TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN DE GEDELEGEERDE HANDELING

Artikel 44 van Verordening (EU) 2021/2116 van het Europees Parlement en de Raad van 2 december 2021 inzake de financiering, het beheer en de monitoring van het gemeenschappelijk landbouwbeleid 1 biedt de lidstaten de mogelijkheid om voorschotten aan begunstigden van bepaalde GLB-steunmaatregelen te betalen. Op grond van artikel 44, lid 4, van Verordening (EU) 2021/2116 is de Commissie bevoegd gedelegeerde handelingen vast te stellen tot wijziging van dat artikel via regels krachtens welke lidstaten voorschotten mogen betalen voor de in titel III, hoofdstuk III, van Verordening (EU) 2021/2115 2 bedoelde interventies in bepaalde sectoren en voor bepaalde maatregelen ter regulering of ondersteuning van landbouwmarkten zoals vastgelegd in Verordening (EU) nr. 1308/2013 3 , om te waarborgen dat voorschotten op een coherente en niet-discriminerende wijze worden betaald.

Met het oog op een flexibel financieel beheer en om de doeltreffendheid van de in titel III, hoofdstuk III, van Verordening (EU) 2021/2115 bedoelde interventies in bepaalde sectoren te verhogen door de begunstigden van kasstroom te voorzien, is het van belang om de lidstaten de mogelijkheid te geven om voorschotten aan begunstigden te betalen. Op grond van Verordening (EU) nr. 1308/2013 was dit al mogelijk voor producentenorganisaties in de sector groenten en fruit die operationele programma’s uitvoeren, producentenorganisaties en brancheorganisaties in de sector olijfolie en tafelolijven die nationale steunprogramma’s uitvoeren, en begunstigden in de wijnsector die maatregelen in het kader van nationale steunprogramma’s voor wijn uitvoeren.

Het gebruik van dergelijke voorschotten voor die sectoren moet worden doorgetrokken naar Verordening (EU) 2021/2115 inzake de strategische plannen. In dat verband moeten de voorschriften worden geharmoniseerd en worden uitgebreid tot alle in artikel 42 van Verordening (EU) 2021/2115 genoemde sectoren, hetgeen betekent dat de mogelijkheid om voorschotten te betalen, ook moet gaan gelden voor de bijenteelt, de hopsector en de in artikel 1, lid 2, punten a) tot en met h), k), m), o) tot en met t), en w), van Verordening (EU) nr. 1308/2013 genoemde sectoren en de sectoren van producten die zijn opgenomen in bijlage VI bij Verordening (EU) 2021/2115.

De in deel II, titel I, hoofdstuk II, afdeling 1, van Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad 4 vastgelegde steunregeling voor de verstrekking van groenten en fruit en van melk en zuivelproducten in onderwijsinstellingen biedt de lidstaten momenteel niet de mogelijkheid om voorschotten te betalen. In het licht van de opgedane ervaring, met het oog op een flexibel financieel beheer en om kasstroomproblemen voor steunaanvragers te voorkomen, moeten de lidstaten de mogelijkheid krijgen om voorschotten te betalen onder in artikel 44, lid 5, van Verordening (EU) 2021/2116 bedoelde specifieke voorwaarden. Aangezien het beheer en de uitvoering van deze steunregeling gebaseerd zijn op schooljaren, die ingaan op 1 augustus van elk kalenderjaar, moet het systeem van betalingen van voorschotten van toepassing zijn vanaf schooljaar 2023/2024 (1 augustus 2023).

Op grond van de bevoegdheid van artikel 44, lid 4, van Verordening (EU) 2021/2116 stelt de Commissie voor om artikel 44 van Verordening (EU) 2021/2116 zodanig te wijzigen dat de lidstaten de mogelijkheid krijgen om voorschotten toe te kennen voor interventies in de in artikel 42 van Verordening (EU) 2021/2115 genoemde sectoren, voor de steunregeling van deel II, titel I, hoofdstuk II, afdeling 1, van Verordening (EU) nr. 1308/2013 en voor uitzonderlijke maatregelen ter ondersteuning van landbouwmarkten in het kader van de artikelen 219, 220 en 221 van Verordening (EU) nr. 1308/2013 waarbij in spoedeisende situaties de maatregelen worden genomen die nodig zijn voor de oplossing van specifieke problemen.

2.RAADPLEGING VOORAFGAAND AAN DE AANNEMING VAN DE HANDELING

In de in het kader van Verordening (EU) nr. 1308/2013 opgerichte deskundigengroep voor de landbouwmarkten is overleg gepleegd met deskundigen van alle 27 lidstaten, en met name in de vergadering van 15 februari 2022. In die vergadering zette de Commissie haar ideeën over het toepassingsgebied van de gedelegeerde handeling en over de nodige wijzigingen van artikel 44 van Verordening (EU) 2021/2116 uiteen en wisselde zij van gedachten met de deskundigen. Vervolgens werd de gedelegeerde handeling verder uitgewerkt, waarbij rekening werd gehouden met de op- en aanmerkingen van de deskundigen. Tot slot heeft de gedelegeerde handeling van 25 april tot en met 23 mei 2022 op de Europa-website gestaan in het kader van een openbare raadpleging. Er werd slechts één reactie ontvangen, die niet betrekking had op deze handeling, maar op Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/127. Bovendien vallen gedeeltelijke betalingen niet onder deze gedelegeerde handeling. Niets belet de lidstaten om overeenkomstig de nationale regelgeving gedeeltelijke betalingen toe te kennen aan sectorale begunstigden.

3.JURIDISCHE ELEMENTEN VAN DE GEDELEGEERDE HANDELING

De onderhavige gedelegeerde handeling wijzigt artikel 44 van Verordening (EU) 2021/2116 in die zin dat de lidstaten de mogelijkheid krijgen om voorschotten toe te kennen voor interventies in de in artikel 42 van Verordening (EU) 2021/2115 genoemde sectoren, voor de steunregeling van deel II, titel I, hoofdstuk II, afdeling 1, van Verordening (EU) nr. 1308/2013 en voor uitzonderlijke maatregelen ter ondersteuning van landbouwmarkten in het kader van de artikelen 219, 220 en 221 van Verordening (EU) nr. 1308/2013.

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) …/... VAN DE COMMISSIE

van 16.6.2022

tot wijziging van Verordening (EU) 2021/2116 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft de betaling van voorschotten voor bepaalde interventies en steunmaatregelen waarin de Verordeningen (EU) 2021/2115 en (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad voorzien

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EU) 2021/2116 van het Europees Parlement en de Raad van 2 december 2021 inzake de financiering, het beheer en de monitoring van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1306/2013 5 , en met name artikel 44, lid 4,

Overwegende hetgeen volgt:

(1)Artikel 44 van Verordening (EU) 2021/2116 biedt de lidstaten de mogelijkheid om voorschotten te betalen aan begunstigden van bepaalde interventies en andere steunmaatregelen. Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad 6 voorziet al in die mogelijkheid, maar alleen voor interventies in de sectoren groenten en fruit, wijn, olijfolie en tafelolijven.

(2)Om te waarborgen dat voorschotten op een coherente en niet-discriminerende wijze worden betaald, moet de mogelijkheid om voorschotten te betalen, worden uitgebreid tot alle in titel III, hoofdstuk III, van Verordening (EU) 2021/2115 van het Europees Parlement en de Raad 7 bedoelde interventies.

(3)Om diezelfde reden moet de mogelijkheid voor de lidstaten om voorschotten te betalen, worden uitgebreid tot de in deel II, titel I, hoofdstuk II, afdeling 1, van Verordening (EU) nr. 1308/2013 vastgelegde steunregeling voor de verstrekking van groenten en fruit en van melk en zuivelproducten in onderwijsinstellingen. De betaling van die voorschotten moet onderworpen zijn aan de in artikel 44, lid 5, van Verordening (EU) 2021/2116 bedoelde specifieke voorwaarden. Aangezien het beheer en de uitvoering van die steunregeling gebaseerd zijn op schooljaren zoals gedefinieerd in artikel 1, lid 2, van Uitvoeringsverordening (EU) 2017/39 van de Commissie 8 , moet het systeem van betalingen van voorschotten van toepassing zijn op steun voor schooljaar 2023/2024 en de daaropvolgende schooljaren.

(4)Uitzonderlijke maatregelen ter ondersteuning van landbouwmarkten overeenkomstig de artikelen 219, 220 en 221 van Verordening (EU) nr. 1308/2013 zijn erop gericht specifieke marktproblemen of -verstoringen op te lossen. Die uitzonderlijke maatregelen kunnen de vorm aannemen van buitengewone en tijdelijke financiële steun van de Unie voor de getroffen sectoren. De huidige regels staan de lidstaten niet toe voorschotten op dergelijke steun te betalen. De ervaring heeft echter uitgewezen dat uitzonderlijke marktondersteuningsmaatregelen onmiddellijk van kracht moeten worden om een onherstelbare verslechtering van de markt te voorkomen. Daarom moet het de lidstaten worden toegestaan om onder de in artikel 44, lid 5, van Verordening (EU) 2021/2116 bedoelde specifieke voorwaarden voorschotten te betalen aan de begunstigden van die uitzonderlijke marktondersteuningsmaatregelen.

(5)Verordening (EU) 2021/2116 moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

In artikel 44 van Verordening (EU) 2021/2116 worden de volgende leden 3 bis, 3 ter en 3 quater ingevoegd:

“3 bis. De lidstaten kunnen besluiten om onder de in lid 5 bedoelde specifieke voorwaarden voorschotten te betalen aan begunstigden van de in titel III, hoofdstuk III, van Verordening (EU) 2021/2115 bedoelde interventies.

3 ter. De lidstaten kunnen besluiten om onder de in lid 5 bedoelde specifieke voorwaarden voorschotten te betalen in het kader van de steunregeling van deel II, titel I, hoofdstuk II, afdeling 1, van Verordening (EU) nr. 1308/2013 voor schooljaar 2023/2024 en de daaropvolgende schooljaren.

3 quater. De lidstaten kunnen besluiten om onder de in lid 5 bedoelde specifieke voorwaarden voorschotten te betalen aan begunstigden van in het kader van de artikelen 219, 220 en 221 van Verordening (EU) nr. 1308/2013 vastgestelde maatregelen ter ondersteuning van landbouwmarkten.”.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de zevende dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 16.6.2022

   Voor de Commissie

   De voorzitter
   Ursula VON DER LEYEN

(1)    PB L 435 van 6.12.2021, blz. 187.
(2)    Verordening (EU) 2021/2115 van het Europees Parlement en de Raad van 2 december 2021 tot vaststelling van voorschriften inzake steun voor de strategische plannen die de lidstaten in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid opstellen (strategische GLB-plannen) en die uit het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) en het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) worden gefinancierd, en tot intrekking van Verordeningen (EU) nr. 1305/2013 en (EU) nr. 1307/2013 (PB L 435 van 6.12.2021, blz. 1).
(3)    Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 tot vaststelling van een gemeenschappelijke ordening van de markten voor landbouwproducten en tot intrekking van de Verordeningen (EEG) nr. 922/72, (EEG) nr. 234/79, (EG) nr. 1037/2001 en (EG) nr. 1234/2007 van de Raad (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 671).
(4)    Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 tot vaststelling van een gemeenschappelijke ordening van de markten voor landbouwproducten en tot intrekking van de Verordeningen (EEG) nr. 922/72, (EEG) nr. 234/79, (EG) nr. 1037/2001 en (EG) nr. 1234/2007 van de Raad (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 671).
(5)    PB L 435 van 6.12.2021, blz. 187.
(6)    Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 tot vaststelling van een gemeenschappelijke ordening van de markten voor landbouwproducten en tot intrekking van de Verordeningen (EEG) nr. 922/72, (EEG) nr. 234/79, (EG) nr. 1037/2001 en (EG) nr. 1234/2007 van de Raad (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 671).
(7)    Verordening (EU) 2021/2115 van het Europees Parlement en de Raad van 2 december 2021 tot vaststelling van voorschriften inzake steun voor de strategische plannen die de lidstaten in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid opstellen (strategische GLB-plannen) en die uit het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) en het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) worden gefinancierd, en tot intrekking van Verordeningen (EU) nr. 1305/2013 en (EU) nr. 1307/2013 (PB L 435 van 6.12.2021, blz. 1).
(8)    Uitvoeringsverordening (EU) 2017/39 van de Commissie van 3 november 2016 tot vaststelling van toepassingsbepalingen voor Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft Uniesteun voor de verstrekking van groenten, fruit, bananen en melk in onderwijsinstellingen (PB L 5 van 10.1.2017, blz. 1).