Afdeling I —

Afdeling II —

Afdeling III —

Afdeling IV —

Afdeling V —

Afdeling VI —

Afdeling VII —

Afdeling VIII —

—

grote ondernemingen;

—

kmo’s (met uitzondering van micro-ondernemingen) met verhandelbare effecten die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de EU; en

—

moederondernemingen van grote groepen.

—

grote ondernemingen (21); of

—

kmo’s (22), met uitzondering van micro-ondernemingen (23), met verhandelbare effecten (24) die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de EU,

duurzaamheidsinformatie op individueel niveau (individuele duurzaamheidsverklaring) rapporteren over de effecten van de onderneming op duurzaamheidskwesties en over de wijze waarop duurzaamheidskwesties van invloed zijn op de ontwikkeling, prestaties en positie van de onderneming.

(i)

zij moet worden opgenomen in een specifiek onderdeel van het bestuursverslag van de onderneming;

(ii)

zij moet worden opgesteld in overeenstemming met de Europese standaarden voor duurzaamheidsrapportering (ESRS) die door middel van gedelegeerde handelingen van de Commissie zijn vastgesteld (25). Kmo’s (met uitzondering van micro-ondernemingen) met verhandelbare effecten die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de EU, mogen bij wijze van alternatief hun individuele duurzaamheidsverklaring opstellen overeenkomstig een specifieke reeks evenredige ESRS (26) die is vastgesteld door middel van gedelegeerde handelingen van de Commissie (ESRS voor beursgenoteerde kmo’s) (27);

(iii)

zij moet worden opgesteld overeenkomstig een digitale taxonomie (28) die is vastgesteld door middel van een wijziging van de gedelegeerde verordening van de Commissie betreffende het uniform Europees elektronisch verslagleggingsformaat (ESEF) (29), en het bestuursverslag waarin de duurzaamheidsverklaring is opgenomen moet worden opgesteld in XHTML-formaat (30);

(iv)

zij moet onderworpen zijn aan assurance (31), die moet worden uitgevoerd door wettelijke auditors of onafhankelijke verleners van assurancediensten (IASP’s), indien toegestaan door een lidstaat, op grond van beperkte assurancestandaarden (32);

(v)

het bestuursverslag dat de duurzaamheidsverklaring bevat, wordt gepubliceerd overeenkomstig de bestaande publicatieregels voor het bestuursverslag (33), samen met het assuranceoordeel over de duurzaamheidsverklaring (34).

—

voor boekjaren die beginnen op of na 1 januari 2024 (d.w.z. met eerste publicatie in 2025): grote ondernemingen die organisaties van openbaar belang zijn (36) en op hun balansdatum de drempel van een gemiddeld personeelsbestand van 500 werknemers gedurende het boekjaar overschrijden;

—

voor boekjaren die beginnen op of na 1 januari 2025 (d.w.z. met eerste publicatie in 2026): de andere grote ondernemingen (d.w.z. grote ondernemingen die geen “organisaties van openbaar belang zijn en op hun balansdatum de drempel van een gemiddeld personeelsbestand van 500 werknemers gedurende het boekjaar overschrijden”);

—

voor boekjaren die beginnen op of na 1 januari 2026 (d.w.z. met eerste publicatie in 2027):

—

voor boekjaren die beginnen op of na 1 januari 2024 (d.w.z. met eerste publicatie in 2025): organisaties van openbaar belang die moederondernemingen zijn van een grote groep en op hun balansdatum de drempel van een gemiddeld personeelsbestand van 500 werknemers gedurende het boekjaar overschrijden;

—

voor boekjaren die beginnen op of na 1 januari 2025 (d.w.z. met eerste publicatie in 2026): de andere moederondernemingen van een grote groep (d.w.z. moederondernemingen van een grote groep die geen “organisaties van openbaar belang zijn en/of waarvan de groep op de balansdata, op een geconsolideerde basis, gedurende het boekjaar niet meer dan gemiddeld 500 werknemers telt”).

—

voor boekjaren die beginnen op of na 1 januari 2024 (d.w.z. met eerste publicatie in 2025): uitgevende instellingen die grote ondernemingen zijn met op hun balansdatum een gemiddeld personeelsbestand van meer 500 werknemers gedurende het boekjaar, alsmede uitgevende instellingen die moederonderneming zijn van een grote groep, die op hun balansdata, op geconsolideerde basis, de drempel van een gemiddeld personeelsbestand van 500 werknemers gedurende het boekjaar overschrijden;

—

voor boekjaren die beginnen op of na 1 januari 2025 (d.w.z. met eerste publicatie in 2026): andere uitgevende instellingen die grote ondernemingen zijn, alsook andere uitgevende instellingen die moederondernemingen van een grote groep zijn;

—

voor boekjaren die beginnen op of na 1 januari 2026 (d.w.z. met eerste publicatie in 2027):

—

het moet worden opgesteld overeenkomstig de ESRS voor bepaalde ondernemingen uit derde landen die door middel van gedelegeerde handelingen van de Commissie zijn vastgesteld (53);

—

het moet aan assurance zijn onderworpen (54);

—

het moet worden gepubliceerd door de relevante dochterondernemingen of bijkantoren die in de Unie gevestigd zijn of zich aldaar bevinden, samen met het assuranceoordeel over duurzaamheidsrapportering (55).

—

de in de jaarrekeningrichtlijn vastgestelde duurzaamheidsrapporteringsvereisten (met inbegrip van de overeenstemming van de duurzaamheidsrapportering met de overeenkomstig de artikelen 29 ter en 29 quater van de jaarrekeningrichtlijn vastgestelde ESRS, het door de onderneming uitgevoerde proces om de op grond van die ESRS gerapporteerde informatie vast te stellen, en de naleving van het vereiste om duurzaamheidsrapportering te markeren overeenkomstig artikel 29 quinquies van de jaarrekeningrichtlijn); en

—

de rapporteringsvereisten van artikel 8 van de taxonomieverordening.

—

de wettelijke auditor die de financiële overzichten van de betrokken onderneming controleert (62);

—

een andere wettelijke auditor dan die welke de financiële overzichten controleert (indien toegestaan door een lidstaat) (63);

—

een onafhankelijke verlener van assurancediensten “IASP” (indien toegestaan door een lidstaat) (64).

—

de IASP is geaccrediteerd voor het verstrekken van een assurance van duurzaamheidsrapportering overeenkomstig Verordening (EG) nr. 765/2008 (71) ,  (72); en

—

de IASP voldoet aan vereisten die gelijkwaardig zijn aan die van de controlerichtlijn voor wettelijke auditors in de Unie om een assurance van duurzaamheidsrapportering te verstrekken (73). Deze vereisten hebben met name betrekking op: a) opleiding en examens; b) permanente scholing; c) kwaliteitsborgingsstelsels; d) beroepsethiek, onafhankelijkheid, objectiviteit, vertrouwelijkheid en beroepsgeheim; e) benoeming en ontslag; f) onderzoeken en sancties; g) de organisatie van de werkzaamheden van de onafhankelijke verlener van assurancediensten, met name wat betreft voldoende middelen en personeel en het bijhouden van cliëntdossiers en -bestanden; en h) het melden van onregelmatigheden.

1)

De regels die worden gebruikt om de grootte van een onderneming te bepalen voor duurzaamheidsrapporteringsdoeleinden, zijn gebaseerd op de bestaande regels voor financiële rapportagedoeleinden die van toepassing zijn op de onderneming op basis van de lidstaat waar de onderneming haar statutaire zetel heeft (76). Deze regels zijn opgenomen in de nationale maatregelen tot omzetting van de bestaande jaarrekeningrichtlijn.

2)

De regels voor het bepalen van de grootteklasse van een onderneming voor duurzaamheidsrapporteringsdoeleinden, wanneer die onderneming zich in de loop van een bepaald boekjaar ontwikkelt, berusten op de bestaande regels voor financiële verslaglegging (zie ook vraag 1). Deze regels zijn opgenomen in de nationale maatregelen tot omzetting van de bestaande jaarrekeningrichtlijn.

3)

De Uniewetgeving voorziet niet in regels voor de berekening van het gemiddelde aantal werknemers met het oog op de indeling van de onderneming in het kader van de jaarrekeningrichtlijn. De lidstaten kunnen echter nationale regels hebben vastgesteld of richtsnoeren ter zake hebben verstrekt. Bij gebrek aan nationale regels of richtsnoeren kunnen ondernemingen artikel 5 van de Aanbeveling van de Commissie van 6 mei 2003 betreffende de definitie van kleine, middelgrote en micro-ondernemingen (77) gebruiken als richtsnoer voor het berekenen van het aantal werkzame personen, als maatstaf voor een gemiddeld aantal werknemers: “[…] Het aantal werkzame personen komt overeen met het aantal arbeidsjaareenheden (AJE), dat wil zeggen het aantal personen dat het gehele desbetreffende jaar voltijds in de betrokken onderneming of voor rekening van deze onderneming heeft gewerkt. Het werk van personen die niet het gehele jaar hebben gewerkt, deeltijdwerk ongeacht de duur ervan en seizoenarbeid worden in breuken van AJE uitgedrukt. Het aantal werkzame personen bestaat uit: a) de loontrekkenden; b) de personen die voor deze onderneming werken, er een ondergeschikte verhouding mee hebben en voor het nationale recht met loontrekkenden gelijkgesteld zijn; c) de eigenaren-bedrijfsleiders; d) de vennoten die geregeld een activiteit in de onderneming uitoefenen en financiële voordelen van de onderneming genieten. Leerlingen en studenten die een beroepsopleiding volgen en een leer- of beroepsopleidingsovereenkomst hebben, worden niet meegeteld in het aantal werkzame personen. De duur van zwangerschaps- en ouderschapsverlof wordt niet meegerekend.”

4)

Kmo’s zonder verhandelbare effecten die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de EU, zijn niet verplicht duurzaamheidsinformatie op individueel niveau te rapporteren op grond van artikel 19 bis van de jaarrekeningrichtlijn (individuele duurzaamheidsverklaring). Zij zijn echter verplicht duurzaamheidsinformatie op geconsolideerd niveau te rapporteren overeenkomstig artikel 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn (geconsolideerde duurzaamheidsverklaring) indien zij moederondernemingen van een grote groep zijn (78). Artikel 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn is van toepassing ongeacht de grootte van de moederonderneming.

5)

Ja. Overeenkomstig artikel 1, lid 3, van de jaarrekeningrichtlijn vallen kredietinstellingen (79) en verzekeringsondernemingen (80), met inbegrip van coöperaties en onderlinge maatschappijen, onder het toepassingsgebied van artikel 19 bis van de jaarrekeningrichtlijn (individuele duurzaamheidsverklaring), ongeacht hun rechtsvorm, indien zij grote ondernemingen of kmo’s (met uitzondering van micro-ondernemingen) zijn met verhandelbare effecten die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de EU. Zij vallen ook onder het toepassingsgebied van artikel 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn (geconsolideerde duurzaamheidsverklaring), ongeacht hun rechtsvorm, wanneer zij de moederonderneming van een grote groep zijn.

Overeenkomstig artikel 1, lid 3, punt b), tweede zin, van de jaarrekeningrichtlijn kunnen de lidstaten ervoor kiezen de duurzaamheidsrapporteringsvereisten geheel of gedeeltelijk niet toe te passen op specifieke kredietinstellingen (81).

6)

Ja. Financiële instellingen — niet zijnde verzekeringsondernemingen en kredietinstellingen — vallen onder het toepassingsgebied van de artikelen 19 bis en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn indien zij aan beide volgende vereisten voldoen:

7)

Ja. Op grond van artikel 5, lid 2, van de richtlijn duurzaamheidsrapportering door bedrijven moet een kleine en niet-complexe instelling die een grote onderneming of een kmo (met uitzondering van micro-ondernemingen) is met verhandelbare effecten die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de EU, vanaf het boekjaar 2026 duurzaamheidsinformatie rapporteren overeenkomstig de ESRS (of, als alternatief, overeenkomstig de ESRS voor beursgenoteerde kmo’s). Daarom zou een kleine en niet-complexe instelling die op grond van artikel 19 bis van de jaarrekeningrichtlijn, zoals ingevoerd bij Richtlijn 2014/95/EU (83) (NFI-richtlijn), niet-financiële informatie moet rapporteren (d.w.z. omdat zij niet alleen een kredietinstelling is, maar ook een grote onderneming die op haar balansdatums het criterium van een gemiddeld aantal van 500 werknemers gedurende het boekjaar overschrijdt), de rapportage in het kader van de NFI-regeling moeten voortzetten totdat de richtlijn duurzaamheidsrapportering door bedrijven van toepassing wordt op kleine en niet-complexe instellingen (d.w.z. vanaf het boekjaar 2026).

8)

Indien een onderneming (ongeacht de grootte of het specifieke type, bv. met inbegrip van kleine en niet-complexe instellingen) een moederonderneming van een grote groep is, moet zij overeenkomstig artikel 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn een geconsolideerde duurzaamheidsverklaring publiceren die is opgesteld overeenkomstig de ESRS. De mogelijkheid om de ESRS voor beursgenoteerde kmo’s te gebruiken overeenkomstig artikel 19 bis, lid 6, van de jaarrekeningrichtlijn, is alleen van toepassing op kmo’s (met uitzondering van micro-ondernemingen) met effecten die genoteerd zijn op een gereglementeerde markt in de EU en op kleine en niet-complexe instellingen, verzekeringscaptives of herverzekeringscaptives (mits het gaat om grote ondernemingen of kmo’s — met uitzondering van micro-ondernemingen — met effecten die genoteerd zijn op een gereglementeerde markt in de EU voor de opstelling van hun individuele duurzaamheidsverklaring. Zie ook vraag 10).

9)

Indien een kleine en niet-complexe instelling een moederonderneming van een grote groep is, moet zij vanaf boekjaar 2024 een geconsolideerde duurzaamheidsrapportering publiceren met gebruikmaking van de ESRS (indien de kleine en niet-complexe instelling een organisatie van openbaar belang is die op haar balansdatum op geconsolideerde basis een gemiddeld aantal van 500 werknemers gedurende het boekjaar overschrijdt), of vanaf boekjaar 2025 (in alle andere gevallen).

10)

Nee. Artikel 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn is van toepassing op moederondernemingen van grote groepen. Als een moederonderneming van een grote groep echter is vrijgesteld van het opstellen en publiceren van geconsolideerde financiële overzichten op grond van artikel 23, lid 10, van de jaarrekeningrichtlijn (d.w.z. omdat zij alleen dochterondernemingen heeft die noch afzonderlijk noch collectief van materieel belang zijn, of omdat al haar dochterondernemingen van de consolidatie kunnen worden uitgesloten op grond van artikel 23, lid 9, van de jaarrekeningrichtlijn), is die moederonderneming niet verplicht een geconsolideerde duurzaamheidsverklaring op te stellen en te publiceren. Voor zover een dergelijke moederonderneming zelf een grote onderneming is in de zin van artikel 3, lid 4, van de jaarrekeningrichtlijn en derhalve binnen het toepassingsgebied van artikel 19 bis van de jaarrekeningrichtlijn zou vallen, moet die onderneming echter een individuele duurzaamheidsverklaring opstellen en publiceren overeenkomstig artikel 19 bis van de jaarrekeningrichtlijn. In deze individuele duurzaamheidsverklaring moeten haar dochterondernemingen in aanmerking worden genomen bij de rapportering over haar waardeketen overeenkomstig de ESRS.

11)

Nee. Op grond van artikel 1, lid 4, van de jaarrekeningrichtlijn zijn icbe’s en abi’s vrijgesteld van de rapportering van duurzaamheidsinformatie uit hoofde van de jaarrekeningrichtlijn, ook al vallen deze financiële producten binnen het toepassingsgebied van de jaarrekeningrichtlijn (84).

12)

Artikel 1, lid 4, van de jaarrekeningrichtlijn heeft tot doel icbe’s en abi’s uit te sluiten van de duurzaamheidsrapporteringsvereisten van de artikelen 19 bis en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn.

Ondernemingen die icbe’s en abi’s beheren, zouden echter onder het toepassingsgebied van de verplichtingen inzake duurzaamheidsrapportering uit hoofde van de artikelen 19 bis en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn vallen indien zij voldoen aan de voorwaarden voor de rechtsvorm van artikel 1, lid 1, van de jaarrekeningrichtlijn en indien zij voldoen aan de groottecriteria voor de onderneming uit hoofde van de artikelen 19 bis en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn.

13)

Aangezien ETF’s zijn opgericht als collectieve belegging in verhandelbare effecten (icbe’s) of alternatieve beleggingsinstellingen (abi’s), geldt dezelfde vrijstelling die van toepassing is op icbe’s en abi’s (zie vraag 11). Wat betreft beursgenoteerde REIT’s geldt, voor zover deze voldoen aan de voorwaarden van artikel 4, lid 1, punt a), van Richtlijn 2011/61/EU (85) om als abi te worden aangemerkt, dezelfde vrijstelling die van toepassing is op abi’s (zie vraag 11).

14)

Als een pensioenfonds is opgericht als een soort onderneming als vermeld in bijlage I of II van de jaarrekeningrichtlijn (86) en onder het toepassingsgebied valt van de artikelen 19 bis en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn, moet het in zijn bestuursverslag een duurzaamheidsverklaring opnemen. In tegenstelling tot instellingen voor collectieve beleggingen in verhandelbare effecten (icbe’s) of alternatieve beleggingsinstellingen (abi’s) vallen pensioenfondsen niet onder de uitsluiting van de duurzaamheidsrapporteringsvereisten van artikel 1, lid 4, van de jaarrekeningrichtlijn.

15)

Ja. In artikel 2, lid 1, punt k), van de transparantierichtlijn wordt gereglementeerde informatie onder meer gedefinieerd als “alle informatie die de uitgevende instelling of enigerlei andere persoon die zonder toestemming van de uitgevende instelling de toelating van haar effecten tot de handel op een gereglementeerde markt heeft aangevraagd, gehouden is te verstrekken op grond van deze richtlijn [d.w.z. de transparantierichtlijn] […]”. Op grond van artikel 4, lid 5, van de transparantierichtlijn moeten uitgevende instellingen een duurzaamheidsverklaring openbaar maken, die daarom als “gereglementeerde informatie” moet worden beschouwd.

16)

Op grond van artikel 19 bis, lid 7, van de jaarrekeningrichtlijn kunnen kmo’s (met uitzondering van micro-ondernemingen) met verhandelbare effecten die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de EU, besluiten geen duurzaamheidsinformatie te rapporteren overeenkomstig artikel 19 bis van de jaarrekeningrichtlijn voor boekjaren die vóór 1 januari 2028 beginnen (bv. voor de boekjaren 2026 en 2027). In dergelijke gevallen geeft de kmo in haar bestuursverslag niettemin kort aan waarom de duurzaamheidsrapportering niet is verstrekt.

Deze opt-out is ook van toepassing op kleine en niet-complexe instellingen, alsook op verzekeringscaptives en herverzekeringsondernemingen, mits zij kmo’s (met uitzondering van micro-ondernemingen) zijn met verhandelbare effecten die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de EU.

17)

Nee. In artikel 19, lid 1, derde alinea, van de jaarrekeningrichtlijn (87), waarin het individuele bestuursverslag wordt geregeld, is bepaald dat informatie over kernprestatie-indicatoren moet worden verstrekt in het individuele bestuursverslag. In artikel 29, lid 1, van de jaarrekeningrichtlijn (88), waarin het geconsolideerde bestuursverslag is geregeld, is bepaald dat het geconsolideerde bestuursverslag ten minste de in de artikelen 19 en 20 van de jaarrekeningrichtlijn vereiste informatie moet bevatten. Aangezien artikel 29 bis, lid 7, van de jaarrekeningrichtlijn (89) ondernemingen vrijstelt van het rapporteren van informatie over kernprestatie-indicatoren in het kader van hun individuele bestuursverslag (zoals vereist in artikel 19, lid 1, derde alinea, van de jaarrekeningrichtlijn) wanneer zij hebben voldaan aan artikel 29 bis, leden 1 tot en met 5, en aangezien de inhoud van het geconsolideerde bestuursverslag overeenkomstig artikel 29, lid 1, ook de krachtens artikel 19, lid 1, vereiste informatie moet bevatten, zou de vrijstelling ook van toepassing zijn op het geconsolideerde bestuursverslag van de onderneming uit hoofde van artikel 29 bis.

18)

Ja. Een kmo met effecten die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de EU en die vrijwillig de in artikel 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn bedoelde geconsolideerde duurzaamheidsverklaring publiceert, is vrijgesteld van het opstellen en publiceren van de individuele duurzaamheidsverklaring als bedoeld in artikel 19 bis van de jaarrekeningrichtlijn, mits de geconsolideerde duurzaamheidsverklaring in overeenstemming met de ESRS wordt opgesteld.

19)

Overeenkomstig artikel 19 bis, lid 9, en artikel 29 bis, lid 8, van de jaarrekeningrichtlijn wordt een onderneming die een dochteronderneming is, vrijgesteld van de verplichtingen van artikel 19 bis, leden 1 tot en met 4, van de jaarrekeningrichtlijn (of artikel 29 bis, leden 1 tot en met 5, van de jaarrekeningrichtlijn indien de dochteronderneming zelf een intermediaire moederonderneming van een grote groep is), indien deze onderneming en haar dochterondernemingen zijn opgenomen in het geconsolideerde bestuursverslag van een moederonderneming, dat is opgesteld overeenkomstig de artikelen 29 en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn (of in de geconsolideerde duurzaamheidsrapportering van een moederonderneming uit een derde land die wordt opgesteld overeenkomstig de ESRS of op een wijze die gelijkwaardig is aan die ESRS).

Deze vrijstelling is onderworpen aan alle voorwaarden van artikel 19 bis, lid 9, tweede alinea, van de jaarrekeningrichtlijn (of artikel 29 bis, lid 8, tweede alinea, van de jaarrekeningrichtlijn indien de dochteronderneming zelf een intermediaire moederonderneming van een grote groep is). In het bestuursverslag van de vrijgestelde onderneming moet met name de volgende informatie worden opgenomen: de naam en de statutaire zetel van de moederonderneming die op groepsniveau rapporteert; weblink(s) naar het geconsolideerde bestuursverslag of de geconsolideerde duurzaamheidsrapportering van de moederonderneming; en de mededeling dat de onderneming is vrijgesteld van de verplichting om de individuele duurzaamheidsverklaring (of de geconsolideerde duurzaamheidsverklaring indien de dochteronderneming zelf een intermediaire moederonderneming van een grote groep is) te publiceren. Indien de moederonderneming in een derde land is gevestigd, moeten haar geconsolideerde duurzaamheidsrapportering en het assuranceoordeel worden gepubliceerd overeenkomstig het recht van de lidstaat waaronder de dochteronderneming valt, en moet de op grond van artikel 8 van de taxonomieverordening (met betrekking tot de door de dochteronderneming uitgevoerde activiteiten) vereiste informatie worden opgenomen in het bestuursverslag van de dochteronderneming of in de geconsolideerde duurzaamheidsrapportering die door de moederonderneming uit een derde land wordt uitgevoerd.

Indien een lidstaat vereist dat een vertaling van het geconsolideerde bestuursverslag of de geconsolideerde duurzaamheidsrapportering van de moederonderneming wordt verstrekt, moet die vertaling ofwel gewaarmerkt zijn (bv. door de vertaler of door de autoriteit die verantwoordelijk is voor het waarmerken van vertalingen van de betrokken lidstaat), ofwel een verklaring bevatten waarin wordt vermeld dat de vertaling niet is gewaarmerkt.

Op grond van de artikelen 19 bis, lid 10, en 29 bis, lid 9, van de jaarrekeningrichtlijn kunnen grote ondernemingen met effecten die zijn toegelaten voor de handel op een gereglementeerde markt in de EU — ook wanneer zij kleine en niet-complexe instellingen, verzekeringscaptives en herverzekeringscaptives zijn en ook wanneer zij ondernemingen uit derde landen zijn — geen gebruik maken van deze vrijstelling.

20)

Nee. Om de dochteronderneming vrij te stellen van de publicatie van haar eigen duurzaamheidsverklaring overeenkomstig artikel 19 bis, lid 9, of artikel 29 bis, lid 8, van de jaarrekeningrichtlijn, moet het bestuursverslag dat de dochteronderneming publiceert een weblink bevatten naar het geconsolideerde bestuursverslag of de geconsolideerde duurzaamheidsrapportering van de moederonderneming (90). Indien dat geconsolideerde bestuursverslag of die geconsolideerde duurzaamheidsrapportering nog niet beschikbaar is op het moment van publicatie van het bestuursverslag van de dochteronderneming, kan de dochteronderneming die aanspraak maakt op de vrijstelling in haar bestuursverslag verwijzen naar een algemene weblink waarop de desbetreffende documenten in de toekomst beschikbaar zullen zijn. De dochteronderneming in de Unie kan bijvoorbeeld overwegen om van de moederonderneming een verklaring te verkrijgen dat zij zich garant heeft verklaard voor de door de dochteronderneming aangegane verbintenissen, en om deze verklaring samen met haar bestuursverslag binnen de door haar eigen lidstaat vastgestelde termijn te publiceren.

21)

De lidstaat onder wiens nationaal recht de dochteronderneming valt, kan eisen dat het geconsolideerde bestuursverslag of, in voorkomend geval, de geconsolideerde duurzaamheidsrapportering van de moederonderneming wordt gepubliceerd in een taal die door die lidstaat aanvaard wordt, en dat wordt voorzien in eventueel benodigde vertalingen naar die taal. In dat geval moet aan deze vereisten worden voldaan opdat de dochteronderneming wordt vrijgesteld van de verplichting om haar eigen duurzaamheidsverklaring te publiceren (91).

22)

Op grond van artikel 19 bis, lid 9, en artikel 29 bis, lid 8, van de jaarrekeningrichtlijn moet de vrijgestelde dochteronderneming in haar bestuursverslag de mededeling opnemen dat zij is vrijgesteld van de verplichting om een individuele duurzaamheidsverklaring (of een geconsolideerde duurzaamheidsverklaring indien de dochteronderneming zelf een intermediaire moederonderneming van een grote groep is) te publiceren (92).

23)

Wanneer een dochteronderneming gebruikmaakt van de vrijstelling van artikel 19 bis, lid 9, of artikel 29 bis, lid 8, van de jaarrekeningrichtlijn, zijn de algemene regels voor de publicatie van het bestuursverslag van toepassing, met inbegrip van de verplichting om het bestuursverslag in te dienen bij het nationale ondernemingsregister overeenkomstig artikel 30 van de jaarrekeningrichtlijn, in samenhang met de bepalingen van titel I, hoofdstuk III, van de richtlijn vennootschapsrecht. De digitale vereisten voor duurzaamheidsrapportering van artikel 29 quinquies van de jaarrekeningrichtlijn zijn niet van toepassing. Wanneer de dochteronderneming die gebruikmaakt van de vrijstelling van artikel 19 bis, lid 9, of artikel 29 bis, lid 8, van de jaarrekeningrichtlijn, verhandelbare effecten heeft die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de EU, moet zij ook voldoen aan de algemene vereisten van artikel 4 van de transparantierichtlijn voor de publicatie van het bestuursverslag in het kader van het jaarlijks financieel verslag (d.w.z. gebruik van het bij de gedelegeerde ESEF-verordening ingestelde uniform Europees elektronisch verslagleggingsformaat (ESEF) en publicatie van het financieel jaarverslag binnen vier maanden na het einde van het boekjaar).

24)

Nee. Op grond van artikel 19 bis, lid 10, en artikel 29 bis, lid 9, van de jaarrekeningrichtlijn kunnen grote ondernemingen met verhandelbare effecten die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de EU — met inbegrip van kleine en niet-complexe instellingen, verzekeringscaptives en herverzekeringscaptives en ook wanneer zij ondernemingen uit derde landen zijn — niet worden vrijgesteld van de rapportering van duurzaamheidsinformatie. Daarom moeten zij duurzaamheidsinformatie rapporteren overeenkomstig artikel 4, lid 5, van de transparantierichtlijn en de artikelen 19 bis en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn.

25)

Een onderneming die duurzaamheidsinformatie moet rapporteren en die niet verplicht is een individueel of geconsolideerd bestuursverslag op te stellen en te publiceren, mag de individuele of geconsolideerde duurzaamheidsverklaring in een afzonderlijk document publiceren. Dit beginsel is ook van toepassing op de geconsolideerde duurzaamheidsrapportering van een moederonderneming uit een derde land, zodat haar dochterondernemingen worden vrijgesteld op grond van artikel 19 bis, lid 9, en artikel 29 bis, lid 8, van de jaarrekeningrichtlijn.

Dat afzonderlijke document — waarin de individuele of geconsolideerde duurzaamheidsverklaring is opgenomen — moet echter voldoen aan de voorschriften inzake formaat en markering van artikel 29 quinquies van de jaarrekeningrichtlijn (93).

26)

Een onderneming die een geconsolideerde duurzaamheidsverklaring moet opstellen en publiceren zonder de overeenkomstige geconsolideerde financiële overzichten te hoeven opstellen en publiceren, moet in de geconsolideerde duurzaamheidsverklaring de financiële informatie opnemen die nodig is om inzicht te krijgen in de effecten van de onderneming op duurzaamheidskwesties en om te begrijpen hoe duurzaamheidskwesties van invloed zijn op de ontwikkeling, prestaties en positie van de onderneming (94).

27)

Alle ondernemingen die binnen het toepassingsgebied van de artikelen 19 bis en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn vallen, maken standaard gebruik van de ESRS die zijn vastgesteld op grond van artikel 29 ter van de jaarrekeningrichtlijn (ESRS). De eerste reeks ESRS werd door de Europese Commissie vastgesteld bij Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/2772 van de Commissie van 31 juli 2023.

Voor de opstelling van de individuele duurzaamheidsverklaring overeenkomstig artikel 19 bis van de jaarrekeningrichtlijn kunnen kmo’s (met uitzondering van micro-ondernemingen) met verhandelbare effecten die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de EU, alsook kleine en niet-complexe instellingen, verzekeringscaptives en herverzekeringscaptives, als alternatief gebruikmaken van de evenredige ESRS die overeenkomstig artikel 29 quater van de jaarrekeningrichtlijn (ESRS voor beursgenoteerde kmo’s) worden vastgesteld. Zie ook vraag 28.

28)

De ondernemingen die ESRS voor beursgenoteerde kmo’s mogen gebruiken om hun individuele duurzaamheidsverklaring op te stellen, zijn:

29)

Het begrip “redelijke inspanning” wordt gebruikt om te bepalen wanneer een onderneming een schatting van de informatie over de waardeketen moet rapporteren in plaats van de informatie die is verzameld bij de spelers in haar waardeketen.

In alinea 65 van ESRS 1 (algemene vereisten) wordt het doel uiteengezet om informatie over de waardeketen in de duurzaamheidsverklaring op te nemen. Hierin is het volgende bepaald: “De onderneming neemt materiële informatie over de waardeketen op wanneer dit noodzakelijk is om: a) gebruikers van duurzaamheidsverklaringen in staat te stellen inzicht te krijgen in de materiële impacts, risico’s en kansen van de onderneming; en/of b) een reeks informatie-elementen te verschaffen die voldoet aan de kwalitatieve kenmerken van informatie (zie bijlage B bij deze standaard)”.

Alinea 68 van ESRS 1 (algemene vereisten) luidt als volgt: “De mogelijkheden van de onderneming om de nodige informatie over de upstream- en downstreamwaardeketen te verzamelen, kan verschillen afhankelijk van diverse factoren, zoals de contractuele regelingen van de onderneming, de mate van zeggenschap die zij uitoefent over de activiteiten buiten de consolidatiekring, en haar kopersmacht. Wanneer de onderneming niet in staat is controle uit te oefenen over de activiteiten van haar upstream- en/of downstreamwaardeketen en haar zakelijke relaties, kan het verzamelen van informatie over de waardeketen een grotere uitdaging zijn.”

Alinea 69 van ESRS 1 (algemene vereisten) luidt als volgt: “In sommige omstandigheden kan het zijn dat de onderneming na alle redelijkerwijs te verwachten inspanningen niet de informatie kan verzamelen over haar upstream- en downstreamwaardeketen zoals voorgeschreven door alinea 63. In die omstandigheden schat de onderneming de informatie die over haar upstream- en downstreamwaardeketen moet worden gerapporteerd, daarbij gebruikmakend van alle redelijke en gefundeerde informatie, zoals data over sectorgemiddelden en indirecte maatstaven (“proxies”).”

In alinea 70 van ESRS 1 (algemene vereisten) wordt erkend dat het moeilijk kan zijn om informatie vanuit de waardeketen te verkrijgen wanneer de relevante speler in de waardeketen een kmo of een andere onderneming is die zelf niet onderworpen is aan de rapporteringsvereisten van de richtlijn duurzaamheidsrapportering door bedrijven.

In alinea 71 van ESRS 1 (algemene vereisten) wordt een onderscheid gemaakt tussen rapportering over beleid, maatregelen en doelen en rapportering over maatstaven. Wat beleid, maatregelen en doelen betreft, wordt gesteld dat de onderneming informatie over de waardeketen moet rapporteren “voor zover bij die beleidslijnen, maatregelen en doelen spelers binnen de waardeketen betrokken zijn”. Wat maatstaven betreft, wordt gesteld dat “het voor de onderneming in vele gevallen, en met name voor milieuthema’s waarvoor er indirecte maatstaven beschikbaar zijn, mogelijk is de rapportage-eisen na te komen zonder dat data hoeven te worden verzameld bij de spelers binnen haar upstream- en downstreamwaardeketen, en met name het mkb, bijvoorbeeld bij het berekenen van de scope 3-emissies van de onderneming”.

In alinea 72 wordt het volgende verduidelijkt: “Het integreren van schattingen die gemaakt zijn aan de hand van data over sectorgemiddelden of andere indirecte maatstaven, mag geen informatie opleveren die niet aan de kwalitatieve kenmerken van informatie voldoet (zie hoofdstuk 2 en afdeling 7.2 Bronnen van schattingsonzekerheden en onzekere uitkomsten van deze standaard).”

De onderneming moet bij het bepalen van wat een redelijke inspanning is, zoals bedoeld in alinea 69 van ESRS 1 (algemene vereisten), rekening houdend met haar specifieke feiten en omstandigheden en de omstandigheden van de externe omgeving waarin zij actief is. Wat een redelijke inspanning is, kan dus per onderneming verschillen.

Verwacht wordt dat ondernemingen in de eerste jaren van de toepassing van de rapporteringsvereisten vaker gebruik zullen maken van schattingen en dat ze minder vaak gebruik zullen maken van schattingen naarmate ondernemingen en de spelers in hun waardeketens beter in staat zijn om duurzaamheidsinformatie te delen.

In alle gevallen dient de onderneming na te gaan of het gebruik van schattingen waarschijnlijk van invloed zal zijn op de kwaliteit van de gerapporteerde informatie. Het gebruik van schattingen zou in sommige omstandigheden de kwaliteit van de gerapporteerde informatie kunnen verbeteren, bijvoorbeeld als het helpt ervoor te zorgen dat de informatie over de effecten, risico’s en kansen neutraal is, of als de verzamelde informatie niet voldoende betrouwbaar zou zijn. In deze omstandigheden zou het gebruik van schattingen bijdragen tot een meer getrouwe weergave van de verschijnselen die de informatie beoogt weer te geven, zodat de rapporterende onderneming vaker gebruik zal maken van schattingen. In andere omstandigheden zou het gebruik van schattingen de kwaliteit van de gerapporteerde informatie kunnen verminderen, bijvoorbeeld als dit leidt tot informatie die minder nauwkeurig en/of minder volledig is en dus leidt tot een minder getrouwe weergave van de verschijnselen die zij beoogt weer te geven.

Bij het onderzoek van de specifieke feiten en omstandigheden van de onderneming en de omstandigheden van de externe omgeving waarin zij actief is om een redelijke inspanning te bepalen, kunnen de volgende criteria nuttige richtsnoeren bieden. Elk van deze criteria kan op zich voldoende zijn om te bepalen of een redelijke inspanning is geleverd, of de criteria kunnen gecombineerd worden toegepast.

30)

In de alinea’s 132 en 133 van ESRS 1 (algemene vereisten) worden overgangsbepalingen uiteengezet die de informatie over de waardeketen beperken die ondernemingen binnen het toepassingsgebied van de richtlijn duurzaamheidsrapportering door bedrijven gedurende de eerste drie jaar moeten rapporteren en/of verzamelen van spelers in hun waardeketen (98). De mate waarin kmo’s als gevolg van de richtlijn duurzaamheidsrapportering door bedrijven en de ESRS duurzaamheidsinformatie moeten verstrekken, zal gedurende de eerste drie jaar van uitvoering sterk worden beïnvloed door de vraag of ondernemingen die onder het toepassingsgebied van de richtlijn duurzaamheidsrapportering door bedrijven vallen, gebruikmaken van deze overgangsbepalingen met betrekking tot de rapportage over de waardeketen.

Niettegenstaande de bovengenoemde overgangsbepalingen moeten kmo’s verwachten dat ondernemingen die onder het toepassingsgebied van de richtlijn duurzaamheidsrapportering door bedrijven vallen, “redelijke inspanningen” leveren om van spelers in hun waardeketen de informatie te verzamelen die zij nodig hebben om aan de ESRS te voldoen. Overeenkomstig het antwoord op de vorige vraag behoren de grootte en de middelen, de technische paraatheid en de nabijheid van de speler in de waardeketen tot de criteria die kunnen worden gebruikt om vast te stellen wat “redelijke inspanning” behelst. Daarom moeten kleinere kmo’s die nooit vrijwillig duurzaamheidsinformatie hebben gerapporteerd, die geen verband houden met ernstige negatieve effecten en geen hoofdleveranciers of klanten zijn van ondernemingen die binnen het toepassingsgebied van de richtlijn duurzaamheidsrapportering door bedrijven vallen, ten minste tijdens de eerste jaren van toepassing van de rapporteringsvereisten minder blootgesteld worden aan verwachtingen om duurzaamheidsinformatie te hebben en te delen. Grotere kmo’s die eerder duurzaamheidsinformatie hebben gerapporteerd (bijvoorbeeld omdat zij het EMAS of andere regelingen voor milieu- of duurzaamheidscertificering of -rapportage toepassen) en kmo’s die hoofdleverancier of klant zijn van ondernemingen die binnen het toepassingsgebied van de richtlijn duurzaamheidsrapportering door bedrijven vallen, kunnen worden blootgesteld aan hogere verwachtingen ten aanzien van het beschikken over en delen van duurzaamheidsinformatie.

EFRAG ontwikkelt momenteel twee standaarden voor duurzaamheidsrapportering voor kmo’s: een verplichte standaard voor beursgenoteerde kmo’s (ESRS voor beursgenoteerde kmo’s) en een vrijwillige standaard voor niet-beursgenoteerde kmo’s (zkmo’s). In de ESRS voor beursgenoteerde kmo’s wordt het maximumniveau aan duurzaamheidsinformatie vastgesteld dat een onderneming die onder het toepassingsgebied van de richtlijn duurzaamheidsrapportering door bedrijven valt, van de kmo’s in haar waardeketen kan verlangen. Zkmo’s worden ontworpen om een referentiepunt te vormen voor alle spelers op de markt, om ervoor te zorgen dat de rapporteringsinspanningen van ondernemingen die al dan niet onder de richtlijn duurzaamheidsrapportering door bedrijven vallen, evenredig is.

31)

Hoofdstuk 10.2 van ESRS 1 bevat overgangsbepalingen met betrekking tot hoofdstuk 5 over waardeketens. De overgangsperiode voor de openbaarmaking van de informatie die uit de waardeketen moet komen, geldt voor de eerste drie boekjaren waarin de rapporteringsvereisten voor elke onderneming van toepassing zijn. Indien een onderneming bijvoorbeeld vanaf boekjaar 2024 valt onder het toepassingsgebied van artikel 19 bis of artikel 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn, dan kan zij gebruikmaken van de overgangsperiode voor verslaglegging betreffende de waardeketen voor de boekjaren 2024, 2025 en 2026.

32)

Ja, ondernemingen die binnen het toepassingsgebied van de artikelen 19 bis of 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn vallen, moeten de informatie op grond van artikel 8 van de taxonomieverordening opnemen in hun duurzaamheidsverklaring.

33)

Nee. Artikel 8 van de taxonomieverordening is van toepassing op alle ondernemingen die uit hoofde van de artikelen 19 bis en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn een duurzaamheidsverklaring moeten opstellen en publiceren. Indien een kmo (met uitzondering van micro-ondernemingen) met verhandelbare effecten die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de EU besluit de duurzaamheidsverklaring uit hoofde van artikel 19 bis, lid 7, van de jaarrekeningrichtlijn niet in haar bestuursverslag op te nemen — waarbij de informatie op grond van artikel 8 van de taxonomieverordening moet worden verschaft — is zij niet verplicht om de informatie op grond van artikel 8 van de taxonomieverordening te verschaffen.

34)

Ja, maar alleen als de moederonderneming in een derde land is gevestigd en de informatie op grond van artikel 8 van de taxonomieverordening niet is opgenomen in de geconsolideerde duurzaamheidsrapportering van de moederonderneming. Indien de onderneming gebruikmaakt van de vrijstelling van de verplichting om een duurzaamheidsverklaring te rapporteren op grond van artikel 19 bis, lid 9, en artikel 29 bis, lid 8, van de jaarrekeningrichtlijn, moet, indien de moederonderneming in een derde land is gevestigd, op grond van artikel 8 van de taxonomieverordening informatie over de activiteiten van de vrijgestelde dochteronderneming die in de Unie is gevestigd en haar dochterondernemingen, worden opgenomen in het bestuursverslag van de vrijgestelde dochteronderneming of in de geconsolideerde duurzaamheidsrapportering die door de in een derde land gevestigde moederonderneming wordt uitgevoerd (99).

35)

Ondernemingen die onderworpen zijn aan de artikelen 19 bis en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn, moeten het bestuursverslag (met inbegrip van de duurzaamheidsverklaring) publiceren, samen met het oordeel en de verklaring van de wettelijke auditor of het auditkantoor als bedoeld in artikel 34 van de jaarrekeningrichtlijn, overeenkomstig artikel 30, lid 1, van de jaarrekeningrichtlijn, waarin wordt verwezen naar de wetten die door elke lidstaat zijn vastgesteld overeenkomstig titel 1, hoofdstuk III, van de richtlijn vennootschapsrecht. In artikel 21 van de richtlijn vennootschapsrecht wordt met name het volgende verduidelijkt: “1. De akten en gegevens die overeenkomstig artikel 14 moeten worden openbaargemaakt, dienen te zijn gesteld en te worden ingediend in een van de talen die overeenkomstig de taalvoorschriften die van toepassing zijn in de lidstaat waar het in artikel 16, lid 1, bedoelde dossier is aangelegd, zijn toegestaan”. Daarom moet de taal die ondernemingen gebruiken om de in het bestuursverslag opgenomen duurzaamheidsverklaring te publiceren, een taal zijn die is gespecificeerd in de wetgeving van de betrokken lidstaat, vastgesteld overeenkomstig artikel 21 van de richtlijn vennootschapsrecht.

Indien een onderneming die onderworpen is aan de artikelen 19 bis en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn effecten heeft die zijn genoteerd op een gereglementeerde markt in de EU, moet zij ook voldoen aan de informatieverplichtingen van de transparantierichtlijn met betrekking tot het bestuursverslag. De taalregeling voor “gereglementeerde informatie”, die het bestuursverslag als onderdeel van het jaarlijks financieel verslag omvat, wordt door elke lidstaat vastgesteld overeenkomstig artikel 20 van de transparantierichtlijn.

36)

Op grond van artikel 29 quinquies van de jaarrekeningrichtlijn moeten ondernemingen die duurzaamheidsrapportering moeten uitvoeren, hun bestuursverslag (in voorkomend geval op geconsolideerd niveau) opstellen in het in artikel 3 van de gedelegeerde ESEF-verordening gespecificeerde elektronische rapportageformaat (d.w.z. XHTML) en hun duurzaamheidsverklaring in het bestuursverslag markeren overeenkomstig de digitale taxonomie die moet worden gespecificeerd door middel van een wijziging van de gedelegeerde ESEF-verordening.

37)

Ja. In artikel 29 quinquies van de jaarrekeningrichtlijn is bepaald dat ondernemingen die in hun bestuursverslag een duurzaamheidsverklaring moeten opnemen, hun duurzaamheidsverklaring moeten markeren, met inbegrip van de op grond van artikel 8 van de taxonomieverordening bedoelde informatie, in overeenstemming met de digitale taxonomie die moet worden gespecificeerd door middel van een wijziging van de gedelegeerde ESEF-verordening.

38)

In artikel 29 quinquies van de jaarrekeningrichtlijn is bepaald dat ondernemingen die in hun bestuursverslag een duurzaamheidsverklaring moeten publiceren, hun bestuursverslag moeten opstellen in het in artikel 3 van de gedelegeerde ESEF-verordening gespecificeerde elektronische verslagleggingsformaat (d.w.z. in XHTML) en de duurzaamheidsverklaring in het bestuursverslag moeten markeren overeenkomstig de specifieke digitale taxonomie die zal worden vastgesteld door middel van een wijziging van de gedelegeerde ESEF-verordening. Zolang deze digitale taxonomie nog niet is vastgesteld, hoeven ondernemingen hun duurzaamheidsverklaringen niet te markeren. Aangezien de duurzaamheidsverklaring pas machineleesbaar wordt als deze is opgenomen in een XHTML-document en is gemarkeerd met een digitale taxonomie, hoeven ondernemingen, in afwachting van de vaststelling van de digitale taxonomie, het bestuursverslag ook niet in XHTML op te stellen.

39)

Artikel 30 van de jaarrekeningrichtlijn bevat de regels voor het publiceren van het bestuursverslag (in voorkomend geval, met inbegrip van de duurzaamheidsverklaring die is opgesteld overeenkomstig de artikelen 19 bis en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn), dat samen met het assuranceoordeel/de assuranceverklaring en uiterlijk twaalf maanden na de balansdatum van het boekjaar waarvoor het verslag wordt opgesteld, moet worden gepubliceerd, zoals bepaald door elke lidstaat.

Ondernemingen die uitgevende instellingen zijn van effecten die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de EU, moeten ook uiterlijk vier maanden na het einde van elk boekjaar hun jaarlijks financieel verslag (dat het bestuursverslag en dus de duurzaamheidsverklaring bevat) publiceren, op grond van artikel 4, lid 5, van de transparantierichtlijn, waarin wordt verwezen naar de artikelen 19 bis en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn.

40)

De richtlijn duurzaamheidsrapportering door bedrijven brengt geen wijzigingen aan in de reeds bestaande toezichtregeling van de EU, die de lidstaten verplicht sancties op te leggen die doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn voor gevallen van niet-naleving door ondernemingen met beperkte aansprakelijkheid (artikel 51 van de jaarrekeningrichtlijn), en een nationale toezichthoudende autoriteit in te stellen met bevoegdheden om toezicht te houden op de naleving door uitgevende instellingen van verhandelbare effecten die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de EU (artikelen 28 en volgende van de transparantierichtlijn). Dit betekent dat de naleving door ondernemingen van de duurzaamheidsrapporteringsvereisten onderworpen is aan de nationale sanctieregeling voor het bestuursverslag van ondernemingen met beperkte aansprakelijkheid (onderworpen aan de jaarrekeningrichtlijn) en van uitgevende instellingen van verhandelbare effecten die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de EU (onderworpen aan de transparantierichtlijn). Wat uitgevende instellingen van verhandelbare effecten betreft die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de EU, moet de ESMA ook richtsnoeren uitvaardigen over het toezicht op duurzaamheidsrapportering door de nationale bevoegde autoriteiten overeenkomstig artikel 28 quinquies van de transparantierichtlijn.

In elk geval moet de duurzaamheidsverklaring die in het bestuursverslag moet worden opgenomen, altijd onderworpen zijn aan assurance door een wettelijke auditor of door een onafhankelijke verlener van assurancediensten (IASP), indien toegestaan door een lidstaat, op grond van artikel 34 van de jaarrekeningrichtlijn.

41)

Nee. De rechtsvorm van de uiteindelijke moederonderneming uit een derde land is irrelevant voor de toepassing van artikel 40 bis van de jaarrekeningrichtlijn.

42)

Indien een onderneming uit een derde land onder het toepassingsgebied van artikel 40 bis van de jaarrekeningrichtlijn valt, moet ofwel haar EU-dochteronderneming ofwel haar EU-bijkantoor namens haar moederonderneming uit een derde land een duurzaamheidsverslag publiceren en toegankelijk maken. De verplichting om het duurzaamheidsverslag op te stellen, berust niet uitdrukkelijk bij de dochteronderneming of het bijkantoor in de EU. Dit betekent dat de moederonderneming uit een derde land het verslag kan opstellen, dat vervolgens door de dochteronderneming of het bijkantoor in de EU wordt gepubliceerd en toegankelijk wordt gemaakt, hetzij door het in te dienen in een EU-ondernemingsregister, hetzij door het op haar website te publiceren. Als alternatief kan de EU-dochteronderneming of het EU-bijkantoor het verslag namens de moederonderneming uit een derde land opstellen, publiceren en toegankelijk maken.

43)

In artikel 40 bis van de jaarrekeningrichtlijn is bepaald dat ten minste één duurzaamheidsverslag door één dochteronderneming of bijkantoor in elke lidstaat openbaar moet worden gemaakt (“De lidstaten eisen dat een op hun grondgebied gevestigde dochteronderneming […]”). Om dubbele rapportage door de dochterondernemingen en bijkantoren van dezelfde onderneming uit een derde land te voorkomen, kunnen de lidstaten toestaan dat één dochteronderneming die of bijkantoor dat op hun grondgebied is gevestigd of zich aldaar bevindt, voldoet aan de verplichting van artikel 40 bis van de jaarrekeningrichtlijn door een link te verschaffen naar het duurzaamheidsverslag dat door een andere dochteronderneming of ander bijkantoor in de Unie van de onderneming uit een derde land wordt gepubliceerd.

44)

Het in artikel 40 bis van de jaarrekeningrichtlijn bedoelde duurzaamheidsverslag moet worden opgesteld overeenkomstig de standaarden voor duurzaamheidsrapportering die krachtens artikel 40 ter van de jaarrekeningrichtlijn moeten worden vastgesteld.

Bij wijze van afwijking staat artikel 40 bis, lid 2, tweede alinea, van de jaarrekeningrichtlijn toe dat het duurzaamheidsverslag wordt opgesteld overeenkomstig de standaarden voor duurzaamheidsrapportering die zijn vastgesteld op grond van artikel 29 ter van de jaarrekeningrichtlijn (d.w.z. ESRS) of op een wijze die gelijkwaardig is aan de standaarden voor duurzaamheidsrapportering die zijn vastgesteld op grond van artikel 29 ter van de jaarrekeningrichtlijn, zoals bepaald bij een besluit van de Commissie inzake gelijkwaardigheid. Deze bepaling moet worden gelezen in de zin dat een moederonderneming uit een derde land die onder het toepassingsgebied van artikel 40 bis van de jaarrekeningrichtlijn valt, ervoor kan kiezen een geconsolideerde duurzaamheidsverklaring te publiceren op grond van artikel 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn (opgesteld overeenkomstig de krachtens artikel 29 ter vastgestelde standaarden), in plaats van haar EU-dochteronderneming of EU-bijkantoor een duurzaamheidsverslag op groepsniveau te laten publiceren overeenkomstig artikel 40 bis van de jaarrekeningrichtlijn. In dat geval zouden de vrijstellingen voor de EU-dochteronderneming als bedoeld in artikel 19 bis, lid 9, en artikel 29 bis, lid 8, van de jaarrekeningrichtlijn van toepassing zijn.

45)

Indien niet alle vereiste informatie wordt verstrekt, stelt de dochteronderneming of het bijkantoor het duurzaamheidsverslag op, publiceert het en maakt het toegankelijk met alle beschikbare, verworven of verkregen informatie, en geeft het een verklaring af waaruit blijkt dat de onderneming uit een derde land de nodige informatie niet ter beschikking heeft gesteld (artikel 40 bis, lid 2, vierde alinea, van de jaarrekeningrichtlijn).

46)

Nee. Ondernemingen die overeenkomstig artikel 40 bis van de jaarrekeningrichtlijn rapporteren, hoeven geen informatie op grond van artikel 8 van de taxonomieverordening te verschaffen in het duurzaamheidsverslag.

47)

Een onder artikel 40 bis van de jaarrekeningrichtlijn vallende moederonderneming uit een derde land die ervoor kiest in plaats van een duurzaamheidsverslag een geconsolideerde duurzaamheidsverklaring te publiceren die overeenkomstig de ESRS is opgesteld, is niet verplicht te rapporteren op grond van artikel 8 van de taxonomieverordening.

Om de dochterondernemingen in de Unie van die moederonderneming uit een derde land te kunnen vrijstellen van hun duurzaamheidsrapporteringsvereisten uit hoofde van de artikelen 19 bis en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn (indien deze dochterondernemingen in de Unie onderworpen zijn aan duurzaamheidsrapporteringsvereisten uit hoofde van de artikelen 19 bis en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn), moet de informatie op grond van artikel 8 van de taxonomieverordening met betrekking tot de activiteiten die door die dochterondernemingen in de Unie worden uitgevoerd, worden verschaft in hun eigen bestuursverslag of in de geconsolideerde duurzaamheidsrapportering die wordt uitgevoerd door de moederonderneming uit een derde land (100).

48)

De overeenkomstig de artikelen 19 bis en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn opgestelde duurzaamheidsverklaring en het overeenkomstig artikel 40 bis van de jaarrekeningrichtlijn opgestelde duurzaamheidsverslag hebben een andere inhoud en werken onder afzonderlijke regelingen.

Als een dochteronderneming in de Unie een duurzaamheidsverslag publiceert op groepsniveau van haar moederonderneming uit een derde land overeenkomstig de bepalingen van artikel 40 bis, betekent dit derhalve niet dat de dochteronderneming in de Unie of haar eigen dochterondernemingen niet hoeven te voldoen aan de rapporteringsverplichtingen van artikel 19 bis en/of artikel 29 bis.

Een moederonderneming uit een derde land die onder het toepassingsgebied van artikel 40 bis valt, kan er echter voor kiezen een geconsolideerde duurzaamheidsverklaring uit hoofde van artikel 29 bis te publiceren (opgesteld overeenkomstig de uit hoofde van artikel 29 ter vastgestelde standaarden voor duurzaamheidsrapportering of op een wijze die gelijkwaardig is aan die standaarden voor duurzaamheidsrapportering), in plaats van haar EU-dochteronderneming of EU-bijkantoor een duurzaamheidsverslag op groepsniveau te laten publiceren overeenkomstig artikel 40 bis. In dit geval is de EU-dochteronderneming vrijgesteld van de publicatie van het duurzaamheidsverslag op grond van artikel 40 bis, mits aan de voorwaarden van artikel 19 bis, lid 9, en artikel 29 bis, lid 8 is voldaan.

49)

De taalregeling voor het duurzaamheidsverslag wordt door elke lidstaat vastgesteld overeenkomstig artikel 21 van de richtlijn vennootschapsrecht.

50)

De jaarrekeningrichtlijn bevat geen voorschriften inzake een specifiek formaat voor de publicatie van het duurzaamheidsverslag. In artikel 33 bis — ingevoerd bij Richtlijn (EU) 2023/2864 voor de werking van het Europees centraal toegangspunt (omnibusrichtlijn van het ESAP) (101) — is echter bepaald dat dochterondernemingen en bijkantoren die onder artikel 40 bis vallen, het duurzaamheidsverslag in een voor data-extractie geschikt formaat bij de door de lidstaat aangewezen verzamelende instantie moeten indienen, samen met de relevante begeleidende metagegevens (102). De Commissie heeft ook de bevoegdheid om uitvoeringsmaatregelen vast te stellen om te bepalen welke metagegevens bij het duurzaamheidsverslag moeten worden gevoegd en om te bepalen dat het verslag in een machineleesbaar formaat moet worden opgesteld.

51)

Op grond van artikel 40 quinquies, lid 1, van de jaarrekeningrichtlijn moeten dochterondernemingen en bijkantoren als bedoeld in artikel 40 bis, lid 1, van de jaarrekeningrichtlijn het duurzaamheidsverslag samen met het assuranceoordeel en, in voorkomend geval, de in artikel 40 bis, lid 2, vierde alinea, van de jaarrekeningrichtlijn bedoelde verklaring binnen twaalf maanden na de balansdatum van het boekjaar waarvoor het verslag is opgesteld, publiceren.

52)

De richtlijn duurzaamheidsrapportering door bedrijven brengt geen wijzigingen aan in de reeds bestaande sanctieregeling in het kader van de jaarrekeningrichtlijn, die de lidstaten verplicht sancties op te leggen die doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn voor gevallen van niet-naleving door ondernemingen die onderworpen zijn aan de vereisten van de jaarrekeningrichtlijn (103). De naleving door ondernemingen van de duurzaamheidsrapporteringsvereisten is derhalve onderworpen aan de nationale sanctieregeling voor het bestuursverslag van de ondernemingen die onder de jaarrekeningrichtlijn vallen. In elk geval moet de het duurzaamheidsverslag altijd onderworpen zijn aan assurance door een assuranceverlener uit hoofde van artikel 40 bis, lid 3, van de jaarrekeningrichtlijn (104).

53)

In artikel 3 van de controlerichtlijn — waarin de toelating van wettelijke auditors en auditkantoren is geregeld — is bepaald dat de bevoegde autoriteiten wettelijke auditors en auditkantoren alleen mogen toelaten als aan bepaalde voorwaarden is voldaan.

De in artikel 3, lid 3, van de controlerichtlijn bedoelde voorwaarden voor de toelating van wettelijke auditors verwijzen naar artikel 4 en de artikelen 6 tot en met 10 van de controlerichtlijn, en de in artikel 3, lid 4, van de controlerichtlijn bedoelde voorwaarden voor de toelating van auditkantoren verwijzen naar artikel 4 en de artikelen 6 tot en met 12 van de controlerichtlijn.

De formulering van artikel 4 van de controlerichtlijn over betrouwbaarheid is ruim genoeg om ook van toepassing te zijn op de assurance van duurzaamheidsrapportering, en de artikelen 6 tot en met 12 van de controlerichtlijn zijn gewijzigd om uitdrukkelijk van toepassing te zijn op de assurance van duurzaamheidsrapportering.

Een wettelijke auditor die of een auditkantoor dat wil worden toegelaten om assurance van duurzaamheidsrapportering te verlenen, moet voldoen aan alle relevante vereisten van de nationale wetgeving tot omzetting van de controlerichtlijn met betrekking tot de assurance van duurzaamheidsrapportering, met inbegrip van de in artikel 3, lid 4, van de controlerichtlijn bedoelde vereisten. Naleving van de vereisten voor de assurance van duurzaamheidsrapportering is niet verplicht voor de toelating uit hoofde van artikel 3 van de controlerichtlijn van een wettelijke auditor die of een auditkantoor dat geen assurance van duurzaamheidsrapportering verleent.

54)

Om assurance van duurzaamheidsrapportering te kunnen verlenen, moeten wettelijke auditors worden toegelaten en vervolgens voldoen aan de aanvullende duurzaamheidsvereisten.

Op grond van artikel 14 bis, derde alinea, van de controlerichtlijn, hoeven de wettelijke auditors die vóór 1 januari 2026 zijn toegelaten — en die ofwel vóór 1 januari 2024 zijn toegelaten ofwel op 1 januari 2024 het toelatingsproces ondergingen — en die ook duurzaamheidsassurance willen verlenen, niet te voldoen aan artikel 7, lid 2, artikel 8, lid 3, artikel 10, lid 1, tweede alinea, en artikel 14, lid 2, vierde alinea, van de jaarrekeningrichtlijn, maar moeten zij wel de nodige kennis verwerven door middel van permanente scholing.

55)

Op grond van artikel 14 bis, derde alinea, van de controlerichtlijn moeten wettelijke auditors die vóór 1 januari 2026 zijn toegelaten en die de assurance van duurzaamheidsrapportering willen uitvoeren, de nodige kennis inzake duurzaamheidsrapportering en de assurance van duurzaamheidsrapportering verkrijgen, met inbegrip van de in artikel 8, lid 3, van de controlerichtlijn genoemde vakgebieden, via de in artikel 13 van de controlerichtlijn bedoelde permanente scholing. In artikel 14 bis van de controlerichtlijn is niet bepaald dat vóór het verkrijgen van de toelating aanvullende examens moeten worden afgelegd of deze kennis moet worden verworven. De controlerichtlijn voorziet niet in termijnen voor wettelijke auditors die vóór 1 januari 2026 zijn toegelaten om een aanvraag in te dienen voor het uitvoeren van duurzaamheidsassurance in overeenstemming met deze vereisten.

56)

Om de wettelijke auditor of de stagiair ook te kunnen toelaten tot het uitvoeren van assurance van duurzaamheidsrapportering, dient de driejarige praktijkopleiding die vereist is krachtens artikel 10, lid 1, eerste alinea, van de controlerichtlijn, acht maanden praktijkopleiding te omvatten inzake de assurance van jaarlijkse en geconsolideerde duurzaamheidsrapportering of andere duurzaamheidsgerelateerde diensten.

Een wettelijke auditor of stagiair die de driejarige praktijkopleiding reeds heeft voltooid op het moment dat hij/zij een aanvraag indient voor toelating om de assurance van duurzaamheidsrapportering uit te voeren, moet een extra periode van acht maanden praktijkopleiding volgen over de assurance van jaarlijkse en geconsolideerde duurzaamheidsrapportering of andere duurzaamheidsgerelateerde diensten.

In artikel 14 bis, eerste en tweede alinea, van de controlerichtlijn worden de volgende categorieën beroepsbeoefenaren vrijgesteld van dit vereiste: wettelijke auditors die vóór 1 januari 2024 zijn toegelaten of erkend voor het uitvoeren van wettelijke controles en personen die op 1 januari 2024 het toelatingsproces doorlopen, mits zij dat proces vóór 1 januari 2026 afronden. Overeenkomstig artikel 14 bis, derde alinea, van de controlerichtlijn moeten deze beroepsbeoefenaren nog steeds de nodige kennis verwerven door middel van permanente scholing.

57)

Onder “andere duurzaamheidsgerelateerde diensten” moet worden verstaan andere diensten in verband met duurzaamheidsrapportering dan assurance. Zij kunnen bijvoorbeeld adviesdiensten over duurzaamheidsverslagen en de opstelling van duurzaamheidsverslagen omvatten.

58)

Voor registratie in lidstaat B moet de wettelijke auditor in die lidstaat als wettelijke auditor zijn toegelaten (zie artikel 3, lid 1, en artikel 14, lid 1, van de controlerichtlijn). Als dat het geval is en de auditor wenst te worden geregistreerd als verlener van assurancediensten, is de overgangsregeling van artikel 14 bis van de controlerichtlijn van toepassing in lidstaat B (zie ook vraag 54). Toelating als verlener van assurancediensten in lidstaat A is niet vereist.

59)

De wettelijke auditor moet geregistreerd zijn als wettelijke auditor en als verlener van assurancediensten in lidstaat B. De enige entiteiten die als verlener van assurancediensten kunnen worden geregistreerd zonder auditor te zijn, zijn de onafhankelijke verleners van assurancediensten (IASP’s).

60)

Ja. In artikel 2, punt 23, van de controlerichtlijn en artikel 2, punt 20, van de jaarrekeningrichtlijn worden IASP’s als volgt gedefinieerd: “onafhankelijke verlener van assurancediensten”: een conformiteitsbeoordelingsinstantie die overeenkomstig Verordening (EG) nr. 765/2008 van het Europees Parlement en de Raad geaccrediteerd is voor de in artikel 34, lid 1, tweede alinea, punt a bis), van Richtlijn 2013/34/EU bedoelde specifieke conformiteitsbeoordelingsactiviteit”. In Verordening (EG) nr. 765/2008 wordt de conformiteitsbeoordelingsinstantie ook gedefinieerd als “een instantie die conformiteitsbeoordelingsactiviteiten uitvoert, waaronder ijken, testen, certificeren en inspecteren”.

Hoewel in Verordening (EG) nr. 765/2008 alleen wordt verwezen naar de accreditatie van instanties, moet eraan worden herinnerd dat IASP’s niet binnen het beoogde toepassingsgebied van die verordening vallen. De term “instantie” moet zodanig worden geïnterpreteerd dat ook natuurlijke personen hieronder vallen, om te zorgen voor een gelijk speelveld tussen IASP’s en wettelijke auditors.

61)

Krachtens artikel 34, lid 4, van de jaarrekeningrichtlijn moeten IASP’s voldoen aan vereisten die gelijkwaardig zijn aan die van de controlerichtlijn om duurzaamheidsassurance te kunnen uitvoeren. Deze vereisten omvatten de niet-uitputtende lijst van artikel 34, lid 4, van de jaarrekeningrichtlijn en een gelijkwaardigheidsbeoordeling met de assurance van duurzaamheidsrapportering zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 22, van de controlerichtlijn.

Om een gelijk speelveld tussen IASP’s en wettelijke auditors te waarborgen, moeten IASP’s ook voldoen aan registratievereisten die gelijkwaardig zijn aan die van artikel 3 bis van de controlerichtlijn.

62)

Overweging 63 van de richtlijn duurzaamheidsrapportering door bedrijven luidt als volgt: “De lidstaten moeten ervoor zorgen dat wanneer een onderneming op grond van het Unierecht verplicht is elementen van haar duurzaamheidsrapportering te laten verifiëren door een geaccrediteerde onafhankelijke derde, het verslag van de geaccrediteerde onafhankelijke derde beschikbaar moet worden gesteld, hetzij als bijlage bij het bestuursverslag, hetzij via andere voor het publiek toegankelijke middelen. Deze toegankelijkheid mag niet vooruitlopen op de uitkomst van het assuranceoordeel dat op onafhankelijke wijze door een derde partij moet worden gecontroleerd. Het mag er niet toe leiden dat de wettelijke auditor of de onafhankelijke verlener van assurancediensten die het assuranceoordeel uitbrengt en de geaccrediteerde onafhankelijke derde dubbel werk verrichten.”

Een “geaccrediteerde onafhankelijke derde” is een entiteit, gewoonlijk een andere deskundige dan de wettelijke auditor of de onafhankelijke verlener van assurancediensten (IASP), die het assuranceoordeel over de duurzaamheidsverklaring verstrekt en die delen van de duurzaamheidsrapportering, zoals broeikasgasemissies, kan verifiëren. De richtlijn duurzaamheidsrapportering door bedrijven vereist transparantie met betrekking tot de resultaten van de werkzaamheden en het voorkomen van overlapping met de werkzaamheden van de wettelijke auditors/IASP’s (105).

63)

Nee. Een op het grondgebied van een andere lidstaat gevestigde IASP kan geen diensten op het gebied van assurance van duurzaamheidsrapportering verlenen in een lidstaat die IASP’s niet toestaat op zijn grondgebied assurance van duurzaamheidsrapportering uit te voeren.

In artikel 34, lid 4, eerste alinea, van de jaarrekeningrichtlijn wordt de lidstaten de mogelijkheid geboden om op hun grondgebied gevestigde IASP’s toe te staan het assuranceoordeel over duurzaamheidsrapportering uit te brengen, mits deze IASP’s onderworpen zijn aan vereisten die gelijkwaardig zijn aan die van de controlerichtlijn voor wettelijke auditors die de assurance van duurzaamheidsrapportering uitvoeren. Op grond van artikel 34, lid 5, eerste alinea, van de jaarrekeningrichtlijn mogen alleen lidstaten die van deze mogelijkheid gebruik hebben gemaakt, in een andere lidstaat gevestigde IASP’s toestaan de assurance van duurzaamheidsrapportering op hun grondgebied uit te voeren.

64)

Wanneer de IASP de assurance van duurzaamheidsrapportering uitvoert op het grondgebied van een andere lidstaat (lidstaat van ontvangst), is de lidstaat waar de IASP is gevestigd (lidstaat van herkomst) verantwoordelijk voor het toezicht op de werkzaamheden van de IASP, tenzij de lidstaat van ontvangst besluit toezicht te houden op de assurance van duurzaamheidsrapportering door IASP’s op zijn grondgebied (106). Indien de lidstaat van ontvangst besluit toezicht te houden op de assurance van duurzaamheidsrapportering die op zijn grondgebied wordt uitgevoerd door IASP’s die in een andere lidstaat zijn geregistreerd, moet de lidstaat van ontvangst: i) geen strengere eisen of aansprakelijkheid opleggen aan dergelijke IASP’s dan die welke krachtens de nationale wetgeving voor assurancediensten voor duurzaamheidsrapportering vereist zijn voor de IASP’s of auditors die in die lidstaat van ontvangst zijn gevestigd; en ii) andere lidstaten in kennis stellen van zijn besluit om toezicht te houden op de assurance van duurzaamheidsrapportering door in andere lidstaten gevestigde IASP’s.

65)

Ja, ondernemingen zullen een beroep kunnen doen op IASP’s voor de assurance van hun duurzaamheidsverklaring zodra een lidstaat IASP’s heeft toegestaan de assurance van duurzaamheidsrapportering uit te voeren.

66)

Op grond van artikel 34, lid 4, van de jaarrekeningrichtlijn kan het de op het grondgebied van een lidstaat gevestigde IASP’s worden toegestaan de assurance van duurzaamheidsrapportering te verlenen.

De definitie van IASP in artikel 2, punt 23, van de controlerichtlijn en artikel 2, punt 20, van de jaarrekeningrichtlijn vereist de accreditatie ervan overeenkomstig Verordening (EG) nr. 765/2008. Hoewel die verordening alleen betrekking heeft op de accreditatie van instanties die op het grondgebied van een lidstaat zijn gevestigd, moet eraan worden herinnerd dat IASP’s niet binnen het beoogde toepassingsgebied van die verordening vallen. IASP’s voeren assurancediensten voor duurzaamheidsrapportering uit. Daarom moet de vergunningsregeling voor IASP’s worden geïnterpreteerd in het kader van de verplichtingen die de lidstaten zijn aangegaan in het kader van de GATS (Algemene Overeenkomst inzake de handel in diensten van de Wereldhandelsorganisatie) en van de bilaterale overeenkomsten van de Unie. Bijgevolg moet Verordening (EG) nr. 765/2008 in de context van IASP’s zodanig worden uitgelegd dat IASP’s uit derde landen de assurance van duurzaamheidsrapportering mogen verlenen overeenkomstig de toezeggingen van de lidstaten.

67)

Ja. De vertrouwelijkheidsvereisten van artikel 23 van de controlerichtlijn zijn ook van toepassing op beroepsbeoefenaren die de assurance van duurzaamheidsrapportering uitvoeren. Wanneer de lidstaat een IASP of een andere wettelijke auditor dan die welke de financiële overzichten controleert, heeft toegestaan de assurance van duurzaamheidsrapportering uit te voeren, moeten deze assuranceverleners informatie kunnen uitwisselen om op passende wijze te kunnen coördineren.

68)

De term “duurzaamheidsanalyse” werd gebruikt als parallel aan “financiële analyse” uit de controlerichtlijn voor wettelijke auditors. Terwijl “financiële analyse” verwijst naar een beoordeling van de levensvatbaarheid, stabiliteit en winstgevendheid van een bedrijf, subbedrijf of project, moet “duurzaamheidsanalyse” worden beschouwd als een beoordeling van de duurzaamheidskwesties die van invloed zijn op een bedrijf en duurzaamheidskwesties waarop het bedrijf invloed kan hebben.

69)

Op grond van artikel 25 van de controlerichtlijn moeten de lidstaten ervoor zorgen dat de honoraria voor wettelijke controles en de assurance van duurzaamheidsrapportering niet worden beïnvloed of bepaald door de verlening van “nevendiensten” aan de gecontroleerde entiteit, die bedoeld moeten zijn als “andere diensten dan de wettelijke controle en assurance van duurzaamheidsrapportering”. In dit artikel wordt het verband tussen de honoraria voor wettelijke controles en assurance van duurzaamheidsrapportering niet geregeld.

70)

Op grond van artikel 34, lid 1, tweede alinea, punt a bis), van de jaarrekeningrichtlijn moet elke onderneming die onderworpen is aan duurzaamheidsrapportering uit hoofde van de artikelen 19 bis en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn, een assuranceoordeel over haar duurzaamheidsverklaring verkrijgen.

Dit assuranceoordeel is gebaseerd op een assuranceopdracht met een beperkte mate van zekerheid met betrekking tot de naleving van de duurzaamheidsverklaring van de volgende vereisten:

Van de assuranceverleners wordt verwacht dat zij procedures uitvoeren die hen in staat stellen te concluderen dat er geen aangelegenheid onder hun aandacht is gekomen op grond waarvan zij zouden moeten concluderen dat de informatie in de duurzaamheidsverklaring niet op alle materiële punten een getrouw beeld geeft, overeenkomstig de ESRS zoals vastgesteld door de Unie, en dat deze niet in overeenstemming is met de wettelijke vereisten om duurzaamheidsinformatie te markeren (d.w.z. de digitale markering) en met de wettelijke vereisten van artikel 8 van de taxonomieverordening.

Het eerste deel van de conclusie met betrekking tot het op alle materiële punten getrouwe beeld, overeenkomstig de ESRS, geeft een oordeel over:

71)

Op grond van artikel 34, lid 1, tweede alinea, punt a bis), van de jaarrekeningrichtlijn moet elke onderneming die onderworpen is aan duurzaamheidsrapportering uit hoofde van de artikelen 19 bis en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn, een assuranceoordeel verkrijgen op basis van een assuranceopdracht met een beperkte mate van zekerheid. Het verslag van de onderneming dat is opgesteld overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1221/2009 inzake het communautair milieubeheer- en milieuauditsysteem (EMAS), is onderworpen aan een validering door een milieuverificateur en deze validering kan worden beschouwd als ten minste dezelfde mate van zekerheid als het vereiste van beperkte mate van zekerheid van de richtlijn duurzaamheidsrapportering door bedrijven.

72)

Op grond van artikel 34, lid 1, tweede alinea, punt a), i), van de jaarrekeningrichtlijn moet de wettelijke auditor die of het auditkantoor dat de wettelijke controle van financiële overzichten uitvoert, een oordeel geven over de vraag of het bestuursverslag in overeenstemming is met de financiële overzichten van hetzelfde boekjaar. Wanneer een andere wettelijke auditor of een ander auditkantoor dan degene(n) die de wettelijke controle van financiële overzichten uitvoert/uitvoeren, belast is/zijn met het afgeven van het assuranceoordeel over duurzaamheidsrapportering, is de wettelijke auditor of het auditkantoor belast met de controle van de financiële overzichten nog steeds belast met het afgeven van een oordeel over de overeenstemming tussen het bestuursverslag en de financiële overzichten voor hetzelfde boekjaar.

73)

In de assuranceverklaring (107). Indien het assuranceoordeel wordt afgegeven door dezelfde auditor als die welke de financiële overzichten controleert, kunnen de lidstaten toestaan dat auditors het assuranceoordeel opnemen als afzonderlijk onderdeel van de controleverklaring.

74)

In de Uniewetgeving wordt momenteel geen specifiek formaat vereist voor de controleverklaring en/of de ondertekening ervan. Op grond van artikel 33 bis van de jaarrekeningrichtlijn, zoals gewijzigd bij het ESAP-pakket, moeten ondernemingen echter de assuranceverklaring bij de betrokken ESAP-verzamelende instantie indienen wanneer zij deze openbaar maken en gebruikmaken van een voor data-extractie geschikt formaat (of een machineleesbaar formaat, indien vereist door de Uniewetgeving of het nationale recht), samen met de relevante begeleidende metagegevens. De Commissie is ook bevoegd uitvoeringsmaatregelen vast te stellen om nadere metagegevens bij de assuranceverklaring te specificeren en een machineleesbaar formaat te eisen.

75)

Op grond van artikel 26, lid 1, tweede alinea, van de controlerichtlijn kunnen lidstaten een nationale controlestandaard, of nationale controleprocedures of -vereisten toepassen zolang de Commissie geen internationale controlestandaard betreffende hetzelfde aspect heeft goedgekeurd.

Gezien de kwalitatieve kenmerken van de krachtens ESRS 1 vereiste informatie (hoofdstuk 2 en bijlage B: relevantie en getrouwe weergave, vergelijkbaarheid, controleerbaarheid en begrijpelijkheid) en om versnippering te voorkomen en ervoor te zorgen dat de praktijken tijdens deze overgangsperiode zo consistent mogelijk zijn, heeft de Commissie het Comité van Europese audittoezichthouders (CEAOB) verzocht om in 2024 niet-bindende richtsnoeren voor wettelijke auditors en andere verleners van assurancediensten te ontwikkelen.

76)

Op grond van artikel 34, lid 1, tweede alinea, punt a bis), van de jaarrekeningrichtlijn moet het assuranceoordeel over duurzaamheidsrapportering gebaseerd zijn op een assuranceopdracht met beperkte mate van zekerheid (108). Aangezien een assuranceopdracht met een redelijke mate van zekerheid een hogere mate van zekerheid biedt dan een assuranceopdracht met een beperkte mate van zekerheid, belet de richtlijn duurzaamheidsrapportering door bedrijven een onderneming niet om vrijwillig te verzoeken om een oordeel op basis van een redelijke mate van zekerheid over de gehele duurzaamheidsrapportage of delen daarvan. Dit besluit zou moeten worden genomen door de onderneming en niet door de verlener van assurancediensten.

77)

In de richtlijn duurzaamheidsrapportering door bedrijven is geen regelgeving opgenomen voor duurzaamheidsrapportering op vrijwillige basis. Een onderneming die op vrijwillige basis duurzaamheidsrapportering uitvoert, is derhalve niet verplicht haar duurzaamheidsinformatie te onderwerpen aan een assuranceopdracht.

78)

Op grond van artikel 25 quater, lid 1, van de controlerichtlijn mag een wettelijke auditor die of een auditkantoor dat de assurance van duurzaamheidsrapportering van een organisatie van openbaar belang (OOB) — of een lid van het netwerk — uitvoert, de in artikel 5, lid 1, tweede alinea, punten b), c), e) tot en met k), van de controleverordening bedoelde verboden niet-controlediensten niet verstrekken aan de OOB.

Op grond van artikel 25 quater, lid 2, van de controlerichtlijn mag die wettelijke auditor of dat auditkantoor andere niet-controlediensten verlenen aan de OOB dan:

Derhalve geldt het volgende:

79)

Op grond van artikel 40 bis, lid 3, van de jaarrekeningrichtlijn moet de dochteronderneming of het bijkantoor een verklaring afgeven waarin wordt vermeld dat de onderneming uit een derde land geen assuranceoordeel ter beschikking stelt.

80)

Overeenkomstig artikel 40 quinquies, lid 1, van de jaarrekeningrichtlijn wordt het assuranceoordeel voor het duurzaamheidsverslag dat is opgesteld op grond van artikel 40 bis gepubliceerd samen met het duurzaamheidsverslag — en, in voorkomend geval, de in de vierde alinea van artikel 40 bis, lid 2, van de jaarrekeningrichtlijn genoemde verklaring — binnen twaalf maanden na de balansdatum van het boekjaar waarvoor het verslag wordt opgesteld, zoals bepaald door elke lidstaat, overeenkomstig de artikelen 14 tot en met 28 van de richtlijn vennootschapsrecht en, in voorkomend geval, in overeenstemming met artikel 36 van die richtlijn. In het Unierecht zijn momenteel geen specifieke voorschriften inzake het formaat voor het assuranceoordeel vastgelegd. In artikel 33 bis van de jaarrekeningrichtlijn — ingevoerd door het ESAP-pakket (109) — is echter bepaald dat dochterondernemingen en bijkantoren die onder artikel 40 bis van de jaarrekeningrichtlijn vallen, het duurzaamheidsverslag samen met de relevante begeleidende metagegevens moeten indienen bij de door de lidstaat aangewezen instantie voor gegevensverzameling. De Commissie is ook bevoegd om uitvoeringsmaatregelen vast te stellen om nadere metagegevens te specificeren die bij het assuranceoordeel moeten worden gevoegd en om een machineleesbaar formaat te vereisen.

81)

Artikel 19, lid 1, vierde alinea, van de jaarrekeningrichtlijn is niet beperkt tot informatie over essentiële immateriële middelen die niet als immateriële activa op de balans zijn opgenomen. Bijgevolg is het vereiste van toepassing op alle essentiële immateriële middelen van de onderneming, met inbegrip van immateriële activa die op de balans zijn opgenomen.

Deze holistische benadering stelt gebruikers in staat inzicht te krijgen in de afhankelijkheid van het bedrijfsmodel van de onderneming van essentiële immateriële middelen en de relevantie daarvan voor de waardecreatie van de onderneming, ongeacht of zij voldoen aan de opname- en waarderingscriteria van het toepasselijke kader voor financiële verslaggeving. Het zal gebruikers helpen de marktwaarde van de onderneming te beoordelen.

82)

Grote ondernemingen en beursgenoteerde kmo’s (met uitzondering van micro-ondernemingen) moeten rapporteren over de essentiële immateriële middelen en toelichten hoe het bedrijfsmodel van de onderneming fundamenteel afhankelijk is van die middelen en hoe die middelen een bron voor de waardecreatie van de onderneming zijn. Artikel 19 van de jaarrekeningrichtlijn is alleen van toepassing op de in artikel 1, lid 1, van de jaarrekeningrichtlijn bedoelde soorten ondernemingen, met inbegrip van kredietinstellingen en verzekeringsondernemingen die voldoen aan de voorwaarden van artikel 1, lid 1, van de jaarrekeningrichtlijn. Deze informatie moet worden opgenomen in het bestuursverslag (maar niet noodzakelijkerwijs in de duurzaamheidsverklaring).

83)

In artikel 19, lid 1, van de jaarrekeningrichtlijn is bepaald welke informatie in het bestuursverslag van de onderneming moet worden opgenomen. Op grond van artikel 19, lid 1, vierde alinea, van de jaarrekeningrichtlijn moet informatie over de essentiële immateriële middelen in het bestuursverslag worden opgenomen. Daarom hoeft deze informatie niet noodzakelijkerwijs in de duurzaamheidsverklaring te worden opgenomen en kan zij in een ander deel van het bestuursverslag worden verstrekt.

84)

Onverminderd artikel 23 van de transparantierichtlijn zijn ondernemingen uit derde landen verplicht duurzaamheidsinformatie op individueel en/of geconsolideerd niveau te rapporteren op grond van de artikelen 19 bis en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn, maar alleen indien de onderneming uit een derde land een uitgevende instelling is van verhandelbare effecten die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de EU, met uitzondering van micro-ondernemingen.

Uitgevende instellingen van derde landen moeten duurzaamheidsinformatie opnemen in hun bestuursverslag als onderdeel van hun jaarlijks financieel verslag, op basis van artikel 4, lid 5, van de transparantierichtlijn, waarin wordt verwezen naar de artikelen 19 bis en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn.

85)

Ja, de opt-outbepaling van artikel 19 bis, lid 7, van de jaarrekeningrichtlijn is ook van toepassing op kmo’s uit derde landen met verhandelbare effecten die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de EU (zie vraag 16).

86)

De moederonderneming uit een derde land die op vrijwillige basis aan artikel 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn voldoet, kan de geconsolideerde duurzaamheidsverklaring in een afzonderlijk document opnemen.

87)

De regels voor de consolidatie van de duurzaamheidsverklaring zijn dezelfde als voor de consolidatie van de financiële overzichten. Op grond van artikel 22, lid 6, van de jaarrekeningrichtlijn (110) moet de geconsolideerde duurzaamheidsverklaring alle dochterondernemingen ervan omvatten, ongeacht de plaats van de zetel van die dochterondernemingen.

88)

Een onderneming uit een derde land die op grond van het Unierecht niet verplicht is duurzaamheidsinformatie te rapporteren en die haar dochterondernemingen in de Unie wil vrijstellen van duurzaamheidsrapportering op grond van de artikelen 19 bis en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn, kan een geconsolideerde duurzaamheidsverklaring publiceren die overeenkomstig de ESRS is opgesteld.

Als alternatief moeten de lidstaten, op basis van artikel 48 decies, lid 1, van de jaarrekeningrichtlijn, tot de boekjaren eindigend op 6 januari 2030, een dochteronderneming die onder het recht van een lidstaat valt en die onderworpen is aan de artikelen 19 bis en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn en waarvan de moederonderneming onder het recht van een derde land valt, toestaan een geconsolideerde duurzaamheidsverklaring op te stellen en te publiceren overeenkomstig artikel 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn, die alle directe of indirecte dochterondernemingen in de Unie van dergelijke onder de artikelen 19 bis en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn vallende moederonderneming uit een derde land omvat. In artikel 48 decies, lid 2, van de jaarrekeningrichtlijn is bepaald dat de dochteronderneming in de Unie die de geconsolideerde duurzaamheidsrapportering opstelt, een van de dochterondernemingen in de Unie is die in ten minste één van de voorgaande vijf boekjaren de grootste omzet van de groep in de Unie heeft behaald, in voorkomend geval op geconsolideerde basis.

Op grond van artikel 48 decies, lid 3, van de jaarrekeningrichtlijn leidt de opstelling en publicatie van de geconsolideerde duurzaamheidsverklaring die door de in artikel 48 decies, lid 1, van de jaarrekeningrichtlijn bedoelde dochteronderneming in de Unie wordt opgesteld en gepubliceerd, tot de vrijstelling van duurzaamheidsrapportering voor alle ondernemingen die in de consolidatie zijn opgenomen, mits aan de voorwaarden van artikel 19 bis, lid 9, en artikel 29 bis, lid 8, is voldaan.

89)

Onverminderd artikel 23 van de transparantierichtlijn moeten uitgevende instellingen van derde landen die overeenkomstig artikel 19 bis of artikel 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn rapporteren, in hun duurzaamheidsverklaringen de informatie op grond van artikel 8 van de taxonomieverordening opnemen.

Op grond van artikel 4, lid 5, van de transparantierichtlijn moeten uitgevende instellingen van de EU en derde landen van verhandelbare effecten die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de EU (met uitzondering van micro-ondernemingen) hun bestuursverslag opstellen overeenkomstig de artikelen 19, 19 bis en 20 en artikel 29 quinquies, lid 1, van de jaarrekeningrichtlijn (of de artikelen 29 en 29 bis en artikel 29 quinquies, lid 2, van de jaarrekeningrichtlijn in het geval van een geconsolideerd bestuursverslag) en de krachtens artikel 8, lid 4, van de taxonomieverordening vastgestelde specificaties opnemen “wanneer het wordt opgesteld door de in die bepalingen bedoelde ondernemingen”.

In overeenstemming met het duidelijke voornemen van de medewetgevers om de duurzaamheidsrapporteringsvereisten van de jaarrekeningrichtlijn (die alleen van toepassing is op EU-ondernemingen) uit te breiden tot uitgevende instellingen uit de EU en derde landen, moet “wanneer opgesteld door de in die bepalingen bedoelde ondernemingen” worden geïnterpreteerd als een verwijzing naar de categorieën ondernemingen als bedoeld in de artikelen 19 bis en 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn (d.w.z. grote ondernemingen, beursgenoteerde kmo’s, met uitzondering van micro-ondernemingen, en moederondernemingen van grote groepen). Aangezien de transparantierichtlijn van toepassing is op alle uitgevende instellingen in de EU en uit derde landen (met inbegrip van micro-ondernemingen), is deze zin nodig om ervoor te zorgen dat beursgenoteerde micro-ondernemingen niet onderworpen zijn aan duurzaamheidsrapporteringsvereisten.

Op grond van artikel 8 van de taxonomieverordening moeten ondernemingen die onder de artikelen 19 bis of 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn vallen, bekendmaken hoe en in welke mate de activiteiten van de onderneming verband houden met economische activiteiten die als ecologisch duurzaam worden aangemerkt. Uit de formulering van artikel 4, lid 5, van de transparantierichtlijn blijkt dat wanneer een uitgevende instelling uit de EU of een derde land onderworpen is aan duurzaamheidsrapporteringsvereisten uit hoofde van de artikelen 19 bis of 29 bis van de jaarrekeningrichtlijn, zij in haar bestuursverslag de informatie op grond van artikel 8 van de taxonomieverordening moet verschaffen.

90)

Ja. Financiëlemarktdeelnemers mogen ervan uitgaan dat een indicator die als niet-materieel wordt gerapporteerd door een onderneming waarin wordt belegd en die ESRS toepast, niet bijdraagt aan de overeenkomstige indicator van belangrijkste ongunstige impacts in het kader van de informatieverschaffing over de SFDR, d.w.z. dat de waarde van die belegging niet hoeft te worden opgenomen in de teller van de gegeven indicator van het belangrijkste ongunstige effect van de SFDR.

Op grond van artikel 29 ter, lid 5, punt b), van de jaarrekeningrichtlijn moet de Commissie bij de vaststelling van standaarden voor duurzaamheidsrapportering zoveel mogelijk rekening houden met de informatie die financiëlemarktdeelnemers nodig hebben om hun informatieverschaffingsverplichtingen uit hoofde van Verordening (EU) 2019/2088 en de krachtens die verordening vastgestelde gedelegeerde handelingen na te komen.

Als gevolg van de in de richtlijn duurzaamheidsrapportering door bedrijven vastgestelde verplichting om rekening te houden met de informatiebehoeften van financiëlemarktdeelnemers, is elke indicator die als niet-materieel wordt gerapporteerd door een onderneming waarin wordt belegd en die onderworpen is aan de bepalingen van de richtlijn duurzaamheidsrapportering door bedrijven, relevante informatie en kan deze worden beschouwd als niet bijdragend aan de belangrijkste ongunstige effecten in het kader van de SFDR.

Financiëlemarktdeelnemers kunnen deze informatie vinden in de rapportering op basis van de richtlijn duurzaamheidsrapportering door bedrijven, aangezien in alinea 35 van ESRS 1 is bepaald dat wanneer een onderneming van mening is dat een specifiek gegevenspunt afgeleid uit de SFDR niet materieel is, de onderneming expliciet vermeldt dat de betrokken informatie “niet materieel” is (111).

Daarnaast is in alinea 56 van ESRS 2 bepaald dat ondernemingen die onderworpen zijn aan de richtlijn duurzaamheidsrapportering door bedrijven een tabel moeten opnemen met alle datapunten die voortvloeien uit andere EU-wetgeving, waaronder de SFDR, met vermelding van waar ze te vinden zijn in de duurzaamheidsverklaring en met de vermelding “niet materieel” in de tabel voor de datapunten die de onderneming als niet materieel heeft beoordeeld, overeenkomstig alinea 35 van ESRS 1.