TOELICHTING
1.ACHTERGROND VAN DE GEDELEGEERDE HANDELING
Met het oog op aanpassing aan de technische vooruitgang wordt bijlage III bij Richtlijn 2011/65/EU van het Europees Parlement en de Raad betreffende beperking van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur (herschikking) 1 (BGS 2) bij deze gedelegeerde richtlijn van de Commissie gewijzigd wat betreft een vrijstelling voor specifieke cadmiumhoudende toepassingen.
BGS 2 beperkt het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur, zoals bepaald in artikel 4 van de richtlijn. Deze is op 21 juli 2011 in werking getreden.
De stoffen waarvoor beperkingen gelden, worden vermeld in bijlage II bij BGS 2. Terwijl nu al beperkingen van kracht zijn op het gebruik van lood, kwik, cadmium, zeswaardig chroom, polybroombifenylen en polybroomdifenylethers, zullen de beperkingen op het gebruik van bis(2-ethylhexyl)ftalaat (DEHP), butylbenzylftalaat (BBP), dibutylftalaat (DBP) en diisobutylftalaat (DIBP) pas vanaf 22 juli 2019 gelden. In de bijlagen III en IV bij BGS 2 worden de materialen en onderdelen van elektrische en elektronische apparatuur (EEA) vermeld voor specifieke toepassingen die zijn vrijgesteld van de beperking van artikel 4, lid 1, van BGS 2.
Artikel 5 voorziet in de aanpassing van de bijlagen III en IV aan de vooruitgang van wetenschap en techniek (in de vorm van het opnemen, verlengen, wijzigen en intrekken van vrijstellingen). Krachtens artikel 5, lid 1, onder a), mogen vrijstellingen alleen in de bijlagen III en IV worden opgenomen als daardoor de door Verordening (EG) nr. 1907/2006 2 geboden milieu- en gezondheidsbescherming niet wordt afgezwakt en aan een van de volgende voorwaarden is voldaan: de verwijdering of vervanging van materialen en onderdelen door middel van ontwerpwijzigingen of door middel van materialen en onderdelen waarvoor geen gebruik hoeft te worden gemaakt van de in bijlage II opgesomde stoffen of materialen, is om technische of wetenschappelijke redenen onmogelijk; de betrouwbaarheid van vervangende stoffen is niet gewaarborgd; of de vervanging houdt als geheel voor het milieu, de gezondheid en de veiligheid van de consument waarschijnlijk meer nadelen dan voordelen in.
Artikel 5, lid 1, bepaalt bovendien dat de Europese Commissie (de Commissie) materialen en componenten van EEA voor specifieke toepassingen in de lijsten van de bijlagen III en IV moet opnemen door middel van afzonderlijke gedelegeerde handelingen overeenkomstig artikel 20. Artikel 5, lid 3, en bijlage V stellen de procedure vast voor het indienen van aanvragen voor het verlenen, verlengen of intrekken van een vrijstelling.
2.RAADPLEGING VOORAFGAAND AAN DE AANNEMING VAN DE HANDELING
Sinds de bekendmaking van BGS 2 heeft de Commissie op grond van artikel 5, lid 3, en bijlage V talrijke 3 verzoeken ontvangen van marktdeelnemers om nieuwe vrijstellingen te verlenen of bestaande vrijstellingen te verlengen.
De bestaande vrijstelling 39 van bijlage III staat het gebruik toe van cadmium in bepaalde lichtdioden (leds) met kleuromzetting voor verlichtings- en beeldweergavetoepassingen. Het onderdeel voor kleuromzetting in leds bestaat uit cadmiumhoudende kwantumpunten. De Commissie heeft in december 2012 een verzoek om verlenging van vrijstelling 39 van bijlage III ontvangen, en in mei 2013 een daaraan gerelateerde aanvraag die specifiek is gericht op het gebruik van cadmium in kwantumpunten in beeldschermen. De diensten van de Commissie hebben besloten beide aanvragen in een gemeenschappelijke beoordeling te behandelen. Overeenkomstig de vereisten van artikel 5, lid 5, tweede alinea, van de BGSrichtlijn was de datum voor het verstrijken van de geldigheid van vrijstelling 39 1 juli 2014, maar de vrijstelling blijft gelden tot de Commissie een besluit heeft genomen over het verzoek om verlenging.
Naar aanleiding van de verzoeken om verlenging in 2012/2013 heeft de Commissie in januari 2015 een gedelegeerde richtlijn vastgesteld 4 . Het Europees Parlement heeft echter bezwaar gemaakt tegen de gedelegeerde richtlijn van de Commissie: dat bezwaar in de resolutie 5 van 20 mei 2015 van het Europees Parlement berustte hoofdzakelijk op marktontwikkelingen die zich sinds de beoordeling door de Commissie hebben voorgedaan, waarbij sinds maart 2015 bepaalde apparatuur met kwantumpunten zonder cadmium op de markt beschikbaar is. Het Parlement riep de Commissie op haar beslissing te herzien. Bijgevolg is de Commissie gestart met een nieuwe beoordeling zoals in de richtlijn is vereist, met de steun van externe consulenten en met nieuwe raadplegingen van belanghebbenden. De nieuwe wetenschappelijke en technische beoordeling is in juni 2016 afgerond 6 . Tijdens een bijeenkomst van deskundigen op 1 en 2 september 2016 vond verder overleg plaats met de lidstaten, met ook presentaties door de aanvragers en de meest betrokken belanghebbenden. In overeenstemming met de richtsnoeren voor betere regelgeving werd het ontwerp van gedelegeerde handeling op het portaal voor betere regelgeving bekendgemaakt voor een periode van vier weken waarin het publiek feedback kon geven. Er zijn tien reacties ontvangen; zeven daarvan steunen een verlenging van de vrijstelling voor beeldschermen en twee verzetten zich ertegen. Alle noodzakelijke maatregelen uit hoofde van artikel 5, leden 3 tot en met 7, zijn genomen. De Raad en het Europees Parlement zijn van alle activiteiten in kennis gesteld.
De kwantumpuntentechnologie is een op de markt beschikbare technologie die, zoals andere concurrerende technologieën, naar verwachting oudere systemen om kleur om te zetten in veel toepassingen in de nabije toekomst zal vervangen. Uit de wetenschappelijke en technische beoordeling van juni 2016 is gebleken dat het gebruik van kwantumpunten op basis van cadmium in beeldschermen met betere prestaties op het vlak van kleurbereik een globaal positief milieueffect heeft als gevolg van de lage energieconsumptie ervan in vergelijking met alternatieven op basis van indiumfosfide, de voornaamste potentiële vervangende technologie die momenteel op de markt is. De Commissie heeft daarom geconcludeerd dat de vervanging van cadmium in toepassingen met kwantumpunten als geheel voor het milieu, de gezondheid en de veiligheid van de consument waarschijnlijk meer nadelen dan voordelen inhoudt. In het licht van het derde criterium van artikel 5, lid 1, onder a), is een specifieke vrijstelling voor het gebruik van cadmiumselenide die beperkt is tot minder dan 0,2 μg per mm2 beeldschermoppervlak voor beeldweergavetoepassingen momenteel dan ook gerechtvaardigd. In vergelijking met de momenteel geldende vrijstelling is een dergelijke nieuwe vrijstelling restrictiever: de toegestane drempelwaarde ligt veel lager, enkel het gebruik van cadmiumselenide (de anorganische verbinding die momenteel wordt gebruikt in de betrokken toepassing) is vrijgesteld en de toepassingen zijn nauwkeuriger gedefinieerd.
Uit de beoordeling die is uitgevoerd ter voorbereiding van de huidige gedelegeerde richtlijn is ook gebleken dat, gezien de snelle technologische vooruitgang en de zeer dynamische markt op dit gebied, toepassingen op basis van indiumfosfide alsook mogelijk andere opkomende technologieën kunnen leiden tot een snelle verbetering van de prestaties van beeldschermen zonder cadmium. Op basis van de bovenstaande overwegingen is het derhalve enkel gerechtvaardigd een vrijstelling op korte termijn toe te staan, namelijk van twee jaar vanaf de bekendmaking van de gedelegeerde richtlijn in het Publicatieblad van de Europese Unie. Deze korte termijn is de kortst mogelijke duur voor een vrijstelling uit hoofde van BGS 2 gezien de maximale termijn van 18 maanden van artikel 5 van BGS 2 voor het aanvragen van een verlenging van de vrijstelling. Dit heeft eveneens tot doel negatieve gevolgen voor de innovatie en voor de ontwikkeling van alternatieven zonder cadmium te vermijden.
Wat verlichtingstoepassingen betreft, is aangevoerd dat leds met kwantumpunten op basis van cadmium voor verlichting (lampen) leiden tot een globale verbetering van de prestaties in verwante verlichtingstechnologie. Deze leds zijn echter nog niet op de markt beschikbaar. De tot nu toe bestaande vrijstelling heeft dus nog niet geleid tot toepassingen in de praktijk. Theoretische en niet naar behoren kwantificeerbare voordelen die prototypes van lampen op basis van cadmium in specifieke toepassingen naar verluidt zouden bieden, rechtvaardigen geen verlenging van de vrijstelling met betrekking tot algemene verlichtingstoepassingen, mede gezien de snelle vooruitgang inzake efficiëntie die de laatste jaren bij lampen wordt gemaakt. Globaal gezien bestaan er betrouwbare vervangende stoffen en is er onvoldoende bewijsmateriaal dat een vergelijking mogelijk maakt tussen de nadelen en voordelen voor het milieu, de gezondheid en de veiligheid van de consument van verlichtingstoepassingen op basis van cadmium enerzijds en de bestaande alternatieven anderzijds. Het is dus in het licht van de drie criteria van artikel 5, lid 1, onder a), niet aangetoond dat een vrijstelling met betrekking tot verlichtingstoepassingen gerechtvaardigd is. Deze zijn bijgevolg niet opgenomen in de gedelegeerde richtlijn. Niettemin is het steeds mogelijk in de toekomst een verzoek om vrijstelling in te dienen, wanneer informatie beschikbaar is waarmee aanvragers kunnen aantonen dat specifieke verlichtingstoepassingen op basis van cadmium voordelen hebben die alternatieven voor lichtbronnen niet hebben en dat deze toepassingen dus aan een van de criteria voor de BGS-vrijstellingen voldoen.
3.JURIDISCHE ELEMENTEN VAN DE GEDELEGEERDE HANDELING
De gedelegeerde richtlijn stelt het gebruik van cadmium in specifieke toepassingen vrij van de beperkingen van artikel 4, lid 1, van Richtlijn 2011/65/EU; deze vrijstelling moet in bijlage III bij die richtlijn worden opgenomen.
Het instrument is een gedelegeerde richtlijn, overeenkomstig Richtlijn 2011/65/EU en met name de relevante bepalingen van artikel 5, lid 1, onder a).
De gedelegeerde richtlijn heeft tot doel bij te dragen tot de bescherming van de volksgezondheid en het milieu en aanverwante bepalingen onderling aan te passen om de werking van de interne markt op het gebied van elektrische en elektronische apparatuur te garanderen. Dit wordt bereikt door het gebruik van normaliter verboden stoffen toe te staan voor specifieke toepassingen overeenkomstig de bepalingen en voorwaarden van BGS 2 en de in die richtlijn vastgestelde procedure voor de aanpassing van de bijlagen III en IV aan de vooruitgang van wetenschap en techniek.
Overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel gaat deze maatregel niet verder dan wat nodig is om de doelstelling ervan te verwezenlijken.