(-1)

De belangrijkste doelstelling van het Europese industriebeleid op middellange termijn bestaat erin de industrie van de Unie in staat te stellen de transities op energie-, klimaat-, milieu- en digitaal gebied uit te voeren, met behoud van haar concurrentievermogen op de wereldmarkt, behoud van hoogwaardige werkgelegenheid in Europa en versterking van haar vermogen om in Europa te innoveren en te produceren, met name op het gebied van schone technologieën;

(1)

De Unie heeft zich verbonden tot een versnelde decarbonisatie van haar economie en tot een ambitieuze uitrol van hernieuwbare energiebronnen om tegen 2050 tot klimaatneutraliteit of een nettonuluitstoot (emissies na aftrek van verwijderingen) te komen. Die doelstelling vormt de kern van de Europese Green Deal en de geactualiseerde industriestrategie van de EU, en strookt met de verbintenis tot mondiale klimaatactie die de EU in het kader van de Overeenkomst van Parijs (4) is aangegaan. Om de doelstelling van klimaatneutraliteit te bereiken, is in Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad (5) een bindende klimaatdoelstelling op het niveau van de Unie vastgesteld om de netto broeikasgasemissies tegen 2030 met ten minste 55 % te verminderen ten opzichte van 1990. Het voorgestelde “Fit for 55” (6)-pakket heeft tot doel de klimaatdoelstelling van de Unie voor 2030 te verwezenlijken en bij dit pakket wordt in dit verband Uniewetgeving herzien en geactualiseerd.

(1 bis)

Zoals uiteengezet in het industrieel plan voor de Green Deal, moet de Unie maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat de industriële transformatie naar nettonul in eigen land kan worden versneld. Deze verordening maakt deel uit van deze maatregelen en beoogt de businesscase voor industriële decarbonisatie in de Unie te verbeteren.

(1 ter)

In het belang van de strategische autonomie van de Unie is het van het allergrootste belang dat meer het accent wordt gelegd op de circulariteit en lange levensduur van technologieën om de veerkracht van de be- en verwerkende industrie van de Unie te vergroten en tegelijkertijd de milieueffecten ervan te verminderen teneinde een bijdrage te leveren aan haar duurzame concurrentievermogen.

(2)

De eengemaakte markt biedt een passend klimaat om op de vereiste schaal en het vereiste tempo toegang te bieden tot de technologieën die nodig zijn om de klimaatambitie van de Unie te verwezenlijken, alsook de belofte van de Europese Green Deal om decarbonisatie om te zetten in duurzaam concurrentievermogen . Gezien de complexiteit en het transnationale karakter van nettonultechnologieën zouden ongecoördineerde nationale maatregelen om de toegang tot die technologieën te waarborgen zeer waarschijnlijk de concurrentie verstoren en de eengemaakte markt fragmenteren. Om de werking van de eengemaakte markt te waarborgen, is het derhalve noodzakelijk een gemeenschappelijk rechtskader van de Unie tot stand te brengen om deze centrale opgave gezamenlijk aan te pakken door de veerkracht en de voorzieningszekerheid van de Unie op het gebied van nettonultechnologieën te vergroten.

(2 bis)

Aanvullende mobilisatie van staatssteun moet gericht en tijdelijk zijn en moet in overeenstemming zijn met de beleidsdoelstellingen van de Unie, zoals de Green Deal en de Europese pijler van sociale rechten. Deze financiering mag niet leiden tot een toename van de verschillen tussen de lidstaten in overeenstemming met het mededingings- en cohesiebeleid van de Unie.

(2 ter)

Het Internationaal Energieagentschap schat dat de mondiale markt voor belangrijke, massaal geproduceerde schone energietechnologieën tegen 2030 ongeveer 650 miljard USD per jaar zal vertegenwoordigen, hetgeen meer dan drie keer het huidige niveau is. De nettonulindustrie groeit wereldwijd in toenemende mate, en zelfs zodanig dat de vraag soms groter is dan het aanbod. De industrie van de Unie maakt deel uit van een open, exportgerichte, kapitaalintensieve, sociale markteconomie die de burgers van de Unie alleen welvaart kan brengen als zij concurrerend is op en openstaat voor de wereldmarkt. De ambitie van de Unie voor de nettonulindustrie moet op die realiteit worden afgestemd en moet als doel hebben een aanzienlijk mondiaal marktaandeel te verwerven.

(3)

Wat de externe aspecten betreft, zal de Unie haar inspanningen opvoeren om de krachten te bundelen met open, democratische partners die de Overeenkomst van Parijs onderschrijven . Wat opkomende markten en ontwikkelingslanden betreft, zal de Unie in het kader van haar Global Gateway-strategie streven naar wederzijds voordelige partnerschappen, die bijdragen tot de diversificatie van haar toeleveringsketen van grondstoffen, tot de verwezenlijking van de mondiale klimaatdoelstellingen en tot de inspanningen van de partnerlanden om een dubbele transitie te realiseren, en tot de ontwikkeling van lokale toegevoegde waarde.

(4)

Om deze verbintenissen na te komen, moet de Unie haar transitie naar een nettonuleconomie versnellen, onder meer door het aandeel schone energie in haar energiemix te verhogen , alsook door de energie-efficiëntie en het aandeel hernieuwbare energiebronnen te vergroten. Hiermee zal worden bijgedragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen van de Unie van het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten voor 2030 van een arbeidsparticipatie van ten minste 78 % en een deelname aan opleidingen door ten minste 60 % van de volwassenen. Dit zal er ook toe bijdragen dat de groene transitie eerlijk en billijk is (7).

(5)

De hogere energieprijzen na de ongerechtvaardigde en onwettige militaire agressie van de Russische Federatie tegen Oekraïne hebben een sterke impuls gegeven om de uitvoering van de Europese Green Deal te versnellen en de veerkracht van de energie-unie te versterken door de transitie naar schone energie te versnellen en een einde te maken aan elke afhankelijkheid van uit de Russische Federatie aangeleverde fossiele brandstoffen. Het REPowerEU-plan (8) speelt een sleutelrol bij de respons op de beproevingen en de verstoring van de mondiale energiemarkt als gevolg van de invasie van Oekraïne door de Russische Federatie. Dat plan heeft tot doel de energietransitie in de Europese Unie te versnellen, teneinde het gas- en elektriciteitsverbruik van de Unie te verminderen en investeringen in de uitrol van energie-efficiënte en koolstofarme oplossingen te stimuleren. In dat plan zijn onder meer de doelstellingen vastgesteld om de fotovoltaïsche capaciteit te verdubbelen tegen 2025, en tegen 2030 een fotovoltaïsche capaciteit van 600 GW te installeren; om de uitrol van warmtepompen te verdubbelen; om tegen 2030 10 miljoen ton binnenlandse hernieuwbare waterstof te produceren, en om de productie van biomethaan aanzienlijk te verhogen tot 35 miljard kubieke meter tegen 2030 . In dat plan is ook opgenomen dat, om de REPowerEU-doelstellingen te verwezenlijken, de levering van apparatuur voor koolstofarme energie en van kritieke grondstoffen moet worden gediversifieerd, de afhankelijkheid van sectoren moet worden verminderd, knelpunten in de toeleveringsketen moeten worden weggewerkt en de productiecapaciteit van de Unie voor technologie op het gebied van schone energie moet worden uitgebreid. Als onderdeel van haar inspanningen om het aandeel van hernieuwbare energie in de elektriciteitsopwekking, de industrie, gebouwen en vervoer te verhogen, stelt de Commissie voor de doelstelling in de richtlijn hernieuwbare energie op te trekken tot 45 % tegen 2030 en de doelstelling in de richtlijn energie-efficiëntie tot 13 %. Dit zou de totale opwekkingscapaciteit van hernieuwbare energie tegen 2030 op 1236 GW brengen, in vergelijking met 1067 GW tegen 2030 zoals voorzien in het voorstel van 2021, en zal leiden tot een grotere behoefte aan opslag via batterijen om de fluctuerende niveaus in het elektriciteitsnet te ondervangen. Evenzo zullen beleidsmaatregelen in verband met het koolstofvrij maken van de wegvervoersector, zoals Verordening (EU) 2019/631 (9) en Verordening (EU) 2019/1242 (10) van het Europees Parlement en de Raad , sterke drijvende krachten zijn voor een verdere elektrificatie van de wegvervoersector en zo de vraag naar batterijen doen toenemen.

(6)

De transitie naar nettonul leidt nu al tot enorme industriële, economische en geopolitieke verschuivingen over de hele wereld, die alleen maar groter zullen worden naarmate de wereldwijde decarbonisatie-inspanningen vorderen. De weg naar een klimaatneutrale, hulpbronnenefficiënte nettonuleconomie vertaalt zich in goede kansen voor de uitbreiding van de nettonulindustrie in de Unie, waarvoor gebruik wordt gemaakt van de kracht van de eengemaakte markt door investeringen in nettonultechnologieën te bevorderen, en de toeleveringsketens daarvan. Dit zijn de technologieën die nodig zijn om de doelstellingen van de nationale energie- en klimaatplannen te verwezenlijken en bij te dragen tot de veerkracht en het concurrentievermogen van de industrie van de Unie , waardoor onze economische sectoren gedecarboniseerd kunnen worden, van energievoorziening tot vervoer, gebouwen en industrie. Een sterke nettonulindustrie binnen de ▌ Unie kan aanzienlijk bijdragen tot de doeltreffende verwezenlijking van de klimaat- en energiedoelstellingen van de Unie, alsook tot de ondersteuning van andere doelstellingen van de Green Deal, zoals hoogwaardige banen en duurzame groei genereren door een industriële basis te creëren die zowel op uitvoer als op binnenlandse voorziening is gericht.

(7)

Om de klimaat- en energiedoelstellingen van de Unie te halen, moet prioriteit worden gegeven aan energie-efficiëntie. Energie besparen is de goedkoopste, veiligste en schoonste manier om deze doelstellingen te verwezenlijken. “Energie-efficiëntie eerst” is een algemeen beginsel in het energiebeleid van de Unie en is belangrijk bij zowel praktische toepassingen als bij beleids- en investeringsbeslissingen. Daarom is het van essentieel belang de productiecapaciteit van de Unie voor energie-efficiënte technologieën zoals warmtepompen en technologieën voor slimme netwerken, die de EU helpen haar energieverbruik te verminderen en te beheersen, uit te breiden.

(8)

De decarbonisatiedoelstellingen van de Unie, de energievoorzieningszekerheid, de digitalisering van het energiesysteem en de elektrificatie van de vraag, bijvoorbeeld op het gebied van mobiliteit en de behoefte aan snelle oplaadpunten, vereisen een enorme uitbreiding van de elektriciteitsnetten in de ▌ Unie, zowel op transmissieniveau als op distributieniveau. Op transmissieniveau zijn hoogspanningsgelijkstroomsystemen (HVDC-systemen) nodig om hernieuwbare energiebronnen op zee aan te sluiten; op distributieniveau is het aansluiten van elektriciteitsleveranciers en de omgang met flexibiliteit aan de vraagzijde afhankelijk van investeringen in innovatieve nettechnologieën, zoals slimme oplaadmogelijkheden voor elektrische voertuigen (EVSC), energie-efficiënte gebouwen en automatisering van industrie, en slimme regelaars, slimme-meterinfrastructuur (AMI) en energiebeheersystemen voor woningen (HEMS). Het elektriciteitsnet moet kunnen communiceren met tal van actoren of apparaten op basis van een nauwkeurige waarneembaarheid — m.a.w. op basis van gegevens — om flexibiliteit, slim laden en slimme gebouwen mogelijk te maken, waarbij slimme elektriciteitsnetten en kleinschalige flexibiliteitsdiensten een respons aan de vraagzijde van consumenten en het gebruik van hernieuwbare energiebronnen mogelijk maken. De aansluiting van nettonultechnologieën op het net van de ▌ Unie vereist een aanzienlijke uitbreiding van de productievermogens voor elektriciteitsnetten, bijvoorbeeld wat betreft offshore- en onshore-kabels, verdeelstations en transformatoren.

(8 bis)

Clustering van industriële activiteiten gericht op industriële symbiose kan de milieueffecten van de activiteiten minimaliseren en zorgen voor efficiëntiewinst voor de industrie. Als zodanig kan clustering aanzienlijk bijdragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen van deze verordening. In dit verband zij het volgende opgemerkt: Deze verordening bevordert de ontwikkeling van nettonulindustrievalleien (valleien). Deze valleien moeten beperkt zijn in geografische en technologische reikwijdte teneinde de industriële symbiose te bevorderen. De lidstaten moeten valleien aanwijzen en elke aanwijzing moet vergezeld gaan van een plan met concrete nationale maatregelen om de aantrekkelijkheid van de vallei als locatie voor productieactiviteiten te vergroten. Valleien moeten met name worden gebruikt als instrument voor de herindustrialisering van regio’s, met name voor steenkoolregio’s in transitie.

(8 ter)

De lidstaten moeten valleien kunnen aanwijzen en ondersteunen. Bij het aanwijzen van een vallei moet de lidstaat een plan voor de vallei (het plan) opstellen waarin wordt aangegeven welke nettonulproductieactiviteit in de vallei moet worden ondergebracht. De lidstaat moet ook milieueffectbeoordelingen uitvoeren die vereist zijn voor de nettonulproductieactiviteiten die in de vallei zullen plaatsvinden. Dergelijke effectbeoordelingen beperken aanzienlijk de noodzaak voor ondernemingen om deze beoordelingen uit te voeren voor het verkrijgen van vergunningen voor de nettonulproductieactiviteiten die binnen de reikwijdte van de vallei vallen. Het plan moet de resultaten van de milieueffectbeoordelingen bevatten alsook de nationale maatregelen die moeten worden genomen om negatieve milieueffecten te minimaliseren of te beperken. Het plan moet ook concrete nationale maatregelen omvatten om de industriële activiteit in de reikwijdte van de vallei te ondersteunen. Die maatregelen moeten maatregelen omvatten om te investeren in of om aan te zetten tot particuliere investeringen in energie-, digitale en vervoersinfrastructuur, alsook maatregelen om de operationele uitgaven voor de industrie in de vallei te verlagen, zoals contracts for difference voor energieprijzen. Andere te overwegen maatregelen zijn maatregelen ter versterking van de bescherming van intellectuele eigendom, de oprichting van een innovatiehub in de vallei en het aantrekken van start-ups naar de vallei. Om de sector investeringszekerheid te bieden, moet in het plan ook de duur van de steunmaatregelen worden gespecificeerd.

(9)

Er zijn aanvullende beleidsinspanningen nodig ter ondersteuning van technologieën die commercieel beschikbaar zijn en snel opgeschaald kunnen worden om de klimaatdoelstellingen van de Unie ▌ te ondersteunen, de voorzieningszekerheid wat betreft nettonultechnologieën en de toeleveringsketens daarvan te verbeteren en de algehele veerkracht en het concurrentievermogen van het energiesysteem van de Unie te waarborgen of te versterken. Daartoe behoort toegang tot een veilige en duurzame bron van brandstoffen met voor hun categorie uitstekende prestaties, zoals beschreven in overweging 8 van Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/1214 van de Commissie.

(10)

Om de doelstellingen voor 2030 te verwezenlijken, moet aan een aantal van de strategische nettonulprojecten bijzondere aandacht worden besteed, mede gezien de aanzienlijke bijdrage die zij op het traject naar klimaatneutraliteit tegen 2050 kunnen leveren. Deze projecten spelen een belangrijke rol voor de open strategische autonomie van de Unie en zorgen ervoor dat burgers toegang hebben tot schone en betaalbare energie en een zekere energievoorziening. Gezien die rol moeten voor deze projecten nog snellere vergunningsprocedures worden geregeld, moeten zij binnen het respectieve nationale recht de status van het hoogst mogelijke nationale belang krijgen, en moeten zij aanvullende steun krijgen zodat investeringen kunnen worden aangetrokken. Om als een strategisch project te worden erkend, moet de projectpromotor voldoen aan de toepasselijke verplichtingen op het gebied van sociaal en arbeidsrecht uit hoofde van het Unierecht of het nationale recht.

(10 bis)

Strategische nettonulprojecten moeten op duurzame wijze worden uitgevoerd, door te vertrouwen op het gebruik van maatschappelijk verantwoorde praktijken, waaronder eerbiediging van de mensenrechten en arbeidsrechten, door op zinvolle wijze samen te werken met plaatselijke gemeenschappen, en door te vertrouwen op transparante bedrijfsvoering met een passend nalevingsbeleid om het risico op negatieve gevolgen voor de goede werking van de overheid, zoals corruptie en omkoping, te voorkomen en te minimaliseren;

(11)

Om ervoor te zorgen dat het toekomstige energiesysteem van de Unie veerkrachtig is, moet in de hele toeleveringsketen van de desbetreffende technologieën worden opgeschaald, in volledige complementariteit met de verordening kritieke grondstoffen.

(11 bis)

Sinds 2007 en de mededelingen van de Commissie van 22 november 2007 getiteld “Een Europees strategisch plan voor energietechnologie (SET-PLAN) - Naar een koolstofarme toekomst” en van 20 oktober 2023 over de herziening van het strategisch plan voor energietechnologie (SET-plan), stimuleert het strategisch plan voor energietechnologie (SET-plan) de innovatie van de Unie op het gebied van energietechnologieën. Als zodanig heeft het SET-plan aanzienlijk bijgedragen tot een sterke kennisbasis op het gebied van energietechnologieën en is het van essentieel belang geweest voor de afstemming van strategische prioriteiten op het gebied van onderzoek, innovatie en toepassing van schone-energietechnologieën. Om ervoor te zorgen dat de Unie haar doelstellingen inzake volledige koolstofneutraliteit tegen 2050 kan verwezenlijken, moet die kennisbasis worden benut en verder worden verstevigd. Het SET-plan is derhalve een onvervangbaar instrument voor de verwezenlijking van de doelstellingen van deze verordening en vormt de ruggengraat van de innovatieagenda van deze verordening.

(12)

In 2020 heeft de ▌ Commissie een EU-strategie voor een geïntegreerd energiesysteem goedgekeurd. Daarin werd een visie uiteengezet over hoe de transitie naar een beter geïntegreerd energiesysteem, een systeem dat klimaatneutraliteit in alle economische sectoren ondersteunt tegen de laagste kosten, kan worden versneld. Integratie van het energiesysteem omvat drie concepten die elkaar aanvullen en versterken. Ten eerste een meer “circulair” energiesysteem, waarin energie-efficiëntie centraal staat. Ten tweede een grotere directe elektrificatie van eindgebruikerssectoren. Ten derde het gebruik van hernieuwbare en koolstofarme brandstoffen, waaronder waterstof ▌. Bij de integratie van het energiesysteem gaat het bijvoorbeeld om oplossingen voor de volledige integratie in het bredere energiesysteem van alle elektriciteit die door installaties voor hernieuwbare energie wordt opgewekt. Dit betekent bijvoorbeeld dat technische oplossingen moeten worden vastgesteld die het mogelijk maken de door installaties voor hernieuwbare elektriciteit opgewekte overtollige elektriciteit te integreren, onder meer met opslag en door uitbreiding van de planbare fossielvrije energiebronnen in het elektriciteitsnet, in allerlei vormen en sturing aan de vraagzijde.

(12 bis)

CO2-afvang en -opslag (CCS) is een technologie die zal bijdragen aan het beperken van de klimaatverandering. De techniek bestaat erin dat door industriële installaties uitgestoten kooldioxide (CO2) wordt afgevangen, wordt getransporteerd naar een opslaglocatie en daar wordt geïnjecteerd in een geschikte ondergrondse geologische formatie met het oog op permanente opslag.

(13)

Bij de ontwikkeling van oplossingen voor koolstofafvang en -opslag voor de industrie spelen grote coördinatieproblemen. Ten eerste, ondanks de steeds sterkere prikkel van CO2-beprijzing in het kader van het EU-emissiehandelssysteem, loopt de industrie bij het investeren in afvang van CO2-emissies en het economisch levensvatbaar maken daarvan een aanzienlijk risico dat zij geen vergunde geologische opslaglocatie kan krijgen. Ten tweede krijgen investeerders bij nieuwe CO2-opslaglocaties nog voordat zij een wettelijke opslagvergunning kunnen aanvragen te maken met aanloopkosten in verband met het vinden, ontwikkelen en evalueren van locaties. Transparantie over de potentiële CO2-opslagcapaciteit in de zin van de geologische geschiktheid van beoogde gebieden en toegang tot geologische gegevens, met name gegevens die bij de exploratie van koolwaterstofproductielocaties zijn gegenereerd, kan marktdeelnemers helpen bij het plannen van investeringen. De lidstaten moeten dergelijke gegevens openbaar toegankelijk maken en regelmatig verslag uitbrengen in de vorm van een toekomstgericht perspectief betreffende de voortgang bij de ontwikkeling van CO2-opslaglocaties en de overeenkomstige behoeften wat betreft de bovengenoemde injectie- en opslagcapaciteit, teneinde de Uniewijde doelstelling voor CO2-injectiecapaciteit gezamenlijk te kunnen bereiken. Ten derde zijn CO2-opslagprojecten alleen economisch haalbaar wanneer er een businesscase is van de volledige waardeketen, met inbegrip van vervoer. Derhalve moeten wettelijke opslagverplichtingen gepaard gaan met doeltreffende Unie- en nationale (beleids)maatregelen om coördinatie en investeringen in de hele waardeketen te waarborgen.

(14)

Een belangrijk knelpunt voor investeringen in koolstofafvang, die op dit moment steeds economisch haalbaarder worden, is de beschikbaarheid van operationele CO2-opslaglocaties in de Unie , die essentieel zijn voor de stimulansen van Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad  (11). De Unie moet een toekomstgericht aanbod ontwikkelen van locaties voor permanente geologische CO2-opslag waarvoor overeenkomstig Richtlijn 2009/31/EU van het Europees Parlement en de Raad  (12) een vergunning is verleend, zodat de technologie kan worden opgeschaald en de EU haar toonaangevende productiecapaciteit kan uitbreiden. De doelstelling van de EU om tegen 2030 te beschikken over een jaarlijkse operationele CO2-injectiecapaciteit van 50 miljoen ton, wat overeenkomt met de capaciteit die naar verwachting tegen die tijd nodig zal zijn, stelt de betrokken sectoren in staat hun investeringen af te stemmen op een ▌waardeketen voor CO2-vervoer en opslag van de Unie die op een nettonuluitstoot ingericht is en die bedrijven kunnen gebruiken om hun activiteiten koolstofvrij te maken. Deze eerste aanzet zal ook verdere CO2-opslag tegen 2050 ondersteunen. Volgens de ramingen van de Commissie zou de Unie tegen 2050 tot 550 miljoen ton CO2 per jaar moeten afvangen om de doelstelling van een nettonuluitstoot te halen, onder meer door koolstofverwijderingen. Met deze eerste opslagcapaciteit op industriële schaal zal het minder risicovol worden te investeren in het afvangen van CO2-emissies als belangrijk instrument om klimaatneutraliteit te bereiken. Gezien de verwachte opslagvereisten in 2050 moet de Uniemarkt voor CO2-opslag worden aangevuld met een markt die derde landen in Europa met een groot opslagpotentieel bestrijkt. Wanneer deze verordening in de EER-overeenkomst wordt opgenomen, zal de Unie-doelstelling van een jaarlijkse operationele CO2-injectiecapaciteit ▌dienovereenkomstig worden aangepast. Om ervoor te zorgen dat de doelstelling van de Unie wordt gehaald, moeten de lidstaten de maatregelen treffen die nodig zijn om de uitrol van projecten voor koolstofafvang en -opslag te bevorderen en te stimuleren. Dergelijke maatregelen moeten maatregelen kunnen omvatten om uitstoters te stimuleren emissies af te vangen, alsmede financieringssteun voor investeerders ten behoeve van de benodigde infrastructuur voor het vervoer van CO2 naar de opslaglocatie en directe financiering van CO2-opslagprojecten.

(15)

CO2-opslaglocaties die bijdragen tot de doelstelling van de Unie voor 2030 aanmerken als projecten voor de productie van nettonultechnologie of strategische nettonulprojecten kan de ontwikkeling van CO2-opslaglocaties versnellen en vergemakkelijken, en op die manier kan de toenemende vraag naar opslaglocaties vanuit de industrie worden opgevangen met de meest kosteneffectieve opvanglocaties. Steeds grotere delen van de gas- en olievelden die tot veilige CO2-opslaglocaties zouden kunnen worden omgevormd, bevinden zich aan het einde van hun productieve levensduur. Daarnaast heeft de olie- en gasindustrie bevestigd vastbesloten te zijn een energietransitie aan te vatten en beschikt zij over de middelen, vaardigheden en kennis die nodig zijn om extra opslaglocaties te verkennen en te ontwikkelen. Om de doelstelling van de Unie van een jaarlijkse operationele CO2-injectiecapaciteit van 50 miljoen ton tegen 2030 te kunnen verwezenlijken, moet de sector de krachten bundelen en zorgen voor koolstofafvang en -opslag als klimaatoplossing, nog voordat die nodig wordt. Om te zorgen voor tijdige, Uniebrede en kosteneffectieve ontwikkeling van CO2-opslaglocaties overeenkomstig de doelstelling van de Unie voor injectiecapaciteit, moeten vergunninghouders voor olie- en gasproductie in de Unie aan deze doelstelling bijdragen naar rato van hun olie- en gasproductiecapaciteit, en tegelijkertijd de flexibiliteit bieden om samen te werken en rekening te houden met bijdragen van derden. Vergunninghouders voor olie- en gasproductie in de Unie moeten binnen hun bevoegdheid alles in het werk stellen om de benodigde investeringen te doen teneinde te voldoen aan hun respectieve bijdrage aan de doelstelling om een jaarlijkse operationele CO2-injectiecapaciteit te verwezenlijken. Deze inspanningen moeten evenwel onderworpen zijn aan objectieve commerciële, financiële, technische, wettelijke en milieubeperkingen waarop deze bedrijven geen invloed kunnen uitoefenen, waardoor afzonderlijke opslagprojecten, redelijke en in commercieel opzicht verstandige inspanningen ten spijt, objectief gezien niet tijdig kunnen worden voltooid om aan de verplichtingen uit hoofde van deze verordening te voldoen.

(15 bis)

Er zijn aanvullende beleidsinspanningen nodig om het grensoverschrijdende vervoer van CO2 te ondersteunen, aangezien het Protocol van Londen de uitvoer van CO2 voor permanente geologische opslag onder de zeebodem aanvankelijk verbiedt. Het Protocol van Londen is in 2009 door de verdragsluitende partijen gewijzigd om het grensoverschrijdend vervoer van CO2 voor opslag onder de zeebodem mogelijk te maken, maar de wijziging moet door twee derde van de verdragsluitende partijen worden geratificeerd alvorens in werking te kunnen treden. Het is onwaarschijnlijk dat dit op korte termijn zal gebeuren. Er zijn aanvullende beleidsinspanningen nodig om de belemmeringen voor de uitrol en de totstandbrenging van een interne markt voor grensoverschrijdend vervoer van CO2 aan te pakken.

(15 ter)

Aanvullende beleidsinspanningen zijn essentieel om de uitrol van grensoverschrijdende infrastructuurplanning te waarborgen. De toegankelijkheid en connectiviteit van het volledige scala aan regelingen inzake vervoer van CO2 spelen een cruciale rol bij de uitrol van projecten voor CCS en koolstofafvang en -gebruik (CCU). Dergelijke regelingen bestrijken schepen, binnenvaartschepen, treinen en vrachtwagens, alsmede vaste voorzieningen voor aansluiting en aanmeren, voor liquefactie, bufferopslag en omvormers van CO2 met het oog op het verdere vervoer via pijpleidingen en specifieke vervoerswijzen.

(15 quater)

De Commissie moet erop toezien dat de doelstelling inzake CO2-injectiecapaciteit en -opslag voor de periode na 2030 voortdurend wordt herzien en uitgebreid om tegemoet te komen aan de noodzaak dat de Unie haar klimaatdoelstelling voor 2040 en klimaatneutraliteit tegen 2050 bereikt in combinatie met aanverwante Uniewetgeving.

(15 quinquies)

Het gebruik van afgevangen CO2 in bepaalde productieprocessen kan ervoor zorgen dat CO2 permanent wordt opgeslagen en/of kan bijdragen tot het verminderen van de afhankelijkheid van de Unie van fossiele brandstoffen. Daarom moeten alle instanties die betrokken zijn bij de waardeketen van CO2-injectieactiviteiten als bedoeld in deze verordening, worden aangemoedigd om na te gaan of het CO2 dat moet worden opgeslagen permanent in nieuwe producten kan worden opgeslagen of de doelstellingen van de Unie om haar afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen, kan ondersteunen.

(16)

De Unie heeft bijgedragen tot de opbouw van een mondiaal economisch systeem dat gebaseerd is op open , transparante en op regels gebaseerde handel, heeft zich sterk gemaakt voor de eerbiediging en bevordering van normen voor sociale en milieuduurzaamheid en de klimaattransitie, en zet zich ten volle in voor die waarden. De Unie streeft ernaar een gelijk speelveld tot stand te brengen, met name door de bestrijding van oneerlijke handelspraktijken en productieovercapaciteit, en zo een eerlijk concurrentieklimaat voor de industrie van de Unie te waarborgen, onder meer door middel van industriële partnerschappen voor nettonul, die hoogwaardige banen voor werknemers bieden.

(17)

De productiecapaciteit voor nettonultechnologie in de Unie moet worden uitgebreid om problemen in verband met de voorzieningszekerheid aan te pakken en bij te dragen tot het ondersteunen van de veerkracht van het energiesysteem van de Unie en de inspanningen voor decarbonisatie en modernisering. De fabrikanten van technologieën voor fotovoltaïsche zonne-energie in de Unie moeten hun concurrentievoordeel vergroten en de vooruitzichten voor de voorzieningszekerheid verbeteren door ernaar te streven tegen 2030 ten minste 30 gigawatt operationele productiecapaciteit voor fotovoltaïsche zonne-energie te bereiken in de gehele waardeketen, in overeenstemming met de doelstellingen van de Europese alliantie voor de fotovoltaïsche zonne-energiesector, die wordt ondersteund in het kader van de EU-strategie voor zonne-energie (13). Fabrikanten van windenergie- en warmtepomptechnologieën in de Unie moeten hun concurrentievoorsprong dit decennium consolideren en hun huidige marktaandeel handhaven of uitbreiden, in overeenstemming met de prognoses van de Unie voor de uitrol van technologie voor haar energie- en klimaatdoelstellingen voor 2030. Dit komt neer op een productiecapaciteit binnen de Unie van ten minste 36 GW voor windenergie en van ten minste 31 GW voor warmtepompen in 2030. Fabrikanten van batterijen en elektrolyse-installaties in de Unie moeten hun technologisch leiderschap consolideren en deze markten actief mede vormgeven. Voor batterijtechnologieën zou dit betekenen dat wordt bijgedragen aan de doelstellingen van de Europese alliantie voor batterijen en dat ernaar wordt gestreefd dat bijna 90 % van de jaarlijkse vraag naar batterijen in de Unie zal worden vervuld door de batterijfabrikanten in de Unie, wat neerkomt op een productiecapaciteit van ten minste 550 GWh in de Unie in 2030. Voor producenten van elektrolyse-installaties in de Unie wordt in het REPowerEU-plan uitgegaan van 10 miljoen ton eigen productie van hernieuwbare waterstof en nog eens tot 10 miljoen ton aan invoer van hernieuwbare waterstof tegen 2030. Om ervoor te zorgen dat het technologische leiderschap van de Unie zich vertaalt in commercieel leiderschap, zoals in het kader van de gezamenlijke verklaring van de Commissie over elektrolyse-installaties en de Europese alliantie voor schone waterstof wordt ondersteund, moeten de fabrikanten van elektrolyse-installaties in de Unie hun capaciteit verder vergroten, zodat de totale elektrolysecapaciteit tegen 2030 ten minste 100 GW aan waterstof bereikt. Verder is in het REPowerEU-plan een doelstelling vastgesteld om de productie van duurzaam biomethaan tegen 2030 tot 35 miljard kubieke meter op te voeren. Aangezien de toeleveringsketen voor biomethaan op dit ogenblik overwegend in Europa is gevestigd, levert biomethaan al een bijdrage aan de veerkracht van de Unie, die verder moet worden bevorderd.

(18)

Gezien deze reeks doelstellingen en rekening houdend met het feit dat de productiecapaciteit van de Unie voor bepaalde elementen van de toeleveringsketen (zoals omvormers en zonnecellen, wafers en ingots voor fotovoltaïsche zonne-energie of kathoden en anoden voor batterijen) zwak is, moet voor de jaarlijkse productiecapaciteit van de Unie worden uitgegaan van het tegen 2030 ▌bereiken van een jaarlijkse productiebenchmark van ten minste 40 % voor de in deze verordening gedefinieerde nettonultechnologieën. Bovendien moet de jaarlijkse productiecapaciteit van de Unie voor nettonultechnologieën ten minste 25 % van de wereldwijde vraag naar de overeenkomstige technologieën dekken.

(19)

Het vergroten van de productiecapaciteit voor nettonultechnologieën in de ▌Unie zal ▌ de mondiale voorziening van nettonultechnologieën en de overschakeling op schone economische ontwikkeling wereldwijd vergroten . In combinatie met andere maatregelen om het concurrentievermogen van de Unie te versterken, moeten maatregelen om de productiecapaciteit in de Unie te vergroten er ook voor zorgen dat de Unie een dominante rol speelt in strategische delen van de waardeketen, met inbegrip van eindproducten, om het voor de Unie noodzakelijke niveau van voorzieningszekerheid te waarborgen teneinde haar klimaatdoelstellingen te verwezenlijken.

(20)

Tegelijkertijd zullen nettonultechnologieproducten bijdragen tot de veerkracht van de Unie en een zekere voorziening van schone energie. Een zekere voorziening van schone energie is een voorwaarde voor economische ontwikkeling en voor de openbare orde en veiligheid. Nettonultechnologieproducten zullen ook voordelen opleveren voor andere economische sectoren van groot strategisch belang, zoals landbouw en voedselproductie, door de toegang tot schone energie en apparatuur tegen concurrerende prijzen te waarborgen en aldus op duurzame wijze bij te dragen tot de voedselzekerheid in de EU en tot steeds betere afzetmogelijkheden voor biogebaseerde alternatieven via de circulaire economie. De verwezenlijking van de klimaatambities van de Unie zal zich evenzeer vertalen in zowel economische groei als sociaal welzijn.

(21)

De productie van nettonultechnologieën is afhankelijk van complexe en wereldwijd onderling verbonden waardeketens. Wil de Unie haar concurrentievermogen behouden en de huidige strategische afhankelijkheid van de invoer van essentiële nettonultechnologieproducten en de bijbehorende toeleveringsketens verminderen, en tegelijkertijd nieuwe afhankelijkheden voorkomen, dan moet zij haar industriële basis ▌ blijven versterken en concurrerender en innovatievriendelijker worden. De Unie moet ervoor zorgen dat de productiecapaciteit zich sneller, eenvoudiger en voorspelbaarder kan ontwikkelen , door de regelgevings- en administratieve lasten voor industriële activiteiten op haar grondgebied te verminderen en een gelijk speelveld met de internationale concurrentie tot stand brengen. De Unie moet er met name naar streven om tegen 2030 de algemene regeldruk voor de industrie met 20 % te verminderen, de regeldruk voor het op de interne markt brengen van een nieuw product met 40 % te verminderen en de administratieve lasten voor kmo’s en start-ups met 40 % te verminderen. Die inspanningen moeten met name worden geleverd binnen het kader voor betere regelgeving en zonder afbreuk te doen aan de milieu- en arbeidsnormen van de Unie. De Commissie moet in haar jaarlijks lastenoverzicht verslag uitbrengen over de vorderingen bij de verwezenlijking van deze doelstellingen.

(21 bis)

Om de toegang van de Unie tot een veilige en duurzame levering van nettonultechnologieën te waarborgen die nodig is om de veerkracht van de Unie te waarborgen en om haar doelstellingen inzake klimaatneutraliteit te verwezenlijken, moet de interne markt een gunstig klimaat zijn voor innovatie op het gebied van nettonultechnologieën. Innovatie zal een cruciale factor zijn om het concurrentievermogen van de Unie te waarborgen en zo snel mogelijk de doelstellingen inzake een nettonuluitstoot te verwezenlijken. Gezien de snelle ontwikkelingen op het gebied van nettonultechnologieën en de aanzienlijke regelgevingsrichtsnoeren voor de groene transitie, is het voor de verwezenlijking van de doelstellingen van deze verordening van het grootste belang dat de potentiële effecten van wetgeving en beleidsinitiatieven van de Unie op innovatie terdege in aanmerking worden genomen bij de voorbereiding, evaluatie en herziening ervan door toepassing van het innovatiebeginsel zoals uiteengezet in instrument voor betere regelgeving nr. 22 en in de mededeling van de Commissie van 15 mei 2018 getiteld “Een vernieuwde Europese agenda voor onderzoek en innovatie – de kans om de toekomst van Europa vorm te geven”.

(21 ter)

De vermindering van de regelgevings- en administratieve lasten en de beschikbaarheid van een passend regelgevingskader zijn met name van belang voor kmo’s. Daarom moet de Commissie een kmo-gezant benoemen als adviseur van haar voorzitter. De kmo-gezant moet een mandaat hebben om ervoor te zorgen dat de belangen van kmo’s voldoende worden weerspiegeld in het beleid en de rechtshandelingen van de Unie. Elke nieuwe commissie moet binnen zes maanden na haar eigen benoeming een kmo-gezant kunnen benoemen.

(21 quater)

De transitietrajecten die naar aanleiding van de geactualiseerde industriële strategie van de EU van 2021 worden ontwikkeld, moeten worden geactualiseerd om de doelstellingen van deze verordening te weerspiegelen en moeten de hefbomen en knelpunten voor de transitie en het mondiale concurrentievermogen van de industrie van de Unie in kaart brengen.

(22)

Overeenkomstig Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad  (14) moeten de lidstaten ▌ in juni 2023 geactualiseerde ontwerpversies van hun nationale energie- en klimaatplannen voor de periode 2021-2030 indienen. Zoals in de richtsnoeren van de Commissie aan de lidstaten voor het actualiseren van de nationale energie- en klimaatplannen voor de periode 2021-2030 is benadrukt (15), moeten in de geactualiseerde plannen de doelstellingen en beleidslijnen van de lidstaten worden beschreven om de opschaling van productieprojecten voor commercieel beschikbare energie-efficiënte en koolstofarme technologieën, apparatuur en belangrijke componenten op hun grondgebied te vergemakkelijken. In die plannen moeten ook de doelstellingen en beleidslijnen van de lidstaten worden beschreven om een dergelijke opschaling tot stand te brengen door middel van diversificatie-inspanningen in derde landen, en om hun industrieën in staat te stellen CO2-emissies af te vangen en permanent op te slaan in geologische opslaglocaties. Die nationale energie- en klimaatplannen moeten de grondslag vormen voor de vaststelling van de behoefte aan nettonultechnologieën.

(23)

Daarnaast bevat de mededeling over een industrieel plan voor de Green Deal voor het nettonultijdperk (16) een alomvattende aanpak ter ondersteuning van een opschaling van schone-energietechnologie die steunt op vier pijlers. De eerste pijler heeft tot doel een regelgevingskader tot stand te brengen dat de vergunningverlening voor nieuwe productie- en assemblagelocaties voor nettonultechnologie vereenvoudigt en versnelde trajecten mogelijk maakt, en dat de opschaling van de nettonulindustrie van de Unie vergemakkelijkt. De tweede pijler van het plan is het stimuleren van investeringen in en de financiering van de productie van nettonultechnologie aan de hand van het in maart 2023 aangenomen herziene tijdelijke crisis- en transitiekader en de oprichting van een Europees soevereiniteitsfonds om de ▌voorsprong van de Unie te behouden op het gebied van kritieke en opkomende technologieën die relevant zijn voor de groene en de digitale transitie. De derde pijler heeft betrekking op de ontwikkeling van de vaardigheden die nodig zijn om de transitie tot stand te brengen en het aantal gekwalificeerde werknemers in de sector schone energietechnologie te verhogen. De vierde pijler is gericht op de handel en op de diversificatie van de toeleveringsketen voor kritieke grondstoffen. In dat kader wordt een samenwerkingsverband met betrekking tot kritieke grondstoffen opgericht en wordt samengewerkt met gelijkgestemde partners om de toeleveringsketens collectief te versterken, en wordt ingezet op diversificatie wat betreft leveranciers voor kritieke input.

(24)

In het kader van de eerste pijler moet de Unie een industriële basis ontwikkelen en in stand houden voor de levering van oplossingen op basis van nettonultechnologie om haar energievoorziening veilig te stellen, en tegelijkertijd haar ambities op het gebied van klimaatneutraliteit waarmaken. Om dat doel te ondersteunen en afhankelijkheden bij de toelevering van nettonultechnologieën te voorkomen die de inspanningen van de Unie op het gebied van broeikasgasemissiereductie zouden vertragen of de energievoorzieningszekerheid in gevaar zouden brengen, worden in deze verordening bepalingen vastgesteld om de vraag naar duurzame en veerkrachtige nettonultechnologieën te stimuleren.

(25)

Op grond van de Richtlijnen 2014/23/EU (17), 2014/24/EU (18) en 2014/25/EU (19) van het Europees Parlement en de Raad mogen aanbestedende diensten en aanbestedende instanties die via openbare aanbestedingsprocedures overheidsopdrachten gunnen, zich bij de selectie van de economisch meest voordelige inschrijving, naast prijzen of kosten, reeds op aanvullende criteria baseren. Zulke criteria betreffen bijvoorbeeld de kwaliteit van de inschrijving, met inbegrip van sociale, governance-, milieu- en innovatieve kenmerken. Bij de gunning van opdrachten voor nettonultechnologie via openbare aanbestedingen moeten aanbestedende diensten en aanbestedende instanties de bijdragen van de inschrijvingen op het gebied van milieu- en sociale duurzaamheid en veerkracht naar behoren beoordelen aan de hand van een reeks criteria met betrekking tot de milieuduurzaamheid, innovatie, systeemintegratie en veerkracht. Aanbestedende diensten en aanbestedende instanties moeten ervoor zorgen dat aanbieders die in andere lidstaten gevestigd zijn in de procedures gelijk worden behandeld als nationale aanbieders en zij moeten waarborgen dat er geen sprake is van discriminatie bij het vaststellen van de criteria.

(26)

Sociale duurzaamheidscriteria kunnen al worden toegepast in het kader van de bestaande wetgeving, en die kunnen arbeidsomstandigheden en collectief onderhandelen omvatten in overeenstemming met de Europese pijler van sociale rechten overeenkomstig artikel 30, lid 3, van Richtlijn 2014/23/EU, artikel 18, lid 2, van Richtlijn 2014/24/EU en artikel 36, lid 2, van Richtlijn 2014/25/EU. Aanbestedende diensten moeten erop letten dat de inschrijvingen bijdragen tot sociale duurzaamheid door passende maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat ondernemers bij de uitvoering van overheidsopdrachten voldoen aan de toepasselijke verplichtingen op het gebied van sociaal- en arbeidsrecht van de Unie en de lidstaten , en in collectieve overeenkomsten of de internationale milieu-, sociale en arbeidsrechtelijke bepalingen zoals die zijn opgenomen in bijlage X bij Richtlijn 2014/23/EU, bijlage X bij Richtlijn 2014/24/EU en bijlage XIV bij Richtlijn 2014/25/EU43 en aantrekkelijke werkgelegenheid bieden.

(27)

Onverminderd de wetgeving van de Unie die van toepassing is op een specifieke technologie, onder meer in het kader van het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de totstandbrenging van een kader voor het vaststellen van vereisten inzake ecologisch ontwerp voor duurzame producten (20) en het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake batterijen en afgedankte batterijen (21), en tenzij daarin anders is aangegeven, worden aanbestedende diensten en instanties bij de beoordeling van de milieuduurzaamheid van op basis van deze verordening aangekochte nettonuloplossingen aangemoedigd rekening te houden met verschillende elementen die gevolgen hebben voor het klimaat en het milieu. Hierbij kan het bijvoorbeeld gaan om de duurzaamheid en betrouwbaarheid van de oplossing; het gemak van reparatie en onderhoud; het gemak van upgraden en opknappen; het gemak waarmee recycling plaatsvindt en de kwaliteit ervan; het gebruik van bepaalde stoffen; het verbruik van energie, water en andere hulpbronnen in een of meer stadia van de levenscyclus van het product; het gewicht en het volume van het product en de verpakking ervan; de inbouw van hernieuwbare materialen of gebruikte componenten; de hoeveelheid, kenmerken en beschikbaarheid van de verbruiksgoederen die nodig zijn voor correct gebruik en onderhoud; de milieuvoetafdruk van het product en de milieueffecten ervan gedurende de levenscyclus; de koolstofvoetafdruk van het product; het vrijkomen van microplastics; de emissies in de lucht, het water of de bodem in een of meer levenscyclusfasen van het product; de hoeveelheden afval die wordt gegenereerd; de gebruiksvoorwaarden. In overeenstemming met de cyberbeveiligingsstrategie van de Unie moeten aanbestedende diensten voor inschrijvingen in het kader van deze verordening aanbiedingen afwijzen die niet zijn gecertificeerd in het kader van de desbetreffende regeling voor cyberbeveiligingscertificering.

(28)

Om in het kader van een openbare aanbestedingsprocedure een veiligere toelevering te waarborgen door rekening te houden met de noodzaak om de toeleveringsketens van nettonultechnologieën te diversifiëren en voor de toelevering van die technologieën minder vaak afhankelijk te zijn van één enkele bron in de zin van artikel 19, lid 2, en onverminderd de internationale verbintenissen van de Unie, moet de toelevering ten minste als onvoldoende gediversifieerd worden beschouwd wanneer voor meer dan 65 % van de vraag voor een specifieke nettonultechnologie in de Unie wordt voorzien uit één enkele bron.

(29)

Met het oog op het opzetten van regelingen die ten goede komen aan huishoudens , bedrijven of consumenten en die de aankoop van eindproducten met nettonultechnologie stimuleren, en onverminderd de internationale verbintenissen van de Unie, moet de toelevering als onvoldoende gediversifieerd worden beschouwd wanneer voor meer dan 50 % van de totale vraag in de Unie voor een specifieke nettonultechnologie ▌ wordt voorzien uit één enkele bron. Met het oog op een consistente toepassing moet de Commissie vanaf de datum van toepassing van deze verordening jaarlijks een lijst bekendmaken met de herkomst van de onder deze categorie vallende eindproducten met nettonultechnologie, uitgesplitst naar het aandeel van het aanbod in de Unie dat afkomstig is uit verschillende bronnen, op basis van het laatste jaar waarvoor gegevens beschikbaar zijn.

(30)

Bij Besluit 2014/115/EU van de Raad (22) is met name de wijziging van de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten van de Wereldhandelsorganisatie (hierna de “GPA-overeenkomst” genoemd), goedgekeurd. De GPA-overeenkomst beoogt de invoering van een multilateraal kader van evenwichtige rechten en verplichtingen met betrekking tot overheidsopdrachten met het oog op de liberalisering en de expansie van de wereldhandel. Voor opdrachten die onder aanhangsel I van de ▌Unie van de GPA-overeenkomst vallen, alsmede onder andere toepasselijke internationale overeenkomsten waardoor de Unie gebonden is, met inbegrip van vrijhandelsovereenkomsten en artikel III:8, punt a), van de Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel 1994 voor de aanschaffing door overheidsinstanties van producten die worden aangekocht niet met het oog op commerciële wederverkoop of het gebruik bij de productie van goederen voor commerciële verkoop, mogen aanbestedende diensten en aanbestedende instanties de voorschriften van artikel 19, lid 2 bis, en artikel 19, lid 4 bis, punt a) , niet toepassen op de bij toeleveringsbronnen behorende ondernemers die de overeenkomsten hebben ondertekend.

(31)

De toepassing van de bepalingen inzake veerkracht bij openbare aanbestedingen overeenkomstig artikel 19 van deze verordening mag geen afbreuk doen aan de toepassing van Verordening (EU) 2022/1031/EU van het Europees Parlement en de Raad  (23) , artikel 25 van Richtlijn 2014/24/EU▌ en artikel 43 en artikel 85 van Richtlijn 2014/25/EU▌, overeenkomstig de richtsnoeren van de Commissie van 2019 (24). Evenzo moeten bepalingen inzake openbare aanbestedingen van toepassing blijven op werkzaamheden, leveringen en diensten die vallen onder artikel 19, met inbegrip van artikel 67, lid 4, van Richtlijn 2014/24/EU en alle uitvoeringsmaatregelen die voortvloeien uit het voorstel voor een verordening betreffende de totstandbrenging van een kader voor het vaststellen van vereisten inzake ecologisch ontwerp voor duurzame producten en Verordening (EU) 2023/1542 van het Europees Parlement en de Raad  (25).

(32)

De weging van criteria van openbare aanbestedingsprocedures voor de bijdrage van de inschrijving wat betreft duurzaamheid en veerkracht behelst een minimumdrempel. Binnen deze minimumdrempel staat het de aanbestedende diensten en aanbestedende instanties vrij om de weging van de afzonderlijke criteria te differentiëren, zonder een ervan volledig terzijde te schuiven. Aanbestedende diensten en aanbestedende instanties kunnen altijd een hogere drempel vaststellen voor een of meerdere relevante criteria met betrekking tot de bijdrage inzake duurzaamheid en veerkracht. Gezien het belang van het vergroten van de veerkracht van het energiesysteem van de Unie, moeten de aanbestedende diensten en aanbestedende instanties voldoende aandacht schenken aan de bijdrage inzake veerkracht.

(33)

Ter beperking van de administratieve lasten als gevolg van de noodzaak om rekening te houden met criteria met betrekking tot de bijdrage van de aanbesteding wat betreft duurzaamheid en veerkracht, met name voor kleinere overheidsafnemers en voor opdrachten die een lagere waarde vertegenwoordigen en die geen belangrijke gevolgen hebben voor de markt, moet de toepassing van de desbetreffende bepalingen van deze verordening voor overheidsafnemers die geen aankoopcentrale zijn en voor opdrachten met een waarde van minder dan 25 miljoen EUR met twee jaar worden uitgesteld.

(34)

Voor de toepassing van de bepalingen inzake openbare aanbestedingen overeenkomstig artikel 19 van deze verordening mogen aanbestedende diensten of aanbestedende instanties, wanneer een product onder een krachtens Verordening (EU) 2017/1369 van het Europees Parlement en de Raad (26) vastgestelde gedelegeerde handeling valt, alleen die producten aankopen die aan de verplichting van artikel 7, lid 2, van die verordening voldoen.

(35)

Huishoudens , bedrijven en eindgebruikers vormen een essentieel deel van de vraag van de Unie naar eindproducten met nettonultechnologie en overheidssteunregelingen om de aankoop van dergelijke producten door huishoudens te stimuleren, met name voor kwetsbare huishoudens en consumenten en huishoudens en consumenten met een laag en lager middeninkomen, zijn belangrijke instrumenten om de groene transitie te versnellen. In het kader van het in de EU-strategie voor zonne-energie (27) ▌aangekondigde initiatief voor zonnepaneeldaken moeten de lidstaten bijvoorbeeld nationale steunprogramma’s opzetten om de grootschalige uitrol van zonne-energie op daken te ondersteunen. In het REPowerEU-plan riep de Commissie de lidstaten op om ten volle gebruik te maken van ondersteunende maatregelen die de omschakeling op warmtepompen aanmoedigen. Dergelijke steunregelingen die op nationaal niveau door de lidstaten of lokaal door lokale of regionale overheden worden opgezet, moeten ook bijdragen tot het vergroten van de duurzaamheid en veerkracht van de nettonultechnologieën van de Unie . Overheidsinstanties moeten begunstigden bijvoorbeeld een hogere financiële compensatie bieden voor de aankoop van eindproducten met nettonultechnologie die een grotere bijdrage zullen leveren aan de veerkracht in de Unie. Overheidsinstanties moeten ervoor zorgen dat hun regelingen open, transparant en niet-discriminerend zijn, zodat zij bijdragen tot een grotere vraag naar nettonultechnologieproducten in de Unie. Overheidsinstanties moeten daarnaast de aanvullende financiële compensatie voor dergelijke producten beperken om de uitrol van nettonultechnologieën in de Unie niet te vertragen. Om de efficiëntie van dergelijke regelingen te vergroten, moeten de lidstaten ervoor zorgen dat informatie gemakkelijk toegankelijk is voor zowel consumenten als fabrikanten van nettonultechnologie op een gratis website. Gebruikmaking door overheidsinstanties van de bijdrage wat betreft duurzaamheid en veerkracht in het kader van op consumenten of huishoudens gerichte regelingen mag geen afbreuk doen aan de staatssteunregels en de WTO-regels inzake subsidies.

(36)

Bij het vormgeven van regelingen die ten goede komen aan huishoudens , bedrijven of consumenten en die de aankoop van in artikel 3 van deze verordening vermelde eindproducten met nettonultechnologie stimuleren, moeten lidstaten, regionale of lokale autoriteiten, publiekrechtelijke instellingen of samenwerkingsverbanden bestaande uit een of meer van deze autoriteiten of een of meer van deze instellingen, ervoor zorgen dat de internationale verbintenissen van de Unie worden nageleefd, onder meer door ervoor te zorgen dat de regelingen verenigbaar zijn met de WTO-bepalingen en niet een omvang bereiken die de belangen van WTO-leden ernstig schaadt.

(37)

Een platform voor nettonultechnologie in Europa moet ook een belangrijke rol spelen om ervoor te zorgen dat de bijdrage wat betreft duurzaamheid en weerbaarheid door lidstaten en overheidsinstanties in hun praktijken inzake openbare aanbestedingen en veilingen wordt geïntegreerd en de Commissie moet de lidstaten ook bijstaan bij het ontwerpen van op huishoudens, bedrijven en consumenten gerichte regelingen om synergieën tot stand te brengen en beste praktijken uit te wisselen. Het is van belang dat zowel de aanbestedende diensten of de aanbestedende instanties als de producerende ondernemingen duidelijk inzicht hebben in elk van de duurzaamheids- en veerkrachtcriteria. Derhalve moet de Commissie in nauwe samenwerking met het platform voor nettonultechnologie in Europa een uitvoeringshandeling aannemen waarin de criteria om de bijdrage inzake veerkracht en duurzaamheid te beoordelen duidelijk worden omschreven, met bijzondere aandacht voor kmo’s, die een eerlijke kans moeten krijgen om deel te nemen aan de belangrijke markt voor overheidsopdrachten. Samenhang met alle bestaande wetgeving is essentieel. Bovendien moeten de afwijkingen als bedoeld in artikel 19, lid 4, in die uitvoeringshandeling worden verduidelijkt. Daarnaast moet de Commissie in nauwe samenwerking met het platform voor nettonultechnologie in Europa richtsnoeren verstrekken over de manier waarop de duurzaamheids- en veerkrachtcriteria kunnen worden gekoppeld aan toekomstige wetgeving. In die richtsnoeren kunnen bovendien concrete en specifieke voorbeelden en beste praktijken worden verstrekt. Ter wille van de samenhang met alle toekomstige wetgeving, moet de Commissie haar richtsnoeren ten minste om de zes maanden actualiseren.

(38)

Om ervoor te zorgen dat overheidsopdrachten en veilingen om hernieuwbare energiebronnen in te zetten daadwerkelijk bijdragen tot de veerkracht van de Unie, moeten deze activiteiten voorspelbaar zijn voor de industrie. Om de industrie in staat te stellen zijn productie tijdig aan te passen, moeten aanbestedende diensten en aanbestedende instanties de markt vooraf informeren over hun geraamde aankoopbehoeften inzake nettonultechnologieproducten. Bij veilingen moet ook tot uiting komen dat de inflatie, in combinatie met de lange aanlooptijd van projecten voor de uitrol van hernieuwbare energie, een aanzienlijk risico voor bedrijven met zich meebrengt, hetgeen bedrijven kan ontmoedigen om inschrijvingen in te dienen. Om zekerheid te bieden over de businesscase van een veilingbod, moeten de lidstaten ervoor zorgen dat alle veilingen een inflatie-indexeringsmechanisme omvatten. Voorts moeten de lidstaten in voorkomend geval negatieve biedingen van veilingen uitsluiten, aangezien deze biedingen kunnen leiden tot onverwacht hoge energieprijzen voor afnemers van de uitgerolde productie van hernieuwbare energie.

(39)

Zoals aangegeven in de op 1 februari 2023 bekendgemaakte mededeling over een industrieel plan voor de Green Deal voor het nettonultijdperk staat het marktaandeel van de EU-industrie onder sterke druk, omdat subsidies in derde landen het speelveld verstoren . Sommige derde landen voeren steunregelingen in die tot doel hebben industrie voor schone technologie te verankeren en aan te trekken. Dit stelt de Unie voor een competitieve uitdaging om haar eigen industrie in stand te houden en te ontwikkelen. Dit vertaalt zich in de behoefte aan een snelle en ambitieuze reactie van de Unie betreffende de modernisering van haar rechtskader, teneinde door volledig en efficiënt gebruik van alle beschikbare instrumenten, met inbegrip van haar handelsbeschermingsinstrumenten, wereldwijd te kunnen concurreren en de open en eerlijke handel te verdedigen, en door Unienormen voor nettonultechnologieën te bevorderen.

(39 bis)

Gezien de doelstelling van de Unie om de strategische afhankelijkheid van derde landen voor nettonultechnologieën te verminderen, is het van cruciaal belang dat mechanismen voor overheidssteun, zoals aanbestedingen en veilingen, dergelijke afhankelijkheden niet verergeren. Daarom moeten overeenkomstig Verordening (EU) nr. 952/2013 van het Europees Parlement en de Raad  (28) en Richtlijn 2014/25/EU van het Europees Parlement en de Raad  (29) beperkingen worden vastgesteld voor het aandeel producten in leveringscontracten van derde landen. Voorts moeten Verordening (EU) 2022/1031 en Verordening (EU) 2022/2560 van het Europees Parlement en de Raad  (30) ten volle worden gebruikt om ervoor te zorgen dat ondernemingen uit de Unie niet te maken krijgen met oneerlijke concurrentie op het gebied van overheidsopdrachten.

(39 ter)

Om de doelstellingen van deze verordening te verwezenlijken, is een specifieke bron van overheidsfinanciering nodig om de op grond van deze verordening uitgevoerde projecten te ondersteunen. Die financiering moet ervoor zorgen dat ondernemingen in de hele Unie toegang hebben tot de nodige financiering, ongeacht de begrotingscapaciteiten van de lidstaten waarin het project zal worden ontwikkeld. Het meerjarig financieel kader (MFK) 2021-2027, dat in 2020 is overeengekomen, voorziet hierin niet. Het platform voor strategische technologieën voor Europa (STEP) voorziet gedeeltelijk in de nodige steun voor projecten in het kader van deze verordening. Hoewel het STEP afhankelijk is van de herprogrammering en versterking van bestaande programma’s ter ondersteuning van strategische investeringen, is het ook een belangrijk element voor het testen van de haalbaarheid en voorbereiding van nieuwe interventies als een stap in de richting van een Europees soevereiniteitsfonds. De evaluatie van het STEP in 2025 zal de relevantie van de ondernomen acties beoordelen en zal als basis dienen voor de beoordeling van de behoefte aan een opschaling van de steun naar strategische sectoren.

(40)

Toegang tot publieke en particuliere financiering is van cruciaal belang voor het waarborgen van de open strategische autonomie van de Unie en voor het tot stand brengen van een solide en concurrerende productiebasis voor nettonultechnologieën en de bijbehorende toeleveringsketens in de hele Unie. De meeste van de investeringen die nodig zijn om de doelstellingen van de Green Deal te verwezenlijken, zullen afkomstig zijn van particulier kapitaal (31) dat wordt aangetrokken door het groeipotentieel van het nettonulecosysteem. Goed functionerende, diepe en geïntegreerde kapitaalmarkten zullen daarom van essentieel belang zijn om de benodigde middelen voor de groene transitie en projecten voor de productie van nettonultechnologie aan te trekken en naar de juiste projecten te helpen voeren. Snelle vooruitgang in de richting van de kapitaalmarktenunie is dus noodzakelijk om de Unie in staat te stellen haar doelstellingen inzake een nettonuluitstoot te verwezenlijken. De agenda voor duurzame financiering (en gemengde financiering) speelt eveneens een cruciale rol bij het opschalen van investeringen in nettonultechnologieën, en waarborgt het concurrentievermogen van de sector. Zoals aangegeven in het bij deze verordening gevoegde werkdocument bedraagt de investeringsbehoefte ongeveer 92 miljard EUR voor de periode 2023-2030, met een bandbreedte van ongeveer 52 miljard EUR tot ongeveer 119 miljard EUR afhankelijk van uiteenlopende scenario’s, hetgeen zou leiden tot publieke financieringsvereisten ter hoogte van 16-18 miljard EUR. Aangezien bij deze beoordeling slechts vijf specifieke technologieën in aanmerking worden genomen, zal de reële investeringsbehoefte waarschijnlijk aanzienlijk groter zijn.

(41)

Wanneer particuliere investeringen alleen niet volstaan, kan voor de effectieve uitrol van nettonulproductieprojecten overheidssteun in de vorm van staatssteun nodig zijn. Dergelijke steun moet een stimulerend effect hebben en noodzakelijk, passend en evenredig zijn. De bestaande richtsnoeren inzake staatssteun, die onlangs grondig zijn herzien in overeenstemming met de doelstellingen van de dubbele transitie, bieden ruime mogelijkheden om onder bepaalde voorwaarden investeringen te ondersteunen voor projecten die binnen het toepassingsgebied van deze verordening vallen. De lidstaten kunnen een belangrijke rol spelen bij het vergemakkelijken van de toegang tot financiering voor projecten voor de productie van nettonultechnologieën door marktfalen aan te pakken met gerichte inzet van staatssteun. Het op 9 maart 2023 aangenomen tijdelijke crisis- en transitiekader voor staatssteun moet zorgen voor een gelijk speelveld binnen de interne markt, gericht op de sectoren waar een risico van verplaatsing naar een derde land is vastgesteld, dat ook evenredig is in termen van steunbedragen. Het zou de lidstaten in staat stellen regelingen in te voeren ter ondersteuning van nieuwe investeringen in productiefaciliteiten in welomschreven strategische nettonulsectoren, onder meer via belastingvoordelen. Het toegestane steunbedrag kan worden gemoduleerd met hogere steunintensiteiten en steunplafonds indien de investering plaatsvindt in steungebieden, om bij te dragen tot de doelstelling van convergentie tussen lidstaten en regio’s. Er moeten passende voorwaarden gelden om de concrete risico’s van verlegging van de investering buiten de EER te verifiëren en om na te gaan of er geen risico van verplaatsing binnen de EER bestaat , om versnippering van de interne markt te voorkomen. Om daartoe nationale middelen vrij te maken, kunnen de lidstaten een deel van de inkomsten van het emissiehandelssysteem (ETS) van de Unie gebruiken die de lidstaten in dat geval moeten toewijzen voor klimaatgerelateerde doeleinden.

(41 bis)

Meerdere financieringsbronnen moeten volledig beschikbaar worden gesteld, zoals ongebruikte bedragen van de herstel- en veerkrachtfaciliteit, specifieke steun uit het Innovatiefonds van de EU, specifieke financieringsregelingen van de Europese Investeringsbank en het zo veel als mogelijk aanwenden van alle MFK-fondsen die nog niet zijn gebruikt. Meer investeringen door de particuliere sector moeten worden gestimuleerd door middel van specifieke overheidsgaranties, met name als het gaat om industriële investeringen in projecten voor de productie van nettonultechnologie, waaronder strategische nettonulprojecten.

(42)

Verschillende financieringsprogramma’s van de Unie, zoals de herstel- en veerkrachtfaciliteit, InvestEU, de programma’s van het cohesiebeleid, of het innovatiefonds, zijn ook inzetbaar voor de financiering van investeringen in projecten voor de productie van nettonultechnologie. De huidige EU-begroting volstaat niet om de doelstellingen van deze verordening te ondersteunen of om te zorgen voor een gelijk speelveld tussen de lidstaten. De herziening van het MFK 2021-2027 moet derhalve voorzien in een Europese begroting die daarop is berekend. In dit opzicht moet het STEP ook voorzien in extra financiële middelen die deels bestemd zijn voor nettonulproductieprojecten die bijdragen tot de vermindering van strategische afhankelijkheden van de Unie en tot het concurrentievermogen van haar industrie.

(43)

In het kader van de gewijzigde verordening betreffende de herstel- en veerkrachtfaciliteit (32) werd aan de lidstaten nog eens 20 miljard EUR aan niet-terugvorderbare steun ter beschikking gesteld om de energie-efficiëntie te bevorderen en fossiele brandstoffen te vervangen, onder meer via projecten van de EU met betrekking tot de nettonulindustrie. Zoals vermeld in de richtsnoeren van de Commissie betreffende de REPowerEU-hoofdstukken (33) worden de lidstaten aangemoedigd om in het REPowerEU-hoofdstuk van hun herstel- en veerkrachtplannen maatregelen op te nemen ter ondersteuning van investeringen in de productie van nettonultechnologieën en industriële innovatie, overeenkomstig Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad (34).

(43 bis)

Met de stijging van de EU-ETS-prijzen zijn de inkomsten uit het EU-ETS voor de lidstaten aanzienlijk gestegen. Om de decarbonisatie van de industrie van de Unie te bevorderen, moeten de lidstaten aanzienlijk meer nationale inkomsten uit het EU-ETS besteden aan de ondersteuning van de decarbonisatie van de industrie. Zij moeten daarom ten minste 25 % van hun nationale inkomsten uit het EU-ETS gebruiken om de doelstellingen van deze verordening te ondersteunen .

(44)

InvestEU is het toonaangevende programma van de Unie op het gebied van het stimuleren van investeringen, met name in de groene en de digitale transitie, door financiering en technische bijstand te verlenen, bijvoorbeeld door middel van blendingmechanismen. Een dergelijke aanpak draagt bij tot het aantrekken van extra publiek en particulier kapitaal. Daarnaast worden de lidstaten aangemoedigd om bij te dragen via het lidstaatcompartiment van InvestEU om ondersteuning te bieden voor financiële producten die beschikbaar zijn voor de productie van nettonultechnologie, onverminderd de toepasselijke staatssteunregels.

(45)

De lidstaten kunnen steun verlenen uit programma’s in het kader van het cohesiebeleid, in overeenstemming met de toepasselijke regels van Verordening (EU) 2021/1060 van het Europees Parlement en de Raad (35), om de benutting van strategische nettonulprojecten alsook projecten voor de productie van nettonultechnologie in alle regio’s, met name in minder ontwikkelde regio’s, overgangsregio’s en door het Fonds voor een rechtvaardige transitie bestreken gebieden, aan te moedigen door middel van investeringspakketten voor infrastructuur, productieve investeringen in innovatie, productiecapaciteit in kmo’s, diensten, opleidings- en bijscholingsmaatregelen, met inbegrip van steun voor capaciteitsopbouw bij overheidsinstanties en promotoren. De in de programma’s vastgestelde toepasselijke medefinancieringspercentages kunnen tot 85 % oplopen voor minder ontwikkelde regio’s en tot 60 % of 70 % voor overgangsregio’s, afhankelijk van het desbetreffende fonds en de status van de regio, maar de lidstaten mogen deze plafonds op het niveau van het project overschrijden, waar dat op grond van de staatssteunregels toegestaan is. Het instrument voor technische ondersteuning kan de lidstaten en de regio’s helpen bij het opstellen van groeistrategieën voor een nettonulindustrie, het verbeteren van het ondernemingsklimaat, het beperken van de administratieve formaliteiten en het versnellen van de vergunningverlening. De lidstaten moeten worden aangemoedigd om de duurzaamheid van ▌nettonulprojecten te bevorderen door deze investeringen in Europese waardeketens te integreren, met name waar op interregionale en grensoverschrijdende samenwerkingsnetwerken kan worden voortgebouwd. De vaststelling van dergelijke maatregelen moet met name worden overwogen met betrekking tot valleien.

(46)

Het innovatiefonds biedt nog een veelbelovende en kostenefficiënte manier om de opschaling van de productie en toepassing van schone waterstof en andere ▌nettonultechnologieën in Europa te ondersteunen, waardoor de soevereiniteit van Europa op het gebied van cruciale technologieën voor klimaatactie en energiezekerheid wordt versterkt.

(47)

Een Europees soevereiniteitsfonds zou een structureel antwoord bieden voor de investeringsbehoeften. Het zal bijdragen tot het behoud van een Europese voorsprong op het gebied van kritieke en opkomende technologieën die relevant zijn voor de groene en de digitale transitie, met inbegrip van nettonultechnologieën. Dit structurele instrument bouwt voort op de ervaring met gecoördineerde meerlandenprojecten in het kader van belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang en beoogt de toegang van alle lidstaten tot dergelijke projecten te verbeteren en aldus de cohesie en de eengemaakte markt te beschermen tegen risico’s als gevolg van de ongelijke beschikbaarheid van staatssteun. De [STEP-verordening] kan worden beschouwd als een stap in de richting van de oprichting van een Europees soevereiniteitsfonds, dat zou kunnen bijdragen aan de vormgeving en versterking van een Europees industriebeleid door in het MFK na 2027 meer financiering vrij te maken voor de Europese industrie.

(48)

Om de beperkingen van de huidige versnipperde inspanningen op het gebied van publieke en particuliere investeringen weg te nemen en integratie en rendement op investering te bevorderen, moeten de Commissie en de lidstaten de bestaande financieringsprogramma’s op Unie- en nationaal niveau beter coördineren en synergieën tot stand brengen en zorgen voor een betere coördinatie en samenwerking met de industrie en belangrijke belanghebbenden uit de particuliere sector. Het platform voor nettonultechnologie in Europa heeft een belangrijke rol te spelen bij het opstellen van een alomvattend overzicht van de beschikbare en relevante financieringsmogelijkheden en bij het overleg over en de coördinatie van steun voor de individuele financieringsbehoeften van strategische nettonulprojecten. De projecten die zullen worden besproken, moeten door een lidstaat of door de Commissie worden voorgesteld.

(49)

Teneinde zo snel mogelijk projecten voor de productie van nettonultechnologie en strategische nettonulprojecten op gang te brengen of uitgebreid te zien worden om bij te dragen tot de toeleveringszekerheid voor nettonultechnologieën in de Unie ▌, is het belangrijk om zekerheid voor de planning en investeringen te creëren door de administratieve lasten voor projectpromotoren tot een minimum te beperken , zonder daarbij afbreuk te doen aan de milieu- en sociale normen van de Unie . Daarom moeten de vergunningverleningsprocessen van de lidstaten voor projecten voor de productie van nettonultechnologie en voor strategische nettonulprojecten worden gestroomlijnd, waarbij wel moet worden gewaarborgd dat die projecten veilig, betrouwbaar en milieuvriendelijk zijn en voldoen aan de milieu-, sociale en veiligheidseisen. In de milieuwetgeving van de Unie zijn gemeenschappelijke voorwaarden voor de vorm en de inhoud van nationale vergunningverleningsprocessen vastgesteld, waarmee een hoog niveau van milieubescherming wordt gewaarborgd. ▌.

(50)

Tegelijkertijd ondermijnt de onvoorspelbaarheid, complexiteit en soms buitensporig lange duur van nationale vergunningverleningsprocessen de voor de doeltreffende ontwikkeling van projecten voor de productie van nettonultechnologie benodigde investeringszekerheid. Om te zorgen voor en vaart te zetten achter de doeltreffende uitvoering van die projecten, moeten de lidstaten daarom gestroomlijnde en voorspelbare vergunningsprocedures toepassen. Daarnaast moet op nationaal niveau prioriteit worden gegeven aan strategische nettonulprojecten om te zorgen voor een snelle administratieve afhandeling en een dringende behandeling van alle gerechtelijke en geschillenbeslechtingsprocedures in verband met die projecten ▌. Voorts moeten de lidstaten beleidsinnovatie op dit gebied overwegen. Teneinde te waarborgen dat strategische nettonulprojecten met prioriteit kunnen worden behandeld, moeten de lidstaten ervoor zorgen dat de bevoegde instanties over voldoende materiële en personele middelen beschikken.

(51)

Gezien de rol van strategische nettonulprojecten bij het waarborgen van de voorzieningszekerheid van de Unie wat betreft nettonultechnologieën en hun bijdrage aan de open strategische autonomie van de Unie en de groene en de digitale transitie, moeten de verantwoordelijke vergunningverlenende instanties deze projecten beschouwen als in het algemeen belang. Op basis van haar beoordeling per geval kan een bevoegde vergunningverlenende instantie concluderen dat het door het project gediende algemeen belang prevaleert boven het algemeen belang dat verband houdt met de bescherming van de natuur en het milieu en dat bijgevolg een vergunning voor het project kan worden verleend, mits aan alle relevante voorwaarden van Richtlijn 2000/60/EG van het Europees Parlement en de Raad  (36), Richtlijn 92/43/EEG van de Raad  (37) en Richtlijn 2009/147/EG van het Europees Parlement en de Raad  (38) is voldaan.

(52)

Om het proces te vereenvoudigen en de efficiëntie en transparantie te vergroten, moet het voor projectpromotoren van projecten voor de productie van nettonultechnologieën , met inbegrip van strategische nettonulprojecten, mogelijk zijn te communiceren met slechts één nationale instantie die verantwoordelijk zal zijn voor de coördinatie van het gehele vergunningverleningsproces en het uitvaardigen van een raambesluit binnen de toepasselijke termijn. Daartoe moeten de lidstaten één ▌bevoegde instantie (aangewezen instantie) aanwijzen of oprichten . De taken van de ▌bevoegde instantie moeten onder dezelfde voorwaarden aan een andere autoriteit kunnen worden gedelegeerd, in overeenstemming met de interne organisatie van een lidstaat. Om tijdens het vergunningsproces een hoog niveau van toezicht en de doeltreffende uitvoering van hun verantwoordelijkheden te waarborgen, moeten de lidstaten hun ▌bevoegde instantie, of elke autoriteit die namens hen optreedt, voorzien van voldoende personeel en middelen.

(52 bis)

De lidstaten moeten verantwoordelijk zijn voor de selectie van strategische nettonulprojecten om strategische overwegingen mogelijk te maken, met name wat betreft de uitvoering van de nationale energie- en klimaatplannen. Om er echter voor te zorgen dat de projecten ook het gemeenschappelijk belang van de Unie dienen, met inbegrip van de begrotingsbelangen van de Unie, moet de Commissie de bevoegdheid hebben om bezwaar te maken tegen een besluit van een lidstaat om een project als strategisch project aan te wijzen. Wanneer de Commissie bezwaar maakt tegen een aanwijzing, moet het project op het platform voor nettonultechnologie in Europa worden gebracht. Het platform voor nettonultechnologie in Europa moet het definitieve besluit nemen over de status van het project.

(53)

Om duidelijkheid over de vergunningsstatus van projecten voor de productie van nettonultechnologie en strategische nettonulprojecten te verschaffen en om de doeltreffendheid van mogelijke onrechtmatige rechtszaken te beperken, zonder afbreuk te doen aan doeltreffende rechterlijke toetsing, moeten de lidstaten ervoor zorgen dat geschillen met betrekking tot het vergunningverleningsproces tijdig worden opgelost. Daartoe moeten de nationale bevoegde instanties ervoor zorgen dat aanvragers en projectpromotoren toegang hebben tot een eenvoudige geschillenbeslechtingsprocedure en dat die projecten met spoed worden behandeld in alle hen betreffende gerechtelijke en geschillenbeslechtingsprocedures, terwijl tegelijkertijd de eerbiediging van de rechten van verdediging gegarandeerd blijft.

(54)

Om bedrijven en projectpromotoren rechtstreeks te doen profiteren van de voordelen van de interne markt zonder onnodige extra administratieve lasten, voorziet Verordening (EU) 2018/1724 van het Europees Parlement en de Raad (39) in algemene regels voor de toegang tot onlineprocedures die relevant zijn voor de werking van de interne markt, ook voor grensoverschrijdende projecten. De informatie die bij de nationale bevoegde instanties moet worden ingediend in het kader van de vergunningverleningsprocessen in het kader van deze verordening, moet worden opgenomen in bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1724 na de wijziging daarvan bij deze verordening, en de desbetreffende procedures zijn opgenomen in bijlage II bij die verordening om ervoor te zorgen dat projectpromotoren kunnen profiteren van procedures die volledig online worden doorlopen en van het technisch systeem voor de toepassing van het eenmaligheidsbeginsel. De aangewezen instanties die overeenkomstig deze verordening als centraal aanspreekpunt optreden, worden opgenomen in de lijst van diensten voor ondersteuning en probleemoplossing in bijlage III bij Verordening (EU) 2018/1724.

(55)

Projecten voor de productie van nettonultechnologie hebben te maken met lange en complexe vergunningsprocedures die 2 tot 7 jaar kunnen duren, afhankelijk van de lidstaat, de technologie en het segment van de waardeketen. Gezien de omvang van de vereiste investeringen – met name voor projecten van gigafabriekomvang, die nodig zijn om de verwachte schaalvoordelen te behalen – zorgen tekortkomingen bij de vergunningverlening voor een extra en vaak schadelijke belemmering voor het vergroten van de productiecapaciteit voor nettonultechnologie in de Unie. Om projectpromotoren en andere investeerders de benodigde zekerheid en duidelijkheid te bieden om de ontwikkeling van projecten voor de productie van nettonultechnologieën te bevorderen, moeten de lidstaten ervoor zorgen dat bij het vergunningverleningsproces met betrekking tot dergelijke projecten de vooraf vastgestelde termijnen niet worden overschreden. Voor strategische nettonulprojecten mag de duur van het vergunningverleningsproces niet langer zijn dan negen maanden voor installaties met een jaarlijkse productieoutput van meer dan 1 GW, en zes maanden voor installaties met een jaarlijkse productieoutput van minder dan 1 GW. Voor ▌projecten voor de productie van nettonultechnologie mag de duur van het vergunningverleningsproces niet langer zijn dan twaalf maanden voor installaties met een jaarlijkse productieoutput van meer dan 1 GW, en negen maanden voor installaties met een jaarlijkse productieoutput van minder dan 1 GW. Voor nettonultechnologieën waarvoor het aantal GW niet relevant is, zoals netwerken en technologieën voor ▌CCU ▌of ▌CCU ▌, moeten de bovengrenzen van de bovengenoemde termijnen van toepassing zijn. Voor de uitbreiding van bestaande productielijnen moet elk van de bovengenoemde termijnen worden gehalveerd.

(56)

Gezien het belang van projecten voor de productie van nettonultechnologie en strategische nettonulprojecten voor de energievoorziening van de Unie moet bovendien een reeks administratieve beperkingen gedeeltelijk worden opgeheven of vereenvoudigd om de uitvoering van die projecten te versnellen.

(57)

De krachtens het Unierecht vereiste milieubeoordelingen en -vergunningen, onder meer met betrekking tot water, lucht, ecosystemen, habitats, biodiversiteit en vogels, maken integraal deel uit van de vergunningsprocedure voor projecten voor de productie van nettonultechnologie en vormen een essentiële waarborg om ervoor te zorgen dat negatieve milieueffecten worden voorkomen of tot een minimum worden beperkt. Om er echter voor te zorgen dat de vergunningsprocedures voor projecten voor de productie van nettonultechnologieën voorspelbaar zijn en tijdig worden afgerond, moet elk potentieel om de vereiste beoordelingen en vergunningen te stroomlijnen zonder dat het niveau van milieubescherming daardoor wordt verlaagd, worden benut. In dat verband moet ervoor worden gezorgd dat de vereiste beoordelingen worden gebundeld om onnodige overlappingen te voorkomen en van projectpromotoren en verantwoordelijke instanties worden verlangd uitdrukkelijk overeen te komen wat de reikwijdte van de gebundelde beoordeling moet zijn alvorens die beoordeling wordt uitgevoerd, om onnodige follow-up te voorkomen.

(58)

Conflicten over grondgebruik kunnen belemmeringen vormen bij de uitrol van projecten voor de productie van nettonultechnologieën. Goed opgezette plannen, met inbegrip van bestemmingsplannen en plannen voor ruimtelijke ordening, waarin rekening wordt gehouden met het potentieel voor de uitvoering van projecten voor de productie van nettonultechnologieën, waarvan de potentiële milieueffecten worden beoordeeld, kunnen bijdragen tot het bewaren van het evenwicht tussen collectieve goederen en openbare belangen, het risico op conflicten verminderen en de duurzame uitrol van projecten voor de productie van nettonultechnologieën in de Unie versnellen. De verantwoordelijke nationale, regionale en lokale autoriteiten moeten daarom overwegen om bij de ontwikkeling van dergelijke plannen bepalingen op te nemen met betrekking tot projecten voor de productie van nettonultechnologieën.

(59)

Ruimtegegevens en -diensten die zijn afgeleid van de in het kader van het ruimtevaartprogramma van de EU, en met name Copernicus, geleverde gegevens, worden voor zover mogelijk gebruikt om informatie te verstrekken met betrekking tot de geologie, biologie, ecologie, sociaal-economische ontwikkeling en de beschikbaarheid van hulpbronnen voor milieubeoordelingen en -vergunningen; dergelijke gegevens en diensten, en met name de capaciteit in het kader van Copernicus voor monitoring en verificatie van antropogene CO2-emissies, zijn van het grootste belang voor de beoordeling van het effect van industriële projecten en het effect van putten van antropogene CO2 op de mondiale concentraties en stromen van broeikasgassen.

(60)

Overeenkomstig artikel 10, lid 1, van Verordening (EU) nr. 1025/2012 van het Europees Parlement en de Raad  (40) moet de Commissie een of meer Europese normalisatieorganisaties verzoeken Europese normen op te stellen ter ondersteuning van de doelstellingen van deze verordening.

(61)

Waterstofvalleien met toepassingen voor eindgebruik in de industrie spelen een belangrijke rol bij het koolstofvrij maken van de energie-intensieve industrieën. In REPowerEU is de doelstelling opgenomen om het aantal waterstofvalleien in de Unie te verdubbelen. Om deze doelstelling te verwezenlijken, moeten de lidstaten de vergunningverleningsprocessen versnellen, testomgevingen overwegen en toegang tot financiering tot een prioriteit maken. Om de veerkracht van de nettonulindustrie te vergroten, moeten de lidstaten ervoor zorgen dat de waterstofvalleien over de grenzen van de lidstaten heen met elkaar verbonden worden. Industriële installaties die hun eigen energie produceren en een positieve bijdrage kunnen leveren aan de productie van elektriciteit, moeten worden aangemoedigd om als energieproducenten te leveren aan het slimme elektriciteitsnet door de regelgevingsvereisten te vereenvoudigen.

(62)

Testomgevingen voor nettonultechnologie kunnen een belangrijk instrument zijn om innovatie op het gebied van nettonultechnologieën en leren op regelgevingsgebied te bevorderen. Innovatie moet vooruit worden geholpen door ruimte te bieden voor experimenten, omdat de beschikbare wetenschappelijke resultaten nog in een gecontroleerde reële omgeving moeten worden getest. Er moeten testomgevingen voor nettonultechnologie worden opgezet om innovatieve nettonultechnologieën en andere innovatieve technologieën gedurende een beperkte periode te kunnen testen in een gecontroleerde omgeving. Er moet daarvoor een evenwicht worden gevonden tussen rechtszekerheid voor deelnemers aan de testomgevingen voor nettonultechnologie en de verwezenlijking van de doelstellingen van het Unierecht. Aangezien testomgevingen voor nettonultechnologie in elk geval moeten voldoen aan de essentiële eisen inzake nettonultechnologie zoals die zijn vastgelegd in het Unierecht en het nationale recht, is het passend te bepalen dat deelnemers die aan de toelatingsvoorwaarden voor testomgevingen voor nettonultechnologie voldoen en die te goeder trouw de richtsnoeren van de bevoegde instanties opvolgen en zich aan de voorwaarden van het met die instanties overeengekomen plan houden, geen administratieve boetes of sancties opgelegd kunnen krijgen. Dit is gerechtvaardigd omdat de bestaande waarborgen in principe zullen zorgen voor de effectieve naleving van de wetgeving van de Unie of de lidstaten inzake de nettonultechnologie waarop in de testomgevingen toezicht wordt gehouden. De Commissie zal in 2023 richtsnoeren voor testomgevingen uitbrengen, zoals aangekondigd in de nieuwe Europese innovatieagenda, om de lidstaten te ondersteunen bij de voorbereiding van de testomgevingen voor nettonultechnologie. Die innovatieve technologieën kunnen uiteindelijk essentieel worden om de doelstelling van de Unie inzake klimaatneutraliteit te verwezenlijken, de voorzieningszekerheid en de veerkracht van het energiesysteem van de Unie te waarborgen en bijgevolg in het domein van ▌nettonultechnologieën terechtkomen.

(63)

Er worden een algemene benchmark en indicatieve doelstellingen voor de productie van belangrijke nettonultechnologieproducten in de Europese Unie voorgesteld om het mondiale concurrentievermogen van de industrie van de Unie te verbeteren en de problemen op het gebied van invoerafhankelijkheid en kwetsbaarheid aan te pakken en ervoor te zorgen dat de klimaat- en energiedoelstellingen van de Unie worden verwezenlijkt.

(64)

Een van de belangrijkste doelstellingen van het industriebeleid van de Unie is de groene en de digitale transitie mogelijk te maken en tegelijkertijd de duurzame groei en het concurrentievermogen van de Unie in stand te houden, hoogwaardige banen te behouden en haar innovatie- en productievermogen te versterken, met name op het gebied van schone technologieën. De opschaling van de industrieën voor nettonultechnologie in Europa en het waarborgen van de open strategische autonomie van de Unie vereisen aanzienlijke extra aantallen gekwalificeerde werknemers, wat significante investeringsbehoeften met zich meebrengt op het gebied van bij- en omscholing, onder meer voor beroepsonderwijs en -opleiding. ▌De energietransitie vraagt meer bepaald om een aanzienlijke toename van het aantal gekwalificeerde werknemers in een flink aantal sectoren, waaronder hernieuwbare energie en energieopslag, nettechnologieën, batterijproductie, alsook slimme of IT-oplossingen voor de optimalisering en het beheer van energiesystemen, en andere technologieën voor de decarbonisatie van de industrie. Volgens studies kan de circulaire economie tegen 2030 alleen al in de Unie bijdragen tot het scheppen van ongeveer 700 000 banen  (41) . Het is daarom van het grootste belang om banen in nettonultechnologieën aantrekkelijk en toegankelijk te maken, met name technische loopbanen, onder andere via informatiecampagnes van de Unie ter bevordering van technisch en beroepsonderwijs, maar ook banen die verband houden met de circulaire economie, het beheer van hulpbronnen en industriële transformatie en decarbonisatie in het algemeen. Voorts moet de huidige kloof tussen de vaardigheden van werknemers in de Unie en de behoeften van bedrijven worden aangepakt . Volgens het Europees strategisch plan voor energietechnologie van de Commissie zijn er tegen 2030 alleen al voor de productie in de subsector voor waterstoftechnologieën op basis van brandstofcellen naar schatting 180 000 opgeleide werknemers, technici en ingenieurs nodig (42). In de sector voor fotovoltaïsche zonne-energie zouden alleen al in de productie tot 66 000 banen moeten worden ingevuld. Daarnaast zou het ontbreken van onderwijsprogramma’s waarmee vaardigheden worden gestimuleerd die nodig zijn voor nettonultechnologieën, wat ook leidt tot een schaarste aan geschoolde werknemers en een gebrek aan begrip bij lokale overheden in bepaalde regio’s van de Unie, een belangrijk knelpunt kunnen vormen voor duurzame industriële ontwikkeling.

(65)

Aangezien een versterking van de productiecapaciteit van belangrijke nettonultechnologieën in de Unie niet mogelijk zal zijn zonder een aanzienlijke gekwalificeerde beroepsbevolking, is het noodzakelijk maatregelen te nemen om de integratie van meer mensen op de arbeidsmarkt te stimuleren en de industrieën en de technische beroepen waarop deze verordening betrekking heeft, aantrekkelijker te maken , met name voor vrouwen aangezien het genderevenwicht in technologisch georiënteerde beroepen nog lang niet is bereikt, en voor jongeren , onder meer door op kwalificaties gebaseerde aanwerving aan te vullen met werkwijzen gericht op vaardigheden. Voorts moeten ook werknemers uit derde landen worden aangesproken, aangezien de Unie slechts een klein deel van de gekwalificeerde migranten aantrekt. Daarnaast is, voor werknemers in teruglopende of overbodig geworden sectoren, specifieke steun bij de overstap naar een nieuwe baan en met het oog op de bevordering van een leven lang leren belangrijk, in overeenstemming met de doelstellingen van de aanbeveling van de Raad inzake het garanderen van een rechtvaardige transitie naar klimaatneutraliteit. Dit betekent dat moet worden geïnvesteerd in vaardigheden voor iedereen en dat tegelijkertijd een gerichte aanpak van kwetsbare groepen moet worden gevolgd. Hieronder vallen groepen mensen die geen werk hebben en geen onderwijs of opleiding volgen (NEET’s), legaal verblijvende migrerende werknemers en mensen die zijn uitgesloten van de arbeidsmarkt, beperkte toegang hebben tot opleidingsmogelijkheden of een baan hebben die dreigt te verdwijnen of waarvan de inhoud en taken in hoge mate worden gewijzigd door nieuwe technologieën, met name in regio’s die te maken hebben met de gevolgen van de transitie naar de doelstellingen van de Unie voor 2030 overeenkomstig artikel 2 van Verordening (EU) 2021/1056 van het Europees Parlement en de Raad  (43) en artikel 5, lid 1, van Verordening (EU) 2021/1060. De einddoelstelling moet het scheppen van hoogwaardige werkgelegenheid voor de nettonultechnologieën in de Unie zijn , in overeenstemming met de doelstellingen voor werkgelegenheid en opleiding van de Europese pijler van sociale rechten, met inbegrip van eerlijke en toereikende lonen, verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden overeenkomstig Richtlijn (EU) 2022/2041  (44) van het Europees Parlement en de Raad, toegang tot sociale bescherming, mogelijkheden voor een leven lang leren, goede arbeidsomstandigheden op veilige en gezonde werkplekken en rechten op collectieve onderhandelingen. Bij- en omscholing zijn dan wel belangrijke tools, maar bieden geen garantie op hoogwaardige werkgelegenheid. Een tekort aan arbeidskrachten kan ook het gevolg zijn van lage lonen, onaantrekkelijke banen, slechte arbeidsomstandigheden en een gebrek aan investeringen in beroepsonderwijs en -opleiding. Het aanpakken van deze problemen en het verbeteren van de kwaliteit van banen in sectoren en bedrijven met slechte arbeidsomstandigheden zijn ook belangrijke factoren om werknemers aan te trekken en iets te doen aan de braindrain, die leidt tot toenemende ongelijkheid tussen regio’s, ongelijke ontwikkeling alsook ongelijke capaciteit om innovatie te stimuleren en banen te scheppen. Voortbouwend op en met de opgedane kennis in het kader van bestaande initiatieven zoals het Europees pact voor vaardigheden, activiteiten op EU-niveau op het gebied van informatie over en prognoses betreffende vaardigheden, bijvoorbeeld door het Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding , Eurofound en de Europese Arbeidsautoriteit, en de blauwdrukken voor sectorale samenwerking op het gebied van vaardigheden, is het de bedoeling alle actoren te mobiliseren: de instanties van de lidstaten, ook op regionaal en lokaal niveau, aanbieders van onderwijs en opleidingen, waaronder universiteiten, onderzoeksuniversiteiten, hogescholen en universitaire samenwerkingsverbanden, en sociale partners en het bedrijfsleven, ▌kmo’s, start-ups en sociale ondernemingen, om de behoeften aan vaardigheden vast te stellen, onderwijs- en opleidingsprogramma’s te ontwikkelen en deze snel operationeel te krijgen en op grote schaal in te zetten. Strategische nettonulprojecten spelen in dit verband een belangrijke rol. De lidstaten en de Commissie moeten zorgen voor financiële steun om hun impact en bereik te vergroten door de mogelijkheden van de Uniebegroting te benutten via instrumenten zoals het Europees Sociaal Fonds Plus, InvestEU, het Fonds voor een rechtvaardige transitie, Europese fondsen voor regionale ontwikkeling, de herstel- en veerkrachtfaciliteit, het moderniseringsfonds, REPowerEU en het programma voor de eengemaakte markt.

(66)

Voortbouwend op lokale en regionale initiatieven en op eerdere ervaringen, zoals die van hubs voor de ontwikkeling van vaardigheden, het EU-pact voor vaardigheden en de Europese alliantie voor batterijen, of de Offshore Renewable Energy Alliance, moeten de academies voor nettonultechnologie – een netwerk van relevante deskundigen (hierna “academies” genoemd) – leerinhoud voor onderwijs en opleidingen ontwikkelen en verspreiden zodat die kan worden ingezet om de voor belangrijke waardeketens voor nettonultechnologie benodigde werknemers bij en om te scholen, bijvoorbeeld op het gebied van fotovoltaïsche en thermische zonne-energietechnologieën, oceaanenergie, technologieën voor hernieuwbare waterstof en grondstoffen , en CCU . Het aantal academies en de omvang ervan moet door de Commissie en de lidstaten worden vastgesteld in het kader van het platform voor nettonultechnologie op basis van bestaande en objectieve studies overeenkomstig het beginsel van technologische neutraliteit en op basis van een inventarisatie van de huidige en verwachte behoeften in de nettonulindustrieën, waaronder in regio’s in transitie. Een dergelijke inventarisatie moet informatie opleveren over de huidige en toekomstige tekorten aan vaardigheden in de belangrijkste nettonulindustrieën in de hele Unie, alsook een overzicht van de manier waarop opleidingsmogelijkheden in dergelijke industrieën worden aangeboden. Bij de inventarisatie moet ook de onderliggende oorzaak van tekorten aan vaardigheden en arbeidskrachten worden geanalyseerd, met name in verband met de kwaliteit van het banenaanbod in nettonulindustrieën, bijvoorbeeld door de arbeidsomstandigheden en de werkingssfeer van collectieve onderhandelingen te beoordelen. Bovendien moet de Commissie, op basis van de resultaten van de inventarisatie en bestaande studies en in overleg met het platform voor nettonultechnologie in Europa, een oproep doen tot het indienen van voorstellen om een academie voor een bepaalde technologie op te richten wanneer een kritiek tekort aan vaardigheden met betrekking tot een nettonultechnologie wordt vastgesteld. Er moet startkapitaal van de Unie beschikbaar worden gesteld om de academies op te richten en hun werking mogelijk te maken, met de bedoeling dat ze drie jaar na hun oprichting financieel duurzaam functioneren door financiële bijdragen uit de particuliere sector. Er is een sterke governance nodig om de academies zo snel mogelijk operationeel te maken met het oog op de ontwikkeling van opleidingsprogramma’s inzake nettonultechnologieën. Hierbij mag geen afbreuk worden gedaan aan de bepalende rol die sociale partners en universiteiten ook kunnen vervullen bij de oprichting van dergelijke academies , zoals in het geval van de alliantie voor batterijen. De rol van internationale en interdisciplinaire universitaire allianties, zoals Transform4Europe, moet in het bijzonder in aanmerking worden genomen om te komen tot meer uniforme en gemeenschappelijke normen voor opleidings- en omscholings- of bijscholingsactiviteiten. In het algemeen krijgt het gebruik van reeds bestaande onderzoeks- en onderwijsinfrastructuren ook prioriteit.

(66 bis)

Deze academies moeten onder meer tot doel hebben bij te dragen aan de herindustrialisering en decarbonisatie van de Unie en aan haar open strategische autonomie. Daarnaast moeten de academies inspelen op de behoefte aan in de Unie ontwikkelde nettonultechnologieën met hoge sociale en klimaatnormen. De academies moeten uiterlijk op 31 december 2024 zijn opgericht en moeten leerinhoud bieden in zoveel mogelijk talen van de instellingen van de Unie, met als doel een geografisch evenwicht tussen de lidstaten tot stand te brengen. Uiterlijk op 31 december 2025 moeten zij de eerste leerinhoud beginnen te verspreiden onder relevante aanbieders van onderwijs en opleidingen in de lidstaten, zoals universiteiten, onderzoeksuniversiteiten, hogescholen en universitaire samenwerkingsverbanden, ondernemingen die dergelijk onderwijs en dergelijke opleidingen aanbieden, met inbegrip van kmo’s, start-ups en sociale ondernemingen, en sociale partners, en door opleiders op te leiden. De desbetreffende academies moeten ernaar streven binnen drie jaar na hun oprichting elk opleidingen en onderwijs voor 100 000 lerenden mogelijk te maken, met inachtneming van de omvang van de vastgestelde tekorten aan vaardigheden, waardoor het aantal lerenden per academie kan variëren. Met de academies moet een bijdrage worden geleverd aan de beschikbaarheid van vaardigheden die nodig zijn voor nettonultechnologieën, ook in kmo’s. De leerinhoud moet rekening houden met reeds bestaande leerprogramma’s die zijn ontwikkeld in het kader van het lokale pact voor vaardigheden en de centra voor uitmuntend vakmanschap, en moet gericht zijn op alle onderwijs- en kwalificatieniveaus en op alle werknemers, met inbegrip van leerlingen, in de waardeketen in de betrokken sectoren, waarbij alle opeenvolgende industriële fasen in aanmerking worden genomen, van het ontwerp van het product (of de dienst) tot de productiefase, met inbegrip van recycling en hergebruik van materialen, en met aandacht voor alle verschillende beroepen in de waardeketen. Tot die inhoud moeten ook leermodules behoren met relevante informatie over gezondheid en veiligheid op het werk voor elke specifieke technologie, evenals algemene relevante informatie over de rechten en arbeidsomstandigheden van werknemers, waaronder arbeidstijd en het recht van werknemers op informatie en raadpleging. Die inhoud kan, waar nodig, door de aanbieders van onderwijs en opleidingen verder worden aangepast aan de nationale wetgeving, de toepasselijke collectieve arbeidsovereenkomsten en de specifieke territoriale en sectorale kenmerken. De leerinhoud moet ook gericht zijn op werknemers in nationale en lokale overheidsdiensten (met name die welke verantwoordelijk zijn voor vergunningen, effectbeoordelingen en regelgeving voor nieuwe technologieën), om zo bij te dragen aan de capaciteitsopbouw bij nationale overheidsdiensten en aan een vermindering van de verschillen tussen de lidstaten.

(66 ter)

De lidstaten moeten de door de academies ontwikkelde leerinhoud gebruiken en inzetten in bestaande instrumenten, zoals de versterkte jongerengarantie, die onder meer tot doel heeft NEET-jongeren onderwijs en opleiding te bieden, en in bestaande begeleidingsprogramma’s. Om de transparantie en overdraagbaarheid van vaardigheden en de mobiliteit van werknemers te waarborgen en de lidstaten bij deze inspanningen te ondersteunen, zullen de academies credentials, en bijvoorbeeld ook microcredentials, ontwikkelen en uitrollen die de leerprestaties inzichtelijk maken. Zij moeten worden afgegeven in de vorm van Europese credentials voor leerprestaties en zouden kunnen worden geïntegreerd in de Europass-profielen en, indien van toepassing, worden opgenomen in nationale kwalificatiekaders. De lidstaten moeten ertoe worden aangezet om de door de academies ontwikkelde inhoud te gebruiken voor de ondersteuning van de voortdurende om- en bijscholing en de relevante onderwijs- en opleidingsverstrekkers op hun grondgebied via nationale programma’s evenals via financiering van de Unie, onder meer uit het Europees Sociaal Fonds Plus, de versterkte jongerengarantie, de herstel- en veerkrachtfaciliteit, InvestEU, het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het mechanisme voor een rechtvaardige transitie, het moderniseringsfonds en het instrument voor technische ondersteuning, en om de integratie van vrouwen te ondersteunen in overeenstemming met de Europese strategie voor gendergelijkheid teneinde genderstereotypen in het onderwijs en op het werk aan te pakken. Het Europees netwerk van diensten voor de arbeidsvoorziening kan een belangrijke rol vervullen door de leerinhoud van de opleidingsprogramma’s die door de academies voor vaardigheden worden aangeboden, te gebruiken bij het aanmaken en verspreiden van Europese beroepsprofielen en door de nationale diensten voor arbeidsvoorziening hierover te informeren.

(66 quater)

Het platform voor nettonultechnologie in Europa moet helpen de werkzaamheden van de academies aan te sturen door ervoor te zorgen dat hun inhoud gericht is op de vaardigheidstekorten die bij de inventarisatie zijn vastgesteld en door overzicht te bieden. De lidstaten moeten erop toezien dat de aangewezen nationale vertegenwoordiger kan fungeren als tussenpersoon tussen de relevante nationale ministeries en bevoegde autoriteiten van de lidstaten, alsook de nationale sociale partners en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven. Het platform voor nettonultechnologie in Europa moet informatie verzamelen over de door de verschillende academies geboekte vooruitgang en uiterlijk eind 2026 een overzichtsverslag opstellen over de invoering van de leerprogramma’s, met inbegrip van het aantal lerenden dat baat heeft bij de programma’s van de academies, uitgesplitst naar industriële sector, geslacht, leeftijd en onderwijs- en kwalificatieniveau.

(67)

Hoewel het bij gebrek aan specifieke bepalingen in het Unierecht met minimumopleidingseisen voor de toegang tot of de uitoefening van een gereglementeerd beroep aan de lidstaten is om te beslissen of en hoe een beroep wordt gereglementeerd, mogen nationale regels voor de toegang tot gereglementeerde beroepen geen ongerechtvaardigde of onevenredige belemmering voor de uitoefening van die grondrechten vormen. De bevoegdheid om de toegang tot een beroep te reglementeren moet worden uitgeoefend binnen de grenzen van de beginselen van non-discriminatie en evenredigheid, overeenkomstig Richtlijn (EU) 2018/958 van het Europees Parlement en de Raad ▌. Bij hun beoordeling moeten de lidstaten rekening houden met de nadelige gevolgen die het reglementeren van beroepen zou kunnen hebben op de beschikbaarheid van vaardigheden in de nettonulindustrie en ernaar streven het reglementeren op deze gebieden zoveel mogelijk te beperken.

(68)

Wanneer de door de ▌academies ▌ontwikkelde leerprogramma’s leiden tot credentials die onder meer nuttig zouden zijn voor personen die toegang willen krijgen tot een gereglementeerd beroep, moeten de lidstaten en werkgevers , om de mobiliteit in beroepen in strategische nettonulindustrieën te vergemakkelijken, deze credentials aanvaarden als voldoende bewijs van de kennis, vaardigheden en competenties waarvoor zij zijn afgegeven.

(68 bis)

De bijdrage van nettonultechnologieën aan de decarbonisatiedoelstellingen van de Unie kan alleen tot stand komen wanneer die technologieën worden ingezet. Een dergelijke uitrol zal tot op zekere hoogte waarschijnlijk plaatsvinden in particuliere huishoudens, maar de meeste decarbonisatie zal waarschijnlijk het gevolg zijn van het koolstofvrij maken van industriële processen. Om ervoor te zorgen dat in de Unie investeringen voor een dergelijke decarbonisatie plaatsvinden, die essentieel zijn om goede banen en welvaart in de Unie te waarborgen en om de decarbonisatiedoelstellingen van de Unie te verwezenlijken, is het van cruciaal belang dat deze investeringen bijdragen tot een verbetering van het investeringsklimaat voor de industrie in de Unie.

(69)

Op het niveau van de Unie moet een platform voor nettonultechnologie in Europa worden opgericht, dat zal bestaan uit de lidstaten en het Europees Parlement en wordt voorgezeten door de Commissie. Het platform voor nettonultechnologie in Europa kan de Commissie en de lidstaten adviseren en bijstaan bij specifieke kwesties en een referentie-instantie vormen waarbinnen de Commissie en de lidstaten hun optreden coördineren en de uitwisseling van informatie over kwesties in verband met deze verordening vergemakkelijkt wordt. Het platform voor nettonultechnologie in Europa moet de in de verschillende artikelen van deze verordening beschreven taken verder uitvoeren, met name met betrekking tot vergunningen, met inbegrip van centrale aanspreekpunten, strategische nettonulprojecten, coördinatie van en toegang tot financiering, markttoegang, vaardigheden en testomgevingen voor innovatieve nettonultechnologieën en andere innovatieve technologieën . Indien nodig moet het platform voor nettonultechnologie in Europa permanente of tijdelijke subgroepen kunnen oprichten en derden kunnen uitnodigen, zoals deskundigen of vertegenwoordigers van nettonulindustrieën.

(70)

In het kader van het industrieel plan voor de Green Deal kondigde de Commissie al haar voornemen aan om industriële partnerschappen te ontwikkelen met betrekking tot nettonultechnologieën . Samenwerking via dergelijke partnerschappen zal de wereldwijde toepassing van nettonultechnologieën waarschijnlijk bevorderen , ter ondersteuning van wederzijds versterkende partnerschappen tussen de Unie en derde landen, met inbegrip van duurzame investeringen en technische bijstand. Industriële partnerschappen voor nettonul kunnen ook bijdragen tot de diversificatie en veerkracht van de toelevering van nettonultechnologieën en de componenten daarvan in de Unie, de uitwisseling van informatie tussen de Unie en haar partners over de ontwikkeling van nettonultechnologieën verbeteren, de nettonulindustrieën van de Unie ondersteunen bij de toegang tot de wereldwijde markt voor schone energie , en opkomende industrieën op het gebied van schone energietechnologieën in derde landen met duidelijke comparatieve voordelen ondersteunen. De Commissie en de lidstaten moeten de partnerschappen binnen het platform voor nettonultechnologie in Europa coördineren door relevante bestaande partnerschappen en processen te bespreken, zoals groene partnerschappen, energiedialogen en andere vormen van bestaande bilaterale contractuele regelingen, alsook mogelijke synergieën met relevante bilaterale overeenkomsten van de lidstaten met derde landen te onderzoeken. Overeenkomsten met derde landen, waaronder industriële partnerschappen voor nettonul, moeten de kernwaarden en -doelstellingen van de Unie weerspiegelen, met name wat betreft het bevorderen van arbeidsnormen en internationale milieunormen in die landen. Bovendien moeten industriële partnerschappen voor nettonul beogen bij te dragen aan de industriële transformatie in de hele waardeketen van ondernemingen in de Unie en ondernemingen uit derde landen, en tegelijk open markten en eerlijke handel te waarborgen.

(71)

De Unie moet ernaar streven de internationale handel en investeringen in nettonultechnologieën te diversifiëren door wederzijds versterkende partnerschappen aan te gaan die voortbouwen op de eigen duurzameontwikkelingsplannen van de partners en relevante milieu- en mensenrechtennormen en tegelijk wereldwijd hoge sociale , arbeids- en milieunormen ▌bevorderen . Dit moet gebeuren in nauwe samenwerking en in partnerschap met gelijkgezinde landen door middel van bestaande overeenkomsten of nieuwe strategische akkoorden . Evenzo moet in nauwe samenwerking met partnerlanden op een open en evenwichtige manier, en met inachtneming van de strategische belangen en behoeften van de Unie, sterkere internationale samenwerking worden nagestreefd op het gebied van onderzoek en innovatie om nettonultechnologieën te ontwikkelen en uit te rollen.

(71 bis)

In haar toespraak over de Staat van de Unie van 2023 kondigde de voorzitter van de Commissie aan dat de concurrentievermogenstoets zal worden uitgevoerd door een onafhankelijke raad. Deze werkzaamheden moeten worden gebaseerd op de lopende werkzaamheden met betrekking tot de regeldruk als gevolg van het Unierecht en het nationale recht en de gevolgen daarvan voor het concurrentievermogen van de industrie van de Unie, met inbegrip van nettonulindustrieën. Om die werkzaamheden te vergemakkelijken, wordt bij deze verordening een Europese wetenschappelijke adviesraad inzake toetsing en regeldruk opgericht. De adviesraad moet wetenschappelijk onderbouwd advies over de gevolgen van de regeldruk in de Unie ontwikkelen, op basis van individuele gevallen.

(72)

In het geval dat in deze verordening aan de Commissie de bevoegdheid wordt verleend om overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) handelingen vast te stellen, is het van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende raadplegingen overgaat, onder meer op deskundigenniveau, en dat die raadplegingen gebeuren in overeenstemming met de in het interinstitutionele akkoord over beter wetgeven van 13 april 2016 vastgelegde beginselen (45). Met name om te zorgen voor gelijke deelname aan de voorbereiding van gedelegeerde handelingen ontvangen het Europees Parlement en de Raad alle documenten op hetzelfde tijdstip als de deskundigen van de lidstaten, en hebben hun deskundigen systematisch toegang tot de vergaderingen van de deskundigengroepen van de Commissie die de gedelegeerde handelingen voorbereiden.

(73)

Voor zover een van de in deze verordening bedoelde maatregelen staatssteun vormt, doen de bepalingen betreffende dergelijke maatregelen geen afbreuk aan de toepassing van de artikelen 107 en 108 VWEU .

(74)

Daar de doelstelling van deze verordening niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt maar wegens de omvang of de gevolgen van het optreden beter door de Unie kan worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan nodig is om die doelstelling te verwezenlijken,