—

gezien artikel 26 van de Universele Verklaring van de rechten van de mens, volgens welke “eenieder […] recht [heeft] op onderwijs. Het onderwijs zal kosteloos zijn, althans wat het lager en basisonderwijs betreft”,

—

gezien het op 25 september 2015 door de Algemene Vergadering van de VN goedgekeurde document getiteld “Transforming Our World: The 2030 Agenda for Sustainable Development”, waarin wordt erkend dat rechtvaardigheid, inclusie en gendergelijkheid onlosmakelijk verbonden zijn met het recht op onderwijs voor iedereen,

—

gezien de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling (SDG's), en met name doelstelling 4: “Inclusief, gelijkwaardig en kwalitatief onderwijs en kansen voor levenslang leren voor iedereen”, en de verklaring van Incheon en het actiekader voor de tenuitvoerlegging van doelstelling 4, waarin wordt verklaard dat gendergelijkheid onlosmakelijk verbonden is met het recht op onderwijs voor iedereen,

—

gezien de algemene aanbeveling nr. 36 (2017) van de VN-commissie voor de uitbanning van discriminatie van vrouwen inzake het recht van meisjes en vrouwen op onderwijs,

—

gezien de op 27 juli 2015 door de Algemene Vergadering van de VN aangenomen actieagenda van Addis Abeba over ontwikkelingsfinanciering,

—

gezien resolutie 35/L 2 van 22 juni 2017 van de VN-Mensenrechtenraad getiteld “The right to education: follow-up to Human Rights Council resolution 8/4”,

—

gezien de mededeling van de Commissie uit 2002 inzake de rol van onderwijs en scholing in de armoedebestrijding in ontwikkelingslanden (COM(2002)0116),

—

gezien het werkdocument van de Commissie uit 2010 over meer en beter onderwijs in ontwikkelingslanden getiteld “More and Better Education in Developing Countries” (SEC(2010)0121),

—

gezien de mededeling van de Commissie uit 2018 over onderwijs in noodsituaties en aanhoudende crises (COM(2018)0304),

—

gezien de verklaring van Charlevoix over kwaliteitsvol onderwijs voor meisjes, adolescente meisjes en vrouwen in ontwikkelingslanden, die op 9 juni 2018 door de G7 is aangenomen,

—

gezien de Europese consensus inzake ontwikkeling en de EU-gedragscode inzake de taakverdeling binnen het ontwikkelingsbeleid (COM(2007)0072),

—

gezien zijn resolutie van 31 mei 2018 over de tenuitvoerlegging van het gezamenlijk werkdocument (SWD(2015)0182) — Gendergelijkheid en de empowerment van vrouwen: het leven van meisjes en vrouwen veranderen via de externe betrekkingen van de EU 2016-2020 (1),

—

gezien zijn resolutie van 17 april 2018 over het verbeteren van de schuldhoudbaarheid van de ontwikkelingslanden (2),

—

gezien het in 2017 gepubliceerde Global Monitoring Report van de Unesco over onderwijs getiteld “Accountability in education: Meeting our commitments”,

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement,

—

gezien het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking (A8-0327/2018),

A.

overwegende dat onderwijs een fundamenteel mensenrecht is en een spilfunctie vervult bij de verwezenlijking van alle doelstellingen voor duurzame ontwikkeling; overwegende dat onderwijs voorkomt dat armoede wordt overgedragen van de ene generatie op de andere en een centrale rol speelt bij de verwezenlijking van gendergelijkheid en de emancipatie van vrouwen; overwegende dat onderwijs als ruimte van rechten meer omvat dan alleen gelijkheid uitgedrukt in cijfers en doorgaans bijdraagt tot daadwerkelijke gendergelijkheid in en door het onderwijs;

B.

overwegende dat de laatste mededeling van de Commissie over onderwijs in ontwikkelingslanden uit 2002 dateert en pas in 2010 is herzien door middel van een werkdocument;

C.

overwegende dat in 2009 onderwijssteun 8,3 % vertegenwoordigde van de totale ontwikkelingshulp; overwegende dat dit percentage in 2015 tot 6,2 % was gedaald; overwegende dat voor de Unie en haar lidstaten dit percentage in dezelfde periode van 11 % naar 7,6 % is gedaald;

D.

overwegende dat de steun aan het basisonderwijs van de Unie en haar lidstaten tussen 2009 en 2015 met 33,9 % is gedaald, wat een sterkere daling is dan die van de algemene onderwijssteun (15,2 %);

E.

overwegende dat in 2015, 264 miljoen kinderen en jongeren die de leeftijd hadden om naar de lagere of middelbare school te gaan, geen onderwijs volgden;

F.

overwegende dat er eind 2017 wereldwijd meer dan 25,4 miljoen vluchtelingen waren, waaronder 7,4 miljoen kinderen in de basisschoolleeftijd en waarvan er 4 miljoen geen toegang hadden tot welk soort basisonderwijs ook; overwegende dat in landen die te maken hebben met kwetsbaarheid en conflicten 37 % meer meisjes dan jongens niet naar de basisschool gaan en voor jonge vrouwen de kans dat zij niet naar de middelbare school gaan 90 % groter is dan voor jonge vrouwen in landen die niet door een conflict zijn getroffen;

G.

overwegende dat volgens het VN-rapport van 2017 over de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling in 2011 slechts een kwart van de scholen in Afrika ten zuiden van de Sahara elektriciteit had en minder dan de helft ervan toegang tot drinkwater had; overwegende dat Afrika ten zuiden van de Sahara het laagste percentage opgeleide leraren in zowel het basis- als het voortgezet onderwijs heeft;

H.

overwegende dat onderwijssteun in ontwikkelingslanden voorheen te sterk gericht was op het aantal ingeschreven studenten en onvoldoende op de kwaliteit van het onderwijs; overwegende dat de vierde doelstelling voor duurzame ontwikkeling erop gericht is tegen 2030 kwalitatief onderwijs voor iedereen te bieden;

I.

overwegende dat bepaalde bedrijven in ontwikkelingslanden moeite hebben personeel te vinden met de kwalificaties waar zij behoefte aan hebben;

J.

overwegende dat de maatregelen die sinds 2016 zijn genomen, die kunnen worden toegejuicht, echter onvoldoende waren om de geaccumuleerde achterstand in te halen en dan ook op langere termijn moeten worden voortgezet en uitgebreid;

K.

overwegende dat volgens de Unesco de onderwijssteun aan landen met een laag of een lager middeninkomen moet worden verzesvoudigd om de vierde doelstelling voor duurzame ontwikkeling tegen 2030 te kunnen verwezenlijken; overwegende dat volgens de Internationale Commissie inzake de financiering van onderwijsmogelijkheden in de wereld, de onderwijssteun in 2030 op 89 miljard dollar moet komen, waar deze momenteel 12 miljard dollar bedraagt;

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

11.

12.

13.

14.

15.

16.

17.

18.

19.

20.

21.

22.

23.

24.

25.

26.

27.

28.

29.

30.

31.

32.

33.

34.

35.

36.

37.

—

gezien de EU-Verdragen, en in het bijzonder de artikelen 2, 3, 4, 6 en 7 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU),

—

gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie,

—

gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens (EVRM),

—

gezien de grondwet van Roemenië,

—

gezien de mededeling van de Commissie van 11 maart 2014 getiteld “Een nieuw EU-kader voor het versterken van de rechtsstaat” (COM(2014)0158),

—

gezien het debat in het Parlement op 2 februari 2017 over democratie en justitie in Roemenië,

—

gezien het debat in het Parlement op 7 februari 2018 over bedreigingen voor de rechtsstaat naar aanleiding van de hervorming van de Roemeense justitie,

—

gezien het debat in het Parlement op 3 oktober 2018 over de rechtsstaat in Roemenië,

—

gezien de gedachtewisseling op 1 oktober 2018 in de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken met Frans Timmermans, eerste vicevoorzitter van de Europese Commissie,

—

gezien de hoorzitting in 22 maart 2017 in de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken over democratie en justitie in Roemenië,

—

gezien de gezamenlijke verklaring van 24 januari 2018 van voorzitter Juncker van de Commissie en eerste vicevoorzitter Timmermans over de laatste ontwikkelingen in Roemenië,

—

gezien het gezamenlijk advies van de Commissie van Venetië van 16 maart 2018 over het Roemeense wetsontwerp nr. 140/2017 houdende wijziging van regeringsdecreet nr. 26/2000 inzake verenigingen en stichtingen,

—

gezien het gezamenlijk advies van de Commissie van Venetië van 20 oktober 2018 over wijzigingen aan de Roemeense wetten nr. 303/2004 (houdende het statuut van rechters en openbaar aanklagers), nr. 304/2004 (houdende de rechterlijke organisatie), en nr. 317/2004 (houdende de Hoge Raad voor de magistratuur),

—

gezien het advies van de Commissie van Venetië van 20 oktober 2018 over wijzigingen aan het Roemeense wetboek van strafrecht en het Roemeense wetboek van strafvordering, wetten die ook van invloed zijn op wet nr. 78/2000 houdende de preventie, de opsporing en de bestraffing van corruptie, en wet nr. 304/2004 houdende de rechterlijke organisatie,

—

gezien het ad-hocverslag over Roemenië van 11 april 2018 van de Groep van Staten tegen Corruptie van de Raad van Europa (GRECO),

—

gezien het verslag van de Commissie van 15 november 2017, uitgebracht in het kader van het samenwerkings- en verificatiemechanisme, over vooruitgang in Roemenië,

—

gezien de vaststelling — in december 2017 — door het Roemeense parlement van drie wetten houdende hervorming van justitie, tot wijziging van wet nr. 303/2004 houdende het statuut van rechters en openbaar aanklagers, wet nr. 304/2004 houdende de rechterlijke organisatie, en wet nr. 317/2004 houdende de Hoge Raad voor de magistratuur; gezien de aanneming van wijzigingen aan het wetboek van strafrecht in juni 2018, en aan het wetboek van strafvordering in juli 2018,

—

gezien resolutie nr. 2226/2018 en aanbeveling nr. 2134/2018 van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa (PACE),

—

gezien de uitspraak van het Roemeense grondwettelijke hof van 20 oktober 2018 dat 64 van de 96 wijzigingen aan het wetboek van strafvordering ongrondwettelijk zijn; gezien de verklaring van het grondwettelijke hof van 25 oktober 2018 dat 30 van de wijzigingen aan het wetboek van strafrecht onverenigbaar zijn met de grondwet,

—

gezien de herhaaldelijke grootschalige demonstraties sinds januari 2017 tegen de corruptie en vóór de rechtsstaat, waaronder het massaprotest 'Diaspora at Home' op 10 augustus 2018 in Boekarest, waar honderden mensen medisch moesten worden behandeld naar aanleiding van het gewelddadige optreden van de politie,

—

gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,

A.

overwegende dat de Europese Unie op de volgende waarden berust: eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, waaronder de rechten van personen die tot minderheden behoren, en overwegende dat de lidstaten deze waarden gemeen hebben in een samenleving die wordt gekenmerkt door pluralisme, non-discriminatie, verdraagzaamheid, rechtvaardigheid, solidariteit en gelijkheid van vrouwen en mannen (artikel 2 VEU);

B.

overwegende dat in artikel 6, lid 3, VEU wordt bevestigd dat de grondrechten, zoals zij worden gewaarborgd door het EVRM en zoals ze uit de gemeenschappelijke grondwettelijke tradities van de lidstaten voortvloeien, algemene beginselen van het recht van de Unie vormen;

C.

overwegende dat de EU functioneert op grond van de veronderstelling van het wederzijdse vertrouwen dat de lidstaten zich schikken naar democratie, de rechtsstaat en de grondrechten, als vervat in het EVRM en in het Handvest van de grondrechten;

D.

overwegende dat de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht verankerd is in artikel 47 van het Handvest van de grondrechten en artikel 6 van het EVRM, en dat zij een essentiële vereiste is van het democratische beginsel van de scheiding der machten;

E.

overwegende dat de Groep van Staten tegen Corruptie van de Raad van Europa (GRECO) in haar verslag over Roemenië van april 2018 ernstige bezorgdheid tot uitdrukking heeft gebracht over bepaalde aspecten van de wetten houdende het statuut van rechters en openbaar aanklagers, de rechterlijke organisatie en de Hoge Raad voor de magistratuur zoals vastgesteld door het Roemeense parlement, alsook over aspecten van de ontwerpamendementen op de strafwetgeving; overwegende dat de GRECO vraagtekens plaatst bij het wetgevingsproces, vreest voor de gevolgen voor de rechterlijke onafhankelijkheid en waarschuwt voor een impliciete schending van de anti-corruptienormen;

F.

overwegende dat de Commissie van Venetië in haar advies nr. 924/2018 van 20 oktober 2018, dat beperkt was tot 'bepaalde, buitengewoon controversiële aspecten van de ontwerpen', concludeert dat 'wordt toegejuicht dat de ontwerpen naar aanleiding van kritiek en een aantal besluiten van het grondwettelijke hof op een aantal punten zijn verbeterd, maar dat ze desalniettemin meerdere belangrijke aspecten hebben die in druk op rechters en openbaar aanklagers zouden kunnen resulteren, en, uiteindelijk, in ondermijning van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en haar leden, waardoor, in combinatie met de regelingen voor vervroegde pensionering, de doeltreffendheid en de kwaliteit ervan zouden kunnen worden aangetast, met negatieve gevolgen voor de bestrijding van corruptie', en stelt dat het aannemelijk is dat die aspecten tot 'ondermijning van het publieke vertrouwen in de rechterlijke macht' zullen leiden (1);

G.

overwegende dat de Commissie van Venetië in haar advies nr. 930/2018 van 20 oktober 2018 concludeert dat het 'noodzakelijk en geëigend was dat het Roemeense parlement de strafwetboeken heeft hervormd om uitvoering te geven aan besluiten van het grondwettelijke hof en ter zaken doende richtlijnen van de EU', en dat veel van de wijzigingen 'een significante negatieve invloed zullen hebben op de doeltreffendheid van het Roemeense strafrechtsysteem wat de aanpak betreft van de zware criminaliteit, waaronder corruptiegerelateerde misdrijven, gewelddadige misdrijven en de georganiseerde criminaliteit' (2);

H.

overwegende dat de Commissie van Venetië in haar gezamenlijk advies nr. 914/2018 van 16 maart 2018 toejuicht dat 'de initiatiefnemers van de ontwerpwet tijdens de bijeenkomsten in Boekarest hebben aangegeven bereid te zijn een aantal aspecten van de ontwerpwet te wijzigen', en de Roemeense autoriteiten oproept rekening te houden met haar voornaamste aanbeveling, namelijk dat 'de nieuwe verslagleggings- en openbaarmakingsvereisten als bedoeld in de ontwerpwet, inclusief de sancties, in concreto het opschorten van activiteiten en ontbinding in het geval van niet-naleving, overduidelijk onnodige en onevenredig zijn, en moeten worden ingetrokken', en aangeeft dat de gedetailleerde publicatie van financiële verslagen elke zes maanden en de vermelding van de inkomstenbron, ongeacht het bedrag, in combinatie met de sanctie van ontbinding een 'ontmoedigend effect op het maatschappelijk middenveld' zal hebben en botst met het beginsel van vrijheid van vereniging en het recht op eerbiediging van het privéleven (3);

I.

overwegende dat de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa Roemenië heeft opgeroepen de onlangs gepresenteerde wetsontwerpen houdende aanvullende financiële verslagleggingsverplichtingen voor ngo's te verwerpen, ze te wijzigen in overeenstemming met de aanbevelingen van de Commissie van Venetië en het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE/ODIHR), en ze pas vast te stellen na een brede openbare raadpleging (4);

J.

overwegende dat de Commissie Roemenië op 19 juli 2018 naar het Europees Hof van Justitie heeft verwezen vanwege het niet in het nationale recht omzetten van de vierde antiwitwasrichtlijn; overwegende dat het Roemeense parlement op 24 oktober 2018 goedkeuring heeft gehecht aan het 'wetsontwerp ter bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering';

K.

overwegende dat er al langer een debat wordt gevoerd over de rol van de Roemeense inlichtingendienst (SRI) en de vermeende bemoeienis van deze dienst met de activiteiten van de Roemeense justitie, waarbij onduidelijk is hoe groot deze bemoeienis is en welke vorm deze precies heeft; overwegende dat de Commissie van Venetië in haar advies van 20 oktober 2018 concludeert dat 'een grondige toetsing van de wettelijke regels inzake het toezicht op de inlichtingendiensten nodig lijkt;

L.

overwegende dat in mei 2016 een petitie is gestart voor het herzien van de Roemeense grondwet, met het oog op het beperken van de definitie van gezin tot een huwelijk tussen een man en een vrouw; overwegende dat talrijke mensenrechtengroeperingen de bezorgdheid hebben geuit dat dit voorstel tot aantasting van de internationale mensenrechtennormen en tot meer homofobe discriminatie in Roemenië zou kunnen leiden; overwegende dat de herziening in het parlement met een tweederdemeerderheid is goedgekeurd; overwegende dat aan het desbetreffende referendum niet door de vereiste 30 % van de kiesgerechtigden is deelgenomen;

M.

overwegende dat Roemenië in het rapport “Jaarlijkse Evaluatie van de mensenrechtensituatie van LGBTI-mensen in Europa 2018” van de Europese afdeling van de International Gay and Lesbian Association (ILGA-Europe) 25e is van de 28 lidstaten van de EU wat betreft wetgeving betreffende, haatuitingen tegen en discriminatie van LGBTI-mensen;

N.

overwegende dat de Europese Unie zich ertoe heeft verbonden de vrijheid en pluriformiteit van de media te beschermen, alsook het recht op informatie en de vrijheid van meningsuiting; overwegende dat “klokkenluiden” een essentieel onderdeel van onderzoeksjournalistiek en persvrijheid vormt, en dat, volgens de mededeling van de Commissie van 23 april 2018 over versterking van de bescherming van klokkenluiders op EU-niveau (COM(2018)0214), in de meeste lidstaten klokkenluiders slechts in zeer eng gedefinieerde situaties bescherming genieten; overwegende dat de openbare rol van de media als waakhond essentieel is voor de handhaving van deze rechten en de bescherming van alle andere grondrechten;

O.

overwegende dat Verslaggevers zonder Grenzen de aandacht heeft gevestigd op de pogingen om de Roemeense media tot politieke propaganda-instrumenten om te vormen, en zijn bezorgdheid heeft geuit over de politieke censuur in de media (5);

P.

overwegende dat in artikel 12 van het Handvest van de grondrechten staat dat eenieder recht heeft op vrijheid van vreedzame vergadering en op vrijheid van vereniging op alle niveaus, met name op politiek, vakverenigings- en maatschappelijk gebied;

Q.

overwegende dat de berichten over het gewelddadige ingrijpen door de Roemeense politie tijdens de demonstraties op 10 augustus 2018 tot grote vraagtekens leiden omtrent de evenredigheid van het gebruikte geweld en de inbreuken op de grondrechten van de demonstranten, resulterend in lopende onderzoeken door de Roemeense wetshandhavingsautoriteiten;

R.

overwegende dat corruptie onverminderd een uitdaging is in de EU; overwegende dat de aard en de omvang van corruptie van lidstaat tot lidstaat mogen verschillen, maar dat de EU als zodanig én haar economieën en samenlevingen er schade door ondervinden, en dat corruptie de economische ontwikkeling belemmert, de democratie ondermijnt en de rechtsstaat aantast;

S.

overwegende dat de hoofdaanklager van het nationale anticorruptiedirectoraat (DNA) op 9 juli 2018 uit zijn functie is ontheven, in weerwil van het advies van de Nationale Raad voor Justitie na een uitspraak van het grondwettelijke hof houdende inperking van de bevoegdheden van de president; overwegende dat de Commissie van Venetië in haar advies van 20 oktober 2018 daarentegen aangeeft dat het juist belangrijk is 'de onafhankelijkheid van aanklagers te versterken en de rol van instituties als de president en de Hoge Raad van de magistratuur in stand te houden en te vergroten, als tegenwicht tegen de invloed van de minister (van Justitie); overwegende dat de minister van Justitie op 24 oktober 2018 om het ontslag van de baas van het Openbaar Ministerie heeft gevraagd op beschuldiging van het overschrijden van zijn bevoegdheden;

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

11.

12.

—

gezien artikel 2 en artikel 3, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en artikel 19 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

—

gezien de artikelen 10, 21 en 22 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie,

—

gezien Richtlijn 2000/43/EG van de Raad van 29 juni 2000 houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming (1) (richtlijn inzake rassengelijkheid),

—

gezien de criteria van Kopenhagen en het geheel van EU-regels waaraan een kandidaat-lidstaat moet voldoen als hij wil toetreden tot de Unie (het acquis),

—

gezien de VN-Verklaring inzake de rechten van personen behorend tot nationale, etnische, godsdienstige of taalkundige minderheden en de VN-Verklaring over de rechten van inheemse volkeren,

—

gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens die in 1948 werd aangenomen door de Algemene Vergadering van de VN,

—

gezien de op 1 november 2005 door de Algemene Vergadering aangenomen VN-resolutie A/RES/60/7 over de herdenking van de Holocaust,

—

gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de protocollen daarbij, in het bijzonder Protocol nr. 12 betreffende non-discriminatie,

—

gezien het verslag over de grondrechten 2018 en de tweede enquête van de Europese Unie naar minderheden en discriminatie (EU-MIDIS II) van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA),

—

gezien het VN-Verdrag over de rechten van personen met een handicap, en het op 13 december 2006 aangenomen facultatief protocol daarbij (A/RES/61/106),

—

gezien het Kaderverdrag van de Raad van Europa inzake de bescherming van nationale minderheden en het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden,

—

gezien Resolutie 1985 van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa over de situatie en rechten van nationale minderheden in Europa, aangenomen in 2014,

—

gezien Resolutie 2153 van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa over de bevordering van de inclusie van Roma en Travellers, aangenomen in 2017,

—

gezien Resolutie 2196 van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa over de bescherming en bevordering van regionale of minderheidstalen in Europa, aangenomen in 2018,

—

gezien Resolutie 424 van het Congres van Lokale en Regionale Overheden van de Raad van Europa over regionale en minderheidstalen in het Europa van vandaag, aangenomen in 2017,

—

gezien Aanbeveling 1201 van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa voor een aanvullend protocol inzake de rechten van minderheden bij het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, vastgesteld in 1993,

—

gezien de op 1 februari 2012 aangenomen verklaring van het Comité van Ministers van de Raad van Europa over de toename van zigeunerhaat en racistisch geweld tegenover Roma in Europa,

—

gezien richtsnoer nr. 5 over de betrekkingen tussen de Raad van Europa en de Europese Unie, vastgesteld op de derde Top van staatshoofden en regeringsleiders van de Raad van Europa in Warschau op 16 en 17 mei 2005,

—

gezien het document van Kopenhagen uit 1990 van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en de vele thematische aanbevelingen en richtsnoeren over minderheidsrechten, uitgegeven door de Hoge Commissaris van de OVSE inzake nationale minderheden en het OVSE-Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten,

—

gezien zijn resolutie van 7 februari 2018 over de bescherming en non-discriminatie ten aanzien van minderheden in de EU-lidstaten (2),

—

gezien zijn resolutie van 25 oktober 2017 over de grondrechtelijke aspecten bij de integratie van Roma in de EU: bestrijding van zigeunerhaat (3),

—

gezien Kaderbesluit 2008/913/JBZ van de Raad van 28 november 2008 betreffende de bestrijding van bepaalde vormen en uitingen van racisme en vreemdelingenhaat door middel van het strafrecht (4),

—

gezien zijn resolutie van 13 december 2016 over de situatie van de grondrechten in de Europese Unie (5),

—

gezien zijn resolutie van 15 april 2015 over de Internationale Dag van de Roma — zigeunerhaat en de erkenning door de EU van de herdenkingsdag van de genocide op Roma tijdens WO II (6),

—

gezien zijn resolutie van 11 september 2013 over Europese talen die met uitsterven worden bedreigd en taalkundige verscheidenheid in de Europese Unie (7),

—

gezien zijn resolutie van 8 juni 2005 over de bescherming van minderheden en maatregelen ter bestrijding van discriminatie in een uitgebreid Europa (8),

—

gezien zijn resolutie van 12 december 2017 over het verslag over het EU-burgerschap 2017: versterking van de rechten van de burgers in een Unie van democratische verandering (9),

—

gezien zijn resolutie van 25 oktober 2016 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende de instelling van een EU-mechanisme voor democratie, de rechtsstaat en grondrechten (10),

—

gezien de uitspraken en de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU), met name zaak T-646/13 (Minority SafePack — one million signatures for diversity in Europe/Europese Commissie) en de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM),

—

gezien de verslagen en onderzoeken van het FRA, zoals het verslag over respect voor en bescherming van personen die tot minderheden behoren 2008-2010, alsook andere relevante verslagen van nationale, Europese en internationale organisaties en ngo's ter zake,

—

gezien de werkzaamheden en bevindingen van de Intergroep voor traditionele minderheden, nationale gemeenschappen en talen van het Europees Parlement,

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement,

—

gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en het advies van de Commissie cultuur en onderwijs (A8-0353/2018),

A.

overwegende dat de rechten van personen die tot minderheden behoren integraal deel uitmaken van de mensenrechten, die universeel, ondeelbaar en onafhankelijk zijn; overwegende dat de bescherming en de bevordering van de rechten van minderheden van essentieel belang zijn voor vrede, veiligheid en stabiliteit, alsook voor het bevorderen van verdraagzaamheid, wederzijds respect, begrip en samenwerking tussen alle personen die op een bepaald grondgebied wonen;

B.

overwegende dat de EU een mozaïek is van culturen, talen, religies, tradities en geschiedenis, waardoor zij een gemeenschap vormt van diverse burgers die door hun gemeenschappelijke kernwaarden worden verenigd; overwegende dat de rijkdom van Europa geen vanzelfsprekendheid is en moet worden beschermd en gekoesterd;

C.

overwegende dat ongeveer 8 % van alle EU-burgers tot een nationale minderheid behoort en dat ongeveer 10 % een regionale of minderheidstaal spreekt; overwegende dat aanhoudende intimidatie, discriminatie — met inbegrip van meervoudige en intersectionele discriminatie — en geweld mensen belemmeren om ten volle hun fundamentele rechten en vrijheden te genieten en hun gelijke participatie in de samenleving ondermijnen;

D.

overwegende dat er door middel van de bescherming van de rechten van personen die tot minderheden behoren kan worden bijgedragen aan het opbouwen van een duurzame toekomst voor Europa en aan het waarborgen van de eerbiediging van de beginselen van waardigheid, gelijkheid en non-discriminatie; overwegende dat de voordelen hiervan niet beperkt blijven tot minderheden, omdat deze bescherming en bevordering iedereen stabiliteit, economische ontwikkeling en welvaart zal brengen;

E.

overwegende dat de term “personen die tot minderheden behoren” in het Verdrag van Lissabon in het primaire EU-recht is geïntroduceerd, de eerste expliciete verwijzing ooit in de geschiedenis van het EU-recht; overwegende dat artikel 2 VEU bepaalt dat “[d]e waarden waarop de Unie berust […] eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten [zijn], waaronder de rechten van personen die tot minderheden behoren”, en dat de lidstaten “[d]eze waarden […] gemeen [hebben] in een samenleving die gekenmerkt wordt door pluralisme, nondiscriminatie, verdraagzaamheid, rechtvaardigheid, solidariteit en gelijkheid van vrouwen en mannen”; terwijl alle lidstaten deze waarden gemeen hebben en dat deze waarden door de EU en door elke lidstaat afzonderlijk in alle interne en externe beleidsmaatregelen consequent moeten worden geëerbiedigd en actief moeten worden bevorderd; overwegende dat deze rechten dezelfde behandeling verdienen als de andere in de Verdragen verankerde rechten;

F.

overwegende dat in de EU-Verdragen, in navolging van het internationaal recht in dit verband, het begrip “minderheden” niet wordt gedefinieerd; overwegende dat in artikel 17 VEU is bepaald dat de Commissie toeziet op de toepassing van de Verdragen;

G.

overwegende dat in artikel 19 VWEU wordt bepaald dat de Raad met eenparigheid van stemmen, volgens een bijzondere wetgevingsprocedure, na goedkeuring door het Europees Parlement, passende maatregelen kan nemen om discriminatie te bestrijden;

H.

overwegende dat het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie het begrip “nationale minderheden” tot een EU-rechtsterm heeft gemaakt; overwegende dat in artikel 21 van het Handvest nadrukkelijk wordt onderstreept dat discriminatie verboden is; overwegende dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan de bescherming van de grondrechten van degenen die zich in de kwetsbaarste situaties bevinden;

I.

overwegende dat, bij de omschrijving van het burgerschap van de Unie, artikel 9 VEU uitdrukkelijk vermeldt dat de Unie het beginsel eerbiedigt van gelijkheid van haar burgers, die gelijke aandacht genieten van haar instellingen, organen en instanties;

J.

overwegende dat het Kaderverdrag inzake de bescherming van nationale minderheden een definitie van minderheden (FCNM) en het taalhandvest grote verwezenlijkingen zijn van het internationale systeem voor de bescherming van minderheden, alsook belangrijke internationale hulpmiddelen voor normering voor de staten die partij zijn; overwegende dat het effect van deze overeenkomsten in wordt verzwakt door een traag ratificatieproces, de door de partijen aangetekende bezwaren en een gebrek aan controlebevoegdheden, waardoor ze zijn overgeleverd aan de goodwill van de staten; merkt op dat de stelselmatige niet-uitvoering van uitspraken, besluiten en aanbevelingen ook tot een normalisering van de niet-naleving van de twee internationale instrumenten leidt;

K.

overwegende dat bij de ontwikkeling van gemeenschappelijke Europese minimumnormen ter bescherming van de rechten van personen die tot een minderheid behoren rekening moet worden gehouden met beste praktijken die al in de lidstaten worden toegepast, zoals in Italië (Alto Adige/Zuid-Tirol) of Duitsland (Sleeswijk-Holstein);

L.

overwegende dat de rechten van personen die tot minderheden behoren door multilaterale en bilaterale internationale overeenkomsten worden gewaarborgd en in de grondwettelijke stelsels van tal van lidstaten zijn verankerd, en dat de eerbiediging ervan een belangrijke eerste vereiste is ter beoordeling van de rechtsstaat;

M.

overwegende dat de richtlijn inzake rassengelijkheid een belangrijke wettelijke maatregel vormt voor het bestrijden van discriminatie op grond van etnische afstamming of ras; overwegende dat een aantal lidstaten deze richtlijn nog steeds niet volledig ten uitvoer heeft gelegd; overwegende dat in artikel 5 van de richtlijn is bepaald dat, om volledige gelijkheid te waarborgen, het beginsel van gelijke behandeling niet belet dat een lidstaat specifieke maatregelen handhaaft of aanneemt om nadelen die verband houden met ras of etnische afstamming te voorkomen of te compenseren;

N.

overwegende dat het in 2000 vastgestelde motto van de Europese Unie “In verscheidenheid verenigd” is, waarmee de nadruk wordt gelegd op respect voor verscheidenheid als een van de fundamentele waarden van de Europese Unie;

O.

overwegende dat de criteria van Kopenhagen deel uitmaken van de EU-toetredingscriteria; overwegende dat er in een van de drie criteria van Kopenhagen duidelijk wordt vereist dat landen democratie, de rechtsstaat, de mensenrechten en de eerbiediging en bescherming van minderheden garanderen; overwegende dat er geen verdere monitoring van de rechten van minderheden plaatsvindt nadat een kandidaat-lidstaat tot de EU is toegetreden;

P.

overwegende dat de ervaring heeft geleerd dat kandidaat-lidstaten meer bereid zijn te voldoen aan de criteria van Kopenhagen; overwegende dat, als gevolg van het ontbreken van een passend kader om ervoor te zorgen dat na toetreding aan deze criteria wordt voldaan, lidstaten in grote mate kunnen terugkrabbelen nadat zij tot de EU zijn toegetreden; overwegende dat de EU op het niveau van de Unie nog steeds niet over gemeenschappelijke normen beschikt voor de bescherming van minderheden in de lidstaten;

Q.

overwegende dat de Unie momenteel slechts beperkt doeltreffende hulpmiddelen heeft om te reageren op systematische en institutionele uitingen van discriminatie, racisme en vreemdelingenhaat; overwegende dat er, ondanks de vele oproepen aan de Commissie, slechts in beperkte mate stappen zijn gezet om te zorgen voor een doeltreffende bescherming van personen die tot minderheden behoren;

R.

overwegende dat er krachtige rechtsstatelijkheidsmechanismen en -processen moeten worden ontwikkeld om ervoor te zorgen dat de beginselen en waarden van het Verdrag overal in de Unie worden nageleefd; overwegende dat de eerbiediging van de rechten van personen die tot minderheden behoren een wezenlijk onderdeel van deze waarden is; overwegende dat er sprake moet zijn van doeltreffende mechanismen om de resterende lacunes op te vullen; overwegende dat dergelijke mechanismen op feiten gebaseerd, objectief en niet-discriminerend moeten zijn, de beginselen van subsidiariteit, noodzakelijkheid en evenredigheid moeten eerbiedigen, in gelijke mate van toepassing moeten zijn op de lidstaten en de instellingen van de Unie en moeten worden gebaseerd op een trapsgewijze aanpak die zowel een preventief als een corrigerend onderdeel omvat; overwegende dat het Parlement in dit verband zijn steun heeft uitgesproken in zijn resolutie van 25 oktober 2016 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende de instelling van een EU-mechanisme voor democratie, de rechtsstaat en grondrechten, en dat dit centraal zou kunnen staan in een gecoördineerde Europese benadering op het gebied van governance, iets wat momenteel ontbreekt;

S.

overwegende dat talen integraal deel uitmaken van de Europese identiteit en de meest directe uitdrukking van cultuur zijn; overwegende dat de eerbiediging van taalkundige verscheidenheid een fundamentele waarde van de EU is, zoals vastgelegd in bijvoorbeeld artikel 22 van het Handvest en de preambule van het VEU, waarin het volgende staat vermeld: “geïnspireerd door de culturele, religieuze en humanistische tradities van Europa, die ten grondslag liggen aan de ontwikkeling van de universele waarden van de onschendbare en onvervreemdbare rechten van de mens en van vrijheid, democratie, gelijkheid en de rechtsstaat”;

T.

overwegende dat taalkundige verscheidenheid een belangrijk onderdeel is van de culturele rijkdom van een regio; overwegende dat veertig tot vijftig miljoen mensen in de EU een van haar zestig regionale en minderheidstalen spreken, waarvan sommige ernstig in het gedrang komen; overwegende dat de achteruitgang van minderheidstalen in heel Europa merkbaar is; overwegende dat door kleine gemeenschappen gesproken talen die geen officiële status hebben nog meer het risico lopen te verdwijnen;

U.

overwegende dat naar schatting een op de duizend personen een nationale gebarentaal als eerste taal gebruikt; overwegende dat deze talen een officiële status moeten krijgen toegekend;

V.

overwegende dat in inclusieve samenlevingen zowel individuele identiteit als nationale identiteit belangrijk zijn en zij elkaar niet uitsluiten; overwegende dat de nationale wetgevingssystemen van de lidstaten belangrijke leemten ten aanzien van minderheden en een geringe mate van harmonisatie en symmetrie bevatten;

W.

overwegende dat het culturele erfgoed van Europa rijk en verscheiden is; overwegende dat cultureel erfgoed de individuele levens van burgers verrijkt; overwegende dat artikel 3 VEU bevestigt dat “de Unie […] haar rijke verscheidenheid van cultuur en taal [eerbiedigt] en [toeziet] op de instandhouding en de ontwikkeling van het Europese culturele erfgoed”; overwegende dat personen die behoren tot minderheden die al eeuwenlang in Europa leven, bijdragen aan dit rijke, unieke en diverse erfgoed en integraal onderdeel zijn van de Europese identiteit;

X.

overwegende dat tussen de lidstaten grote verschillen bestaan waar het de erkenning van minderheden en de eerbiediging van hun rechten betreft; overwegende dat minderheden in de EU nog steeds te kampen hebben met geïnstitutionaliseerde discriminatie en denigrerende stereotypen, en dat zelfs hun verworven rechten vaak worden ingeperkt of selectief worden toegepast;

Y.

overwegende dat er een verschil is tussen bescherming van minderheden en antidiscriminatiebeleid; overwegende dat non-discriminatie niet toereikend is om assimilatie een halt toe te roepen; overwegende dat effectieve gelijkheid verder gaat dan afzien van discriminatie en inhoudt dat de uitoefening van de rechten van minderheden wordt gewaarborgd, zoals het recht op identiteit, taalgebruik en onderwijs, culturele en burgerrechten enz. op het niveau van de meerderheid;

Z.

overwegende dat de toename van xenofoob geweld en haatzaaiende uitingen in de Europese Unie, vaak bevorderd door extreemrechtse krachten, tot minderheden behorende personen treft en tot doelwit heeft;

AA.

overwegende dat tot minderheden behorende EU-burgers verwachten dat er op Europees niveau meer wordt gedaan voor de bescherming van hun rechten, zoals blijkt uit het grote aantal bij het Europees Parlement ingediende verzoekschriften ter zake;

AB.

overwegende dat het Europese burgerinitiatief “Minority SafePack”1 215 879 handtekeningen in de hele EU heeft opgebracht, hetgeen de wil aantoont van deze EU-burgers om het wetgevingskader voor minderheidsbeleid op EU-niveau te versterken;

AC.

overwegende dat er veel ruimte voor verbetering is wat betreft de manier waarop effectief uitvoering wordt gegeven aan de bescherming van de rechten van minderheden in de EU; overwegende dat de legitimiteit van de democratische instellingen is gestoeld op de participatie en vertegenwoordiging van alle groepen in de samenleving, met inbegrip van personen die tot minderheden behoren;

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

11.

12.

13.

14.

15.

16.

17.

18.

19.

20.

21.

22.

23.

24.

25.

26.

27.

28.

29.

30.

31.

32.

33.

34.

35.

36.

37.

38.

39.

40.

41.

42.

43.

44.

45.

46.

47.

48.

49.

50.

51.

52.

53.

54.

55.

56.

57.

58.

59.

60.

61.

62.

63.

64.

65.

66.

67.

68.

69.

70.

71.

72.

73.

74.

75.

76.

77.

78.

79.

80.

—

gezien de artikelen 208, 209, 210, 211 en 214 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

—

gezien de VN-top inzake duurzame ontwikkeling en het op 25 september 2015 door de Algemene Vergadering goedgekeurde slotdocument getiteld “Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development”, alsmede de 17 doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling (SDG's),

—

gezien de in mei 2017 aangenomen Europese consensus inzake ontwikkeling “Onze wereld, onze waardigheid, onze toekomst” (1),

—

gezien de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2015 getiteld “Handel voor iedereen. Naar een meer verantwoord handels- en investeringsbeleid” (COM(2015)0497),

—

gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 2 mei 2017 getiteld "Digital4Development: mainstreaming digital technologies and services into EU Development Policy’ (SWD(2017)0157),

—

gezien de in mei 2015 aangenomen Strategie voor een digitale eengemaakte markt voor Europa (DSM),

—

gezien het Europees plan voor externe investeringen,

—

gezien het verslag van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's over de uitvoering van de strategie voor handelsbeleid “Handel voor iedereen. Zorgen voor een vooruitstrevend handelsbeleid om de mondialisering in goede banen te leiden” (COM(2017)0491),

—

gezien zijn resolutie van 12 december 2017 getiteld “Naar een digitale handelsstrategie” (2),

—

gezien zijn resolutie van 16 december 2015 inzake voorbereiding voor de humanitaire wereldtop: uitdagingen en kansen voor humanitaire hulp (3),

—

gezien de mededeling van de Commissie van 13 mei 2014 getiteld “Een sterkere rol voor de particuliere sector bij het streven naar inclusieve en duurzame groei in ontwikkelingslanden” (COM(2014)0263),

—

gezien de conclusies van de Raad van november 2017 over “Digital for Development”,

—

gezien de van 10 tot en met 13 december 2017 in Buenos Aires, Argentinië, gehouden elfde ministeriële conferentie van de WTO,

—

gezien de initiatieven van de Internationale Telecommunicatie-unie van de VN ter ondersteuning van ontwikkelingslanden (ITU-D),

—

gezien de Informatietechnologieovereenkomst (ITA) van de WTO,

—

gezien de in 2016 in Cancún afgelegde ministeriële verklaring van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) over de digitale economie,

—

gezien de tijdens hun bijeenkomst in Takamatsu, Japan, op 29 en 30 april 2016 overeengekomen gezamenlijke verklaring van de ICT-ministers van de G7,

—

gezien het initiatief “eTrade for All” van de Conferentie van de Verenigde Naties inzake handel en ontwikkeling (UNCTAD),

—

gezien het VN-Verdrag over de rechten van personen met een handicap, en het facultatief protocol daarbij (A/RES/61/106),

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement,

—

gezien het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking (A8-0338/2018),

A.

overwegende dat in de Europese consensus over ontwikkeling van 2017 wordt benadrukt dat informatie- en communicatietechnologieën en -diensten belangrijke katalysatoren zijn voor inclusieve groei en duurzame ontwikkeling;

B.

overwegende dat de “Digital for Development”-strategie (“D4D”) van de Commissie betrekking heeft op economische groei en mensenrechten, gezondheid, onderwijs, landbouw en voedselzekerheid, basisinfrastructuur, water en sanitaire voorzieningen, bestuur, sociale bescherming en horizontale doelstellingen op het gebied van gender en het milieu;

C.

overwegende dat digitale technologieën het potentieel hebben om duurzaamheid en milieubescherming te waarborgen; overwegende, echter, dat voor de productie van digitale apparatuur gebruik gemaakt wordt van zeldzame metalen die moeilijk te recyclen zijn en waarvan de toegankelijke voorraden beperkt zijn, en dat elektronisch en elektrisch afval een milieu- en gezondheidsuitdaging vormt; overwegende dat volgens een gezamenlijke studie van het milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP) en Interpol (4), afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA) een belangrijke plaats inneemt binnen de milieucriminaliteit;

D.

overwegende dat volgens de update van 2017 van “Identification for Development Global Dataset” (ID4D), een databank van de Wereldbank, naar schatting 1,1 miljard mensen wereldwijd hun identiteit niet officieel, onder andere via een geboortebewijs, kunnen aantonen, en dat 78 % van deze groep in Sub-Sahara-Afrika of Azië woont; overwegende dat dit een belangrijk obstakel is om doelstelling 16.9 van de SDG's te halen, maar ook om actief deel te nemen aan de digitale wereld en er voordeel uit te halen;

E.

overwegende dat in vijf van de SDG's digitale technologieën uitdrukkelijk worden genoemd (SDG 4 inzake onderwijs, SDG 5 inzake gendergelijkheid, SDG 8 inzake fatsoenlijk werk en economische groei, SDG 9 inzake infrastructuur, industrialisering en innovatie, en SDG 17 inzake partnerschap);

F.

overwegende dat in de SDG's wordt onderstreept dat het voor het bevorderen van de ontwikkeling in de minst ontwikkelde landen van cruciaal belang is dat de bevolking vóór 2020 de beschikking krijgt over algemeen toegankelijk en betaalbaar internet, aangezien de ontwikkeling van een digitale economie een aanjager zou kunnen zijn van fatsoenlijke werkgelegenheid en inclusieve groei, exportvolumes en exportdiversificatie;

G.

overwegende dat digitalisering volgens UNCTAD almaar meer leidt tot monopolies en nieuwe uitdagingen creëert voor het antitrust- en mededingingsbeleid van zowel ontwikkelde als ontwikkelingslanden (5);

H.

overwegende dat de Algemene Vergadering van de VN in haar globale evaluatie van de tenuitvoerlegging van de uitkomsten van de wereldtop over de informatiemaatschappij (6) heeft aangegeven de mogelijkheden van informatie- en communicatietechnologieën te zullen inzetten voor het bewerkstelligen van de doelstellingen van de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling en andere internationaal overeengekomen ontwikkelingsdoelen, waarbij ze opmerkte dat ICT bij alle 17 SDG's de vooruitgang zou kunnen versnellen;

I.

overwegende dat connectiviteit nog altijd een uitdaging en zorg is die aan de basis ligt van verschillende digitale kloven, zowel wat toegang tot als het gebruik van ICT betreft;

J.

overwegende dat de snelheid waarmee de digitale economie zich ontwikkelt en de aanzienlijke verschillen die er bestaan in ontwikkelingslanden op het gebied van digitale economie voor wat betreft de voorziening van veilig nationaal beleid, regelgeving en consumentenbescherming, accentueren dat er met spoed meer capaciteit moet worden opgebouwd in, en meer technische bijstand moet worden geboden aan ontwikkelingslanden, en met name de minst ontwikkelde landen;

K.

overwegende dat voor sociale en persoonlijke verbetering en vooruitgang, alsook voor de bevordering van ondernemerschap en de opbouw van sterke digitale economieën digitale geletterdheid en vaardigheden onontbeerlijk zijn;

L.

overwegende dat middels digitalisering tevens de verstrekking van humanitaire hulp, opbouw van weerbaarheid, rampenrisicovermindering en overgangssteun kan worden verbeterd, door humanitaire hulp en ontwikkelingshulp in kwetsbare en door conflicten getroffen omgevingen met elkaar te verbinden;

M.

overwegende dat meer dan de helft van de wereldbevolking nog altijd geen internettoegang heeft, en er maar langzaam vooruitgang wordt geboekt bij het bereiken van de doelstelling onder SDG 9 om de toegang tot informatie- en communicatietechnologieën aanzienlijk te vergroten en te streven naar universele en betaalbare internettoegang in de minst ontwikkelde landen in 2020;

N.

overwegende dat over de hele wereld het gebruik van mobiele diensten op dit moment enorm toeneemt en het aantal gebruikers van mobiele telefoons nu hoger is dan het aantal mensen dat toegang heeft tot elektriciteit, sanitaire voorzieningen of schoon water;

O.

overwegende dat humanitaire innovatie in overeenstemming moet zijn met de humanitaire beginselen (menselijkheid, onpartijdigheid, neutraliteit en onafhankelijkheid) en met het waardigheidsbeginsel;

P.

overwegende dat humanitaire innovatie tot doel moet hebben de rechten, waardigheid en capaciteiten van de ontvangende bevolking te bevorderen en dat alle leden van een door crisis getroffen gemeenschap van de innovatie moeten kunnen profiteren zonder enige discriminatoire belemmeringen;

Q.

overwegende dat risicobeoordeling en -beperking ingezet moeten worden om onopzettelijke schade, ook op het gebied van persoonlijke levenssfeer, gegevensbeveiliging en impact op lokale economieën te voorkomen;

R.

overwegende dat experimenten, proefprojecten en beproevingen in overeenstemming met internationaal erkende ethische normen moeten worden uitgevoerd;

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

11.

12.

13.

14.

15.

16.

17.

18.

19.

20.

21.

22.

23.

24.

25.

26.

27.

28.

29.

30.

31.

32.

33.

34.

35.

36.

37.

38.

39.

40.

41.

42.

43.

—

gezien de in artikel 21 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) vastgelegde beginselen, met name de bevordering van de democratie en de rechtsstaat, de handhaving van de vrede, de voorkoming van conflicten en de versterking van de internationale veiligheid,

—

gezien Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB van de Raad van 8 december 2008 tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor de controle op de uitvoer van militaire goederen en technologie (1) (“het gemeenschappelijk standpunt”),

—

gezien het negentiende jaarverslag, opgesteld overeenkomstig artikel 8, lid 2, van het gemeenschappelijk standpunt (2),

—

gezien Besluit nr. 101/2309/GBVB van de Raad van 22 januari 2018 betreffende het bevorderen van doeltreffende controle op de wapenuitvoer (3) en Besluit nr. 915/915/GBVB van de Raad van 29 mei 2017 over activiteiten van de Unie ter ondersteuning van de uitvoering van het Wapenhandelsverdrag (4),

—

gezien de bijgewerkte gemeenschappelijke EU-lijst van militaire goederen die op 26 februari 2018 door de Raad is goedgekeurd (5),

—

gezien de gids voor de gebruiker bij het Gemeenschappelijk Standpunt tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor de controle op de uitvoer van militaire goederen en technologie,

—

gezien het Wassenaar Arrangement van 12 mei 1996 betreffende exportcontrole voor conventionele wapens en goederen en technologieën voor tweeërlei gebruik, alsmede de in 2017 bijgewerkte lijsten van deze goederen en technologieën en munitie (6),

—

gezien het strategisch EU-kader en EU-actieplan voor mensenrechten en democratie van 25 juni 2012, en met name resultaat 11, onder e), van het actieplan, en het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie (2015-2019) van 20 juli 2015, en met name doelstelling 21, onder d),

—

gezien het Wapenhandelsverdrag (WHV), dat op 2 april 2013 door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties is aangenomen (7) en op 24 december 2014 in werking is getreden,

—

gezien Richtlijn 2009/43/EG van het Europees Parlement en de Raad van 6 mei 2009 betreffende de vereenvoudiging van de voorwaarden voor de overdracht van defensiegerelateerde producten binnen de Gemeenschap (8),

—

gezien Verordening (EG) nr. 428/2009 van de Raad van 5 mei 2009 tot instelling van een communautaire regeling voor controle op de uitvoer, de overbrenging, de tussenhandel en de doorvoer van producten voor tweeërlei gebruik (9), als gewijzigd in Verordening (EU) nr. 599/2014 van 16 april 2014, en de lijst van goederen en technologie voor tweeërlei gebruik in bijlage I (“verordening tweeërlei gebruik”),

—

gezien de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de Verenigde Naties, met name doelstelling 16 ter bevordering van vreedzame en inclusieve samenlevingen met het oog op duurzame ontwikkeling,

—

gezien de agenda voor ontwapening van de Verenigde Naties, getiteld “Securing our common future”,

—

gezien Verordening (EU) 2016/2134 van het Europees Parlement en de Raad van 23 november 2016 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1236/2005 van de Raad met betrekking tot de handel in bepaalde goederen die gebruikt zouden kunnen worden voor de doodstraf, foltering of andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing (10),

—

gezien het verslag van het Bureau van de Hoge Commissaris voor de rechten van de mens van de VN aan de Mensenrechtenraad over het effect van wapenleveringen op het genot van mensenrechten (11),

—

gezien zijn eerdere resoluties over deze kwestie, met name die van 13 september 2017 (12) en 17 december 2015 (13) over de tenuitvoerlegging van gemeenschappelijk standpunt,

—

gezien het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van een industrieel ontwikkelingsprogramma voor de Europese defensie ter ondersteuning van het concurrentievermogen en de innovatieve capaciteit van de defensie-industrie van de EU (EDIDP) (COM(2017)0294) en het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van het Europees Defensiefonds (COM(2018)0476),

—

gezien zijn resoluties over de humanitaire situatie in Jemen van 25 februari 2016 (14), 15 juni 2017 (15) en 30 november 2017 (16),

—

gezien zijn resolutie van 27 februari 2014 over de inzet van gewapende drones (17),

—

gezien het verslag van de Mensenrechtenraad van 17 augustus 2018 over de mensenrechtensituatie in Jemen, met inbegrip van schendingen en misbruiken sinds september 2014 (A/HRC/39/43),

—

gezien artikel 52 en artikel 132, lid 2, van zijn Reglement,

—

gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A8-0335/2018),

A.

overwegende dat in artikel 51 van het Handvest van de Verenigde Naties wordt voorzien in het natuurlijke recht op individuele of collectieve zelfverdediging;

B.

overwegende dat wapenuitvoer en -overdracht ontegenzeggelijk gevolgen hebben voor de mensenrechten, de veiligheid van mensen, de sociaal-economische ontwikkeling en de democratie; overwegende dat wapenuitvoer ook bijdraagt tot omstandigheden die mensen dwingen hun land te ontvluchten; overwegende dat dit redenen zijn om een streng, transparant, doeltreffend en algemeen aanvaard en gedefinieerd wapenbeheersingssysteem op te zetten;

C.

overwegende dat het Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB van de Raad een juridisch bindend kader is waarin acht criteria zijn vastgelegd; overwegende dat indien niet aan deze criteria wordt voldaan, de afgifte van een uitvoervergunning moet worden geweigerd (criteria 1 t/m 4) of op zijn minst moet worden overwogen een uitvoervergunning te weigeren (criteria 5 t/m 8); overwegende dat het besluit om militaire goederen of technologie over te dragen dan wel die overdracht te weigeren, overeenkomstig artikel 4, lid 2, van het gemeenschappelijk standpunt tot de nationale bevoegdheid van de lidstaten behoort;

D.

overwegende dat uit de meest recente cijfers (18) blijkt dat de EU-28 in de periode 2013-2017 verantwoordelijk was voor 27 % van de totale wereldwijde wapenuitvoer, wat betekent dat de EU-28 de op een na grootste wapenleverancier ter wereld is, na de Verenigde Staten (34 %) en met Rusland op de derde plaats (22 %); overwegende dat sinds de EU gegevens verzamelt, de meeste wapenuitvoervergunningen (cijfers in waarde) zijn verleend in 2015 en 2016, met een totale waarde van 195,95 miljard EUR in 2015 en, volgens het meest recente verslag van de Groep export van conventionele wapens (Coarm), 191,45 miljard EUR in 2016 (19); overwegende dat de cijfers voor 2015 en 2016 helaas misleidend en onnauwkeurig zijn, aangezien het volume vergunningen deels eerder een uitdrukking van intenties is dan een nauwkeurig cijfer over de werkelijke uitvoer die in de nabije toekomst kan worden verwacht;

E.

overwegende dat de jaarverslagen van de Groep Coarm tot nog toe het enige instrument zijn dat tot doel heeft de uitvoering van het gemeenschappelijk standpunt te evalueren; overwegende dat deze verslagen tot grotere transparantie over de wapenuitvoer van de lidstaten hebben bijgedragen en dat het volume aan richtsnoeren en toelichtingen in de gids voor de gebruiker sterk is toegenomen; overwegende dat de hoeveelheid informatie over de afgifte van wapenuitvoervergunningen dankzij het gemeenschappelijk standpunt is toegenomen;

F.

overwegende dat zowel de mondiale als de regionale veiligheidssituatie ingrijpend is veranderd, met name wat de buurlanden ten zuiden en ten oosten van de Unie betreft, waaruit blijkt dat de methoden voor het produceren van informatie ten behoeve van risicoanalyses met betrekking tot uitvoervergunningen dringend moeten worden verbeterd en zekerder moeten worden gemaakt;

G.

overwegende dat overeenkomstig artikel 3 van het gemeenschappelijk standpunt in deze acht criteria slechts minimumnormen worden vastgesteld en dat de lidstaten restrictievere wapenbeheersingsmaatregelen mogen treffen; overwegende dat het besluitvormingsproces voor de afgifte of weigering van een wapenuitvoervergunning uitsluitend tot de bevoegdheid van de lidstaten behoort;

H.

overwegende dat niet alle lidstaten volledige gegevens aan de Groep Coarm doorgeven; overwegende dat de afzonderlijke lidstaten uiteenlopende gegevensverzamelingsregelingen en indieningsprocedures hebben en de acht criteria op uiteenlopende wijze interpreteren, waardoor de gegevenssets onvolledig zijn en variëren, en dat de wapenuitvoerpraktijken sterk uiteenlopen; wijst erop dat bij de uitwisseling van informatie de nationale wetgeving en administratieve procedures van elk land moeten worden nageleefd;

I.

overwegende dat er momenteel geen mechanisme bestaat voor gestandaardiseerde, onafhankelijke verificatie en rapportage van de naleving van de acht criteria van het gemeenschappelijk standpunt;

J.

overwegende dat er de laatste jaren maatregelen zijn genomen tegen de handel in handvuurwapens en lichte wapens, met een geactualiseerde lijst van goederen en technologieën voor tweeërlei gebruik in het kader van het Wassenaar Arrangement; overwegende dat kwesties zoals toezicht op de tussenhandel in wapens, productie onder licentie buiten de EU en eindgebruikerscontrole op de agenda zijn gezet en tot op zekere hoogte in het gemeenschappelijk standpunt zelf zijn opgenomen, maar dat veel producten, met name op het gebied van goederen voor tweeërlei gebruik, cybertechnologie en surveillance, nog steeds niet onder het controlesysteem vallen;

K.

overwegende dat uit het negentiende jaarverslag blijkt dat 40,5 % van de wapenuitvoervergunningen is verleend voor landen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika, voor een waarde van 77,5 miljard EUR, en dat Saudi-Arabië, Egypte en de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) het grootste deel van deze uitvoer voor hun rekening nemen, voor een waarde van 57,9 miljard EUR;

L.

overwegende dat de wapens die naar bepaalde landen zijn uitgevoerd, bijvoorbeeld naar Saudi-Arabië, de VAE en leden van de coalitie onder leiding van Saudi-Arabië, in sommige gevallen zijn gebruikt bij conflicten, zoals in Jemen; overwegende dat dergelijke uitvoer duidelijk in strijd is met het gemeenschappelijk standpunt;

M.

overwegende dat het Europees Parlement op 25 februari 2016 de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) in een resolutie over de humanitaire situatie in Jemen heeft verzocht het initiatief te nemen om een EU-wapenembargo tegen Saudi-Arabië in te stellen;

N.

overwegende dat wapens met een vergunning voor overdracht door EU-lidstaten die daarna worden gebruikt in het huidige conflict in Jemen een rampzalige invloed hebben gehad op duurzame ontwikkeling in Jemen;

O.

overwegende dat de defensiesector een aandachtspunt van het EU-beleid is geworden, zoals blijkt uit de integrale EU-strategie, waarin staat dat een “duurzame, innovatieve en concurrerende Europese defensie-industrie […] van wezenlijk belang [is] voor de strategische autonomie van Europa en voor een geloofwaardig GDVB” (20); overwegende dat wapenuitvoer van essentieel belang is voor de versterking van de Europese industriële en technologische defensiebasis en dat de defensiesector in de eerste plaats zorgt voor de verdediging en veiligheid van de EU-lidstaten en zo bijdraagt aan de tenuitvoerlegging van het GBVB; overwegende dat de hoofdtaak van het Europees Defensiefonds en, als voorloper, het onlangs opgezette EDIDP “het versterken van het concurrentievermogen van de Europese defensie-industrie” (21) is;

P.

overwegende dat mede dankzij de transparantiemaatregelen zoals de controle op wapenuitvoer, het onderling vertrouwen tussen de lidstaten toeneemt;

Q.

overwegende dat in artikel 10 van het gemeenschappelijk standpunt duidelijk staat dat de naleving van de acht criteria prevaleert boven eventuele economische, sociale, commerciële en industriële belangen van de lidstaten;

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

11.

12.

13.

14.

15.

16.

17.

18.

19.

20.

21.

22.

23.

24.

25.

26.

27.

28.

29.

30.

31.

32.

33.

34.

35.

36.

37.

38.

39.

40.

41.

42.

43.

44.

45.

46.

47.

—

gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

—

gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie,

—

gezien zijn resolutie van 25 oktober 2016 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende de instelling van een EU-mechanisme voor democratie, de rechtsstaat en grondrechten (1) (DRG),

—

gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM), de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, de verdragen, aanbevelingen, resoluties en verslagen van de Parlementaire Vergadering, het Comité van ministers, de commissaris voor de rechten van de mens en de Venetiëcommissie van de Raad van Europa,

—

gezien Advies nr. 1/2018 van de Europese Rekenkamer van 17 juli 2018 over het voorstel van 2 mei 2018 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de bescherming van de begroting van de Unie in geval van fundamentele tekortkomingen op het gebied van de rechtsstaat in de lidstaten,

—

gezien het verslag over de grondrechten 2018 van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA),

—

gezien de mededeling van de Commissie van 11 maart 2014 getiteld “Een nieuw EU-kader voor het versterken van de rechtsstaat” (COM(2014)0158),

—

gezien zijn resolutie van 12 september 2018 over een voorstel houdende een verzoek aan de Raad om overeenkomstig artikel 7, lid 1, van het Verdrag betreffende de Europese Unie te constateren dat er een duidelijk gevaar bestaat voor een ernstige schending door Hongarije van de waarden waarop de Unie berust (2),

—

gezien zijn resolutie van 1 maart 2018 over het besluit van de Commissie om de procedure van artikel 7, lid 1, VEU in te leiden ten aanzien van de situatie in Polen (3),

—

gezien zijn resolutie van 15 november 2017 over de rechtsstaat in Malta (4),

—

gezien zijn resolutie van 19 april 2018 over de bescherming van onderzoeksjournalisten in Europa: de zaak van de Slowaakse journalist Ján Kuciak en Martina Kušnírová (5),

—

gezien zijn debat in de plenaire vergadering op 3 oktober 2018 over de rechtsstaat in Roemenië,

—

gezien zijn resolutie van 1 maart 2018 over de situatie van de grondrechten in de EU in 2016 (6),

—

gezien het voorstel van de Commissie van 2 mei 2018 voor een verordening van de Raad tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (COM(2018)0322),

—

gezien het EU-scorebord voor justitie van 2018,

—

gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,

A.

overwegende dat de Europese Unie gestoeld is op de waarden eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, waaronder de rechten van personen die tot minderheden behoren, en dat de lidstaten deze waarden gemeen hebben;

B.

overwegende dat de rechtsstaat, democratie en grondrechten een driehoeksverhouding vormen en elkaar versterken en samen de constitutionele kern van de EU en haar lidstaten beschermen;

C.

overwegende dat de Commissie in 2014 een kader voor de rechtsstaat heeft vastgesteld; overwegende dat dit kader slechts eenmaal is gebruikt en dat dit instrument ontoereikend is gebleken om bedreigingen voor de rechtsstaat te voorkomen of weg te nemen;

D.

overwegende dat de Europese Unie niet over een objectief en permanent mechanisme beschikt om toezicht te houden op de democratie, de grondrechten en de rechtsstaat in alle lidstaten;

E.

overwegende dat het EU-scorebord voor justitie van 2018 uitwijst dat er nog sprake is van problemen wat betreft de werking van de rechtsstelsels van de lidstaten en de impact van bepaalde hervormingen in de lidstaten;

F.

overwegende dat er een groot aantal inbreukprocedures loopt op het gebied van justitie, grondrechten en burgerschap (7);

G.

overwegende dat het FRA diverse verslagen heeft gepubliceerd waarin wordt gewezen op de uitdagingen voor de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten in verschillende lidstaten, zoals de steeds beperktere ruimte voor maatschappelijke organisaties in Europa (8);

H.

overwegende dat er ad-hocreacties op bedreigingen voor de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten zijn waargenomen, die hebben geleid tot zeer uiteenlopende benaderingen in de verschillende lidstaten;

I.

overwegende dat de Commissie de procedure van artikel 7, lid 1, VEU heeft ingeleid in het licht van de situatie in Polen, en dat het Europees Parlement dezelfde procedure heeft ingeleid in het licht van de situatie in Hongarije;

J.

overwegende dat de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken een werkgroep voor toezicht op de rechtsstaat heeft opgericht, die is aangevangen met haar werkzaamheden inzake de moord op onderzoeksjournalisten en de rechtsstaat;

K.

overwegende dat deze reacties van de EU eerder reactief dan preventief zijn en worden belemmerd door de ongelijke en gepolitiseerde aandacht voor problemen op het gebied van democratie, de rechtsstaat en grondrechten in de verschillende lidstaten;

L.

overwegende dat de Commissie op 2 mei 2018 een voorstel heeft gepubliceerd voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de bescherming van de begroting van de Unie in geval van fundamentele tekortkomingen op het gebied van de rechtsstaat in de lidstaten (COM(2018)0324),

M.

overwegende dat in Advies nr. 1/2018 van de Europese Rekenkamer over het voorstel voor een verordening werd benadrukt dat de referentiebronnen van richtsnoeren en procedures waarmee fundamentele tekortkomingen op het gebied van de rechtsstaat in de lidstaten kunnen worden vastgesteld, verder moeten worden verduidelijkt;

N.

overwegende dat in eerdere EU-corruptiebestrijdingsverslagen en de landenverslagen van het Europees Semester van 2018 wordt gewezen op ernstige bezorgdheden met betrekking tot corruptie in diverse lidstaten, waardoor het vertrouwen van de burgers in de instellingen en de rechtsstaat wordt aangetast;

O.

overwegende dat de problemen op het gebied van de rechtsstaat en democratie in de lidstaten de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht, die berust op het weerlegbare vermoeden (praesumptio iuris tantum) van wederzijds vertrouwen, in gevaar brengen;

P.

overwegende dat de problemen op het gebied van de rechtsstaat en democratie in de lidstaten de legitimiteit van het externe optreden van de Unie in gevaar brengen, met name in verband met haar toetredings- en het nabuurschapsbeleid;

Q.

overwegende dat alle instellingen, organen en instanties van de Unie verplicht zijn de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten te eerbiedigen, beschermen en bevorderen;

R.

overwegende dat de Unie nog steeds niet is toegetreden tot het EVRM, ondanks haar verplichting om dit uit hoofde van artikel 6, lid 2, VEU te doen;

S.

overwegende dat de Commissie en de Raad geen gevolg hebben gegeven aan de resolutie van het Parlement over een EU-mechanisme voor democratie, de rechtsstaat en grondrechten, en tot dusver hebben geweigerd het interinstitutioneel akkoord inzake het EU-Pact voor DRG goed te keuren;

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

—

gezien de artikelen 2, 3 en 8, en gezien Titel V, met name de artikelen 21, 22, 36 en 37 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), evenals deel vijf van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

—

gezien de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en Georgië, anderzijds, die op 1 juli 2016 volledig in werking is getreden,

—

gezien zijn eerdere resoluties van 18 december 2014 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting, namens de Europese Unie, van de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en Georgië, anderzijds (1), en van 21 januari 2016 over de associatieovereenkomsten / diepe en brede vrijhandelsruimten met Georgië, Moldavië en Oekraïne (2), zijn aanbeveling van 15 november 2017 over het Oostelijk Partnerschap (3), zijn wetgevingsresolutie van 14 maart 2018 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot toekenning van verdere macrofinanciële bijstand aan Georgië (4) en zijn resolutie van 14 juni 2018 over de Georgische bezette gebieden tien jaar na de Russische inval (5),

—

gezien de jaarlijkse nationale actieplannen voor de uitvoering van de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Georgië,

—

gezien het gezamenlijke werkdocument van de Europese Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) van 9 november 2017 over het Uitvoeringsverslag inzake de associatieovereenkomst met Georgië (SWD(2017)0371),

—

gezien de gezamenlijke verklaringen van de topbijeenkomsten van het Oostelijk Partnerschap, waarvan de meest recente op 24 november 2017 in Brussel heeft plaatsgevonden,

—

gezien het samenwerkingskader “20 mijlpalen voor 2020”, vastgesteld tijdens de topconferentie in Riga in 2015 ter bevordering van een sterkere economie, sterker bestuur, sterkere samenhang en sterkere gemeenschap,

—

gezien het integraal steunkader voor de steun van de EU aan Georgië voor 2017-2020,

—

gezien de uitkomst van de vierde vergadering van de Associatieraad tussen de EU en Georgië op 5 februari 2018,

—

gezien de resultaten van de bijeenkomsten van Euronest, meest recentelijk de bijeenkomst van 25-27 juni 2018, resulterend in 7 resoluties en een oproep aan de EU om de inspanningen ter bemiddeling in vastgelopen conflicten op te schroeven,

—

gezien de slotverklaring en de aanbevelingen van de zesde bijeenkomst van het Parlementair Associatiecomité EU-Georgië op 26 april 2018,

—

gezien de gezamenlijke verklaring van de derde bijeenkomst van het platform maatschappelijke organisaties EU-Georgië op 22 maart 2018,

—

gezien het eerste verslag van de Europese Commissie in het kader van het visumopschortingsmechanisme dat op 20 december 2017 is gepubliceerd (COM(2017)0815),

—

gezien het definitieve advies van de Commissie van Venetië van 19 maart 2018 over de constitutionele hervorming van Georgië (CDL-AD(2018)005),

—

gezien het gezamenlijke werkdocument van 21 september 2015 getiteld “Gendergelijkheid en empowerment van vrouwen: het leven van meisjes en vrouwen via de externe betrekkingen van de EU veranderen (2016-2020)” (SWD(2015)0182),

—

gezien het verslag van Transparency International van 2 juli 2015 met als titel “The State of Corruption: Armenia, Azerbaijan, Georgia, Moldova and Ukraine”,

—

gezien de deskundigenonderzoeken die voor de Commissie buitenlandse zaken zijn opgesteld, met inbegrip van het onderzoek over herziening van de kiesstelsels van drie associatielanden in het oostelijk nabuurschap — Oekraïne, Georgië en Moldavië — en de gevolgen hiervan voor de ontwikkeling van deze landen, als gepubliceerd op 26 oktober 2017 (6), het onderzoek over de associatieovereenkomsten tussen de EU en Moldavië, Georgië en Oekraïne, als gepubliceerd op 28 juni 2018 (7), en het vergelijkend onderzoek over de ontwikkeling van een institutioneel kader voor de uitvoering van de associatieovereenkomsten in Georgië, Moldavië en Oekraïne, als gepubliceerd in juli 2018 (8),

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement alsmede artikel 1, lid 1, onder e), van en bijlage 3 bij het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van initiatiefverslagen,

—

gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken en het advies van de Commissie internationale handel (A8-0320/2018),

A.

overwegende dat de relaties tussen de EU en Georgië voortdurend worden verdiept dankzij nieuwe belangrijke ontwikkelingen in lijn met de associatieovereenkomst EU-Georgië, de diepe en brede vrijhandelsruimte (DCFTA) en de associatieagenda, zoals de inwerkingtreding van een regeling voor visumvrij reizen en de toetreding van Georgië tot de Energiegemeenschap;

B.

overwegende dat volledige eerbiediging van kernwaarden, met inbegrip van democratie, rechtsstaat, goed bestuur, mensenrechten en fundamentele vrijheden, met inbegrip van de rechten van minderheden, een hoeksteen vormt voor verdere Europese integratie;

C.

overwegende dat de humanitaire situatie en de isolatie van de bezette regio's Zuid-Ossetië en Abchazië nog altijd behoren tot de belangrijkste uitdagingen voor Georgië;

D.

overwegende dat uit de corruptieperceptie-index 2017 van Transparency International blijkt dat goede resultaten zijn behaald op het gebied van corruptiebestrijding;

E.

overwegende dat de nieuwe nationale strategie inzake de bestrijding van georganiseerde misdaad voor 2017-2020 en het actieplan dat werd aangenomen in 2017 zijn gericht op bestrijding van criminaliteit binnen het rechtsapparaat, drugssmokkel en cybermisdaad, en de introductie van op analyse gebaseerde gemeenschapsgerichte politiezorg;

F.

overwegende dat het Verdrag van Istanbul, ter voorkoming en bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld, van kracht is geworden op 1 september 2017, en een commissie voor gendergelijkheid en bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld is opgericht;

G.

overwegende dat de wereldindex voor persvrijheid 2018 van Verslaggevers zonder Grenzen een lichte verbetering voor Georgië laat zien, van de 64e plaats in 2017 naar de 61e plaats;

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

11.

12.

13.

14.

15.

16.

17.

18.

19.

20.

21.

22.

23.

24.

25.

26.

27.

28.

29.

30.

31.

32.

33.

34.

35.

36.

37.

38.

39.

40.

41.

42.

43.

44.

45.

46.

47.

48.

49.

50.

51.

52.

53.

54.

55.

56.

—

gezien artikel 8 en titel V, met name de artikelen 21, 22, 36 en 37, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), alsook het vijfde deel van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

—

gezien de Associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Moldavië, anderzijds, die op 1 juli 2016 in werking is getreden,

—

gezien zijn eerdere resoluties, met name die van 5 juli 2018 over de politieke crisis in Moldavië naar aanleiding van de ongeldigverklaring van de burgemeestersverkiezingen in Chișinău (1), van 15 november 2017 over het Oostelijk Partnerschap, in aanloop naar de top in november 2017 (2), van 4 juli 2017 over toekenning van macrofinanciële bijstand aan de Republiek Moldavië (3), en van 21 januari 2016 over de associatieovereenkomsten/diepe en brede vrijhandelsruimten met Georgië, Moldavië en Oekraïne (4),

—

gezien de ondertekening in november 2017 van een memorandum van overeenstemming, een leningsovereenkomst en een subsidieovereenkomst inzake microfinanciële bijstand ter waarde van 100 miljoen EUR voor de periode 2017-2018,

—

gezien het Moldavische nationale actieplan voor de uitvoering van de associatieovereenkomst tussen Moldavië en de Europese Unie in de periode 2017-2019,

—

gezien het gezamenlijke werkdocument van de Europese Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) over het uitvoeringsverslag van de associatieovereenkomst met Moldavië van 3 april 2018 (SWD(2018)0094),

—

gezien de gezamenlijke verklaringen van de toppen van het Oostelijk Partnerschap, waarvan de meest recente op 24 november 2017 in Brussel heeft plaatsgevonden,

—

gezien de conclusies van de Raad Buitenlandse Zaken over Moldavië van 26 februari 2018,

—

gezien het verslag van Transparency International met als titel “The State of Corruption: Armenia, Azerbaijan, Georgia, Moldova and Ukraine”, gepubliceerd op 2 juli 2015,

—

gezien de adviezen en aanbevelingen van het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (ODIHR) en de Commissie van Venetië van de Raad van Europa, met name dat van 15 maart 2018 over de herziening van het kiesstelsel in Moldavië,

—

gezien de aanbevelingen en werkzaamheden van de Parlementaire Vergadering Euronest, het forum voor het maatschappelijk middenveld van het Oostelijk Partnerschap en andere vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld in Moldavië,

—

gezien de resultaten van het bezoek van de Commissie Buitenlandse zaken aan Moldavië op 3 en 4 april 2018,

—

gezien de deskundigenstudies die in opdracht van de Commissie buitenlandse zaken zijn opgesteld, waaronder de studie over de herziening van de kiesstelsels van drie associatielanden in het oostelijk nabuurschap — Oekraïne, Georgië en Moldavië — en de gevolgen daarvan voor de politieke ontwikkelingen in deze landen, gepubliceerd op 26 oktober 2017 (5), de Europese uitvoeringsbeoordeling van de associatieovereenkomsten tussen de EU en Moldavië, Georgië en Oekraïne, gepubliceerd op 28 juni 2018 (6), en de vergelijkende studie over de ontwikkeling van een institutioneel kader voor de uitvoering van de associatieovereenkomsten in Georgië, Moldavië en Oekraïne, gepubliceerd in juli 2018 (7),

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement en artikel 1, lid 1, onder e), van en bijlage 3 bij het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van initiatiefverslagen,

—

gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken en het advies van de Commissie internationale handel (A8-0322/2018),

A.

overwegende dat de politieke en economische betrekkingen tussen de Europese Unie en de Republiek Moldavië zijn verdiept in het kader van het Oostelijk Partnerschap en met name met de ondertekening, op 27 juni 2014, en de inwerkingtreding, op 1 juli 2016, van de associatieovereenkomst (AO) EU-Moldavië, die een diepe en brede vrijhandelsruimte (DCFTA) omvat;

B.

overwegende dat de AO is gebaseerd op gemeenschappelijke waarden, waaronder “[e]erbiediging van de democratische beginselen, de mensenrechten en de fundamentele vrijheden zoals deze zijn vastgesteld in de Universele Verklaring van de rechten van de mens en gedefinieerd in het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, de Slotakte van Helsinki van 1975 van de Conferentie over veiligheid en samenwerking in Europa en het Handvest van Parijs voor een nieuw Europa van 1990”;

C.

overwegende dat Moldavië zich middels deze overeenkomst heeft verbonden tot ingrijpende binnenlandse hervormingen, op basis van het EU-recht en de EU-praktijk, op uiteenlopende terreinen, ter bevordering van goed bestuur, economische ontwikkeling en nauwere samenwerking met de EU; overwegende dat de EU ter ondersteuning van deze inspanningen heeft toegezegd om Moldavië substantiële financiële en begrotingsbijstand te verlenen, ten belope van 1,14 miljard EUR aan toegewezen middelen sinds 2007, plus financiering voor regionale programma's;

D.

overwegende dat de DCFTA goederen en diensten uit Moldavië geprivilegieerde toegang biedt tot de EU-markt; overwegende dat de handel tussen de EU en Moldavië dankzij de DCFTA in 2017 met 20 % is toegenomen, tot 4 miljard EUR; overwegende dat de EU momenteel de grootste handelspartner van Moldavië is, goed voor 55 % van de totale handel; overwegende dat de EU ook de grootste investeerder in Moldavië is; overwegende dat de eerste cijfers met betrekking tot 2018 deze positieve trend bevestigen; overwegende dat het preferentiebenuttingspercentage van 90 % laat zien hoe profijtelijk de diepe en brede vrijhandelszone is voor Moldavische ondernemingen, werknemers en burgers; overwegende dat er vooruitgang is geboekt op uiterst belangrijke gebieden zoals sanitaire en fytosanitaire maatregelen, technische handelsbelemmeringen, douane en openbare aanbestedingen; overwegende dat er interne adviesgroepen zijn opgericht overeenkomstig de bepalingen van het hoofdstuk inzake handel en duurzame ontwikkeling en dat deze tot nu toe drie keer zijn samengekomen;

E.

overwegende dat de EU bovendien, in ruil voor hervormingen in Moldavië op het gebied van justitie en veiligheid, onder meer met betrekking tot corruptiebestrijding, in 2014 heeft ingestemd met visumvrij reizen naar het Schengengebied voor Moldavische burgers die een biometrisch paspoort bezitten; overwegende dat tijdens de eerste twee jaar dat deze regeling ten uitvoer werd gelegd, meer dan 1,5 miljoen Moldavische burgers gebruik hebben gemaakt van visumvrij reizen;

F.

overwegende dat de EU herhaaldelijk haar bezorgdheid heeft geuit over de achteruitgang van de democratische normen ten gevolge van recente besluiten van de Moldavische overheid, zoals de ongeldigverklaring van de lokale verkiezingen in Chișinău in juni 2018, om dubieuze redenen en op niet-transparante wijze, de herziening van het kiesstelsel die in juli 2017 is aangenomen ondanks het negatieve advies het ODIHR en de Commissie van Venetië, het gebrek aan vooruitgang bij de vervolging van de verantwoordelijken voor de bankfraude ten belope van 1 miljard USD die in 2014 aan het licht is gebracht, en het toenemende aantal mensenrechtenschendingen, die met name gericht zijn tegen onafhankelijke rechters, journalisten en politieke tegenstanders;

G.

overwegende dat de EU vanwege die ontwikkelingen in 2017 de laatste twee tranches van het begrotingssteunprogramma voor hervormingen van de justitiële sector niet heeft betaald omdat de Moldavische overheid zich onvoldoende heeft ingespannen voor de hervorming van deze sector, en in 2018 de betaling van de eerste tranche van de macrofinanciële bijstand heeft opgeschort wegens niet-naleving van de politieke voorwaarden bij het besluit van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2017, waarin staat dat “als randvoorwaarde voor de toekenning van macrofinanciële bijstand geldt dat het begunstigde land doeltreffende democratische mechanismen eerbiedigt, waaronder een parlementair meerpartijenstelsel en de rechtsstaat, en de eerbiediging van de mensenrechten waarborgt”;

H.

overwegende dat sinds deze besluiten ook recentere ontwikkelingen zorgwekkend waren, met name het in juli 2018 aangenomen pakket belastinghervormingen, dat een belastingamnestieregeling omvat die het risico op witwassen vergroot, en de toegenomen druk die wordt uitgeoefend op de oppositie en haar vreedzame demonstraties en op kleine, onafhankelijke mediakanalen, die moeite hebben om hun werkzaamheden nog te verrichten ondanks de aanneming van de nieuwe wet inzake audiovisuele media in juli 2018;

I.

overwegende dat Transparency International Moldavië in zijn corruptieperceptie-index 2017 op de 122e plaats heeft gezet van 180 landen, samen met Azerbeidzjan en Mali; overwegende dat Moldavië op de wereldindex voor persvrijheid van Reporters Without Borders de 81e plaats inneemt van 180 landen, een daling ten opzichte van plaats 56 in 2014;

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.