(1)

Het InvestEU-programma heeft tot doel financierings- en investeringsverrichtingen die bijdragen tot de verwezenlijking van de in de artikelen 3 en 8 van en bijlage II bij Verordening (EU) 2021/523 vastgestelde beleidsdoelstellingen van de Unie, te ondersteunen. Deze financierings- en investeringsverrichtingen hebben tot doel de ontwikkeling van onder meer de defensie-industrie te ondersteunen om bij te dragen tot de strategische autonomie van de Unie.

(2)

Overeenkomstig artikel 14, lid 1, punt d), van Verordening (EU) 2021/523 moeten financierings- en investeringsverrichtingen in het kader van elk van de in artikel 8 van die verordening bedoelde beleidsvensters in overeenstemming zijn met de investeringsrichtsnoeren die zijn vastgesteld in de bijlage bij Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/1078 van de Commissie (2) (de huidige “investeringsrichtsnoeren”), en op basis van artikel 8, leden 3 en 10, van Verordening (EU) 2021/523. Voor strategische investeringen in defensie bevatten die investeringsrichtsnoeren beperkingen met betrekking tot eindontvangers die onder zeggenschap staan van een derde land of entiteiten uit derde landen en eindontvangers die hun uitvoerend beheer buiten de Unie hebben met het oog op de bescherming van de veiligheid van de Unie en de lidstaten.

(3)

In het gezamenlijk witboek “Europese defensie — Readiness 2030” (3) wordt benadrukt dat de toegang tot kapitaal voor in de EU gevestigde ondernemingen, met inbegrip van kleine en middelgrote ondernemingen en midcaps, dringend moet worden verbeterd, zodat zij hun oplossingen op industriële schaal kunnen brengen en de industriële opschaling kunnen stimuleren waar de Unie naar streeft. De financiële sector toont een groeiende belangstelling voor defensie. Toch blijft de defensiesector een onderbediende markt, onder meer als gevolg van beperkingen in het investeringsbeleid van openbare en particuliere financiële instellingen. Het benutten van het volledige potentieel van InvestEU ter ondersteuning van de defensiesector is van cruciaal belang om deze uitdagingen aan te pakken.

(4)

Uit de feedback die is ontvangen van belanghebbenden, via een openbare raadpleging en gerichte raadplegingen met de uitvoerende partners van InvestEU en de lidstaten, blijkt dat de beperkingen die zijn vastgesteld in de huidige investeringsrichtsnoeren voor strategische investeringen de uitrol van het InvestEU-fonds ter ondersteuning van de defensiesector kunnen belemmeren. Daarom moeten de huidige investeringsrichtsnoeren worden aangepast aan de specifieke kenmerken van InvestEU, namelijk een begrotingsgarantie die in indirect beheer wordt uitgevoerd. De voorgestelde wijzigingen zullen de uitrol van InvestEU ter ondersteuning van de defensiesector verbeteren, met behoud van voldoende waarborgen voor strategische investeringen in defensie, overeenkomstig Verordening (EU) 2021/523.

(5)

Het toepassingsgebied van strategische investeringen in defensie waarvoor beperkingen gelden, wordt in de huidige investeringsrichtsnoeren gedefinieerd als defensietechnologieën en -producten die in het jaarlijkse werkprogramma voor het Europees Defensiefonds zijn vastgesteld. Deze definitie brengt onnodige complexiteit en rechtsonzekerheid met zich mee als gevolg van de veranderende aard van het werkprogramma van het Europees Defensiefonds. Dit toepassingsgebied moet worden gestroomlijnd door te verwijzen naar investeringen in defensietechnologieën en -producten die voornamelijk voor militaire toepassingen zijn ontwikkeld. Een dergelijke vereenvoudiging zou de voorspelbaarheid voor de uitvoerende partners en financiële intermediairs van InvestEU verbeteren door hun een duidelijke methode te bieden om vast te stellen of eindontvangers onderworpen zijn aan de beperkingen met betrekking tot derde landen, onder meer om te verduidelijken hoe die beperkingen van toepassing zijn op technologieën met defensie- en civiele toepassingen (tweeërlei gebruik).

(6)

Volgens de huidige investeringsrichtsnoeren moet een entiteit die onder zeggenschap staat van een derde land of entiteiten uit een derde land — teneinde in aanmerking te komen —, aantonen dat de lidstaat waarin zij is gevestigd, een garantie heeft goedgekeurd overeenkomstig de beginselen betreffende in aanmerking komende entiteiten van Verordening (EU) 2021/697 van het Europees Parlement en de Raad (4). Die bepaling is niet afgestemd op de specifieke kenmerken van InvestEU en beperkt de inzet van de financiering. Garanties die door een lidstaat zijn goedgekeurd in het kader van een defensieprogramma waarvoor de financiële bijdrage van de Unie is ontvangen, lijken voldoende te zijn om de veiligheid van de Unie en haar lidstaten in het kader van het InvestEU-fonds te beschermen. Alleen entiteiten die niet aan deze criteria kunnen voldoen, moeten specifiek in het kader van de InvestEU-verrichting een garantie indienen. Dit amendement heeft tot doel de uitvoering van het InvestEU-fonds te verduidelijken ter ondersteuning van entiteiten die in de EU zijn gevestigd en onder zeggenschap staan van entiteiten van buiten de EU. Die garanties kunnen, in voorkomend geval, gebaseerd zijn op risicobeperkende maatregelen die zijn opgelegd door, of ten goede komen aan, de lidstaat die de verwerving van zeggenschap over dergelijke entiteiten door een ander derde land of door een entiteit uit een derde land in de zin van Verordening (EU) 2019/452 van het Europees Parlement en de Raad (5) verifieert.

(7)

In de huidige investeringsrichtsnoeren is bepaald dat voor strategische investeringen in defensie de beperkingen met betrekking tot de controle van eindontvangers ook gelden voor hun leveranciers en onderaannemers. Dit brede toepassingsgebied is niet aangepast aan het soort financiering dat in het kader van InvestEU wordt verstrekt en kan de uitrol van InvestEU-financiering belemmeren door onnodige administratieve lasten op te leggen. Om het administratieve proces van InvestEU-financiering te vereenvoudigen en ervoor te zorgen dat de subsidiabiliteitsvoorwaarden voor InvestEU-financiering zijn afgestemd op schuld- en eigenvermogensfinancieringsinstrumenten, moet de verwijzing naar leveranciers in het geval van controle door derde landen worden geschrapt uit de investeringsrichtsnoeren.

(8)

De limieten in de huidige investeringsrichtsnoeren voor strategische investeringen beperken in onnodige mate de subsidiabiliteit van entiteiten die in geassocieerde derde landen zijn gevestigd of onder zeggenschap staan van entiteiten uit geassocieerde derde landen of entiteiten uit derde landen. Om gelijke behandeling van in de Unie gevestigde entiteiten en in met het InvestEU-programma geassocieerde derde landen gevestigde entiteiten te garanderen, en om het in het Europees Defensiefonds vastgestelde beginsel voor in aanmerking komende entiteiten en andere defensieprogramma’s waarin de Unie een financiële bijdrage levert, op elkaar af te stemmen, moeten de huidige investeringsrichtsnoeren worden aangepast om ervoor te zorgen dat beperkingen worden toegepast op entiteiten die zijn gevestigd in, of onder zeggenschap staan van niet-geassocieerde derde landen of entiteiten uit derde landen.

(9)

Volgens de huidige investeringsrichtsnoeren kunnen eindontvangers van strategische defensie-investeringen tot vijf jaar na de datum van de definitieve uitbetaling van de financiering geen exclusieve licentie geven voor intellectuele-eigendomsrechten op gerelateerde kritieke technologieën en technologieën die van groot belang zijn voor de bescherming van de essentiële veiligheidsbelangen van de Unie en haar lidstaten die rechtstreeks voortvloeien uit die strategische investeringen, of deze overdragen aan derde landen of entiteiten uit derde landen, tenzij de lidstaat waarin de eindontvanger is gevestigd daarvoor zijn goedkeuring geeft. De uitvoering van die bepaling brengt aanzienlijke uitdagingen en knelpunten in de lidstaten met zich mee en belemmert daardoor de inzet van InvestEU ter ondersteuning van defensie, doordat de lidstaten verplicht worden nieuwe vormen van controle in te voeren die verder gaan dan de bestaande mechanismen, zoals voor de uitvoer van militaire producten of de screening van buitenlandse directe investeringen. Om deze moeilijkheden aan te pakken, moeten de huidige investeringsrichtsnoeren worden gewijzigd teneinde ervoor te zorgen dat begunstigden alleen worden onderworpen aan bestaande controlemechanismen die worden toegepast door de lidstaten waarin zij zijn gevestigd, terwijl de financierings- en investeringsverrichting door de EU-garantie wordt gedekt.

(10)

Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/1078 moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd,