—

gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 194,

—

gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie,

—

gezien de Overeenkomst die is aangenomen op 12 december 2015 tijdens de 21e Conferentie van de Partijen bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering in Parijs (de Overeenkomst van Parijs),

—

gezien het voorstel van de Commissie van 16 maart 2023 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kader om een veilige en duurzame voorziening van kritieke grondstoffen te waarborgen, en tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 168/2013, (EU) 2018/858, (EU) 2018/1724 en (EU) 2019/1020 (COM(2023)0160),

—

gezien het voorstel van de Commissie van 16 maart 2023 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kader van maatregelen ter versterking van het Europese ecosysteem voor de productie van nettonultechnologieproducten (verordening voor een nettonulindustrie) (COM(2023)0161),

—

gezien Richtlijn (EU) 2019/944 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot wijziging van Richtlijn 2012/27/EU (1), die momenteel wordt herzien,

—

gezien Verordening (EU) 2019/943 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende de interne markt voor elektriciteit (2), die momenteel wordt herzien,

—

gezien Richtlijn 2000/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2000 tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid (3), die momenteel wordt herzien,

—

gezien Verordening (EU) 2019/941 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende risicoparaatheid in de elektriciteitssector en tot intrekking van Richtlijn 2005/89/EG (4),

—

gezien Verordening (EU) 2020/852 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juni 2020 betreffende de totstandbrenging van een kader ter bevordering van duurzame beleggingen en tot wijziging van Verordening (EU) 2019/2088 (5) (taxonomieverordening),

—

gezien Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/856 van de Commissie van 26 februari 2019 houdende aanvulling van Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot de werking van het innovatiefonds (6),

—

gezien Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/1214 van de Commissie van 9 maart 2022 tot wijziging van Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/2139 wat betreft economische activiteiten in bepaalde energiesectoren en Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/2178 wat betreft specifieke openbaarmakingen voor die economische activiteiten (7) (aanvullende gedelegeerde handeling klimaat),

—

gezien Richtlijn 2009/71/Euratom van de Raad van 25 juni 2009 tot vaststelling van een communautair kader voor de nucleaire veiligheid van kerninstallaties (8), zoals gewijzigd bij Richtlijn 2014/87/Euratom van de Raad van 8 juli 2014  (9),

—

gezien Richtlijn 2011/70/Euratom van de Raad van 19 juli 2011 tot vaststelling van een communautair kader voor een verantwoord en veilig beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval (10),

—

gezien Richtlijn 2013/59/Euratom van de Raad van 5 december 2013 tot vaststelling van de basisnormen voor de bescherming tegen de gevaren verbonden aan de blootstelling aan ioniserende straling, en houdende intrekking van de Richtlijnen 89/618/Euratom, 90/641/Euratom, 96/29/Euratom, 97/43/Euratom en 2003/122/Euratom (11),

—

gezien de mededeling van de Commissie van 1 februari 2023 getiteld “Een industrieel plan voor de Green Deal voor het nettonultijdperk” (COM(2023)0062),

—

gezien de mededeling van de Commissie van 18 mei 2022 getiteld “REPowerEU Plan” (COM(2022)0230),

—

gezien de mededeling van de Commissie van 10 maart 2020 getiteld “Een nieuwe industriestrategie voor Europa” (COM(2020)0102),

—

gezien de mededeling van de Commissie van 12 mei 2017 getiteld “Indicatief programma op het gebied van kernenergie ingediend overeenkomstig artikel 40 van het Euratom-Verdrag – final” (COM(2017)0237), alsmede het begeleidende werkdocument van de diensten van de Commissie,

—

gezien zijn resolutie van 19 mei 2021 over een Europese strategie inzake geïntegreerde energiesystemen (12),

—

gezien zijn resolutie van 10 juli 2020 over een alomvattende Europese benadering van energieopslag (13),

—

gezien zijn resolutie van 14 maart 2019 over klimaatverandering – een Europese strategische langetermijnvisie voor een bloeiende, moderne, concurrerende en klimaatneutrale economie in overeenstemming met de Overeenkomst van Parijs (14),

—

gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 over de Europese Green Deal (COM(2019)0640),

—

gezien zijn resolutie van 15 januari 2020 over de Europese Green Deal (15),

—

gezien zijn resolutie van 15 december 2015 getiteld “Op weg naar een Europese energie-unie”  (16),

—

gezien de conclusies van het Europees kernenergieforum van 2022,

—

gezien de gezamenlijke verklaring van de Nucleaire Alliantie van 16 mei 2023,

—

gezien het voorstel voor een Europees partnerschap voor kleine modulaire reactoren, dat het resultaat was van de eerste EU-workshop over kleine modulaire reactoren, die op 29 juni 2021 door de Commissie werd georganiseerd,

—

gezien het rondetafelgesprek op hoog niveau inzake nucleaire zaken van de Commissie van 15 maart 2022,

—

gezien de verklaring van de Commissie van 4 april 2023, getiteld “EU Small Modular Reactors (SMRs) 2030: Research & Innovation, Education & Training”,

—

gezien het verslag van het directoraat-generaal Energie van de Commissie van 9 oktober 2019 getiteld “Benchmarking of nuclear technical requirements against WENRA safety reference levels, EU regulatory framework and IAEA standards”  (17),

—

gezien het Euratom-werkprogramma 2023-2025 voor onderzoek en opleiding op het gebied van kernenergie,

—

gezien artikel 54 van zijn Reglement,

—

gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie (A9-0408/2023),

A.

overwegende dat de EU partij is bij de Overeenkomst van Parijs en zich ertoe verbonden heeft om de netto-uitstoot van broeikasgassen uiterlijk in 2030 met ten minste 55 % te verminderen ten opzichte van het niveau van 1990 en om uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te bereiken;

B.

overwegende dat volgens het New Policies Scenario van het Internationaal Energieagentschap de wereldwijde vraag naar energie tegen 2040 naar verwachting met 30 % zal toenemen; overwegende dat de vraag naar elektriciteit volgens de “World Energy Scenarios” van de Wereldenergieraad tegen 2060 zou kunnen verdubbelen;

C.

overwegende dat de EU te maken zal krijgen met een toenemende vraag naar elektriciteit;

D.

overwegende dat de EU volgens de Commissie haar elektriciteitsproductie moet verdubbelen teneinde sectoren als verwarming, koeling en vervoer te elektrificeren in het licht van de groene transitie;

E.

overwegende dat de EU haar eigen risico’s wat betreft externe afhankelijkheid op het gebied van energievoorziening moet beperken, ook wat betreft de toelevering van splijtstoffen voor kerncentrales;

F.

overwegende dat de EU haar strategische autonomie moet ontwikkelen, de veerkracht van haar toeleveringsketen moet vergroten en een zekere mate van zelfvoorziening moet bereiken, met name omdat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne de kwetsbaarheid van Europa op deze gebieden heeft aangetoond;

G.

overwegende dat de energiemix en de toekomstige elektriciteitsmarkt van de EU een constante, betrouwbare hernieuwbare en koolstofvrije energievoorziening voor de industrie en de burgers van de EU moeten waarborgen;

H.

overwegende dat kernenergie een emissievrije technologie is die niet leidt tot luchtverontreiniging en dat kleine modulaire reactoren derhalve het potentieel hebben om bij te dragen aan het behalen van de klimaat- en milieudoelstellingen van de EU;

I.

overwegende dat kernenergie een bijdrage kan leveren aan de verbetering van de energiezekerheid in Europa en met name in de lidstaten die ervoor kiezen kernenergie te gebruiken, gezien de relatief lage brandstof- en exploitatiekosten en het bewezen vermogen om een stabiele en betrouwbare basiselektriciteitsvoorziening te leveren;

J.

overwegende dat de EU in haar modellering van het energiesysteem en de gevolgen daarvan voor het landgebruik het verband tussen de intensiteit van het landgebruik van elektriciteit en de broeikasgasemissies gedurende de levenscyclus nader moet onderzoeken;

K.

overwegende dat innovatieve ontwikkelingen op het gebied van kleine modulaire reactoren en geavanceerde modulaire reactoren mogelijkheden kunnen bieden om de energie- en klimaatdoelstellingen van de Unie te verwezenlijken, terwijl de mogelijkheden die kleine modulaire reactoren bieden op het gebied van elektriciteitsproductie en netstabiliteit, warmte voor industriële processen, stadsverwarming en -koeling, waterstofproductie en waterontzilting verder moeten worden onderzocht;

L.

overwegende dat kleine modulaire reactoren als kernreactoren met een vermogen van 10 tot 300 MW kunnen worden gedefinieerd, die zijn ontworpen om in gestandaardiseerde modulaire vorm in fabrieken te worden vervaardigd;

M.

overwegende dat veel van de voordelen van kleine modulaire reactoren inherent verbonden zijn met de aard van hun ontwerp (klein en modulair): integrale ontwerpen, inherente veiligheid, lagere kernvoorraden, verbeterde modularisering en fabriceerbaarheid en grotere flexibiliteit; overwegende dat kleine modulaire reactoren besparingen kunnen opleveren qua kosten en bouwtijd, en geleidelijk kunnen worden ingevoerd om te voldoen aan de toenemende vraag naar energie;

N.

overwegende dat specifieke klimaat- en energiedialogen over kleine modulaire reactoren beste praktijken en oplossingen zouden kunnen bevorderen, nieuwe bedrijfskansen en samenwerkingsmogelijkheden zouden kunnen bieden en de lidstaten zouden kunnen helpen bij het vaststellen van en nadenken over mogelijke hiaten in de beleidsuitvoering; overwegende dat dergelijke dialogen kunnen bijdragen aan de verdere ontwikkeling van het bedrijfsmodel voor kleine modulaire reactoren en oplossingen kunnen aandragen om de industrie koolstofvrij te maken;

O.

overwegende dat de EU zich verder moet inspannen om de toekomstige bijdrage van kleine modulaire reactoren aan de elektriciteitsvoorzieningszekerheid in de EU te evalueren, gezien hun flexibele basislastcapaciteit;

P.

overwegende dat kleine modulaire reactoren potentieel een lagere initiële kapitaalinvestering, een grotere schaalbaarheid en locatieflexibiliteit kunnen bieden voor locaties die geen plaats kunnen bieden aan traditionelere grotere reactoren, en thans het potentieel hebben voor verbeterde veiligheids- en beveiligingskenmerken, feedback van bestaande reactoren met een groot vermogen, duurzamer afvalbeheer en de potentiële voordelen van het gebruik van nieuwe koelsystemen en splijtstoffen;

Q.

overwegende dat de inzet van kleine modulaire reactoren de economische groei kan stimuleren, banen kan creëren en kan bijdragen aan het mondiale concurrentievermogen van de EU op dit zich snel ontwikkelende gebied van de technologie, waardoor Europa een aantrekkelijk continent wordt voor investeringen in deze sector;

R.

overwegende dat de concurrenten en handelspartners van de EU massaal investeren in binnen- en buitenland om een leidende positie te verwerven op het gebied van kleine modulaire reactoren van de volgende generatie; overwegende dat verdere investeringen in onderzoek naar en ontwikkeling van kleine modulaire reactoren van doorslaggevend belang kunnen zijn voor de Europese nucleaire industrie om weer wereldleider te worden, en dat hiervoor voorafgaande planning nodig is;

S.

overwegende dat er een groeiende belangstelling is voor de inzet van kleine modulaire reactoren in de EU, en dat de volledige betrokkenheid van de actoren van de splijtstofkringloop derhalve vanaf het beginstadium van potentiële projecten moet worden overwogen;

T.

overwegende dat de Commissie in haar verklaring van 4 april 2023 over kleine modulaire EU-reactoren 2030 de gezamenlijke inspanningen van de Europese nucleaire industrie en wetenschappelijke gemeenschap om het gemeenschappelijke doel van een moderne, hulpbronnenefficiënte en concurrerende economie te bereiken, heeft verwelkomd en heeft erkend dat kernenergie, en met name kleine modulaire reactoren, een belangrijke rol kunnen spelen, en niet alleen bij de elektriciteitsproductie, vooral als de toegezegde middelen voor onderzoek, ontwikkeling en innovatie op het gebied van kleine modulaire reactoren tot de ontwikkeling van succesvolle ontwerpoplossingen leiden;

U.

overwegende dat, volgens de gezamenlijke verklaring van de Nucleaire Alliantie van 16 mei 2023, kernenergie tegen 2050 tot 150 GW aan geïnstalleerde capaciteit zou kunnen leveren aan de EU, hetgeen in de komende dertig jaar rechtstreeks en onrechtstreeks zou kunnen bijdragen tot 450 000 banen in de EU, waaronder 200 000 hoogopgeleide werknemers;

V.

overwegende dat de Commissie heeft benadrukt dat in alle lidstaten deskundigheid op het gebied van nucleaire en stralingsbescherming nodig is om de veiligheid, beveiliging en bescherming van bestaande en toekomstige kerncentrales te waarborgen, met inbegrip van kleine modulaire reactoren, industriële en medische toepassingen en initiatieven voor ruimteverkenning;