BIJLAGE

ENIG DOCUMENT

„Vijlen”

PDO-NL-02168

Datum van aanvraag: 12.2.2016

1.   Te registreren naam/namen

„Vijlen”

2.   Type geografische aanduiding

BOB — Beschermde oorsprongsbenaming

3.   Categorieën van wijnbouwproducten

1.

Wijn

4.

Mousserende wijn

5.

Mousserende kwaliteitswijn

4.   Beschrijving van de wijn(en)

Wijncategorie 1 wijn: rood, fruitig, vol

Druivenrassen: de rode rassen op de rassenlijst (de verhouding is jaarafhankelijk)

Organoleptische kenmerken:

Kleur: dieprood;

Geur: roodzwart fruit, licht kruidig;

Smaak: fruitig karakter met een volle smaak

Analytische kenmerken:

Alle kenmerken zijn in overeenstemming met de toepasselijke definities en limieten die zijn vastgesteld in de EU-verordeningen/Nederlandse ministeriële regels.

—	Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent)

—	Maximaal gehalte vluchtige zuren

—	Maximaal totaalgehalte zwaveldioxide

—	Maximale verrijking, ontzuren en na toestemming aanzuren

Suikergehalte tussen 0,5 en 12 gram per liter

Algemene analytische kenmerken

Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent)	11,5
Minimale totale zuurgraad	63,84 in milli-equivalent per liter

Wijncategorie 1 wijn: rood, droog, volfruitig, gedeelte barrique

Druivenrassen: de rode rassen op de rassenlijst (de verhouding is jaarafhankelijk)

Organoleptische kenmerken:

Kleur: donkerrood

Geur: lichte houttonen, gecombineerd met roodzwart fruit

Smaak: volle tanninestructuur met een fruitige achterkant en een volle structuur

Analytische kenmerken:

Alle kenmerken zijn in overeenstemming met de toepasselijke definities en limieten die zijn vastgesteld in de EU-verordeningen/Nederlandse ministeriële regels.

—	Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent)

—	Maximaal gehalte vluchtige zuren

—	Maximaal totaalgehalte zwaveldioxide

—	Maximale verrijking, ontzuren en na toestemming aanzuren

Suikergehalte tussen 0,5 en 12 gram per liter

Algemene analytische kenmerken

Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent)	11,5
Minimale totale zuurgraad	63,84 in milli-equivalent per liter

Wijncategorie 1 wijn: rood, droog, vol, barrique

Druivenrassen: de rode rassen op de rassenlijst (de verhouding is jaarafhankelijk)

Organoleptische kenmerken:

Kleur: donkerrood

Geur: lichte houttonen, gecombineerd met roodzwart fruit

Smaak: volle tanninestructuur die door hout wordt versterkt

Analytische kenmerken:

Alle kenmerken zijn in overeenstemming met de toepasselijke definities en limieten die zijn vastgesteld in de EU-verordeningen/Nederlandse ministeriële regels.

—	Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent)

—	Maximaal gehalte vluchtige zuren

—	Maximaal totaalgehalte zwaveldioxide

—	Maximale verrijking, ontzuren en na toestemming aanzuren

Suikergehalte tussen 0,5 en 8 gram per liter

Algemene analytische kenmerken

Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent)	12
Minimale totale zuurgraad	63,84 in milli-equivalent per liter

Wijncategorie 1 wijn: wit, droog, fruitig

Druivenrassen: de witte rassen op de rassenlijst (de verhouding is jaarafhankelijk)

Organoleptische kenmerken:

Kleur: wit

Geur: groen, rijp fruit

Smaak: volfruitig met frisse, volle structuur

Analytische kenmerken:

Alle kenmerken zijn in overeenstemming met de toepasselijke definities en limieten die zijn vastgesteld in de EU-verordeningen/Nederlandse ministeriële regels.

—	Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent)

—	Maximaal gehalte vluchtige zuren

—	Maximaal totaalgehalte zwaveldioxide

—	Maximale verrijking, ontzuren en na toestemming aanzuren

Suikergehalte: tussen 1 en 8 gram per liter

Algemene analytische kenmerken

Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent)	10,5
Minimale totale zuurgraad	77,14 in milli-equivalent per liter

Wijncategorie 1 wijn: wit, droog, barrique

Druivenrassen: de witte rassen op de rassenlijst (de verhouding is jaarafhankelijk)

Organoleptische kenmerken:

Kleur: wit

Geur: rijp fruit, bloemig met lichte houttonen

Smaak: volfruitig, waarbij de volle structuur door het hout wordt aangevuld; volle afdronk

Analytische kenmerken:

Alle kenmerken zijn in overeenstemming met de toepasselijke definities en limieten die zijn vastgesteld in de EU-verordeningen/Nederlandse ministeriële regels.

—	Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent)

—	Maximaal gehalte vluchtige zuren

—	Maximaal totaalgehalte zwaveldioxide

—	Maximale verrijking, ontzuren en na toestemming aanzuren

Suikergehalte: tussen 1 en 8 gram per liter

Algemene analytische kenmerken

Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent)	11,5
Minimale totale zuurgraad	77,14 in milli-equivalent per liter

Wijncategorie 1 wijn: wit, halfdroog, fruitig

Druivenrassen: de witte rassen op de rassenlijst (de verhouding is jaarafhankelijk)

Organoleptische kenmerken:

Kleur: wit

Geur: groen, rijp fruit

Smaak: volfruitig, licht zoetje

Afdronk: frisse fruitige wijn met een mooie zoete afdronk

Analytische kenmerken:

Alle kenmerken zijn in overeenstemming met de toepasselijke definities en limieten die zijn vastgesteld in de EU-verordeningen/Nederlandse ministeriële regels.

—	Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent)

—	Maximaal gehalte vluchtige zuren

—	Maximaal totaalgehalte zwaveldioxide

—	Maximale verrijking, ontzuren en na toestemming aanzuren

Suikergehalte: tussen 2 en 20 gram per liter

Algemene analytische kenmerken

Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent)	10,5
Minimale totale zuurgraad	77,14 in milli-equivalent per liter

Wijncategorie 1 wijn: rosé, volfruitig

Druivenrassen: de rode rassen op de rassenlijst (de verhouding is jaarafhankelijk)

Organoleptische kenmerken:

Kleur: lichte rosékleur

Geur: licht kruidig, rood fruit

Smaak: fruitig karakter met toch een volle smaak

Analytische kenmerken:

Alle kenmerken zijn in overeenstemming met de toepasselijke definities en limieten die zijn vastgesteld in de EU-verordeningen/Nederlandse ministeriële regels.

—	Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent)

—	Maximaal gehalte vluchtige zuren

—	Maximaal totaalgehalte zwaveldioxide

—	Maximale verrijking, ontzuren en na toestemming aanzuren

Suikergehalte: tussen 1 en 12 gram per liter

Algemene analytische kenmerken

Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent)	10
Minimale totale zuurgraad	63,84 in milli-equivalent per liter

Wijncategorie 4 mousserende wijn: wit, volfruitig

Druivenrassen: de witte rassen op de rassenlijst (de verhouding is jaarafhankelijk)

Organoleptische kenmerken:

Kleur: wit

Geur: groen, rijp fruit

Smaak: kleine belletjes, frisfruitig met een vollere structuur

Analytische kenmerken:

Alle kenmerken zijn in overeenstemming met de toepasselijke definities en limieten die zijn vastgesteld in de EU-verordeningen/Nederlandse ministeriële regels.

—	Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent)

—	Maximaal gehalte vluchtige zuren

—	Maximaal totaalgehalte zwaveldioxide

—	Maximale verrijking, ontzuren en na toestemming aanzuren

Suikergehalte: tussen 0 en 22 gram per liter

Algemene analytische kenmerken

Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent)	10,5
Minimale totale zuurgraad	79,8 in milli-equivalent per liter

Wijncategorie 4 mousserende wijn: rosé, volfruitig

Druivenrassen: de rode rassen op de rassenlijst (de verhouding is jaarafhankelijk)

Organoleptische kenmerken:

Kleur: roze

Geur: rijp rood fruit

Smaak: kleine belletjes, frisfruitig met een vollere structuur

Analytische kenmerken:

Alle kenmerken zijn in overeenstemming met de toepasselijke definities en limieten die zijn vastgesteld in de EU-verordeningen/Nederlandse ministeriële regels.

—	Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent)

—	Maximaal gehalte vluchtige zuren

—	Maximaal totaalgehalte zwaveldioxide

—	Maximale verrijking, ontzuren en na toestemming aanzuren

Suikergehalte: tussen 0 en 22 gram per liter

Algemene analytische kenmerken

Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent)	10,5
Minimale totale zuurgraad	79,8 in milli-equivalent per liter

Wijncategorie 5 mousserende kwaliteitswijn: wit, volfruitig

Druivenrassen: de witte rassen op de rassenlijst (de verhouding is jaarafhankelijk)

Organoleptische kenmerken:

Kleur: wit

Geur: groen, rijp fruit

Smaak: kleine belletjes, frisfruitig met een vollere structuur

Analytische kenmerken:

Alle kenmerken zijn in overeenstemming met de toepasselijke definities en limieten die zijn vastgesteld in de EU-verordeningen/Nederlandse ministeriële regels.

—	Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent)

—	Maximaal gehalte vluchtige zuren

—	Maximaal totaalgehalte zwaveldioxide

—	Maximale verrijking, ontzuren en na toestemming aanzuren

Suikergehalte: tussen 0 en 22 gram per liter

Algemene analytische kenmerken

Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent)	10,5
Minimale totale zuurgraad	79,8 in milli-equivalent per liter

Wijncategorie 5 mousserende kwaliteitswijn: rosé, volfruitig

Druivenrassen: de rode rassen op de rassenlijst (de verhouding is jaarafhankelijk)

Organoleptische kenmerken:

Kleur: roze

Geur: rijp en rood fruit

Smaak: kleine belletjes, frisfruitig met een vollere structuur

Analytische kenmerken:

Alle kenmerken zijn in overeenstemming met de toepasselijke definities en limieten die zijn vastgesteld in de EU-verordeningen/Nederlandse ministeriële regels.

—	Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent)

—	Maximaal gehalte vluchtige zuren

—	Maximaal totaalgehalte zwaveldioxide

—	Maximale verrijking, ontzuren en na toestemming aanzuren

Suikergehalte: tussen 0 en 22 gram per liter

Algemene analytische kenmerken

Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent)	10,5
Minimale totale zuurgraad	79,8 in milli-equivalent per liter

5.   Wijnbereidingsprocedés

a.    Essentiële oenologische procedés

Wijncategorie 1 wijn: rood, fruitig, vol

Specifiek oenologisch procedé: minimaal vier dagen pulpgisting

Wijncategorie 1 wijn: rood, droog, volfruitig, gedeelte barrique

Specifiek oenologisch procedé: minimaal vier dagen pulpgisting, minimaal 30 % van de wijn dient op hout te worden opgevoed

Wijncategorie 1 wijn: rood, droog, vol, barrique

Specifiek oenologisch procedé: minimaal zes dagen pulpgisting. De wijn dient te worden opgevoed op hout, waarbij de wijn minimaal negen maanden gelagerd blijft op barrique (minimaal 50 % nieuw hout)

Wijncategorie 1 wijn: wit, droog, fruitig

Specifiek oenologisch procedé: koude fermentatie onder de 18 °C (uitzonderingen: temperatuurverhoging in het begin van de gisting en wijnen die moeilijk gisten)

Wijncategorie 1 wijn: wit, droog, barrique

Specifiek oenologisch procedé: koude fermentatie onder de 18 °C (uitzonderingen temperatuurverhoging in het begin van de gisting en wijnen die moeilijk gisten), houtlagering van minimaal zes maanden op barrique, 50 % nieuw hout

Wijncategorie 1 wijn: wit, halfdroog, fruitig

Specifiek oenologisch procedé: koude fermentatie onder de 18 °C (uitzonderingen: temperatuurverhoging in het begin van de gisting en wijnen die moeilijk gisten)

Wijncategorie 1 wijn: rosé, volfruitig

Specifiek oenologisch procedé: koude fermentatie onder de 18 °C (uitzonderingen: temperatuurverhoging in het begin van de gisting en wijnen die moeilijk gisten)

Wijncategorie 4 mousserende wijn: wit, volfruitig

Specifiek oenologisch procedé: koude fermentatie onder de 18 °C (uitzonderingen: temperatuurverhoging in het begin van de gisting en wijnen die moeilijk gisten), traditionele methode

Wijncategorie 4 mousserende wijn: rosé, volfruitig

Specifiek oenologisch procedé: koude fermentatie onder de 18 °C (uitzonderingen: temperatuurverhoging in het begin van de gisting en wijnen die moeilijk gisten), traditionele methode

Wijncategorie 5 mousserende kwaliteitswijn: wit, volfruitig

Specifiek oenologisch procedé: koude fermentatie onder de 18 °C (uitzonderingen: temperatuurverhoging in het begin van de gisting en wijnen die moeilijk gisten), traditionele methode

Wijncategorie 5 mousserende kwaliteitswijn: rosé, volfruitig

Specifiek oenologisch procedé: koude fermentatie onder de 18 °C (uitzonderingen: temperatuurverhoging in het begin van de gisting en wijnen die moeilijk gisten), traditionele methode

b.    Maximumopbrengsten

Rood Cabernet Cortis

50 hectoliter per hectare

Rood Monarch

50 hectoliter per hectare

Rood Pinot Noir

50 hectoliter per hectare

Rood Pinotin

50 hectoliter per hectare

Rood Baron

50 hectoliter per hectare

Wit Souvignier Gris

55 hectoliter per hectare

Wit Johanniter

55 hectoliter per hectare

Wit Solaris

55 hectoliter per hectare

Wit Pinot Gris

55 hectoliter per hectare

Wit Chardonnay

55 hectoliter per hectare

Wit Cabernet Blanc

55 hectoliter per hectare

Wit Muscaris

55 hectoliter per hectare

6.   Afgebakend gebied

Het oorsprongsgebied van „Vijlen” is in zijn geheel gelegen in de drielandengemeente Vaals, in de deelgemeente Vijlen.

De beschermde oorsprongsbenaming „Vijlen” is alleen van toepassing op het grondgebied in Vijlen met een bodem van löss in de bovenste laag samen met drie grondlagen, die gezamenlijk dit unieke terroir vormen. Naast de bovengenoemde lössgrond kent dit specifieke gebied de lagen kleefaarde, grof grind en vuursteeneluvium.

Het gebied van de BOB „Vijlen” bestrijkt 419 ha.

7.   Voornaamste wijndruiven

Souvignier Gris B

Pinotin N

Muscaris B

Cabernet Blanc B (VB-91-26-1)

Baron N

Solaris

Pinot noir N

Pinot Gris G

Monarch

Johanniter B

Chardonnay B

Cabernet Cortis

8.   Beschrijving van het (de) verband(en)

Bodem

Het geografische gebied van de BOB „Vijlen” kenmerkt zich vooral door zogenaamde vuursteenhellinggronden, bestaande uit vuursteeneluvium met daarnaast löss, kleefaarde en grind, en waar geen oude Maasafzettingen voorkomen.

De bodem in dit gebied onderscheidt zich van de bodem in het geografische gebied van „Mergelland”, waarvan de löss, mergel (zacht gesteente) en maaskiezel de voornaamste bestanddelen zijn en waar de sedimenten van de rivier de Maas een belangrijke rol spelen. Het geografische gebied van de BOB „Vijlen” wordt echter niet gekenmerkt door deze sedimenten van de Maas. Die komen voor tot noordelijk van de heuvelkam (ten noorden van Vijlen). De bodem in dit gebied, die dus op een andere wijze is ontstaan, kenmerkt zich door vuursteeneluvium (de oplossingsrest van kalksteen, bestaande uit een mengsel van zeer veel verweerde vuursteen en wisselende hoeveelheden klei, leem en kleefaarde) en kleefaarde (net als vuursteeneluvium een verweringsrest van kalksteen, maar voornamelijk bestaande uit (zware) klei met weinig of geen vuursteen, omdat het ontstaan is uit kalkgesteente met een laag vuursteengehalte). Het onderscheid wordt nog vergroot door de klimatologische omstandigheden (de hogere ligging met de omliggende heuvels).

Klimaat en omgeving

De belangrijkste klimaatkenmerken in dit gebied zijn:

—	Het klimaat in het gebied wordt minder direct beïnvloed door de zee en heeft meer landklimaataspecten (minder gematigd dan aan zee, hetgeen men ziet in de temperaturen).

—	De wijngaarden liggen op een hoogte van 170 tot 220 meter boven NAP, op zuidelijke hellingen, omsloten door heuvels, hetgeen een klein microklimaat creëert.

—	De hogere ligging, omgeven door dalen, maakt dat de nachttemperatuur vaak hoger is (betere afbouw van de zuren).

—	De hoogte zorgt ook voor minder mistvorming, vooral in september en oktober, hetgeen minder vocht betekent en daardoor minder last van botrytis.

—	De ligging aan de lijzijde van de Eifel en de Ardennen maakt dat het BOB-gebied niet vaak wordt getroffen door regen en hagel.

Menselijke aspecten (teelt en vinificatie)

Om de kwaliteit gunstig te beïnvloeden zijn er bepaalde keuzes gemaakt voor de teelt/vinificatie van de druiven (menselijke aspecten):

—	Bij het planten houdt men ongeveer twee vierkante meter per plant aan (genoeg voedingsstoffen).

—	Gebruik van een teeltwijze die zorgt voor een goede blad/druif-verhouding (voldoende fotosynthese), met een handmatige snoei (selectie van de beste eenjarige loten om op die manier een goede loofwand te krijgen met een maximale opname van zonlicht).

—	Dit wordt nog versterkt door het aanhouden van minimaal 1 meter bladzone boven de druivenzone.

—	Ontbladeren van de druivenzone zodat het zonlicht en wind er makkelijk bij kunnen, waardoor de trossen ook snel drogen bij vochtig weer.

—	Wanneer nodig trosdunning om de kwaliteit van de overblijvende druiven te bevorderen.

—	Handmatige oogst (selectie van druiven).

—	Wat de vinificatie betreft, zie de bovengenoemde essentiële oenologische procedés.

Causaal verband

Het verband wordt gekenmerkt door de volgende onderscheidende aspecten van het gebied:

De bodem bestaat uit de unieke combinatie van vuursteeneluvium met daarnaast löss, kleefaarde en grind. Men vindt hier geen oude Maasafzettingen.

Vuursteeneluvium afzonderlijk wordt enkel aangetroffen in kleine zones in het zuidoostelijke deel van Zuid-Limburg tegen de Belgische grens, o.a. op de zg. laat-tertiaire schiervlakte. Op steile hellingen is het een belangrijke component van de vuursteenhellinggronden. De gronden bevatten veel grillig gevormde, 2 tot 10 cm grote vuurstenen.

Alleen in het geografische gebied van de BOB „Vijlen” is er de unieke combinatie van vuursteeneluvium/löss met kleefaarde en grind.

Deze bodem heeft een kenmerkende invloed op de daar geteelde druiven door een langer seizoen (warmteopname van de stenen) en de vochtvasthoudende eigenschappen van de löss (vermijden van droogte).

De hoge ligging omringd door heuvels maakt dat de hellingen/het plateau met de wijngaarden de volgende klimaatkenmerken hebben die de teelt van de druiven duidelijk gunstig beïnvloeden (rijpere druif wat betreft suiker/zuur/aroma’s) en resulteren in vollere wijnen met meer aroma:

—	hogere nachttemperaturen die zorgen voor een betere zuurafbouw;

—	minder mist/dauw (zakt naar de dalen);

—	het niet tot nauwelijks voorkomen van zware regen/hagel door de ligging aan de lijzijde van de Ardennen.

De wijnen komen tot stand door een unieke combinatie van rassen en de gerelateerde menselijke aspecten (teelt/vinificatie), waarbij mooie cuvees van nieuwe en klassieke rassen worden gemaakt.

Daarnaast worden deze bodem-, klimaat- en teeltkenmerken gecombineerd met een voor Nederland unieke manier van vinificeren. Namelijk door het gebruik van vier boven elkaar liggende kelders wordt de wijn door middel van zwaartekracht overgeheveld, waardoor minder pompgangen nodig zijn. Vervolgens wordt de wijn in kleinere tanks gevinificeerd om zo optimaal gebruik te maken van verschillende vinificatietechnieken (zie essentiële oenologische procedés) met als doel om elk jaar een wijn te maken die voller en expressief van smaak is.

De organoleptische en analytische kenmerken zijn het resultaat van de combinatie van de bodem, het klimaat en menselijke aspecten (teelt en vinificatie), die zorgen voor rode wijnen met een volle tanninestructuur en witte/roséwijnen die vooral volfruitig zijn.

9.   Andere essentiële voorwaarden

—

Link naar het productdossier

https://www.rvo.nl/sites/default/files/2015/12/Productdossier%20BOB%20Vijlen.pdf