ARREST VAN HET HOF VAN 13 FEBRUARI 1979. - GRANARIA BV TEGEN HOOFDPRODUKTSCHAP VOOR AKKERBOUWPRODUKTEN. - (" MELKPOEDER, NATIONALE AANSPRAKELIJKHEID "). - (VERZOEK OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING, INGEDIEND DOOR HET COLLEGE VAN BEROEP VOOR HET BEDRIJFSLEVEN). - ZAAK NO. 101/78.
Jurisprudentie 1979 bladzijde 00623
Griekse bijz. uitgave bladzijde 00305
Portugese bijz. uitgave bladzijde 00311
Zweedse bijz. uitgave bladzijde 00369
Finse bijz. uitgave bladzijde 00393
Spaanse bijz. uitgave bladzijde 00333
Samenvatting
Partijen
Onderwerp
Overwegingen van het arrest
Beslissing inzake de kosten
Dictum
1 . HANDELINGEN VAN EEN INSTELLING - VERORDENING - VERMOEDEN VAN GELDIGHEID - GEVOLGEN
( EEG-VERDRAG , ARTT . 173 , 174 , 177 EN 184 )
2 . HANDELINGEN VAN EEN INSTELLING - VERORDENING - TOEPASSING DOOR DE NATIONALE BESTUURSINSTANTIES - BEVOEGDHEID TOT AFWIJKING - ONTBREKEN VAN DEZE BEVOEGDHEID
( EEG-VERDRAG , ART . 189 )
3 . PREJUDICIELE VRAGEN - VRAAG BETREFFENDE DE NIET-CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID VAN DE GEMEENSCHAP - NIET-ONTVANKELIJKHEID
( EEG-VERDRAG , ARTT . 177 EN 215 , TWEEDE ALINEA )
4 . LID-STATEN - SCHENDING VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT OF HET NATIONALE RECHT BIJ DE TOEPASSING VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT - NIET-CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID - BEOORDELING VOLGENS HET NATIONALE RECHT
5 . EEG - NIET-CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID - VASTSTELLING - UITSLUITENDE BEVOEGDHEID VAN HET HOF
( EEG-VERDRAG , ARTT . 178 EN 215 , TWEEDE ALINEA )
1 . UIT HET IN HET VERDRAG NEERGELEGDE STELSEL VAN WETGEVING EN RECHTSPRAAK VOLGT DAT DE EERBIEDIGING VAN HET COMMUNAUTAIRE WETTIGHEIDSBEGINSEL WELISWAAR MEEBRENGT DAT DE JUSTITIABELEN HET RECHT HEBBEN DE GELDIGHEID VAN VERORDENINGEN IN RECHTE TE BETWISTEN , DOCH OOK DAT ALLE RECHTSSUBJECTEN VAN DE GEMEENSCHAP GEHOUDEN ZIJN DE VOLLE WERKING VAN DE VERORDENINGEN TE ERKENNEN ZOLANG HUN ONGELDIGHEID NIET DOOR EEN BEVOEGDE RECHTERLIJKE INSTANTIE IS VASTGESTELD .
2 . BIJ GEBREKE VAN EEN UITDRUKKELIJKE AFWIJKENDE BEPALING KUNNEN DE NATIONALE INSTANTIES BELAST MET DE TOEPASSING VAN EEN VERORDENING GEEN ONTHEFFING VERLENEN MET BETREKKING TOT DE DOOR DE VERORDENING GESTELDE VOORWAARDEN .
3 . DE VRAAG BETREFFENDE DE TOEPASSING VAN ARTIKEL 215 , TWEEDE ALINEA , EEG-VERDRAG KAN UITSLUITEND WORDEN BEANTWOORD IN HET KADER VAN EEN PREJUDICIELE PROCEDURE .
4 . HET VRAAGSTUK VAN DE VERGOEDING DOOR EEN NATIONAAL ORGAAN VAN SCHADE DOOR DE ORGANEN EN AMBTENAREN DER LID-STATEN BIJ DE TOEPASSING VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT AAN PARTICULIEREN VEROORZAAKT , HETZIJ DOOR SCHENDING VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT , HETZIJ DOOR HUN HANDELEN OF NALATEN IN STRIJD MET HET NATIONALE RECHT , WORDT NIET DOOR ARTIKEL 215 , TWEEDE ALINEA , EEG-VERDRAG BEHEERST , DOCH DIENT DOOR DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIES VOLGENS HET NATIONALE RECHT VAN DE BETROKKEN LID-STATEN TE WORDEN BEOORDEELD .
5 . DE TOEPASSING VAN ARTIKEL 215 , TWEEDE ALINEA , EEG-VERDRAG BEHOORT TOT DE UITSLUITENDE BEVOEGDHEID VAN HET HOF , MET UITSLUITING VAN DE BEVOEGDHEID VAN DE NATIONALE RECHTER .
IN ZAAK 101/78 ,
BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG VAN HET COLLEGE VAN BEROEP VOOR HET BEDRIJFSLEVEN , IN HET ALDAAR AANHANGIG GEDING
TUSSEN
GRANARIA BV , TE ROTTERDAM ,
EN
HOOFDPRODUKTSCHAP VOOR AKKERBOUWPRODUKTEN TE ' S-GRAVENHAGE ,
OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING INZAKE DE UITLEGGING VAN VERORDENING ( EEG ) NR . 563/76 VAN DE RAAD VAN 15 MAART 1976 INZAKE DE VERPLICHTING TOT AANKOOP VAN MAGERE-MELKPOEDER DAT IN HET BEZIT IS VAN DE INTERVENTIEBUREAUS EN WORDT BESTEMD VOOR VERMENGING IN DIERVOEDER ( PB 1976 , L 67 , BLZ . 18 ) EN VAN ARTIKEL 215 , TWEEDE ALINEA , EEG-VERDRAG ,
1BIJ UITSPRAAK VAN 31 MAART 1978 , INGEKOMEN TEN HOVE OP 27 APRIL DAAROPVOLGENDE , HEEFT HET COLLEGE VAN BEROEP VOOR HET BEDRIJFSLEVEN KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG EEN AANTAL VRAGEN GESTELD INZAKE DE UITLEGGING VAN VERSCHILLENDE BEPALINGEN VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT , MET NAME OP HET GEBIED VAN DE AANSPRAKELIJKHEID VOOR SCHADE VEROORZAAKT DOOR ONGELDIG VERKLAARDE NORMATIEVE HANDELINGEN .
2DEZE VRAGEN ZIJN GEREZEN IN EEN GESCHIL TUSSEN EEN IMPORTONDERNEMING IN DIERVOEDERS , VERZOEKSTER IN HET HOOFDGEDING , EN HET BEVOEGDE NEDERLANDSE ORGAAN , VERWEERDER IN HET HOOFDGEDING , OVER DE AANSPRAKELIJKHEID VOOR DE SCHADE DIE VERZOEKSTER STELT TE HEBBEN GELEDEN TEN GEVOLGE VAN EEN BESLUIT DOOR VERWEERDER GENOMEN OP GROND VAN VERORDENING NR . 563/76 VAN DE RAAD VAN 15 MAART 1976 INZAKE DE VERPLICHTING TOT AANKOOP VAN MAGERE-MELKPOEDER DAT IN HET BEZIT IS VAN DE INTERVENTIEBUREAUS EN WORDT BESTEMD VOOR VERMENGING IN DIERVOEDERS ( PB 1976 , L 67 , BLZ . 18 ), WELKE VERORDENING LATER ONGELDIG IS VERKLAARD BIJ ' S HOFS ARREST VAN 5 JULI 1977 ( ZAAK 116/76 , GRANARIA/HOOFDPRODUKTSCHAP VOOR AKKERBOUWPRODUKTEN , JURISPR . 1977 , BLZ . 1247 ).
DE EERSTE VRAAG
3IN DE EERSTE PLAATS WORDT IN HOOFDZAAK GEVRAAGD OF DE BEVOEGDE NATIONALE BESTUURSINSTANTIE , ZOLANG VERORDENING NR . 563/76 NIET ONGELDIG WAS VERKLAARD , GEHOUDEN WAS DE AFGIFTE VAN EEN ' ' EIWITCERTIFICAAT ' ' OP GROND VAN GENOEMDE VERORDENING TE WEIGEREN AAN EENIEDER DIE NIET AAN DE DAARIN GESTELDE VOORWAARDEN VOLDEED .
4ELKE VERORDENING DIE OVEREENKOMSTIG HET VERDRAG IN WERKING IS GETREDEN , MOET WORDEN VERONDERSTELD GELDIG TE ZIJN ZOLANG EEN BEVOEGDE RECHTERLIJKE INSTANTIE ZE NIET ONGELDIG HEEFT VERKLAARD . DEZE VERONDERSTELLING KAN ENERZIJDS WORDEN AFGELEID UIT DE ARTIKELEN 173 , 174 EN 184 EEG-VERDRAG , WAARBIJ HET HOF VAN JUSTITIE BIJ UITSLUITING BEVOEGD IS VERKLAARD DE WETTIGHEID VAN VERORDENINGEN NA TE GAAN EN , IN VOORKOMEND GEVAL , DE DRAAGWIJDTE VAN HUN NIETIGVERKLARING VAST TE STELLEN EN ANDERZIJDS UIT ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG , WAARIN DITZELFDE HOF DE BEVOEGDHEID WORDT VERLEEND IN LAATSTE INSTANTIE UITSPRAAK TE DOEN OVER DE GELDIGHEID VAN VERORDENINGEN , WANNEER EEN GESCHIL DAAROMTRENT BIJ EEN NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE AANHANGIG WORDT GEMAAKT .
5UIT HET IN HET VERDRAG NEERGELEGDE STELSEL VAN WETGEVING EN RECHTSPRAAK VOLGT DUS DAT DE EERBIEDIGING VAN HET COMMUNAUTAIRE WETTIGHEIDSBEGINSEL WELISWAAR MEEBRENGT DAT DE JUSTITIABELEN HET RECHT HEBBEN DE GELDIGHEID VAN VERORDENINGEN IN RECHTE TE BETWISTEN , DOCH OOK DAT ALLE RECHTSSUBJECTEN VAN DE GEMEENSCHAP GEHOUDEN ZIJN DE VOLLE WERKING VAN DE VERORDENINGEN TE ERKENNEN ZOLANG HUN ONGELDIGHEID NIET DOOR EEN BEVOEGDE RECHTERLIJKE INSTANTIE IS VASTGESTELD .
6OP DE EERSTE VRAAG MOET MITSDIEN WORDEN GEANTWOORD DAT , ZOLANG VERORDENING NR . 563/76 VAN 15 MAART 1976 NIET OVEREENKOMSTIG HET VERDRAG ONGELDIG WAS VERKLAARD , DE MET HAAR UITVOERING BELASTE NATIONALE INSTANTIES OP GROND VAN DE VERORDENING AFGIFTE VAN EEN ' ' EIWITCERTIFICAAT ' ' MOESTEN WEIGEREN AAN EENIEDER DIE NIET AAN DE GESTELDE VOORWAARDEN VOLDEED .
DE TWEEDE VRAAG
7IN DE TWEEDE PLAATS WORDT IN HOOFDZAAK GEVRAAGD OF HET VERDRAG EN DE DAARAAN TEN GRONDSLAG LIGGENDE BEGINSELEN MEEBRENGEN DAT DE BEVOEGDE NATIONALE INSTANTIES BEVOEGD WAREN EEN AANVRAGER ONTHEFFING TE VERLENEN MET BETREKKING TOT DE VOORWAARDEN DIE DOOR VERORDENING NR . 563/76 VOOR DE AFGIFTE VAN EEN ' ' EIWITCERTIFICAAT ' ' WERDEN GESTELD .
8DEZE VRAAG KAN SLECHTS ONTKENNEND WORDEN BEANTWOORD , NU DE VERORDENING GEEN ENKELE UITDRUKKELIJKE BEPALING BEVATTE DIE HET MOGELIJK MAAKTE VAN DEZE VOORWAARDEN AF TE WIJKEN , EN IN CASU GEEN BEROEP KON WORDEN GEDAAN OP EEN HOGER BEGINSEL VAN GEMEENSCHAPSRECHT , OP GROND WAARVAN DE NATIONALE INSTANTIES DE VERORDENING ANDERS HADDEN KUNNEN UITLEGGEN .
DE DERDE VRAAG
9IN DE DERDE PLAATS WORDT IN WEZEN GEVRAAGD OF ARTIKEL 215 , TWEEDE ALINEA , EEG-VERDRAG ALDUS MOET WORDEN UITGELEGD , DAT DE GEMEENSCHAP OP GROND DAT ZIJ VERORDENING NR . 563/76 HEEFT VASTGESTELD , JEGENS DE GELAEDEERDEN RECHTSTREEKS AANSPRAKELIJK IS VOOR DE SCHADE DIE DEZEN HEBBEN GELEDEN ALS GEVOLG VAN HET ENKELE FEIT DAT DE VERORDENING DOOR DE NATIONALE INSTANTIES IS TOEGEPAST .
10IN ZIJN ARREST VAN 25 MEI 1978 ( GEVOEGDE ZAKEN 83 EN 94/76 , 4 , 15 EN 40/77 , HNL E.A./RAAD EN COMMISSIE , JURISPR . 1978 , BLZ . 1209 ) HEEFT HET HOF VERKLAARD DAT DE ONGELDIGHEID VAN VERORDENING NR . 563/76 NIET VOLSTAAT OM DE GEMEENSCHAP KRACHTENS ARTIKEL 215 , TWEEDE ALINEA , VAN HET VERDRAG AANSPRAKELIJK TE STELLEN . DE VERWIJZIGING NAAR DEZE UITSPRAAK ONTSLAAT HET HOF VAN BEANTWOORDING VAN DE GESTELDE VRAAG , ZULKS TE MEER WAAR EEN VRAAG BETREFFENDE DE TOEPASSELIJKHEID VAN ARTIKEL 215 , TWEEDE ALINEA , NIET KAN WORDEN BEANTWOORD IN HET KADER VAN EEN PROCEDURE KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG .
DE VIERDE EN DE VIJFDE VRAAG
11DE VIERDE EN VIJFDE VRAAG , DIE ENKEL ZIJN GESTELD VOOR HET GEVAL DE DERDE VRAAG BEVESTIGEND ZOU WORDEN BEANTWOORD , ZIJN HIERMEE ZONDER VOORWERP GERAAKT .
DE ZESDE VRAAG
12IN DE ZESDE VRAAG WORDT IN HOOFDZAAK GEVRAAGD OF DE NATIONALE RECHTER , INDIEN HIJ MOET OORDELEN OVER DE EVENTUELE AANSPRAKELIJKHEID VAN DE NATIONALE INSTANTIE , RECHT MOET SPREKEN MET TOEPASSING VAN ARTIKEL 215 , TWEEDE ALINEA , EEG-VERDRAG , DAN WEL UITSLUITEND OP DE GRONDSLAG VAN HET NEDERLANDSE NATIONALE RECHT .
13ARTIKEL 215 , TWEEDE ALINEA , EEG-VERDRAG ZIET ALLEEN OP DE AANSPRAKELIJKHEID VAN DE GEMEENSCHAP VOOR SCHADE DIE DOOR HAAR INSTELLINGEN OF PERSONEELSLEDEN IN DE UITOEFENING VAN HUN FUNCTIES IS VEROORZAAKT , MET UITSLUITING VAN EVENTUELE AANSPRAKELIJKHEID VAN DE LID-STAAT EN HUN AMBTENAREN .
14HET VASTSTELLEN VAN DE AANSPRAKELIJKHEID VAN DE GEMEENSCHAP KRACHTENS ARTIKEL 215 , TWEEDE ALINEA , BEHOORT INGEVOLGE ARTIKEL 178 TOT DE BEVOEGDHEID VAN HET HOF VAN JUSTITIE , MET UITSLUITING VAN IEDERE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE . HET VRAAGSTUK VAN DE VERGOEDING DOOR EEN NATIONAAL ORGAAN VAN SCHADE DOOR ORGANEN EN AMBTENAREN DER LID-STATEN BIJ DE TOEPASSING VAN GEMEENSCHAPSRECHT AAN PARTICULIEREN VEROORZAAKT , HETZIJ DOOR SCHENDING VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT , HETZIJ DOOR EEN HANDELEN OF NALATEN IN STRIJD MET HET NATIONALE RECHT , WORDT DAARENTEGEN NIET DOOR ARTIKEL 215 , TWEEDE ALINEA , EEG-VERDRAG BEHEERST EN DIENT DOOR DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIES VOLGENS HET NATIONALE RECHT VAN DE BETROKKEN LID-STAAT TE WORDEN BEOORDEELD .
DE ZEVENDE EN DE ACHTSTE VRAAG
15DEZE VRAGEN BETREFFEN DE EVENTUELE TOEPASSING VAN ARTIKEL 215 , TWEEDE ALINEA , EEG-VERDRAG DOOR DE NATIONALE RECHTER .
16BLIJKENS HET VOORGAANDE BEHOORT DE TOEPASSING VAN DEZE BEPALING TOT DE UITSLUITENDE BEVOEGDHEID VAN HET HOF , MET UITSLUITING VAN DE BEVOEGDHEID VAN DE NATIONALE RECHTER . DAARMEE ZIJN DEZE VRAGEN ZONDER VOORWERP GERAAKT .
KOSTEN
17DE KOSTEN DOOR DE NEDERLANDSE REGERING , DE RAAD EN DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WEGENS INDIENING HUNNER OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT , KUNNEN NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KOMEN . TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING IS DE PROCEDURE ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT TE BESCHOUWEN , ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN .
HET HOF VAN JUSTITIE ,
UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR HET COLLEGE VAN BEROEP VOOR HET BEDRIJFSLEVEN BIJ ZIJN UITSPRAAK VAN 31 MAART 1978 GESTELDE VRAGEN ,
VERKLAART VOOR RECHT :
1 . ZOLANG VERORDENING NR . 563/76 VAN 15 MAART 1976 NIET OVEREENKOMSTIG HET VERDRAG ONGELDIG WAS VERKLAARD , WAREN DE MET HAAR UITVOERING BELASTE NATIONALE INSTANTIES OP GROND VAN DE VERORDENING GEHOUDEN AFGIFTE VAN EEN ' ' EIWITCERTIFICAAT ' ' TE WEIGEREN AAN EENIEDER DIE NIET AAN DE GESTELDE VOORWAARDEN VOLDEED .
2 . BIJ GEBREKE VAN EEN UITDRUKKELIJKE AFWIJKENDE BEPALING KONDEN DE NATIONALE INSTANTIES GEEN ONTHEFFING VERLENEN MET BETREKKING TOT DE DOOR DE VERORDENING GESTELDE VOORWAARDEN .
3 . HET VRAAGSTUK VAN DE VERGOEDING DOOR EEN NATIONAAL ORGAAN VAN SCHADE DOOR DE ORGANEN EN AMBTENAREN DER LID-STATEN BIJ DE TOEPASSING VAN GEMEENSCHAPSRECHT AAN PARTICULIEREN VEROORZAAKT , HETZIJ DOOR SCHENDING VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT , HETZIJ DOOR EEN HANDELEN OF NALATEN IN STRIJD MET HET NATIONALE RECHT , WORDT NIET DOOR ARTIKEL 215 , TWEEDE ALINEA , EEG-VERDRAG BEHEERST , DOCH DIENT DOOR DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIES VOLGENS HET NATIONALE RECHT VAN DE BETROKKEN LID-STAAT TE WORDEN BEOORDEELD .