Op 19 maart 2025 heeft de Commissie een besluit overeenkomstig artikel 8, lid 2, van Verordening (EU) 2022/1925 van het Europees Parlement en de Raad  (1) vastgesteld. Overeenkomstig artikel 44 van die verordening maakt de Commissie hierbij de namen van de partijen en de belangrijkste punten van het besluit bekend, rekening houdend met het rechtmatige belang van de ondernemingen inzake de bescherming van hun bedrijfsgeheimen.

1.   INLEIDING

(1)

Met het uitvoeringsbesluit (“het besluit”) worden de op 19 september 2024 overeenkomstig artikel 8, lid 2, van Verordening (EU) 2022/1925 (de “digitalemarktenverordening”) ingeleide specificatieprocedures afgesloten. Overeenkomstig dat artikel worden in het besluit maatregelen voorgeschreven die Apple Inc. (hierna “Apple” genoemd) moet nemen ten aanzien van zijn besturingssysteem iOS om binnen de in de bijlage bij het besluit vermelde termijnen daadwerkelijk te voldoen aan de verplichtingen uit hoofde van artikel 6, lid 7, van de digitalemarktenverordening, met betrekking tot bepaalde iOS-kenmerken, met inbegrip van de functies daarvan, voor verbonden fysieke apparaten.

(2)

In dit besluit overeenkomstig artikel 8, lid 2, van de digitalemarktenverordening wordt verduidelijkt hoe moet worden voldaan aan een verplichting — in dit geval de interoperabiliteitsverplichting uit hoofde van artikel 6, lid 7, van de digitalemarktenverordening — om naleving te waarborgen. In het kader van de digitalemarktenverordening zijn specificatieprocedures en niet-nalevingsonderzoeken twee verschillende instrumenten waarover de Commissie beschikt, die verschillende doelen dienen. In tegenstelling tot niet-nalevingszaken, waarbij inbreuken op de digitalemarktenverordening worden bestraft, beschrijft een specificatieprocedure hoe aan verplichtingen moet worden voldaan. Derhalve wordt in dit besluit niet beoordeeld of Apple zich aan de regels heeft gehouden en worden er geen geldboeten opgelegd.

(3)

Dit besluit is vastgesteld naar aanleiding van een gestructureerd, zes maanden durend proces, in het kader waarvan onder meer uitgebreide technische besprekingen zijn gevoerd met Apple en een openbare raadpleging heeft plaatsgevonden om input van relevante belanghebbenden te verzamelen. In dit besluit worden de verplichtingen verduidelijkt die Apple heeft op grond van artikel 6, lid 7, van de digitalemarktenverordening ten aanzien van een specifieke en belangrijke reeks iOS-functies voor verbonden fysieke apparaten als smartwatches, koptelefoons en televisies. Het tweede specificatiebesluit, dat tegelijkertijd werd aangenomen in het kader van zaak DMA.100204, bevat meer in het algemeen maatregelen die zijn opgelegd aan Apple voor de verbetering van de transparantie en doeltreffendheid van het proces dat Apple heeft opgezet voor ontwikkelaars die willen dat hun oplossingen interoperabel zijn met iOS- en iPadOS-functies.

2.   PROCEDURE

(4)

De Commissie heeft op 5 september 2023 een besluit vastgesteld waarin zij Apple aanwijst als poortwachter in het kader van de digitalemarktenverordening met betrekking tot een aantal van zijn diensten, met inbegrip van zijn besturingssysteem iOS. Naar aanleiding hiervan moet Apple voldoen aan de in de digitalemarktenverordening opgenomen verplichtingen. Op grond van artikel 6, lid 7, van de digitalemarktenverordening moet Apple voor derden kosteloos zorgen voor effectieve interoperabiliteit met en, met het oog op interoperabiliteit, toegang tot de hardware en softwarefuncties waartoe toegang wordt verkregen of die bestuurd worden via zijn besturingssysteem iOS.

(5)

Op 19 september 2024 heeft de Commissie overeenkomstig artikel 20, lid 1, van de digitalemarktenverordening een procedure ingeleid voor de vaststelling van de maatregelen die Apple moet nemen om daadwerkelijk te voldoen aan zijn verplichtingen inzake interoperabiliteit met betrekking tot diverse connectiviteitsfuncties, die hoofdzakelijk worden gebruikt voor en door verbonden fysieke apparaten.

(6)

Interoperabiliteit met betrekking tot verbonden fysieke apparaten is van groot economisch belang. Veel interoperabiliteitsverzoeken die Apple overeenkomstig artikel 6, lid 7, van de digitalemarktenverordening ontvangt, hebben betrekking op verbonden fysieke apparaten, bijvoorbeeld wearables (bijvoorbeeld verbonden horloges, hoofdtelefoons, en “augmented reality”-brillen). Volgens publiekelijk toegankelijke prognoses bedroeg de waarde van de wereldwijde markt voor draagbare technologieën — slechts een subsegment van verbonden fysieke apparaten — in 2023 120,54 miljard USD en zal deze marktwaarde naar verwachting toenemen van 157,94 miljard USD in 2024 tot 1 415,26 miljard USD in 2032, met een jaarlijks groeipercentage van 31,5 % gedurende de prognoseperiode (2024-2032) (2). Apple schat dat de meeste iOS-apparaten (bijvoorbeeld iPhones) op een bepaald moment verbinding zullen maken met een verbonden fysiek apparaat in de EU.

(7)

De Commissie heeft Apple op 18 december 2024 in overeenstemming met artikel 8, lid 5, en artikel 34, lid 1, van de digitalemarktenverordening (“Voorlopige bevindingen”) in kennis gesteld van haar voorlopige bevindingen, waarbij Apple in de gelegenheid werd gesteld opmerkingen te maken over de bevindingen en over de voorgestelde maatregelen.

(8)

Tegelijkertijd heeft de Commissie op 18 december 2024 overeenkomstig artikel 8, lid 6, van de digitalemarktenverordening een niet-vertrouwelijke samenvatting van de zaak en de voorgestelde maatregelen gepubliceerd om belanghebbende derden in de gelegenheid te stellen opmerkingen te maken over de voorgestelde maatregelen, waaronder over de technische haalbaarheid ervan. In het kader van de openbare raadpleging heeft de Commissie 63 bijdragen ontvangen van zakelijke gebruikers, eindgebruikers en andere belanghebbende derden. Al deze inzendingen zijn met Apple gedeeld.

(9)

Op 20 januari 2025 heeft Apple, na zijn procedurele rechten uit hoofde van artikel 8, leden 1, 2 en 3, van Uitvoeringsverordening (EU) 2023/814 van de Commissie (3) te hebben uitgeoefend, zijn antwoord op de voorlopige bevindingen ingediend.

(10)

In het kader van deze procedures heeft de Commissie actief overleg gepleegd met Apple en met derden over de technische aspecten van de functies die onder het toepassingsgebied van de verplichting vallen, en over mogelijke interoperabiliteitsoplossingen.

(11)

Na beoordeling van al het bewijsmateriaal, waaronder de input van Apple en van derden, en met inachtneming van de besprekingen die met Apple zijn gevoerd, stelt de Commissie overeenkomstig artikel 8, lid 2, van de digitalemarktenverordening het onderhavige besluit vast.

(12)

In overeenstemming met artikel 17 en artikel 50, lid 2, van de digitalemarktenverordening werd het raadgevend comité digitale markten geraadpleegd; het comité bracht op 18 maart 2025 een positief advies uit.

3.   RECHTSKADER

(13)

Overeenkomstig artikel 8, lid 2, van de digitalemarktenverordening kan de Commissie, op eigen initiatief of op verzoek van een poortwachter, een uitvoeringshandeling vaststellen met maatregelen die de poortwachter moet nemen om daadwerkelijk aan bepaalde verplichtingen te voldoen.

(14)

Overeenkomstig artikel 8, leden 5 en 6, van de digitalemarktenverordening moet de Commissie, alvorens zij een dergelijke uitvoeringshandeling vaststelt, de poortwachter binnen drie maanden in kennis stellen van haar voorlopige bevindingen en een niet-vertrouwelijke samenvatting publiceren van de zaak en de maatregelen die zij overweegt voor te schrijven of die de betrokken poortwachter volgens haar zou moeten nemen. De uitvoeringshandeling moet worden vastgesteld binnen zes maanden na de inleiding van de procedure overeenkomstig artikel 20 van de digitalemarktenverordening.

(15)

Overeenkomstig artikel 8, lid 7, van de digitalemarktenverordening moet de Commissie er bij het specificeren van de maatregelen die de betrokken poortwachter moet nemen om daadwerkelijk aan zijn verplichtingen te voldoen, op toezien dat deze doeltreffend zijn om de doelstellingen van die verordening en de desbetreffende verplichting te verwezenlijken, en evenredig zijn in de specifieke omstandigheden van de poortwachter en de betrokken dienst.

(16)

Op grond van artikel 6, lid 7, van de digitalemarktenverordening moeten poortwachters zorgen voor effectieve interoperabiliteit met en, met het oog op interoperabiliteit, toegang tot dezelfde functies die beschikbaar zijn voor of worden gebruikt door de diensten of hardware van de poortwachter. Alle functies die worden bestuurd door of waartoe toegang wordt verkregen via de besturingssystemen van poortwachters, vallen binnen het toepassingsgebied van de interoperabiliteitsverplichting. Poortwachters mogen strikt noodzakelijke en evenredige maatregelen nemen om te waarborgen dat de interoperabiliteit geen afbreuk doet aan de integriteit van het besturingssysteem, de hardware of de softwarefuncties die door hem worden geleverd, mits deze maatregelen naar behoren worden gemotiveerd.

(17)

De verplichting uit artikel 6, lid 7, van de digitalemarktenverordening kan verder worden gespecificeerd op grond van artikel 8, lid 2, van dezelfde verordening.

4.   BEOORDELING DOOR DE COMMISSIE

(18)

Daadwerkelijke interoperabiliteit in overeenstemming met artikel 6, lid 7, van de digitalemarktenverordening is cruciaal om de betwistbaarheid te waarborgen van diensten en hardware die worden aangeboden aan eindgebruikers, waarvoor iOS als belangrijke toegangspoort fungeert. De eigen diensten en hardware van Apple, met inbegrip van zijn verbonden fysieke apparaten, zijn geïntegreerd en verbonden met iOS. Door deze integratie ontstaat een ecosysteem dat eindgebruikers een naadloze ervaring biedt op verschillende Apple-apparaten, hetgeen echter ook het effect heeft eindgebruikers op te sluiten binnen dat ecosysteem.

(19)

Met toegang onder gelijke voorwaarden tot iOS-functies kunnen externe leveranciers van verbonden fysieke apparaten op gelijke voet concurreren met de verbonden fysieke apparaten van Apple en nieuwe, innovatieve verbonden fysieke apparaten ontwikkelen en aanbieden die toegang tot iOS nodig hebben om eindgebruikers te kunnen bereiken. Een verlaging van de drempels voor toetreding en uitbreiding door externe leveranciers van verbonden fysieke apparaten toegang te bieden tot iOS, zal deze externe leveranciers aanmoedigen en beter in staat stellen te innoveren en hun producten die via en in iOS beschikbaar zijn, te verbeteren, zodat eindgebruikers van verbonden fysieke apparaten uiteindelijk meer keuzemogelijkheden hebben.

(20)

In het besluit worden onder andere maatregelen gespecificeerd met betrekking tot de volgende functies:

Functies voor interactiviteit

(21)

iOS-meldingen: Een van de hoofddoelen van verbonden fysieke apparaten als smartwatches is de ontvangst van en interactie met meldingen. Op dit moment kunnen gebruikers alleen op de Apple Watch iOS-meldingen ontvangen die afbeeldingen, aangepaste app-pictogrammen of andere bijlagen bevatten, opties zien om actie te ondernemen naar aanleiding van iOS-meldingen en kiezen van welke apps meldingen op het verbonden apparaat moeten worden weergegeven. In het besluit wordt bepaald dat Apple verbonden fysieke apparaten, bijvoorbeeld smartwatches, van andere fabrikanten toegang moet geven tot dezelfde functies en functionaliteiten voor iOS-meldingen als de eigen producten van Apple (zoals de Apple Watch).

(22)

Uitvoering op de achtergrond: Voor een goede werking van verbonden fysieke apparaten moeten de aan deze apparaten gekoppelde iOS-apps op de achtergrond kunnen worden uitgevoerd, acties kunnen uitvoeren en een constante verbinding kunnen onderhouden met het verbonden apparaat. Dankzij uitvoering op de achtergrond kan een smartwatch ‘s nachts bijvoorbeeld actuele nieuws- of weerberichten ophalen van de iPhone, zodat de gebruiker deze updates ‘s ochtends te zien krijgt. Alleen voor de Apple Watch worden deze processen gegarandeerd, zonder opbrekingen op de achtergrond uitgevoerd. In het besluit wordt bepaald dat Apple voor apps die communiceren met verbonden fysieke apparaten van derden dezelfde uitvoering op de achtergrond moet toestaan als voor zijn eigen producten en diensten.

(23)

Automatische schakeling tussen audiobronnen: De hoofdtelefoon van een eindgebruiker schakelt op intelligente wijze naar het apparaat dat op het moment de meest relevante audio afspeelt. Zo zal een hoofdtelefoon bijvoorbeeld van een computer waarop muziek wordt afgespeeld schakelen naar een iPhone als audiobron wanneer er een oproep binnenkomt. Alleen hoofdtelefoons van Apple kunnen de relevante informatie uitwisselen met iOS om deze intelligente schakeling tussen audiobronnen mogelijk te maken. In het besluit wordt bepaald dat Apple hoofdtelefoons van derden in staat moet stellen dergelijke informatie uit te wisselen met iOS.

Functies voor gegevensoverdrachten

(24)

“Peer to peer”-wifi-verbindingen met een hoge bandbreedte: Via “peer to peer”-wifi-verbindingen kunnen gegevens met een hoge bandbreedte worden overgedragen tussen twee apparaten zonder gebruik te maken van een lokaal netwerk of mobiele verbinding. Dit is onder meer nuttig voor toepassingen die een hoge bandbreedte vereisen, zoals telefoongesprekken, gaming, XR-toepassingen en AI-diensten. Op dit moment kunnen alleen Apple-apparaten een “peer to peer” wifi-verbinding met een iPhone tot stand brengen. In het besluit wordt bepaald dat Apple moet toestaan dat fysieke apparaten van derden zo’n verbinding met een iPhone tot stand brengen en gebruiken.

(25)

Draadloze bestandsoverdracht over een korte afstand: App-ontwikkelaars hebben bepaalde functies nodig om in iOS veelzijdige oplossingen voor de draadloze uitwisseling van bestanden over een korte afstand te kunnen aanbieden. Het gaat hierbij onder meer om functies als de mogelijkheid om apparaten in de buurt te detecteren, de mogelijkheid om bestanden over te dragen via protocollen met een hoge bandbreedte die op de achtergrond actief zijn, en de mogelijkheid om ontvangen bestanden weer te geven in relevante applicaties (bijvoorbeeld de foto-app). Op iPhones heeft momenteel alleen AirDrop volledige toegang tot deze functies. In het besluit wordt bepaald dat Apple derden toegang moet geven tot alle functies die vereist zijn om een veelzijdige oplossing voor draadloze bestandsoverdracht over korte afstand aan te bieden die vergelijkbaar is met AirDrop.

(26)

Media-casting: App-ontwikkelaars hebben bepaalde functies nodig om in iOS veelzijdige apps voor media-casting te kunnen aanbieden. Het gaat hierbij onder meer om toegang tot de mogelijkheid om compatibele ontvangers (bijv. televisies) te detecteren, systeemtoegang zodat door de gebruiker geïnstalleerde casting-oplossingen toegankelijk zijn voor andere media-applicaties en toegang tot communicatieprotocollen met een hoge bandbreedte om de media te casten. Op iPhones heeft momenteel alleen AirPlay volledige toegang tot deze functies. In het besluit wordt bepaald dat Apple derden toegang moet geven tot alle functies die vereist zijn om een veelzijdige oplossing voor media-casting aan te bieden die vergelijkbaar is met AirPlay.

(27)

NFC-controller in Reader/Writer-modus: NFC in Reader/Writer-modus wordt gebruikt om gegevens te scannen en uit te wisselen met apparaten die zich op zeer korte afstand bevinden, waaronder accessoires als wearables of fysieke smartcards. Momenteel kunnen derden bij Apple geen gebruikmaken van NFC om betaalgegevens over te dragen (bijvoorbeeld om contactloze betalingen op wearables als ringen of armbanden mogelijk te maken) of fysieke betaalkaarten te lezen (bijv. om beveiligd mobiel bankieren te activeren of beveiligen). In het besluit wordt bepaald dat Apple deze beperking moet opheffen.

Functies voor het instellen en configureren van apparaten

(28)

Door nabijheid geactiveerde koppeling: Alle verbonden fysieke apparaten van Apple, zoals de Apple Watch en Apple AirPods, kunnen op “magische” wijze worden gekoppeld met een iPhone via een gebruiksvriendelijk proces dat automatisch begint wanneer een niet-gekoppeld verbonden apparaat zich in de buurt van een iPhone bevindt. Om verbonden fysieke apparaten van derden te koppelen, moet eerst een companion-app worden gedownload. Bovendien wordt het koppelingsproces niet automatisch gestart wanneer een apparaat zich in de buurt van een iPhone bevindt. In het besluit wordt bepaald dat Apple verbonden fysieke apparaten van derden gebruik moet laten maken van een koppelingsproces dat even gebruiksvriendelijk en soepel is als het proces voor Apple-apparaten.

(29)

Automatische wifi-verbinding: Verbonden fysieke apparaten hebben toegang nodig tot op de iPhone opgeslagen wifi-netwerken (met inbegrip van wachtwoorden) om automatisch verbinding te kunnen maken met deze wifi-netwerken zonder dat de gebruiker de gegevens handmatig hoeft in te voeren op elk verbonden fysieke apparaat. Momenteel worden de op de iPhone opgeslagen wifi-netwerken alleen gedeeld met Apple-apparaten. In het besluit wordt bepaald dat Apple verbonden fysieke apparaten van derden toegang moet geven tot deze wifi-netwerken en in dit kader dezelfde gebruikerscontroles en -machtigingen moet toepassen als voor zijn eigen verbonden fysieke apparaten.

Maatregelen voor alle functies

(30)

Om doeltreffendheid in de praktijk te waarborgen, bevat het besluit ook een aantal maatregelen ten aanzien van alle hierboven genoemde functies. Zo moet Apple bijvoorbeeld kosteloze interoperabiliteit mogelijk maken voor alle soorten verbonden apparaten via volledige, nauwkeurige en goed gedocumenteerde kaders en API’s. De interoperabiliteitsoplossingen voor derden moet even doeltreffend zijn als degene die beschikbaar zijn voor Apple en mogen geen omslachtigere systeemconfiguraties vereisen of aanvullende frictie voor gebruikers veroorzaken. Apple moet nieuwe elementen van de genoemde functies beschikbaar stellen aan derden zodra deze beschikbaar zijn voor Apple. Tot slot moet Apple derden de nodig technische bijstand bieden en verslag uitbrengen over zijn uitvoering van de maatregelen.

(31)

De maatregelen worden verder toegelicht in de bijlage bij het besluit.

5.   CONCLUSIE

(32)

In het besluit worden overeenkomstig artikel 8, lid 2, van de digitalemarktenverordening maatregelen gespecificeerd die Apple moet nemen ten aanzien van zijn besturingssysteem iOS om binnen de in de bijlage bij het besluit vermelde termijnen daadwerkelijk te voldoen aan de verplichtingen uit hoofde van artikel 6, lid 7, van de digitalemarktenverordening met betrekking tot bepaalde iOS-functies voor verbonden fysieke apparaten.

---

(1)  Verordening (EU) 2022/1925 van het Europees Parlement en de Raad van 14 september 2022 over betwistbare en eerlijke markten in de digitale sector, en tot wijziging van Richtlijnen (EU) 2019/1937 en (EU) 2020/1828 (digitalemarktenverordening) (PB L 265 van 12.10.2022, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2022/1925/oj).

(2)  Zie https://www.fortunebusinessinsights.com/wearable-technology-market-106000, Doc ID 21, geraadpleegd op 27 augustus 2024.

(3)  Uitvoeringsverordening (EU) 2023/814 van de Commissie van 14 april 2023 betreffende gedetailleerde regelingen voor bepaalde procedures van de Commissie op grond van Verordening (EU) 2022/1925 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 102 van 17.4.2023, blz. 6, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2023/814/oj).