52014PC0513

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie wspólnego przeglądu wdrażania Umowy między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o przetwarzaniu i przekazywaniu z Unii Europejskiej do Stanów Zjednoczonych danych z komunikatów finansowych do celów Programu śledzenia środków finansowych należących do terrorystów

Umowa między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o przetwarzaniu i przekazywaniu z Unii Europejskiej do Stanów Zjednoczonych danych z komunikatów finansowych do celów Programu śledzenia środków finansowych należących do terrorystów („program TFTP”) weszła w życie dnia 1 sierpnia 2010 r.[1]

Aspekty proceduralne

W art. 13 umowy przewidziano regularne wspólne przeglądy zabezpieczeń, kontroli i wzajemności postanowień, przeprowadzane przez zespoły ds. przeglądu z Unii Europejskiej i Stanów Zjednoczonych, do których należą przedstawiciele Komisji Europejskiej i Departamentu Skarbu USA oraz przedstawiciele dwóch organów ds. ochrony danych z państw członkowskich UE. Do zespołów można włączyć także ekspertów w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony danych oraz osoby z doświadczeniem w wymiarze sprawiedliwości.

Pierwszy wspólny przegląd umowy przeprowadzono w lutym 2011 r.[2] Obejmował on okres pierwszych sześciu miesięcy po wejściu w życie umowy (od dnia 1 sierpnia 2010 r. do dnia 31 stycznia 2011 r.). Drugi przegląd miał miejsce w październiku 2012 r.[3] i obejmował kolejny okres dwudziestu miesięcy (od dnia 1 lutego 2011 r. do dnia 30 września 2012 r.). W dniu 27 listopada 2013 r. Komisja przyjęła komunikat w sprawie Wspólnego sprawozdania Komisji i Departamentu Skarbu USA dotyczącego wartości danych dostarczonych w ramach Programu śledzenia środków finansowych należących do terrorystów na podstawie art. 6 ust. 6 umowy[4].

Niniejszy trzeci wspólny przegląd obejmuje okres siedemnastu miesięcy (od dnia 1 października 2012 r. do dnia 28 lutego 2014 r.). Zgodnie z art. 13 ust. 3 na potrzeby przeglądu Unię Europejską reprezentowała Komisja Europejska, a Stany Zjednoczone – Departament Skarbu USA. Zespołowi zajmującemu się przeglądem z ramienia UE przewodniczył wysoki rangą urzędnik Komisji; w skład zespołu wchodziło ogółem trzech członków personelu Komisji i przedstawicieli dwóch organów ds. ochrony danych, z których jeden był również ekspertem sądowym zespołu.

Jeśli chodzi o harmonogram, trzeci wspólny przegląd obejmował dwa główne etapy – pierwszy przeprowadzono dnia 1 kwietnia 2014 r. w pomieszczeniach Europolu w Hadze, a drugi – dnia 8 i 9 kwietnia 2014 r. w Waszyngtonie, w Departamencie Skarbu USA (zwanym dalej „Departamentem Skarbu”).

Niniejsze sprawozdanie jest oparte na informacjach zawartych w pisemnych odpowiedziach Departamentu Skarbu na kwestionariusz wysłany przez UE przed przeglądem, informacjach uzyskanych w trakcie rozmów z personelem Departamentu Skarbu, jak również informacjach zawartych w innych publicznie dostępnych dokumentach Departamentu Skarbu. Ponadto wykorzystano informacje dostarczone podczas przeglądu przez pracowników Europolu oraz uwzględniono sprawozdanie z inspekcji wspólnego organu nadzorczego Europolu z marca 2013 r. W celu uzupełnienia posiadanych informacji Komisja spotkała się również z wyznaczonym dostawcą i otrzymała od niego informacje.

Zalecenia i wnioski

Program TFTP pozostaje ważnym instrumentem, stanowiąc źródło udostępnianych we właściwym momencie, dokładnych i wiarygodnych informacji o działaniach związanych z podejrzeniami o finansowanie i planowanie aktów terroryzmu. Pozwala on identyfikować i śledzić terrorystów oraz ich sieci wsparcia na całym świecie.

Komisja z zadowoleniem przyjmuje zwiększenie przez władze Stanów Zjednoczonych przejrzystości w zakresie wymiany informacji ilustrujących znaczenie programu TFTP dla międzynarodowych wysiłków na rzecz walki z terroryzmem. Szczegółowe informacje o tym, w jaki sposób dane dostarczone w ramach programu TFTP mogą być i są wykorzystywane, oraz o różnych konkretnych przypadkach, przedstawione we wspólnym sprawozdaniu o wartości i w kontekście niniejszego przeglądu, stanowią znaczny postęp w wyjaśnianiu funkcjonowania i wartości dodanej programu TFTP.

Informacje i wyjaśnienia uzyskane od Departamentu Skarbu, Europolu, wyznaczonego dostawcy i niezależnych organów nadzorczych oraz sprawdzenie odpowiednich dokumentów i reprezentatywnej próbki wyszukiwań wśród danych dostarczonych w ramach programu TFTP pozwalają Komisji sądzić, że umowa oraz odnośne zabezpieczenia i kontrole są odpowiednio wdrażane oraz że wyniki drugiego wspólnego przeglądu zostały uwzględnione przez Departament Skarbu.

Europol realizuje swoje zadania weryfikacyjne w pełnej zgodności z art. 4 na podstawie szczegółowej i regularnie aktualizowanej dokumentacji dodatkowej otrzymanej od Departamentu Skarbu. Mechanizm nadzoru działa bez zakłóceń i faktycznie pozwala zapewnić, aby przetwarzanie danych odbywało się zgodnie z warunkami ustanowionymi w art. 5. Wszystkie niepobrane dane są usuwane co pół roku, tak by zapewnić usunięcie wszystkich niepobranych danych najpóźniej po pięciu latach od ich otrzymania. Przeprowadzany regularnie przez Departament Skarbu przegląd pobranych danych obejmuje analizę okresów zatrzymywania danych. Odpowiednie informacje na temat procesu poprawiania danych zostały zamieszczone na stronie internetowej Departamentu Skarbu.

Komisja sugeruje, by państwa członkowskie rozważyły dostarczanie regularnych informacji zwrotnych na temat danych otrzymanych od Departamentu Skarbu w ramach programu TFTP, które mogłyby przyczynić się do dalszej poprawy jakości i ilości informacji wymienianych na mocy art. 9 i 10. Komisja zachęca Europol do kontynuowania wysiłków na rzecz aktywnego promowania wiedzy o programie TFTP oraz do wspierania państw członkowskich zwracających się o poradę i dzielenie się doświadczeniem w odpowiedzi na wnioski składane na mocy art. 10.

Ważne jest, by Europol nadal spełniał swoją funkcję weryfikatora na mocy art. 4 tak dokładnie i w sposób niezależny, jak to ma miejsce obecnie. Komisja będzie kontynuować dyskusję na temat wykładni art. 15 dotyczącego prawa dostępu w świetle rzeczywistych odpowiedzi, jakich Departament Skarbu udzieli w przyszłości. Wreszcie Komisja zaleca, aby Departament Skarbu w dalszym ciągu oceniał konieczność pobrania danych w rozumieniu art. 6 ust. 7 umowy.

W kontekście przeglądu Departament Skarbu potwierdził na piśmie ważność poświadczeń udzielonych w trakcie konsultacji w 2013 r. Departament Skarbu ogłosił także, że ponieważ umowa w sprawie TFTP weszła w życie w sierpniu 2010 r., rząd USA – w tym wszystkie departamenty i agencje – nie uzyskał komunikatów finansowych dotyczących płatności od wyznaczonego dostawcy w Unii Europejskiej, poza komunikatami dopuszczonymi na podstawie umowy w sprawie TFTP. Departament Skarbu stwierdził również, że w tym czasie rząd Stanów Zjednoczonych nie wydał wobec wyznaczonego dostawcy w UE ani wyznaczonego dostawcy w Stanach Zjednoczonych żadnych nakazów sądowych z żądaniem przedstawienia danych przechowywanych w UE, poza wnioskami dopuszczonymi na podstawie art. 4 umowy w sprawie TFTP. Departament Skarbu potwierdził również, że Stany Zjednoczone w pełni przestrzegały i zamierzają przestrzegać wszystkich swoich zobowiązań wynikających z umowy w sprawie TFTP.

Regularny przegląd umowy ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia jej właściwego wdrożenia, zbudowania między umawiającymi się stronami relacji opartych na zaufaniu oraz umocnienia przekonania zainteresowanych stron co do przydatności instrumentu TFTP. Komisja i Departament Skarbu uzgodniły, że następny wspólny przegląd na podstawie art. 13 umowy zostanie przeprowadzony w drugiej połowie 2015 r.

Funkcjonowanie umowy, proces wspólnego przeglądu, jego wyniki i zalecenia są opisane szczegółowo w dokumencie roboczym służb Komisji załączonym do niniejszego sprawozdania.

[1] Dz.U. L 195 z 27.7.2010, s. 5

[2] SEC(2011) 438 final

[3] SWD(2012) 454 final

[4] COM (2013) 843 final z dnia 27.11.2013 r.