|
Publicatieblad |
NL C-serie |
|
C/2025/5161 |
28.10.2025 |
Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité
Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 1308/2013, (EU) 2021/2115 en (EU) nr. 251/2014 wat betreft bepaalde marktvoorschriften en sectorale steunmaatregelen in de wijnsector en voor gearomatiseerde wijnproducten
(COM(2025) 137 final – 2025/0071 (COD))
(C/2025/5161)
Rapporteur:
Josep PUXEU ROCAMORA|
Adviseur |
Ignacio SÁNCHEZ RECARTE (voor de rapporteur) |
|
Wetgevingsprocedure |
|
|
Raadpleging |
Europees Parlement, 5.5.2025 Raad, 8.5.2025 |
|
Rechtsgrond |
Artikel 43, lid 2, en artikel 304 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie |
|
Documenten van de Europese Commissie |
|
|
Relevante duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) |
SDG 12 – Duurzame consumptie- en productiepatronen verzekeren |
|
Bevoegde afdeling |
Landbouw, Plattelandsontwikkeling en Milieu |
|
Goedkeuring door de afdeling |
25.6.2025 |
|
Goedkeuring door de voltallige vergadering |
17.7.2025 |
|
Zitting nr. |
598 |
|
Stemuitslag (voor/tegen/onthoudingen) |
153/3/2 |
1. AANBEVELINGEN
Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC)
|
1.1. |
benadrukt het sociaal-economische belang van de wijnsector voor de Europese Unie (1).
|
|
1.2. |
wijst op het culturele belang van wijn in de EU en verzoekt de Europese Commissie de wijncultuur te verdedigen door doeltreffend steun te verlenen aan de uitvoering van programma’s die de consument bewuster maken van een geïnformeerde en verantwoorde wijnconsumptie; |
|
1.3. |
steunt het voorstel van de Europese Commissie, dat tot doel heeft de Europese wijnsector toe te rusten met betere instrumenten om de vele uitdagingen aan te gaan die door de Groep op hoog niveau inzake wijnbeleid zijn vastgesteld; |
|
1.4. |
verzoekt om beleidsondersteuning te koppelen aan een ambitieus budget voor specifieke maatregelen in de wijnsector; |
|
1.5. |
benadrukt het belang van de ontwikkeling van onderwijsprogramma’s en onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten die de initiatieven ter ondersteuning van wijnbedrijven en werknemers in de huidige transitie van de sector moeten begeleiden; |
|
1.6. |
benadrukt dat de aanbevelingen van de Groep op hoog niveau en het voorstel van de Europese Commissie werden opgesteld voordat de situatie op de internationale wijnmarkten drastisch verslechterde als gevolg van het besluit van de regering van de Verenigde Staten om aanvullende tarieven op EU-wijnen te heffen; is van mening dat in de toekomst wellicht extra steun nodig is om de internationale concurrentiepositie van EU-wijnen te ondersteunen; |
|
1.7. |
beveelt aan om aanvullende verbeteringen aan te brengen in het voorstel van de Commissie om de uitdagingen het hoofd te bieden waarmee de wijnsector in de EU wordt geconfronteerd en om op lange termijn een gezonde, duurzame en concurrerende wijneconomie te waarborgen; |
|
1.8. |
is het ermee eens dat toekomstige aanplantingsstrategieën het productiepotentieel moeten helpen aanpassen aan de marktvraag, maar is van mening dat de lijst met beperkingen in het voorstel van de Europese Commissie te restrictief is en wellicht niet voor alle situaties geschikt; |
|
1.9. |
is ingenomen met het voorstel van de Commissie om de geldigheidsduur van herbeplantingsvergunningen te verlengen, maar beveelt aan de geldigheidsduur te beperken tot zes jaar om een duidelijke planning van het potentieelbeheer in gebieden met een beschermde oorsprongsbenaming (BOB) en een beschermde geografische aanduiding (BGA) mogelijk te maken; |
|
1.10. |
is ingenomen met de goedkeuring van nationale betalingen voor vrijwillig groen oogsten en vrijwillige rooiing van productieve wijngaarden als aanvullende instrumenten voor aanbodbeheer, aangezien het kosteneffectief is om overtollige wijn van de markt te nemen voordat deze is geproduceerd; |
|
1.11. |
is ingenomen met het voorstel om op EU-niveau het gebruik te reguleren van bepaalde termen die op grote schaal worden gebruikt en daarom door consumenten goed worden begrepen voor wat betreft de aanbiedingsvorm van producten met een verlaagd alcoholgehalte; stelt voor dit voorstel aan te vullen met een aantal andere voorwaarden, zoals uiteengezet in de onderstaande wijzigingsvoorstellen 1 en 3; |
|
1.12. |
is er geen voorstander van de vermelding “geproduceerd door dealcoholisatie” verplicht te stellen voor de aanbiedingsvorm van gedealcoholiseerde en gedeeltelijk gedealcoholiseerde wijnen; |
|
1.13. |
beveelt aan om, zoals aangegeven in wijzigingsvoorstel 2, in de verordening een verwijzing op te nemen naar het bestaande symbool of pictogram dat moet worden gebruikt voor de taalvrije identificatie, op het etiket, van de elektronische middelen voor het verstrekken van informatie. Ten behoeve van een beter begrip bij de consument stelt het EESC bovendien voor om de energetische waarde in de onmiddellijke nabijheid van deze elektronische middelen te vermelden; |
|
1.14. |
beveelt aan om de verplichte vermelding van de lijst van ingrediënten en de voedingswaardevermelding te schrappen wanneer EU-wijnen naar landen buiten de EU worden uitgevoerd, aangezien deze vereisten van land tot land verschillen; |
|
1.15. |
stelt voor om de bevoegdheden van de Europese Commissie uit te breiden, zodat zij na grondig overleg met de betrokken beroepsorganisaties en groepen deskundigen door middel van gedelegeerde handelingen nadere regels kan opstellen voor i) het gebruik van elektronische middelen voor het verstrekken van verplichte en facultatieve informatie en ii) de vorm en opmaak van langs elektronische weg verstrekte informatie; |
|
1.16. |
beveelt aan te verduidelijken dat de bepalingen inzake verplichte vermeldingen in hetzelfde gezichtsveld slechts één keer van toepassing zijn, om te voorkomen dat alle verplichte vermeldingen op de voorkant van het etiket moeten worden herhaald als daar de termen “beschermde oorsprongsbenaming” of “beschermde geografische aanduiding” of de naam van de BOB/BGA worden vermeld; |
|
1.17. |
stelt voor het plafond voor het totale bedrag dat in een lidstaat in een bepaald jaar wordt toegewezen voor nationale betalingen voor distillatie en groen oogsten vast te stellen op 15 % in plaats van de voorgestelde 20 %. Daarnaast stelt het EESC voor om vrijwillige rooiing op te nemen in de maatregelen die onder deze beperkingen vallen; |
|
1.18. |
stelt voor dat begunstigden van crisisdistillatiebetalingen gedurende anderhalf jaar niet in aanmerking komen voor andere steun voor wijn; |
|
1.19. |
beveelt aan om voor gearomatiseerde wijnproducten precies dezelfde regels inzake elektronische etikettering toe te passen als voor wijn; |
|
1.20. |
stelt voor om voor gedealcoholiseerde of gedeeltelijk gedealcoholiseerde wijnproducten te bepalen dat aroma’s organoleptische eigenschappen mogen hebben die vergelijkbaar zijn met die van wijn, teneinde rechtszekerheid te bieden met betrekking tot deze nieuwe producten; |
|
1.21. |
is ingenomen met het voorstel van de Europese Commissie om het wijntoerisme te bevorderen, maar stelt voor om deze steun uit te breiden tot wijnbedrijven die hun faciliteiten geschikt willen maken voor het ontvangen van wijntoerisme en die hiervoor reclame willen maken, en tot programma’s die wijn en gastronomie aan elkaar koppelen. De EU-steun aan wijnbedrijven moet de versterking van een lokale of regionale wijnbouwidentiteit bevorderen en de synergieën die voortvloeien uit de samenwerking tussen lokale wijnbedrijven vergroten. |
|
1.22. |
stelt voor de tijdslimiet voor afzetbevorderingsactiviteiten die gericht zijn op het consolideren van marktaandeel te schrappen; |
|
1.23. |
stelt voor om voor afzetbevorderings- en communicatieactiviteiten in derde landen een evaluatie uit te voeren om de aanvraag- en motiveringsprocedures te vereenvoudigen, teneinde de toegang tot steun te vergemakkelijken, de administratieve lasten te verminderen en de desbetreffende maatregelen efficiënter uit te voeren; |
|
1.24. |
is ingenomen met de mogelijke verhoging tot 80 % van de financiële steun van de EU voor investeringskosten in verband met matiging van en aanpassing aan klimaatverandering; |
|
1.25. |
stelt voor dat in geval van uitzonderlijke omstandigheden op uitvoermarkten overal ter wereld of in geval van een crisis op markten van derde landen die meer dan 15 % van de uitvoer van wijn van de EU vertegenwoordigen, de financiële steun van de Unie voor afzetbevorderings- en communicatiemaatregelen kan worden verhoogd tot 80 % van de subsidiabele uitgaven. |
2. TOELICHTING
Argumenten ter ondersteuning van de aanbevelingen 1.1 tot en met 1.7 inzake de noodzaak van een voorstel voor een wijnpakket en de algemene inhoud ervan
|
2.1. |
Het EESC steunt het voorstel voor een wijnpakket dat erop gericht is de volgende uitdagingen voor de wijnsector in de EU aan te pakken: aan de vraagzijde een aanhoudende langetermijntrend van een aanzienlijke daling van de consumptie en een verandering in de voorkeur van de consument als gevolg van maatschappelijke veranderingen; en aan de productiezijde toenemende onzekerheid over de productie van jaar tot jaar als gevolg van de klimaatverandering en frequentere en hevigere extreme weergebeurtenissen. |
|
2.2. |
Sinds de publicatie van het voorstel van de Europese Commissie is de situatie in de wijnsector verder verslechterd. Sinds 5 april zijn wijnproducten onderworpen aan extra tarieven op de Amerikaanse markt, die met 28 % van de wereldwijde wijnuitvoer van de EU veruit de grootste afnemer van EU-wijnen is. Naast de Amerikaanse markt heeft de plotselinge stijging van de spanningen en handelsbelemmeringen in de hele wereld een negatief effect op de economische en consumptievooruitzichten in andere derde landen. Dit leidt tot grote onzekerheid voor zowel bedrijven als consumenten, hetgeen weer een negatief effect zal hebben op de investeringen en het concurrentievermogen van wijnbedrijven in de EU. |
|
2.3. |
Gezien de sociaal-economische impact van de wijnsector in de EU en de cruciale rol die deze speelt bij het nieuw leven inblazen van de plattelandsgebieden in de EU, is het van essentieel belang de duurzaamheid ervan op lange termijn te verbeteren. |
|
2.4. |
Aangezien verantwoorde en gematigde wijnconsumptie – de manier waarop de overgrote meerderheid van de wijnconsumenten van wijn geniet – wordt gestigmatiseerd doordat er geen onderscheid meer wordt gemaakt tussen alcoholmisbruik enerzijds en geïnformeerde en verantwoorde wijnconsumptie anderzijds, acht het EESC het noodzakelijk om de uitvoering te bevorderen van de maatregelen waarin de verordening inzake strategische plannen (2) voorziet, om bij te dragen aan de bewustmaking van de consument ten aanzien van verantwoorde wijnconsumptie. |
|
2.5. |
Het EESC is ingenomen met het voorstel van de Commissie, maar is voorstander van bepaalde wijzigingen in het “wijnpakket” om de verslechterende situatie in de wijnsector beter tot uiting te laten komen. Alleen zo kan worden gezorgd voor substantiële en onmiddellijke verlichting en steun voor de wijnsector in de EU. |
Argumenten ter ondersteuning van de aanbevelingen 1.8 tot en met 1.10, 1.17 en 1.18 inzake de controle van het productiepotentieel
|
2.6. |
Het EESC steunt het voorstel om de geldigheidsduur van herbeplantingsvergunningen te verlengen, maar acht het van belang dat er geen te lange termijn wordt vastgesteld, aangezien dit het beheer en de planning op middellange termijn van het productiepotentieel van beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen kan bemoeilijken. |
|
2.7. |
Het EESC is van mening dat sommige van de voorgestelde beperkingen een belemmering kunnen vormen voor het streven om het productiepotentieel aan te passen aan de marktvraag (cf. het voorstel voor artikel 63, lid 3), aangezien de situatie in een “productieregio” of een “geografisch gebied” kan verschillen naargelang van subregio en/of soort product (bijv. witte wijn of rode wijn). Bovendien is het begrip “gemiddelde opbrengst” niet bruikbaar en kan het leiden tot sterk uiteenlopende interpretaties en berekeningswijzen van de ene lidstaat of marktdeelnemer tot de andere. Terwijl artikel 66, lid 3, al in enkele beperkingen voorziet, kan een dergelijk voorstel leiden tot uitgebreide en onevenredige beperkingen op de toepassing van de herbeplantingsvergunning. Op dezelfde manier kan een beperking op herbeplantingen in hetzelfde geografische gebied of met hetzelfde ras of dezelfde productiemethode of in hetzelfde productiegebied een nadelige invloed hebben op de flexibiliteit en op de keuzes van individuele bedrijven om zich aan te passen aan de marktvraag, met name wat nieuwe producten betreft. Anderzijds stelt het EESC voor om een beperking in te voeren in de zin dat begunstigden van crisisdistillatiebetalingen gedurende anderhalf jaar niet in aanmerking komen voor andere steunprogramma’s voor wijn. |
|
2.8. |
Het EESC steunt de specifieke aandacht voor vrijwillig groen oogsten in gerechtvaardigde crisisgevallen, als kosteneffectieve maatregel om het productiepotentieel onder controle te houden. |
Argumenten ter ondersteuning van de aanbevelingen 1.11 en 1.12 inzake de aanbiedingsvorm van gedealcoholiseerde en gedeeltelijk gedealcoholiseerde producten
|
2.9. |
Het EESC is er voorstander van om de regels voor de aanbiedingsvorm van gedealcoholiseerde en gedeeltelijk gedealcoholiseerde wijnproducten aan te vullen om (voor wijnen) het gebruik van termen die algemeen worden gebruikt voor andere alcoholarme en alcoholvrije producten en die gemakkelijk te begrijpen zijn door de consument, toe te staan en te harmoniseren. |
Argumenten ter ondersteuning van de aanbevelingen 1.13 tot en met 1.16 inzake etiketteringsvoorschriften voor wijn
|
2.10. |
Het voornemen van de Europese Commissie om ervoor te zorgen dat de huidige regels voor elektronische etikettering met betrekking tot de identificatie van de elektronische manier van informatieverstrekking volledig zijn, is een stap in de goede richting; dit sluit aan bij de aanbeveling van de Groep op hoog niveau om alle marktdeelnemers in staat te stellen tijd en kosten te besparen op fysieke etiketten, waardoor de handel en uitvoer worden vergemakkelijkt, terwijl consumenten worden beschermd en hun recht op gemakkelijke toegang tot verplichte informatie wordt gewaarborgd. Maar:
|
Argumenten ter ondersteuning van de aanbevelingen 1.19 en 1.20 inzake gearomatiseerde wijnproducten
|
2.11. |
De voorschriften inzake de productie en de aanbiedingsvorm van gearomatiseerde wijnproducten moeten de ontwikkelingen op het gebied van de voorschriften inzake de productie en aanbiedingsvorm van wijnen volgen en in voorkomend geval weerspiegelen. |
Argumenten ter ondersteuning van de aanbevelingen 1.21 tot en met 1.25 inzake de verbetering van de regels voor interventies in de wijnsector
|
2.12. |
Hoewel afzetbevorderings- en communicatiemaatregelen tot de belangrijkste instrumenten behoren om de huidige wijncrisis het hoofd te bieden, zijn wijnbedrijven niet in staat om hier optimaal gebruik van te maken vanwege het complexe regelgevingskader dat erop van toepassing is. Het EESC stelt voor om de uitvoering van deze maatregel verder te vergemakkelijken door:
|
|
2.13. |
Aangezien wijnmakerijen de laatste schakel in de productieketen vormen en de plaatsen zijn die daadwerkelijk door toeristen worden bezocht, is het belangrijk dat maatregelen die door wijnbedrijven worden genomen om hun faciliteiten aan te passen met het oog op het ontvangen en/of stimuleren van wijntoerisme, binnen het toepassingsgebied vallen van maatregelen die EU-steun ontvangen. De steun moet echter holistisch worden bekeken, aangezien wijntoerisme nieuwe vaardigheden vereist bij wijnbedrijven, met name bij familiebedrijven. Het is van essentieel belang de vaardigheden van eigenaren van wijngaarden en hun werknemers te verbeteren door middel van educatieve programma’s gebaseerd op het leren van beste praktijken. Gezien het positieve multiplicatoreffect dat kan worden gegenereerd wanneer wijntoerisme is ingebed in een gecoördineerd netwerk, is het van cruciaal belang om rekening te houden met gemeenschapsgebaseerde ontwikkelingen die wijnhuizen aantrekkelijk maken voor consumenten op het niveau van een wijngebied. Daarom moet in de ondersteunende aanpak van de EU rekening worden gehouden met deze elementen om echte synergieën op lokaal niveau mogelijk te maken en de aantrekkingskracht van wijntoerisme te vergroten, met behoud van de authenticiteit van wijnregio’s. |
3. VOORGESTELDE WIJZIGINGEN OP HET WETGEVINGSVOORSTEL VAN DE EUROPESE COMMISSIE
Wijzigingsvoorstel 1
houdt verband met aanbeveling 1.9 — [artikel 119, lid 1, punt a), van Verordening (EU) nr. 1308/2013, artikel 1, punt 5, van COM(2025) 137 final]
|
Door de Europese Commissie voorgestelde tekst |
Wijzigingsvoorstel van het EESC |
||||
|
|
||||
|
|
Motivering
Met dit wijzigingsvoorstel wordt beoogd de noodzakelijke flexibiliteit te bieden voor de aanbiedingsvorm en marketing van deze “nieuwe” producten en wordt het onnodige “30 %”-criterium geschrapt om te voorkomen dat er een maas in de wet ontstaat voor wijnproducten.
Potentiële bronnen van verwarring bij de consument vallen al onder de EU-regels inzake misleidende communicatie en reclame.
Wijzigingsvoorstel 2
houdt verband met aanbeveling 1.11 - [artikel 119 van Verordening (EU) nr. 1308/2013]
|
Door de Europese Commissie voorgestelde tekst |
Wijzigingsvoorstel van het EESC |
||
|
|
|
||
|
|
|
||
|
|
|
||
|
|
Wijnetiketten die de elektronische middelen op een andere manier presenteren, mogen verder op de markt worden gebracht totdat de voorraden zijn uitgeput. |
Motivering
Het wijzigingsvoorstel verduidelijkt dat de identificatie van digitale middelen gebaseerd moet zijn op een geharmoniseerde taalvrije oplossing om het vrije verkeer van wijnproducten te waarborgen.
Wijzigingsvoorstel 3
houdt verband met aanbeveling 1.9
|
Door de Europese Commissie voorgestelde tekst |
Wijzigingsvoorstel van het EESC |
|
Wijnbouwproducten van de in de punten 4) en 7) vastgestelde categorieën mogen ook worden verkregen door respectievelijk tweede gisting of toevoeging van kooldioxide aan gedealcoholiseerde of gedeeltelijk gedealcoholiseerde wijnen als bedoeld in punt 1). |
Wijnbouwproducten van de in de punten 4) , 5), 6), 7) , 8) en 9) vastgestelde categorieën mogen ook worden verkregen door tweede gisting of toevoeging van kooldioxide aan gedealcoholiseerde of gedeeltelijk gedealcoholiseerde wijnen als bedoeld in punt 1). |
Motivering
Met dit wijzigingsvoorstel wordt beoogd te verduidelijken dat de technologische flexibiliteit die geldt voor gedealcoholiseerde mousserende wijn en mousserende wijn waaraan koolzuurgas is toegevoegd, ook geldt voor parelwijn, parelwijn waaraan koolzuurgas is toegevoegd en aromatische kwaliteitswijn.
Brussel, 17 juli 2025.
De voorzitter
van het Europees Economisch en Sociaal Comité
Oliver RÖPKE
(1) PwC-verslag 2024 voor het Comité Européen des entreprises vins (CEEV), “Economic, social and environmental importance of the wine sector in the EU”: https://www.dropbox.com/scl/fi/m0780by1gj1vnzfl1qo4n/Report-PwC-on-EU-wine-sector_full_032024.pdf?rlkey=dui2nddbh4mxtj8q942x78q99&e=1&dl=0.
(2) Verordening (EU) 2021/2115 van het Europees Parlement en de Raad van 2 december 2021 tot vaststelling van voorschriften inzake steun voor de strategische plannen die de lidstaten in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid opstellen (strategische GLB-plannen) (PB L 435 van 6.12.2021, blz. 1).
ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/5161/oj
ISSN 1977-0995 (electronic edition)