(1)

Op grond van artikel 44, lid 2, tweede alinea, punt a), van Verordening (EU) 2021/2116 kunnen de lidstaten van 16 oktober tot en met 30 november voorschotten betalen van ten hoogste 50 % voor interventies in de vorm van rechtstreekse betalingen en voor de maatregelen als bedoeld in hoofdstuk IV van Verordening (EU) nr. 228/2013 van het Europees Parlement en de Raad (2) en in hoofdstuk IV van Verordening (EU) nr. 229/2013 van het Europees Parlement en de Raad (3). Op grond van artikel 44, lid 2, tweede alinea, punt b), van Verordening (EU) 2021/2116 kunnen de lidstaten vóór 1 december voorschotten betalen van ten hoogste 75 % voor areaalgebonden en diergebonden plattelandsontwikkelingsinterventies uit hoofde van Verordening (EU) 2021/2115 van het Europees Parlement en de Raad (4).

(2)

Op grond van artikel 44, lid 6, van Verordening (EU) 2021/2116 kan de Commissie, op verzoek van een lidstaat, in een spoedeisende situatie uitvoeringshandelingen vaststellen die afwijken van artikel 44, lid 2, van die verordening voor zover en zolang dat strikt noodzakelijk is.

(3)

Tijdens de zitting van de Raad Landbouw en Visserij van 15 juli 2024 hebben de lidstaten de Commissie verzocht af te wijken van artikel 44, lid 2, van Verordening (EU) 2021/2116 om hen in staat te stellen hogere voorschotten te betalen en zo het hoofd te bieden aan een noodsituatie die is ontstaan als gevolg van een uitzonderlijke combinatie van ongunstige gebeurtenissen, waaronder de aanhoudende Russische invasie in Oekraïne, de gevolgen van de conflicten in het Midden-Oosten en extreme weersomstandigheden in Midden-, Zuid- en Oost-Europa. Tijdens de gezamenlijke vergadering van het Comité voor de landbouwfondsen, het Comité voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het Comité voor de gemeenschappelijke ordening van de landbouwmarkten van 24 juli 2024 hebben de lidstaten bevestigd dat hun landbouwproducenten te kampen hebben met liquiditeitsproblemen als gevolg van een combinatie van ongunstige gebeurtenissen die van invloed waren op de prijzen van de landbouwproductiemiddelen en -grondstoffen. Zij hebben de Commissie verzocht uitvoeringshandelingen vast te stellen waarbij van artikel 44, lid 2, van Verordening (EU) 2021/2116 wordt afgeweken om de betaling van hogere voorschotten voor alle interventies en maatregelen betreffende het claimjaar 2024 mogelijk te maken.

(4)

Door de aanhoudende Russische invasie in Oekraïne en de conflicten in het Midden-Oosten bestaat het risico dat bestaande problemen, zoals de hoge productiemiddelenprijzen, blijven voortduren en er nieuwe verstoringen van de internationale handel in goederen ontstaan, met onder meer een verlegging van handelsstromen, wat leidt tot hogere verzendkosten en vertragingen. Dergelijke ontwikkelingen en onzekerheden zetten de productiemiddelenprijzen onder opwaartse druk. Deze gebeurtenissen verstoren ook de handelspatronen en hebben aanzienlijke gevolgen voor de prijzen van landbouwgrondstoffen en voor de landbouwmarkten.

(5)

De prijzen van productiemiddelen zoals energie en meststoffen blijven in alle landbouwsectoren aanzienlijk hoog. In de Unie zijn de prijzen die landbouwers en exploitanten in de voedselketen moeten betalen voor andere productiemiddelen zoals gewasbeschermingsmiddelen, diergeneeskundige behandelingen, machinerie en verpakking, meegestegen met de algemene inflatie. De prijzen van landbouwgrondstoffen, zoals granen en diervoeders, blijven echter relatief laag, waardoor de winstmarges voor de landbouwers afnemen. In sommige lidstaten is de situatie bijzonder moeilijk geworden, aangezien de verhouding tussen de prijzen van productiemiddelen en die van grondstoffen verder is verslechterd ten opzichte van 2023, met name voor de graan- en voederproducenten.

(6)

Bovendien wordt verwacht dat recente ongunstige weersomstandigheden, zoals overmatige neerslag, late vorst en lokale overstromingen in bepaalde regio’s en watertekorten en hittegolven in verschillende delen van Midden-, Zuid- en Oost-Europa negatieve gevolgen zullen hebben voor de gewasopbrengsten.

(7)

Deze omstandigheden zullen waarschijnlijk liquiditeitsproblemen veroorzaken voor landbouwproducenten in de hele Unie, aangezien de ongunstige gebeurtenissen van invloed zijn op de prijzen van productiemiddelen en landbouwgrondstoffen. Dit wordt nog verergerd door de hoge rentetarieven op de Europese financiële markten. In het licht van deze omstandigheden moet het de lidstaten worden toegestaan voor het claimjaar 2024 hogere voorschotten te betalen om de liquiditeitsproblemen aan te pakken waarmee landbouwproducenten in de hele Unie waarschijnlijk te maken zullen krijgen.

(8)

De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Comité voor de landbouwfondsen, het Comité voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het Comité voor de gemeenschappelijke ordening van de landbouwmarkten,

1.

In afwijking van artikel 44, lid 2, tweede alinea, punt a), van Verordening (EU) 2021/2116 kunnen de lidstaten voor het claimjaar 2024 voorschotten van ten hoogste 70 % betalen voor interventies in de vorm van rechtstreekse betalingen op grond van titel III, hoofdstuk II, van Verordening (EU) 2021/2115 en voor de maatregelen als bedoeld in hoofdstuk IV van Verordening (EU) nr. 228/2013 en in hoofdstuk IV van Verordening (EU) nr. 229/2013.

2.

In afwijking van artikel 44, lid 2, tweede alinea, punt b), van Verordening (EU) 2021/2116 kunnen de lidstaten voor het claimjaar 2024 voorschotten van ten hoogste 85 % betalen voor de steun die wordt verleend in het kader van areaalgebonden en diergebonden plattelandsontwikkelingsinterventies uit hoofde van titel III, hoofdstuk IV, van Verordening (EU) 2021/2115.