(1)

In september 2024 werd Tsjechië getroffen door ongunstige weersgebeurtenissen en natuurrampen van ongekende omvang. De productie van akkerbouwgewassen en de groente- en fruitsector werden getroffen door stortregens, sterke winden en daaropvolgende overstromingen.

(2)

In de tweede helft van april 2024 werd Slovenië getroffen door ongunstige weersgebeurtenissen en natuurrampen van ongekende omvang. Ongebruikelijk hoge temperaturen in de eerste helft van april werden gevolgd door een koudegolf in de tweede helft van de maand, wat gevolgen had voor de productie van bepaalde groenten en fruit en voor de wijnsector.

(3)

Hoewel er aanwijzingen zijn dat soortgelijke ongunstige klimaatgebeurtenissen en natuurrampen zich in de hele Unie voordoen in een algemene context van toenemende klimaatveranderingsgerelateerde risico’s voor de landbouw, waren de gebeurtenissen in Tsjechië en Slovenië van een uitzonderlijke intensiteit en hadden ze gevolgen voor een aanzienlijk aandeel van de productie in de getroffen gebieden.

(4)

De aanzienlijke schade die deze ongunstige klimaatgebeurtenissen en natuurrampen aan de landbouwproducenten hebben berokkend en het daaruit voortvloeiende inkomensverlies voor de getroffen producenten in Tsjechië en Slovenië brengen de economische levensvatbaarheid van de landbouwbedrijven in gevaar.

(5)

Daarom moet een uitzonderlijke maatregel worden vastgesteld om de specifieke problemen te helpen aanpakken die zich in de nasleep van die ongunstige klimaatgebeurtenissen en natuurrampen in Tsjechië en Slovenië voordoen.

(6)

De grote schade en aanzienlijke economische verliezen die de landbouwproducenten als gevolg van de ongunstige klimaatgebeurtenissen en natuurrampen hebben geleden, vormen een specifiek probleem in de zin van artikel 221 van Verordening (EU) nr. 1308/2013 dat niet gemakkelijk op te lossen valt met maatregelen uit hoofde van artikel 219 of 220 van die verordening. De situatie houdt niet specifiek verband met een geconstateerde unieke marktverstoring of een precieze dreiging daarvan. Ze houdt geen verband met maatregelen ter bestrijding van de verspreiding van dierziekten, noch met maatregelen om het verlies van consumentenvertrouwen als gevolg van gezondheidsrisico’s voor mens, dier of plant tegen te gaan.

(7)

Het voor Tsjechië en Slovenië beschikbare bedrag moet worden bepaald, met name rekening houdend met het respectieve gewicht van die lidstaten in de landbouwsector van de Unie op basis van de in bijlage V bij Verordening (EU) 2021/2115 van het Europees Parlement en de Raad (2) vastgestelde nettomaxima voor rechtstreekse betalingen en met de impact van de ongunstige klimaatgebeurtenissen en natuurrampen in die lidstaten.

(8)

Tsjechië en Slovenië moeten de steun via de meest doeltreffende kanalen verdelen op basis van objectieve en niet-discriminerende criteria die rekening houden met de omvang van de moeilijkheden en de daadwerkelijke economische schade waarmee de betrokken landbouwers worden geconfronteerd. Die lidstaten moeten ervoor zorgen dat de landbouwers de uiteindelijke begunstigden van de steun zijn en moeten verstoringen van de markt of van de mededinging vermijden.

(9)

Aangezien de aan Tsjechië en Slovenië toegewezen bedragen de economische moeilijkheden waarmee de landbouwers kampen, slechts ten dele aanpakken, moet het die lidstaten worden toegestaan aanvullende nationale steun aan die landbouwers te verlenen onder de in deze verordening vastgestelde voorwaarden.

(10)

Teneinde Tsjechië en Slovenië de nodige flexibiliteit te bieden om de steun te verdelen zoals de omstandigheden van de betrokken landbouwers vereisen, moet het hun worden toegestaan die steun te cumuleren met andere steun uit het Europees Landbouwgarantiefonds en het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling, zonder de landbouwers te overcompenseren.

(11)

Om overcompensatie te voorkomen, moeten Tsjechië en Slovenië rekening houden met steun die in het kader van andere nationale of Uniesteuninstrumenten of particuliere regelingen wordt verleend in reactie op de geleden economische verliezen.

(12)

Aangezien de steun van de Unie in euro’s wordt vastgesteld, moet een datum worden bepaald voor de omzetting van het bedrag dat wordt toegewezen aan lidstaten die de euro niet als nationale munteenheid hebben ingevoerd, zoals Tsjechië. Aangezien deze verordening niet voorziet in een termijn voor de indiening van steunaanvragen, moet met het oog op de toepassing van artikel 30, lid 3, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/127 van de Commissie (3) de datum van inwerkingtreding van deze verordening worden beschouwd als het ontstaansfeit voor de wisselkoers voor de in deze verordening vastgestelde bedragen.

(13)

Om de doeltreffendheid van deze uitzonderlijke maatregel te waarborgen, moeten de begunstigden snel financiële noodhulp krijgen. Daarnaast moet worden gezorgd voor een tijdige monitoring van de begroting en voor een actuele follow-up en een efficiënt gebruik van de landbouwreserve, waardoor die reserve zo optimaal mogelijk kan worden ingezet en de capaciteit vergroot om snel op opkomende crises te reageren. Daarom is het passend een subsidiabiliteitsdatum vast te stellen voor de betaling door de lidstaten van deze steun aan de begunstigden. Betalingen die na die datum worden verricht, moeten worden geacht niet in aanmerking te komen voor financiering door de Unie.

(14)

De Unie mag de uitgaven die Tsjechië en Slovenië in het kader van deze uitzonderlijke maatregel doen, dan ook enkel financieren indien de betrokken uitgaven binnen een bepaalde subsidiabiliteitstermijn zijn verricht. De steun voor deze uitzonderlijke maatregel moet derhalve uiterlijk op 31 december 2025 betaald zijn.

(15)

Aangezien na 31 december 2025 verrichte betalingen onder geen enkel beding als subsidiabel kunnen worden beschouwd, is artikel 5, lid 2, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/127, dat voorziet in een evenredige verlaging van de na de uiterste datum verrichte maandelijkse betalingen, niet van toepassing.

(16)

Tsjechië en Slovenië moeten de Commissie gedetailleerde informatie verstrekken over de uitvoering van deze verordening, zodat de Unie de doeltreffendheid van de bij deze verordening ingevoerde maatregel kan monitoren.

(17)

Om ervoor te zorgen dat de landbouwers de steun zo snel mogelijk ontvangen, moeten Tsjechië en Slovenië deze verordening onverwijld uitvoeren. Deze verordening moet derhalve in werking treden op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

(18)

De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Comité voor de gemeenschappelijke ordening van de landbouwmarkten,