(1)

Om te borgen dat marktdata tegen redelijke commerciële voorwaarden (“on a reasonable commercial basis” — RCB) worden aangeboden, met onbevooroordeelde en eerlijke contractuele voorwaarden en op uniforme wijze binnen de Unie, moeten de voorwaarden worden gepreciseerd die marktexploitanten en een handelsplatform exploiterende beleggingsondernemingen, goedgekeurde publicatieregelingen (Approved Publication Arrangements — “APA’s”), verstrekkers van consolidated tape (Consolidated Tape Providers — “CTP’s”) en beleggingsondernemingen met systematische interne afhandeling (“systematische internaliseerders”) moeten vervullen. Die voorwaarden moeten borgen dat de verplichting om marktdata tegen redelijke commerciële voorwaarden aan te bieden, voldoende duidelijk is en effectief en eenvormig wordt toegepast, maar wel rekening houdende met verschillende operationele modellen en kostenstructuren van marktexploitanten en een handelsplatform exploiterende beleggingsondernemingen, APA’s, CTP’s en systematische internaliseerders.

(2)

Om te borgen dat marktdata tegen redelijke commerciële voorwaarden worden aangeboden, moet worden gepreciseerd hoe de aan marktdata toe te rekenen kosten moeten worden berekend. De berekening van de aan marktdata toe te rekenen kosten, mag alleen de kosten omvatten die rechtstreeks verband houden met de productie en verspreiding van marktdata. Om die berekening uit te voeren, moeten kosten worden ingedeeld door een onderscheid te maken tussen kosten die verband houden met de infrastructuur die wordt gebruikt voor het produceren en verspreiden van marktdata, de materiële activa en software die worden gebruikt om de connectiviteit mogelijk te maken die nodig is om marktdata te produceren en te verspreiden, de personeelskosten, financiële kosten en andere kosten, zoals administratieve kosten voor het produceren en verspreiden van marktdata. Om te voorkomen dat kosten dubbel worden geteld, moeten kosten voor het produceren en verspreiden van marktdata, op basis van de aard van elke kostenfactor, worden toegerekend aan uitsluitend één kostencategorie. Auditkosten mogen niet worden meegenomen in de toerekening van kosten voor het produceren en verspreiden van marktdata.

(3)

Verstrekkers van marktdata, en met name handelsplatformen, leveren naast het aanbieden van marktdata vaak een breed scala aan diensten. Die entiteiten maken dus diverse kosten die categorieën bestrijken zoals technologie en infrastructuur, softwareontwikkeling, sales en marketing, analytica, kwantitatief onderzoek, operaties of compliance. Om voor marktdata vergoedingen tegen redelijke commerciële voorwaarden vast te stellen, is het belangrijk om bijvoorbeeld een onderscheid te maken tussen de kosten die aan de primaire activiteit van het samenbrengen van kopers en verkopers zijn toe te rekenen, en de kosten die direct aan het produceren en verspreiden van marktdata zijn toe te rekenen.

(4)

In sommige gevallen kan het zijn dat materiële activa, software, personeel en administratieve diensten voor een deel worden ingezet voor het produceren van andere diensten die niet rechtstreeks verband houden met het produceren en verspreiden van marktdata. In dat verband is het noodzakelijk om de aan gedeelde hulpbronnen toe te rekenen kosten om te slaan op basis van een duidelijke methodiek, waarbij gepreciseerd wordt hoeveel elke hulpbron bijdraagt aan het produceren en verspreiden van marktdata. Financiële kosten die voortvloeien uit gedeelde hulpbronnen, moeten ook worden omgeslagen op basis van de allocatie van die hulpbronnen aan het produceren en verspreiden van marktdata. De methodiek die voor het omslaan van de kosten wordt gebruikt, moet jaarlijks worden geëvalueerd zodat deze correct blijft. Verstrekkers van marktdata moeten met bewijsmateriaal de gekozen methodiek, en de wijzigingen daarvan, staven ten genoegen van de betrokken bevoegde autoriteit.

(5)

De in de vergoedingen voor marktdata opgenomen marge moet zodanig worden bepaald dat een evenwicht wordt gevonden tussen de noodzaak om ervoor te zorgen dat het produceren en verspreiden van marktdata commercieel levensvatbaar blijft voor verstrekkers van marktdata, en de noodzaak om een zo ruim mogelijke toegang tot marktdata te verzekeren. Voor CTP’s die de komende jaren zullen worden opgericht, moet de marge voldoende zijn om de aanloopinvesteringen en de commerciële levensvatbaarheid te dekken in de periode die nodig is om hun activiteiten volledig uit te bouwen.

(6)

Om te borgen dat marktdata tegen redelijke commerciële voorwaarden worden aangeboden, moet worden gepreciseerd hoe de aan marktdata toe te rekenen kosten moeten worden bepaald. Met name moet de marge de bedrijfswinst zijn die de verstrekker van marktdata behaalt nadat deze op zijn inkomsten alle uitgaven in verband met het produceren en verspreiden van marktdata in mindering heeft gebracht. Die uitgaven moeten operationele kosten omvatten zoals infrastructuur, activa gebruikt voor connectiviteit, personeel ingezet voor het produceren en verspreiden van marktdata, en financiële uitgaven. Om de transparantie te vergroten, moet de marge worden geformuleerd als een kostenpercentage.

(7)

Om ervoor te zorgen dat de in de vergoedingen voor marktdata opgenomen marge redelijk is, moet worden gepreciseerd dat de marge niet onevenredig mag zijn vergeleken met de kosten gemaakt bij het produceren en verspreiden van marktdata, en dat de marge moet worden afgestemd op marges gehanteerd in de algehele activiteiten die de verstrekker van marktdata verricht.

(8)

Om discriminatie tussen cliënten te voorkomen, moeten verstrekkers van marktdata schaalbare capaciteit hebben om alle cliënten tijdig toegang tot marktdata te geven.

(9)

De voorbije jaren heeft de mogelijkheid om in vergoedingen te differentiëren in verhouding tot de waarde die de marktdata voor de cliënt vertegenwoordigen, geleid tot het creëren van meervoudige klantencategorieën die tegelijkertijd voor dezelfde cliënt werden toegepast — met overlappende vergoedingen tot gevolg.

(10)

Om te borgen dat marktdata tegen redelijke commerciële voorwaarden worden aangeboden, moeten verstrekkers van marktdata categorieën van cliënten kunnen bepalen op basis van feitelijke elementen, zoals gebruik of grootte van de cliënt. Met de indeling van cliënten in categorieën moeten verstrekkers van marktdata cliënten die verschillende feitelijke kenmerken vertonen, verschillend kunnen behandelen. Cliënten binnen een categorie moet van cliënten in andere categorieën duidelijk te onderscheiden zijn door een of meer elementen die hen onderscheiden van cliënten in andere categorieën. Een cliënt mag slechts tot één categorie behoren. Zo kunnen verstrekkers van marktdata bijvoorbeeld een aparte cliëntencategorie creëren voor herdistributeurs van data, professionele of niet-professionele cliënten. De criteria die worden gebruikt om categorieën cliënten op te zetten, moeten voldoende algemeen zijn om op een groep cliënten te kunnen worden toegepast. Daarom moet de indeling in categorieën resulteren in een beperkt aantal categorieën.

(11)

Om te borgen dat marktdata tegen redelijke commerciële voorwaarden worden aangeboden, moeten de vergoedingen die cliënten uit een bepaalde categorie worden berekend, worden vastgesteld op basis van de kosten gemaakt om data aan die cliënten aan te bieden, plus een redelijke marge, uitgedrukt als een kostenpercentage, dat homogeen moet zijn voor cliënten die tot dezelfde categorie behoren. Verstrekkers van marktdata moeten verschillende vergoedingen kunnen berekenen voor verschillende data (bv. display en non-display data) op basis van verschillen in de kosten van het produceren en verspreiden van dit soort data.

(12)

De afgelopen jaren is een aantal problemen geconstateerd met betrekking tot voorwaarden in overeenkomsten betreffende marktdata — in het nadeel van cliënten. Sommige van deze problemen betreffende de praktijk van verstrekkers van marktdata om zware administratieve verplichtingen op te leggen aan cliënten voor marktdata, onder meer via frequente en gedetailleerde verzoeken met betrekking tot het gebruik van marktdata. Andere praktijken zijn onder meer het gebruik van dubbelzinnige bewoordingen in de overeenkomsten betreffende marktdata of de herhaalde wijzigingen ervan die de cliënt verplichten om hulpbronnen in te zetten om de overeenkomst te interpreteren of te herzien. Soms werden cliënten voor marktdata verplicht om bij afloop van het contract historische data uit hun systemen te wissen, om per locatie vergoedingen te betalen of werden zij onnodig beperkt in de wijze waarop zij marktdata konden gebruiken. Dergelijke praktijken dreigen ongerechtvaardigde kosten te veroorzaken voor de toegang tot marktdata. Daarom moeten, willen voorwaarden eerlijk en onbevooroordeeld zijn, dergelijke praktijken worden verboden. De vereisten inzake eerlijke en onbevooroordeelde contractvoorwaarden in deze verordening moeten de andere toepasselijke bepalingen van Unierecht aanvullen, en met name Verordening (EU) 2023/2854 van het Europees Parlement en de Raad (2) (dataverordening), alsmede andere wet- en regelgeving betreffende consumentenbescherming, daaronder begrepen Richtlijn 93/13/EEG (3) (richtlijn oneerlijke bedingen).

(13)

Om de transparantie te vergroten, moeten verstrekkers van marktdata erop toezien dat de voorwaarden voor het aanbieden van marktdata duidelijk en beknopt zijn geformuleerd. Dit betekent dat de voorwaarden op zichzelf voor cliënten te begrijpen moeten zijn zonder verdere verwijzing naar andere documenten, tenzij die documenten duidelijk worden geïdentificeerd en voor de cliënten gemakkelijk te vinden zijn.

(14)

Om de cliënt voldoende tijd te geven om een wijziging in de overeenkomst inzake marktdata te begrijpen en een vergelijking te maken met ander op de markt beschikbare aanbod en daarover te reflecteren, moeten verstrekkers van marktdata, ingeval een overeenkomst inzake marktdata de mogelijkheid biedt van eenzijdige wijzigingen, de cliënt 90 dagen vooraf van dat soort wijzigingen kennisgeven. Om eenzijdige wijzigingen te vermijden die zware of lastige uitkomsten voor de cliënt voor marktdata opleveren, zoals wijzigingen die tot een verhoging van de vergoedingen leiden, moet de overeenkomst bepalen dat de cliënt het recht heeft om bij dit soort eenzijdige wijzigingen het contract zonder enige geldboete te kunnen opzeggen. De mogelijkheid om de overeenkomst inzake marktdata te beëindigen en te verlengen mag door verstrekkers van marktdata niet worden gebruikt om de toepassing te omzeilen van garanties die spelen in het geval van eenzijdige wijzigingen van het contract.

(15)

Om te voorkomen dat cliënten meermaals voor dezelfde levering van marktdata berekend krijgen wanneer zij deze bij verschillende aanbieders en verkopers aankopen, moeten marktdata, op verzoek van de cliënt, worden aangeboden op basis van individuele cliënten. De CTP’s verzamelen data bij handelsplatformen en APA’s en consolideren die data in een doorlopende elektronische live datastream die kernmarktdata en wettelijke data aanbiedt. Daarom moet het aanbieden van die data door CTP’s worden beschouwd als zijnde onderscheiden van het aanbieden van marktdata door handelsplatformen en APA’s. CTP’s moeten hun cliënt dus een vergoeding kunnen berekenen, zelfs indien die cliënt voor marktdata berekend kreeg door een handelsplatform of APA.

(16)

Om cliënten voor marktdata in staat te stellen marktdata te verkrijgen zonder dat zij andere diensten hoeven te kopen, moeten marktdata ongebundeld, d.w.z. los van andere diensten, worden aangeboden.

(17)

Gebleken is dat voorwaarden met betrekking tot geldboeten en audits buitensporig zwaar zijn voor cliënten voor marktdata en de kostprijs van marktdata mede verder doen stijgen dan de kosten voor het produceren en verspreiden van die data, vermeerderd met een redelijke marge. Om ongerechtvaardigde geldboeten te vermijden, mogen geldboeten alleen worden opgelegd op basis van bewijs voor inbreuken op de overeenkomst inzake marktdata. Voorts mogen geldboeten niet overdreven zwaar zijn, en moet de hoogte ervan gebaseerd zijn op het bedrag dat de cliënt had betaald indien deze de overeenkomst inzake marktdata was nagekomen. Voorts moet de verstrekker van marktdata, om de cliënt in staat te stellen tijdig regelingen te treffen ter voorkoming van herhaling van inbreuken op de overeenkomst inzake marktdata, de geldboete opleggen binnen een redelijke termijn vanaf het tijdstip dat de inbreuk zich heeft voorgedaan. De redelijke termijn mag niet meer dan vijf jaar bedragen vanaf de datum dat een audit wordt aangekondigd. Dat tijdsbestek is in lijn met de verplichtingen voor beleggingsondernemingen wat betreft recordkeeping zoals die zijn vastgelegd in artikel 16 van Richtlijn 2014/65/EU van het Europees Parlement en de Raad (4).

(18)

Momenteel voorzien overeenkomsten inzake marktdata in audits die omslachtig zijn voor cliënten voor marktdata door de frequentie en lengte ervan en door de bewijslast die op de cliënt voor marktdata rust. Daarom moeten, om te garanderen dat overeenkomsten inzake marktdata eerlijk en onbevooroordeeld zijn, de voorwaarden van de overeenkomst inzake marktdata voorschrijven dat, wanneer die overeenkomst bepaalt dat door de verstrekker van marktdata audits kunnen worden verlangd, de audit is gebaseerd op specifieke en geloofwaardige indicaties van een potentiële inbreuk die niet meer dan vijf jaar vóór de datum van aankondiging van de audit heeft plaatsgevonden. Bovendien moeten, om de risico’s op partijdigheid te mitigeren en de eerlijkheid te bevorderen, verstrekkers van marktdata die een audit uitvoeren, alleen informatie kunnen opvragen die noodzakelijk is om het bewijs te verzamelen ten aanzien van de mogelijke inbreuk.

(19)

Om cliënten en bevoegde autoriteiten in staat te stellen daadwerkelijk na te gaan of marktdata tegen redelijke commerciële voorwaarden worden aangeboden, moeten verstrekkers van marktdata alle informatie die relevant is voor het aanbieden van marktdata, duidelijk en ondubbelzinnig vermelden. Met die informatie moeten cliënten en bevoegde autoriteiten inzicht kunnen krijgen in het marktdatabeleid, onder meer in de wijze waarop de hoogte van vergoedingen voor marktdata wordt bepaald, en moet die informatie worden verstrekt met een uniforme inhoud en in een uniform formaat en met uniforme terminologie. Verstrekkers van marktdata verschaffen de bevoegde autoriteit, op verzoek, in een geharmoniseerd formaat de informatie over de totale kosten voor het produceren en verspreiden van marktdata, met inbegrip van een redelijke marge.

(20)

Om cliënten en bevoegde autoriteiten inzicht te geven in de wijze waarop vergoedingen worden berekend, moet het beleid inzake marktdata de berekeningseenheid vermelden die wordt gebruikt om de vergoedingen aan cliënten te factureren. De berekeningseenheid kan onderscheid maken tussen soorten marktdata (bv. display en non-display data) en moet uniek zijn voor hetzelfde soort marktdata. De berekeningseenheid moet verband houden met de kosten die worden gemaakt om marktdata aan te bieden.

(21)

Om een soepele en doeltreffende implementatie te garanderen, moet een uitgestelde toepassingsdatum worden bepaald zodat marktdeelnemers die vóór de datum van inwerkingtreding van deze verordening, voldoende tijd krijgen om herziene overeenkomsten op te stellen, daarover te onderhandelen en deze af te sluiten — en zo mogelijke disrupties tot een minimum te beperken. Aangezien er momenteel geen vergunninghoudende en operationele CTP’s zijn, is een uitgestelde toepassingsdatum voor CTP’s niet nodig.

(22)

De verwerking van persoonsgegevens ten behoeve van deze verordening moet plaatsvinden in overeenstemming met het toepasselijke Unierecht inzake de bescherming van persoonsgegevens. In dat verband moet elke verwerking van persoonsgegevens door de nationale bevoegde autoriteiten op grond van deze verordening plaatsvinden in overeenstemming met Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad (5) en de nationale voorschriften inzake de bescherming van natuurlijke personen wat betreft de verwerking van persoonsgegevens. Elke verwerking van persoonsgegevens door de Europese Autoriteit voor effecten en markten (“ESMA”) in het kader van deze verordening moet plaatsvinden in overeenstemming met Verordening (EU) 2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad (6).

(23)

Deze verordening is gebaseerd op de ontwerpen van technische reguleringsnormen die de ESMA bij de Commissie heeft ingediend.

(24)

De ESMA heeft open publieke consultaties gehouden over de ontwerpen van technische reguleringsnormen waarop deze verordening is gebaseerd, heeft de mogelijke daaraan verbonden kosten en baten geanalyseerd, en heeft het advies van de overeenkomstig artikel 37 van Verordening (EU) nr. 1095/2010 van het Europees Parlement en de Raad (7) opgerichte Stakeholdergroep effecten en markten ingewonnen.

(25)

Overeenkomstig artikel 42, lid 1, van Verordening (EU) 2018/1725 is de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming geraadpleegd, en op 17 maart 2025 heeft hij formele opmerkingen gemaakt,