstwa zajmujące się transportem gotówki spełniły warunki przewidziane w rozporządzeniu (UE) nr 1214/2011, tj. jeżeli spełniły m.in. określone wymogi dotyczące pracowników ochrony transportu gotówki lub ogólne wymogi dotyczące pojazdów służących do transportu gotówki, a także inne warunki wstępne 12 .
Zezwolenia na transport gotówki są rejestrowane w systemie wymiany informacji na rynku wewnętrznym (IMI), aby zapewnić organom publicznym możliwość uzyskania łatwego dostępu do tych zezwoleń 13 .
Pracownicy przedsiębiorstw zajmujących się transportem gotówki, którzy wykonują transgraniczny transport gotówki zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1214/2011, są uprawnieni do wynagrodzenia w wysokości odpowiadającej minimalnym stawkom płac obowiązującym w przyjmującym państwie członkowskim na warunkach określonych w rozporządzeniu (UE) nr 1214/2011 14 .
2.2.2.Transgraniczny transport gotówki euro
Zezwolenie na transgraniczny transport gotówki przyznaje – w granicach przewidzianych w rozporządzeniu (UE) nr 1214/2011 – prawo do transgranicznego drogowego transportu banknotów i monet euro w porze dziennej i wyłącznie w przypadku, gdy większość odbieranej lub dostarczanej gotówki znajduje się w przyjmującym państwie członkowskim oraz gdy wartość gotówki euro wynosi co najmniej 80 % całkowitej wartości gotówki przewożonej w pojeździe 15 . Należy pamiętać o tym, że niektóre określone formy transportu zostały wyraźnie wyłączone z zakresu obowiązywania tego rozporządzenia, mimo że spełniają kryteria określone w definicji transgranicznego transportu drogowego gotówki euro – dotyczy to m.in. transportu bezpośredniego do krajowych banków centralnych lub zakładów zajmujących się produkcją gotówki i z takich banków lub zakładów 16 .
2.2.3.Mające zastosowanie formy transportu
W rozporządzeniu (UE) nr 1214/2011 przewidziano pięć form transportu banknotów euro oraz dwie formy transportu monet euro i określono warunki obowiązujące w odniesieniu do każdej z tych form transportu, np. wymóg opancerzenia pojazdu, korzystania z inteligentnego systemu neutralizacji banknotów (IBNS) lub obecności pracowników ochrony transportu gotówki 17 . Uczestniczące państwa członkowskie indywidualnie wybierają formę transportu, z której chcą korzystać na swoim terytorium 18 .
2.2.4.Rola inteligentnych systemów neutralizacji banknotów (IBNS) oraz wycofywanie zneutralizowanych banknotów
Jednym z celów rozporządzenia (UE) nr 1214/2011 jest zwiększenie stopnia wykorzystania IBNS, ponieważ oczekuje się, że korzystanie z IBNS przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa transportu gotówki zarówno w odniesieniu do pracowników ochrony transportu gotówki, jak i w odniesieniu do ludności 19 . Przedsiębiorstwa zajmujące się transportem gotówki prowadzące działalność zgodnie z przepisami rozporządzenia (UE) nr 1214/2011 muszą wycofać zneutralizowane banknoty z obiegu, aby zagwarantować, że banknoty te nie będą już wykorzystywane do operacji płatniczych 20 .
2.2.5.Przepisy państwa przyjmującego obowiązujące w sektorze transportu: przepisy dotyczące krajowych służb policyjnych, przepisy w zakresie bezpieczeństwa publicznego i przepisy regulujące kwestie związane z noszeniem broni palnej
Kwestie związane z transportem gotówki, które nie zostały ujęte we wspólnych przepisach ustanowionych w rozporządzeniu (UE) nr 1214/2011, regulują odpowiednie przepisy krajowe – z zastrzeżeniem ogólnych zasad ustanowionych w Traktacie (takich jak zasada niedyskryminacji) – dlatego też przedsiębiorstwo zajmujące się transgranicznym transportem gotówki musi przestrzegać tych przepisów w państwie przyjmującym. Takie przepisy krajowe regulują kwestie związane z rolą służb policyjnych (takie jak obowiązek uprzedniego powiadomienia, eskorta lub zdalne śledzenie) 21 , kwestie związane z zasadami zabezpieczania miejsc dostaw lub odbiorów gotówki 22 i kwestie związane z zasadami korzystania z broni palnej 23 .
2.3.Obowiązki w zakresie powiadamiania i informowania
W rozporządzeniu (UE) nr 1214/2011 na posiadaczy zezwoleń na transport gotówki, uczestniczące państwa członkowskie i Komisję nałożono szereg obowiązków w zakresie informowania.
Posiadacze zezwolenia muszą informować uczestniczące państwa członkowskie o planowanym terminie rozpoczęcia transportu transgranicznego. Uczestniczące państwa członkowskie muszą informować się nawzajem o przypadkach rozpoczęcia działalności w obszarze transportu transgranicznego przez przedsiębiorstwa zajmujące się transportem gotówki zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1214/2011 24 . Komisja publikuje na portalu Europa 25 wszystkie informacje o inteligentnych systemach neutralizacji banknotów, którym uczestniczące państwa członkowskie udzieliły homologacji 26 , krajowych przepisach dotyczących służb policyjnych i bezpieczeństwa miejsc dostaw lub odbiorów gotówki, krajowych wymogach dotyczących szkolenia pracowników przedsiębiorstw zajmujących się transportem gotówki 27 oraz danych uwierzytelniających krajowego organu udzielającego i administracji przyjmującej, którym należy zgłosić fakt rozpoczęcia transportu transgranicznego 28 . Komisja publikuje również informacje o mających zastosowanie formach transportu wybranych przez uczestniczące państwa członkowskie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 29 .
2.4.Kontrole zgodności, sankcje i nadzwyczajne środki bezpieczeństwa
Aby zapewnić wysoki poziom bezpieczeństwa w kontekście transgranicznego transportu gotówki, uczestniczące państwa członkowskie mogą poddawać przedsiębiorstwa zajmujące się transportem gotówki, prowadzące działalność na ich terytorium kontrolom zgodności zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1214/2011 30 . W przypadku stwierdzonego nieprzestrzegania przepisów rozporządzenia na przedsiębiorstwo można nałożyć sankcje zgodnie z warunkami ustanowionymi w art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1214/2011. Ponadto właściwe organy mogą zdecydować się na wprowadzenie tymczasowych środków bezpieczeństwa w przypadku wystąpienia nagłego zdarzenia mającego znaczący wpływ na bezpieczeństwo transportu gotówki 31 .
3.Wykonanie rozporządzenia (UE) nr 1214/2011
3.1.Wniosek o wydanie zezwolenia i udzielanie zezwoleń na transgraniczny transport gotówki
3.1.1.Wniosek o wydanie zezwolenia i udzielanie zezwoleń na transgraniczny transport gotówki
Wydaje się, że procedura administracyjna stosowana przy udzielaniu zezwoleń funkcjonuje prawidłowo. Przedsiębiorstwa zajmujące się transportem gotówki nie zgłosiły żadnych szczególnych problemów związanych z przekazywaniem dokumentów i dowodów wymaganych do złożenia wniosku. Ponadto organy państw członkowskich nie napotkały żadnych szczególnych problemów przy wydawaniu zezwoleń na transgraniczny transport gotówki. Wszystkie wnioski o wydanie zezwolenia złożone przez przedsiębiorstwa zajmujące się transportem gotówki zostały rozpatrzone pomyślnie 32 ; nie odnotowano również żadnych godnych uwagi incydentów, jeżeli chodzi o rejestrację w IMI.
Przedłużenie ważności zezwolenia na transgraniczny transport gotówki nie jest konieczne. Organy uczestniczących państw członkowskich i zdecydowana większość posiadaczy zezwoleń uznaje pięcioletni okres obowiązywania zezwolenia na transgraniczny transport gotówki za odpowiedni. Komisja podziela ten pogląd.
Zainteresowane strony nie dostrzegają wartości dodanej w udzielaniu grupowych zezwoleń na transport gotówki. Komisja zdaje sobie sprawę z tego, że udzielanie takich zezwoleń mogłoby doprowadzić do braków w obszarze nadzoru i kontroli nad przedsiębiorstwami zajmującymi się transportem gotówki i mogłoby utrudnić kontrolowanie zgodności z obowiązującymi środkami. Dlatego też w opinii Komisji udzielanie grupowych zezwoleń na transport gotówki nie wydaje się dobrym rozwiązaniem – Komisja nie zamierza zatem wprowadzić takiej możliwości w najbliższej przyszłości.
Kilka zainteresowanych stron zaproponowało również ustanowienie w rozporządzeniu (UE) nr 1214/2011 uproszczonej i przyspieszonej procedury udzielania krótkoterminowych zezwoleń na transgraniczny transport gotówki w odpowiedzi na konkretne zagrożenia (takie jak strajki, klęski żywiołowe) oraz w celu zagwarantowania dostępności gotówki euro.
3.1.2.Zezwolenia na transport gotówki w liczbach i wartościach
Jak dotąd zezwolenia na transport gotówki były wydawane w ośmiu uczestniczących państwach członkowskich. W ciągu roku od wejścia w życie rozporządzenia (UE) nr 1214/2011 wydano 11 zezwoleń. Jak do tej pory udzielono 25 zezwoleń na transgraniczny transport gotówki w następujących państwach: Francja (3), Niemcy (7), Włochy (2), Niderlandy (3), Austria (1), Hiszpania (2), Słowacja (2) i Słowenia (5) 33 . Odsetek udzielonych zezwoleń był najwyższy w Niemczech (28 %) i Słowenii (20 %) – w tych dwóch państwach udzielono niemal połowy wszystkich zezwoleń 34 . Szesnaście zezwoleń zostało udzielonych podmiotom prowadzącym działalność w strefie przygranicznej wokół Austrii, która obejmuje pięć granic uczestniczących państw członkowskich w promieniu mniejszym niż 370 km. Co ciekawe, w Belgii i w Luksemburgu nie udzielono żadnych zezwoleń, mimo że obydwa te państwa członkowskie znajdują się na obszarze obejmującym sześć skoncentrowanych geograficznie granic w promieniu mniejszym niż 250 km, cechują się dużą gęstością zaludnienia i wysoką koncentracją działalności gospodarczej oraz są otoczone przez jedno małe i dwa duże uczestniczące państwa członkowskie 35 .
Szereg posiadaczy zezwoleń na transport gotówki zgłosiło, że nie skorzystali oni (jeszcze) ze swoich zezwoleń, ponieważ możliwości rynkowe, z których zamierzali skorzystać dzięki uzyskaniu zezwolenia, nie zmaterializowały się ze względów ekonomicznych 36 lub z uwagi na istniejące przeszkody, choć w rozporządzeniu (UE) nr 1214/2011 ustanowiono pewne wspólne minimalne przepisy w zakresie prowadzenia działalności transgranicznej.
3.1.3.Zgłaszanie przypadków prowadzenia działalności w obszarze transgranicznego transportu gotówki i informowanie o prowadzeniu takiej działalności oraz wymogi w tym zakresie.
Choć posiadacze zezwoleń na transport gotówki zasadniczo wywiązują się ze spoczywających na nich zobowiązań w zakresie przekazywania informacji, kilka uczestniczących państw członkowskich zwróciło uwagę na fakt, że gromadzone przez lokalną policję i organy administracji regionalnej informacje na temat transportu transgranicznego nie są im przekazywane w prawidłowy sposób. W rezultacie takie uczestniczące państwa członkowskie napotykają trudności w uzyskaniu kompletnego obrazu sytuacji, jeżeli chodzi o transgraniczny transport gotówki prowadzony na ich terytorium.
Komisja opublikowała wszystkie istotne informacje na temat transgranicznego transportu gotówki wymagane zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1214/2011 37 .
3.2.Korzystanie z IBNS przy transportowaniu banknotów euro i postęp techniczny w rozwoju technologii IBNS
Posiadacze zezwolenia na transport gotówki poinformowali, że korzystają z IBNS w kontekście transgranicznego transportu gotówki, jeżeli w państwie przyjmującym, państwie tranzytu lub państwie pochodzenia ustanowiono taki wymóg lub jeżeli korzystania z takiego systemu zażądał ubezpieczyciel przedsiębiorstwa. Belgia jest jedynym uczestniczącym państwem członkowskim, w którym ustanowiono obowiązek korzystania z pojazdów wyposażonych w IBNS przy transportowaniu banknotów.
Urządzenia farbujące stanowią najpopularniejsze rozwiązanie technologiczne wykorzystywane w ramach IBNS 38 , przy czym oczekuje się, że również w nadchodzących latach będą one preferowanym rozwiązaniem wykorzystywanym na rynku 39 .
3.3.Ustalenie poziomu wynagrodzenia pracowników przedsiębiorstw zajmujących się transportem gotówki co najmniej na poziomie minimalnej stawki płac obowiązującej w przyjmującym państwie członkowskim
Posiadacze zezwolenia na transport gotówki poinformowali, że nie napotkali żadnych problemów w kontekście stosowania przepisów dotyczących wynagrodzenia, ustanowionych w rozporządzeniu (UE) nr 1214/2011.Zgodnie z art. 24 tego rozporządzenia pracownicy zajmujący się transgranicznym transportem gotówki są objęci tym samym systemem wynagrodzenia co pracownicy (krajowych) przedsiębiorstw zajmujących się transportem gotówki, prowadzących działalność w przyjmującym państwie członkowskim, co pozwala uniknąć nieuczciwej konkurencji i zagwarantować poszanowanie praw pracowników ochrony transportu gotówki. Biorąc pod uwagę fakt, że odpowiednie przepisy dyrektywy 96/71/WE, na które powołano się w art. 24 rozporządzenia (UE) nr 1214/2011, nie zmieniły się od dnia wejścia tego rozporządzenia w życie do dnia przeprowadzenia niniejszego przeglądu, Komisja nie widzi potrzeby wprowadzania zmian w art. 24 tego rozporządzenia 40 .
3.4.Zgodność z przepisami obowiązującymi w państwie członkowskim pochodzenia, państwie członkowskim tranzytu i przyjmującym państwie członkowskim
3.4.1.Przepisy dotyczące roli służb policyjnych i zasad zabezpieczania miejsc dostaw lub odbiorów
Komisja nie została poinformowana o wystąpieniu żadnych godnych uwagi incydentów lub problemów związanych z obowiązkiem przestrzegania obowiązujących w przyjmującym państwie członkowskim przepisów regulujących kwestie związane z rolą służb policyjnych (takich jak przepisy dotyczące uprzedniego powiadomienia, eskorty lub zdalnego śledzenia) lub przepisów regulujących kwestie związane z zabezpieczaniem miejsc dostaw lub odbiorów gotówki. Dlatego też Komisja nie widzi konieczności proponowania zmian w tym obszarze.
3.4.2.Noszenie broni palnej
W trakcie transgranicznego transportu gotówki obowiązują krajowe przepisy regulujące kwestie związane z noszeniem broni palnej obowiązujące w przyjmującym państwie członkowskim. Przepisy te istotnie różnią się między sobą – w niektórych państwach członkowskich dopuszcza się możliwość noszenia broni palnej, podczas gdy w innych ustanowiono nakaz albo zakaz noszenia takiej broni lub przewidziano szereg różnych wariantów w zależności od określonej formy transportu. Wspomniana różnorodność ogranicza pewne możliwości w obszarze transgranicznego transportu gotówki. Przedsiębiorstwa zajmujące się transportem gotówki poinformowały, że praktyczne wdrożenie przepisów dotyczących udostępniania/przechowywania broni w zdalnie otwieranych sejfach na broń, zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1214/2011, aby zapewnić możliwość spełnienia różnych przepisów regulujących kwestie związane z bronią palną w uczestniczących państwach członkowskich 41 , jest trudne i kosztowne.
Komisja uważa, że rozporządzenie (UE) nr 1214/2011 nie jest odpowiednie do tego, aby dokonać w nim harmonizacji przepisów dotyczących noszenia broni obowiązujących w poszczególnych uczestniczących państwach członkowskich. W związku z powyższym – biorąc pod uwagę istniejące różnice w ustawodawstwie krajowym regulującym kwestie związane z noszeniem broni palnej – wypracowanie wspólnych wymogów dotyczących szkolenia w tym zakresie nie wniosłoby żadnej wartości dodanej.
3.5.Formy transportu stosowane w przyjmującym państwie członkowskim
Fakt, że uczestniczące państwa członkowskie mogą wybrać formy transportu banknotów euro, które będą obowiązywały na ich terytorium w kontekście transgranicznego transportu gotówki, doprowadził do powstania bardzo zróżnicowanej sytuacji w sektorze transgranicznego transportu gotówki 42 . W rezultacie dochodzi do przypadków niedopasowania form transportu obowiązujących w państwie członkowskim pochodzenia i w przyjmującym państwie członkowskim, co powoduje, że prowadzenie działalności w obszarze transgranicznego transportu gotówki wymaga od dostawców takich usług znacznych inwestycji lub że świadczenie takich usług staje się nieopłacalne, biorąc pod uwagę okazjonalny charakter tej formy transportu transgranicznego. Na przykład wyposażenie w IBNS jest obowiązkowe w przypadku transportowania gotówki w Belgii, podczas gdy w Niemczech nie przewidziano takiego wymogu. Przedsiębiorstwa zajmujące się transportem gotówki prowadzące działalność w Austrii przewożą banknoty euro w nieopancerzonych pojazdach służących do transportu gotówki o zwyczajnym wyglądzie wyposażonych w IBNS, ale w przypadku transportu banknotów do Niemiec muszą one używać w pełni opancerzonych pojazdów służących do transportu gotówki, w których musi znajdować się trzech pracowników ochrony transportu gotówki.
3.6.Kontrole zgodności, potencjalne kary i środki szczególne stosowane przez państwa członkowskie
Komisja nie otrzymała żadnych informacji na temat problemów związanych z przeprowadzaniem badań zgodności i kontroli wyrywkowych, co oznacza, że niektóre uczestniczące państwa członkowskie nie dysponują informacjami na temat transportu transgranicznego gotówki faktycznie odbywającego się na ich terytorium. Ponadto Komisji nie zgłoszono żadnego przypadku zastosowania nadzwyczajnych środków bezpieczeństwa ani żadnego przypadku nałożenia kar. Komisja uznaje stosowne przepisy rozporządzenia (UE) nr 1214/2011 za odpowiednie.
4.Wnioski
4.1.Elementy przeglądu wyszczególnione w art. 26
Jeżeli chodzi o kwestie wymagające szczegółowego zbadania wskazane w art. 26 rozporządzenia (UE) nr 1214/2011, można stwierdzić, że: 1) ustanowienie wspólnych wymogów dotyczących szkolenia pracowników przedsiębiorstw zajmujących się transportem gotówki w zakresie noszenia broni nie jest obecnie konieczne z uwagi na duży stopień zróżnicowania krajowych przepisów regulujących kwestie związane z noszeniem broni palnej; 2) wprowadzenie zmian w art. 24 dotyczącym wynagrodzenia nie jest konieczne, biorąc pod uwagę planowaną rewizję dyrektywy 97/71/WE; 3) wprowadzenie systemu zapewniającego możliwość udzielania zezwoleń grupowych nie jest konieczne; oraz 4) w obszarze IBNS nie zaobserwowano żadnych istotnych zmian technologicznych, które uzasadniałyby przeprowadzenie rewizji rozporządzenia (UE) nr 1214/2011. Dlatego też Komisja nie musiała jak do tej pory skorzystać ze swojego uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych 43 dotyczących IBNS; nie przekazano jej również żadnych informacji wskazujących na konieczność przyjęcia aktów delegowanych dotyczących innych środków zabezpieczających, takich jak opancerzenie pojazdu i kamizelki kuloodporne.
4.2.Optymalizacja zawodowego, transgranicznego transportu drogowego gotówki euro
Rozporządzenie (UE) nr 1214/2011 weszło życie w dniu 29 listopada 2012 r. Należy zagwarantować, aby uczestniczące państwa członkowskie ustanowiły procedury zapewniające możliwość lepszego monitorowania transgranicznego transportu gotówki faktycznie prowadzonego na ich terytorium. Jednak fakt, że na obszarze obejmującym 14 uczestniczących państw członkowskich wydano zaledwie 25 zezwoleń, świadczy o tym, że przepisy rozporządzenia (UE) nr 1214/2011 najwyraźniej nie są w pełni wykorzystywane, w szczególności zważywszy, że w jednej skoncentrowanej geograficznie strefie przygranicznej cechującej się zarówno dużą gęstością zaludnienia, jak i wysoką koncentracją działalności (Beneluks i sąsiadujące z nim państwa), zakres działalności w obszarze transportu transgranicznego wydaje się bardzo ograniczony. Lepsze wykonanie rozporządzenia prowadzące do zwiększenia liczby udzielanych zezwoleń na transgraniczny transport gotówki i poszerzenia oferty usług świadczonych przez przedsiębiorstwa zajmujące się takim transportem zapewniłoby również możliwość uwzględnienia ewentualnej potrzeby opracowania planu awaryjnego. Lepsze wykonanie przepisów rozporządzenia w sprawie transportu gotówki można by również zapewnić dzięki uproszczeniu definicji transportu transgranicznego i stosowaniu „zasady państwa członkowskiego pochodzenia” w kwestiach związanych z formami transportu.
4.2.1.Udoskonalenie definicji transgranicznego transportu drogowego
Przyczyną niewielkiej liczby posiadaczy zezwoleń może być aktualnie obowiązująca definicja transportu transgranicznego (art. 1 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1214/2011 44 ), ponieważ z jej zakresu wyłączono niektóre przypadki transgranicznego transportu gotówki.
W definicji przewidziano wymóg stosowania zasady większościowej, zgodnie z którą aby transport można było uznać za transgraniczny transport gotówki w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 1214/2011, większość dostaw/odbiorów gotówki euro należy realizować za pomocą pojazdu służącego do transportu gotówki na terytorium przyjmującego państwa członkowskiego tego samego dnia. Ogranicza to możliwość prowadzenia działalności przez mniejsze przedsiębiorstwa zajmujące się transportem gotówki, które realizują transporty gotówki głównie w swoich państwach członkowskich pochodzenia, ponieważ uniemożliwia to im wejście na rynek transgranicznego transportu gotówki z uwagi na fakt, że „okazjonalny” (mniejszościowy) charakter ich działalności związanej z transportem gotówki do przyjmujących państw członkowskich nie uprawnia ich do uzyskania zezwolenia na transgraniczny transport gotówki. Uniemożliwia im to wysondowanie rynku zagranicznego i pozyskanie nowych klientów.
To samo dotyczy ograniczeń przewidzianych w art. 1 lit. b), zgodnie z którymi aby dany transport mógł zostać objęty zezwoleniem, gotówka w walucie innej niż euro, przewożona w pojeździe służącym do transportu gotówki, nie może stanowić więcej niż 20 % całkowitej wartości gotówki przewożonej w tym samym pojeździe służącym do transportu gotówki.
4.2.2.Stosowane formy transportu
Innym rozwiązaniem, które mogłoby zapewnić możliwość lepszego wykorzystania potencjału transgranicznego transportu gotówki, mogłoby być stosowanie zasady państwa członkowskiego pochodzenia w kwestiach związanych z formami transportu. Część zainteresowanych stron zasugerowała odejście od zasady przyjmującego państwa członkowskiego z uwagi na fakt, że stosowanie tej zasady stwarza przeszkody utrudniające wejście na rynek, których nie da się uzasadnić względami bezpieczeństwa 45 . W przypadku odejścia od tej zasady przedsiębiorstwo zajmujące się transportem gotówki, które otrzymało zezwolenie w swoim uczestniczącym państwie członkowskim pochodzenia, mogłoby korzystać ze swojego pojazdu służącego do transportu gotówki w celu transgranicznego transportowania gotówki do państwa przyjmującego, korzystając z jednej z form transportu przewidzianych w rozporządzeniu (UE) nr 1214/2011. Przyjęcie takiego podejścia pozwoliłoby przedsiębiorstwom zajmującym się transportem gotówki uniknąć zbędnych inwestycji finansowych (takich jak inwestycje związane z koniecznością udoskonalenia IBNS lub z koniecznością dywersyfikacji floty pojazdów służących do transportu gotówki), jakie obecnie musiałyby one zrealizować, aby spełnić wymogi dotyczące form transportu obowiązujące w przyjmującym państwie członkowskim, które są niezgodne z wymogami dotyczącymi form transportu obowiązującymi w państwie członkowskim pochodzenia.
5.Zalecenia na przyszłość
W rezultacie przeglądu wykonania rozporządzenia (UE) nr 1214/2011 przyjęto następujące zalecenia:
Uczestniczące państwa członkowskie powinny ustanowić odpowiednie procedury, aby zapewnić możliwość lepszego monitorowania działalności w obszarze transgranicznego transportu gotówki prowadzonej na ich terytorium. Przyczyniłoby się to do poprawy jakości danych niezbędnych do prowadzenia dalszych dyskusji na temat wykonania rozporządzenia (UE) nr 1214/2011 oraz na temat propozycji dotyczących ewentualnych zmian legislacyjnych.
Należy przeprowadzić kampanię informacyjną skierowaną do podmiotów o dużym zapotrzebowaniu na gotówkę (banki, supermarkety, sprzedawcy detaliczni) oraz do przedsiębiorstw zajmujących się transportem gotówki służącą zwiększeniu stopnia wykorzystania dostosowanych do siebie form transportu, ponieważ zwiększyłoby to skuteczność rozporządzenia (UE) nr 1214/2011 oraz mogłoby potencjalnie przyczynić się do zwiększenia liczby zezwoleń na transport gotówki.
Uczestniczące państwa członkowskie powinny dążyć do rozszerzenia zakresu mających zastosowanie form transportu przewidzianych w rozporządzeniu (UE) nr 1214/2011, z których korzystają na swoim terytorium, aby zwiększyć potencjał transgranicznego transportu gotówki realizowanego zgodnie z rozporządzeniem w jego obecnej postaci oraz aby przynieść korzyści osobom korzystającym z gotówki euro.
Najpóźniej do dnia kolejnego przeglądu 46 Komisja przeprowadzi ocenę skutków, w której zbada możliwość wprowadzenia następujących ewentualnych poprawek legislacyjnych w rozporządzeniu (UE) nr 1214/2011:
1.odpowiednia definicja transportu transgranicznego koncentrująca się na aspekcie transgranicznym i wspólnych przepisach obowiązujących w przyjmującym państwie członkowskim i w państwie członkowskim tranzytu:
a) zasada, zgodnie z którą transgraniczny transport drogowy gotówki euro może zostać objęty zezwoleniem na transport gotówki, jeżeli większość dostaw lub odbiorów gotówki odbywa się w przyjmującym państwie członkowskim, powinna zostać poddana przeglądowi;
b) warunek, zgodnie z którym gotówka w walucie innej niż euro przewożona w pojeździe służącym do transportu gotówki nie może stanowić więcej niż 20 % całkowitej wartości gotówki przewożonej w tym samym pojeździe służącym do transportu gotówki, powinien zostać ponownie przeanalizowany;
2.nie naruszając krajowych przepisów regulujących kwestie związane z bronią palną obowiązujących w uczestniczących państwach członkowskich, w odniesieniu do form transportu przewidzianych w rozporządzeniu (UE) nr 1214/2011 powinno się stosować zasadę państwa członkowskiego pochodzenia.
KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 11.1.2017
COM(2017) 5 final
ZAŁĄCZNIKI
do
SPRAWOZDANIA KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
dotyczącego wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1214/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zawodowego, transgranicznego transportu drogowego gotówki euro między państwami członkowskimi należącymi do strefy euro
zgodnie z art. 26 rozporządzenia
ZAŁĄCZNIK I
Kwestionariusz skierowany do państw członkowskich należących do strefy euro
dotyczący wykonania rozporządzenia (UE) nr 1214/2011
1) Czy napotkali Państwo jakiekolwiek trudności przy weryfikowaniu kryteriów, które przedsiębiorstwa zajmujące się transportem gotówki muszą spełnić, aby można było udzielić im zezwolenia na transgraniczny transport gotówki? Czy w rezultacie wystąpienia takich trudności odmówiono udzielenia jakichkolwiek zezwoleń?
2) Czy po udzieleniu zezwolenia na transgraniczny transport gotówki przedsiębiorstwu zajmującemu się transportem gotówki zostali Państwo kiedykolwiek powiadomieni o rozpoczęciu działalności transgranicznej przez to przedsiębiorstwo?
3) Czy inne państwo członkowskie należące do strefy euro kiedykolwiek poinformowało Państwa o tym, że przedsiębiorstwo zajmujące się transportem gotówki z tego państwa członkowskiego przygotowuje się do rozpoczęcia działalności w zakresie transgranicznego transportu gotówki w Państwa państwie członkowskim?
4) W przypadku gdy przedsiębiorstwo zajmujące się transportem gotówki z innego państwa członkowskiego należącego do strefy euro prowadzi działalność w zakresie transgranicznego transportu drogowego gotówki euro w Państwa państwie członkowskim w oparciu o europejskie zezwolenie na transport gotówki, czy przedsiębiorstwo to podlega takim samym przepisom dotyczącym form transportu, noszenia broni palnej, opancerzenia pojazdu i minimalnej liczby pracowników, którzy muszą znajdować się w pojeździe, jak przepisy stosowane w odniesieniu do krajowych przedsiębiorstw oferujących analogiczne usługi na Państwa terytorium?
5) Jeżeli odpowiedź na pytanie 4 brzmi „nie”, które przepisy stosuje się w inny sposób i na jakiej podstawie?
6) Czy uważają Państwo, że (obowiązujący obecnie) okres 5 lat jest odpowiednim okresem obowiązywania zezwoleń na transgraniczny transport gotówki? Jeżeli nie, jaki okres obowiązywania tych zezwoleń byłby Państwa zdaniem odpowiedni?
7) Czy uważają Państwo, że unijne zezwolenia na transgraniczny transport gotówki powinny być udzielane grupowo (tzn. czy powinna istnieć możliwość udzielenia szeregowi przedsiębiorstw prowadzących działalność w ramach tego samego holdingu jednego zezwolenia grupowego)? Dlaczego?
8) Niektóre kwestie związane z zawodowym, transgranicznym transportem drogowym gotówki euro zostały wyłączone z zakresu zezwolenia na transport gotówki, np. wykonywanie transportu transgranicznego w przypadku, gdy tylko mniejsza część odbiorów lub dostaw jest realizowana w państwie przyjmującym (zob. art. 1 lit. b) rozporządzenia). W odniesieniu do tego rodzaju transportu transgranicznego zastosowanie miałyby wyłącznie przepisy obowiązujące w państwie przyjmującym, a przedsiębiorstwa zajmujące się transportem gotówki musiałyby uzyskać zezwolenie krajowe wydane przez organy w tym państwie.
a) Czy mogą Państwo ocenić ilościowo, jaka część zawodowego, transgranicznego transportu gotówki euro nieobjęta zakresem stosowania rozporządzenia w sprawie transportu gotówki odbywa się w Państwa państwie członkowskim?
b) Czy uważają Państwo, że zakres zezwolenia na transport gotówki powinien zostać rozszerzony w taki sposób, aby zezwolenie to obejmowało również (niektóre rodzaje) zawodowego, transgranicznego transportu gotówki, które nie są objęte zakresem stosowania rozporządzenia w sprawie transportu gotówki? Jakie? Dlaczego?
Kwestionariusz skierowany do przedsiębiorstw korzystających z zezwolenia na transgraniczny transport drogowy gotówki euro (przedsiębiorstwa zarejestrowane w systemie wymiany informacji na rynku wewnętrznym) dotyczący ich doświadczeń związanych z korzystaniem z zezwoleń i propozycji dotyczących sposobów na zwiększenie skuteczności zezwoleń
1) Dlaczego zdecydowali się Państwo wystąpić z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na transgraniczny transport gotówki? (np. konkretne możliwości rynkowe w państwie przyjmującym, sprzyjające warunki prawne w państwie przyjmującym, lokalizacja / kwestie logistyczne itp.)
2) Czy udało się Państwu bezproblemowo przekazać informacje i dokumenty, których właściwy organ potrzebował, aby udzielić Państwu zezwolenia?
3) a) Czy korzystają Państwo z zezwolenia na transgraniczny transport gotówki? Jak często?
3) b) Do których państw członkowskich należących do strefy euro transportują Państwo gotówkę euro?
3) c) Jeżeli nie korzystali Państwo do tej pory z zezwolenia, jakie były tego powody? (np. brak rynku transgranicznego / brak popytu, przepisy regulujące kwestie związane z korzystaniem z broni w państwie przyjmującym, przepisy dotyczące form transportu, wymogów językowych, płacy minimalnej, obowiązku realizowania dostaw/odbiorów w porze dziennej i wszelkie inne kwestie)
4) Czy przy wykonywaniu transportu transgranicznego napotkali Państwo jakiekolwiek trudności związane z przestrzeganiem przepisów obowiązujących w sąsiednim państwie?
5) Czy uważają Państwo, że okres 5 lat jest odpowiednim okresem obowiązywania zezwolenia na transgraniczny transport gotówki? Jeżeli nie, jaki okres obowiązywania tych zezwoleń byłby Państwa zdaniem odpowiedni?
6) Jeżeli Państwa przedsiębiorstwo należy do holdingu prowadzącego działalność w kilku państwach członkowskich, czy uważają Państwo, że wprowadzenie możliwości udzielania grupowych unijnych zezwoleń na transgraniczny transport gotówki ułatwiłoby Państwu prowadzenie działalności? Dlaczego?
7) Czy korzystali Państwo z inteligentnego systemu neutralizacji banknotów przy wykonywaniu transgranicznego transportu gotówki euro? Czy korzystali(by) Państwo z tego systemu, nawet gdy(by) korzystanie z niego nie było obowiązkowe ani w państwie pochodzenia, ani w państwie przyjmującym?
8) Niektóre rodzaje zawodowego, transgranicznego transportu drogowego gotówki euro zostały wyłączone z zakresu zezwolenia, np. wykonywanie transportu transgranicznego z punktami pośrednimi w przypadku, gdy tylko mniejsza część odbiorów lub dostaw jest realizowana w państwie przyjmującym (zob. art. 1 lit. b) rozporządzenia). W odniesieniu do tego rodzaju transportu transgranicznego zastosowanie miałyby wyłącznie przepisy obowiązujące w państwie przyjmującym, a przedsiębiorstwa zajmujące się transportem gotówki musiałyby uzyskać zezwolenie krajowe wydane przez organy w tym państwie.
Czy uważają Państwo, że zakres zezwolenia europejskiego powinien zostać rozszerzony w taki sposób, by obejmowało ono również niektóre inne rodzaje zawodowego, transgranicznego transportu gotówki euro? Jeżeli tak, na jakie rodzaje transportu należałoby rozszerzyć zezwolenie? Dlaczego?
ZAŁĄCZNIK II
