28.2.2018   

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 76/1

28.2.2018   

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 76/2

—

gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name titel XVIII,

—

gezien Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad (1) (hierna „de GB-verordening”),

—

gezien Verordening (EU) nr. 1301/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 betreffende het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en specifieke bepalingen met betrekking tot de doelstelling „Investeren in groei en werkgelegenheid”, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1080/2006 (2),

—

gezien Verordening (EU) nr. 1305/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (ELFPO) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1698/2005 (3) van de Raad,

—

gezien Verordening (EU) nr. 508/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 inzake het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en tot intrekking van de Verordeningen (EG) nr. 2328/2003, (EG) nr. 861/2006, (EG) nr. 1198/2006 en (EG) nr. 791/2007 van de Raad en Verordening (EU) nr. 1255/2011 van het Europees Parlement en de Raad (4),

—

gezien Verordening (EU) nr. 1299/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 betreffende specifieke bepalingen voor steun uit het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling ter verwezenlijking van de doelstelling „Europese territoriale samenwerking” (5),

—

gezien de Territoriale agenda van de EU 2020 waarover overeenstemming werd bereikt op de informele bijeenkomst van de voor ruimtelijke ordening en territoriale ontwikkeling bevoegde ministers in Gödöllő op 19 mei 2011,

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's van 29 november 2012 getiteld „Vanuit de gemeenschap geleide lokale ontwikkeling” (6),

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's van 9 juli 2015 over het resultaat van de onderhandelingen over de partnerschapsovereenkomsten en de operationele programma's (7),

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 11 december 2014 getiteld „Vanuit de gemeenschap geleide lokale ontwikkeling (CLLD) als instrument van het cohesiebeleid 2014-2020 voor de ontwikkeling van plaatselijke gemeenschappen, plattelandsgebieden, stedelijke en voorstedelijke regio's” (verkennend advies op verzoek van het Griekse voorzitterschap) (8),

—

gezien zijn resolutie van 15 november 2011 over demografische verandering en de gevolgen daarvan voor het toekomstig cohesiebeleid van de EU (9),

—

gezien zijn resolutie van 15 januari 2013 over de optimalisering van de rol van ruimtelijke ordening in het kader van het cohesiebeleid (10),

—

gezien zijn resolutie van 14 januari 2014 over de gereedheid van de EU-lidstaten voor een doeltreffende en tijdige aanvang van de nieuwe programmeringsperiode van het cohesiebeleid (11),

—

gezien zijn resolutie van 26 november 2015„Naar vereenvoudiging en prestatiegerichtheid van het cohesiebeleid 2014-2020” (12),

—

gezien de briefing getiteld „Instrumenten voor de ondersteuning van de territoriale en de stedelijke dimensie in het cohesiebeleid: geïntegreerde territoriale investeringen (ITI) en door de gemeenschap aangestuurde lokale ontwikkeling (CLLD)”, Directoraat-generaal intern beleid, Directoraat B: Structuur- en Cohesiebeleid, Europees Parlement, oktober 2015,

—

gezien de in juli 2015 door het Parlement gepubliceerde studie getiteld „Territoriaal bestuur en cohesiebeleid” (Directoraat-generaal intern beleid, Directoraat B: Structuur- en Cohesiebeleid, Europees Parlement, juli 2015,

—

gezien de in februari 2015 door het Parlement gepubliceerde studie getiteld „Strategische samenhang van het cohesiebeleid: vergelijking van de programmeringsperioden 2007-2013 en 2014-2020” (Directoraat-generaal intern beleid, Directoraat B: Structuur- en Cohesiebeleid),

—

gezien het zesde verslag van de Commissie inzake „Economische, sociale en territoriale cohesie: Investeren in groei en werkgelegenheid — Bevorderen van ontwikkeling en goed bestuur in regio's en steden van de EU”, juli 2014,

—

gezien de in mei 2015 door de Europese Commissie gepubliceerde studie getiteld „Territorial Agenda 2020 put in practice — Enhancing the efficiency and effectiveness of Cohesion Policy by a place-based approach”, deel II — casestudy's,

—

gezien het in september 2011 op verzoek van het Poolse voorzitterschap opgestelde rapport getiteld „How to strengthen the territorial dimension of „Europe 2020” and the EU Cohesion Policy based on the Territorial Agenda 2020”,

—

gezien het rapport van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) van november 2014 getiteld „Job Creation and Local Economic Development”,

—

gezien het rapport van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) van 2015 getiteld „Local Economic Leadership”,

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement,

—

gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling en het advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken (A8-0032/2016),

A.

overwegende dat territoriale cohesie een basisdoelstelling van de Europese Unie is, die in het verdrag van Lissabon vervat is;

B.

overwegende dat in het cohesiebeleid voor de periode 2014-2020 gekozen is voor geïntegreerde en plaatsgerichte benaderingen, en het gebruik ervan wordt aangemoedigd om economische, sociale en territoriale cohesie te bevorderen en tezelfdertijd territoriaal bestuur te stimuleren;

C.

overwegende dat geïntegreerde en plaatsgerichte benaderingen de efficiëntie en effectiviteit van het overheidsoptreden helpen verbeteren omdat ermee wordt ingespeeld op de specifieke behoeften van een gebied en de aantrekkelijkheid ervan kan worden vergroot;

D.

overwegende dat CLLD en ITI innovatieve instrumenten in het cohesiebeleid zijn — voor sommige landen zal het de eerste keer zijn dat ze dergelijke instrumenten in deze vorm zullen invoeren — die aanzienlijk kunnen bijdragen tot het bereiken van economische, sociale en territoriale cohesie, hoogwaardige plaatselijke werkgelegenheid, duurzame ontwikkeling en het behalen van de Europa 2020-doelstellingen;

E.

overwegende dat de nieuwe ITI's en de CLLD-initiatieven een stap voorwaarts zijn ten aanzien van het vermogen van lokale belanghebbenden om financieringsstromen te combineren en goed gerichte lokale initiatieven te plannen;

F.

overwegende dat de versterking van de regionale en lokale structuren van fundamenteel belang is voor de volledige uitvoering van het sociaaleconomische en territoriale cohesiebeleid; overwegende dat innovatieve benaderingen, waarbij prioriteit wordt verleend aan lokale kennis om lokale problemen aan te pakken met lokale oplossingen, steeds belangrijker zijn geworden; overwegende dat in het kader van participatieve governance, bijvoorbeeld participatieve begrotingsplanning, de nodige instrumenten voor inspraak van het publiek beschikbaar zijn om bevoegdheid voor besluitvorming toe te kennen op het niveau van de lokale gemeenschappen;

G.

overwegende dat CLLD is gebaseerd op de ervaringen die tijdens voorgaande financieringsperioden zijn opgedaan met de uitvoering van Leader, Urban en Equal en voornamelijk voortbouwt op de Leader-benadering, die sinds de invoering in 1991 tot een exponentiële groei van lokale actiegroepen (LAG's) heeft geleid en in hoge mate heeft bijgedragen tot de verbetering van de levenskwaliteit van de bevolking, in het bijzonder op het platteland;

H.

overwegende dat CLLD alleen voor het Elfpo verplicht is en optioneel is voor het EFRO, het ESF en het EFMZV;

I.

overwegende dat deze twee nieuwe instrumenten een belangrijke rol kunnen spelen bij de aanpassing aan de demografische veranderingen en de beëindiging van de ongelijkmatige ontwikkeling in de regio's;

J.

overwegende dat CLLD een bottom-upbenadering hanteert om doelstellingen vast te stellen en projecten te financieren die verband houden met de lokale behoeften van de gemeenschap, in plaats van op nationaal niveau doelstellingen op te leggen;

K.

overwegende dat ITI's instrumenten zijn die gebruikt kunnen worden om geïntegreerde maatregelen voor duurzame stedelijke ontwikkeling in te voeren, zoals bepaald in artikel 7 van Verordening (EU) nr. 1301/2013;

L.

overwegende dat er tussen de lidstaten grote niveauverschillen bestaan op het vlak van bestuursstructuur en ervaring met bottom-upontwikkelingsinitiatieven;

M.

overwegende dat de capaciteit en de betrokkenheid van regionale en lokale actoren essentieel zijn voor het succes van deze instrumenten en dat de voor de verschillende niveaus vastgestelde bevoegdheden in acht moeten worden genomen;

N.

overwegende dat de regionale en lokale autoriteiten inspraak moeten hebben in beslissingen over hun eigen ontwikkeling, en synergieën tussen de publieke en private sector moeten promoten als fundamentele richtsnoeren op basis waarvan de projecten op efficiënte wijze kunnen worden beheerd en de duurzaamheid van de aangegane verbintenissen kan worden gegarandeerd;

O.

overwegende dat het cruciaal is voor lokale en regionale overheden om bij beslissingen over hun eigen ontwikkeling hun troeven en strategische voordelen juist in te schatten in overeenstemming met de bijdrage van de gemeenschap, en hierop voort te bouwen bij de uitwerking van hun strategie voor lokale ontwikkeling, wat de levenskwaliteit ten goede zou komen door problemen op te helderen, prioriteiten te stellen en samen met de burgers duurzame oplossingen uit te stippelen;

P.

overwegende dat overeenkomstig artikel 7, lid 3, van Verordening (EU) nr. 1301/2013 elke lidstaat, „rekening houdend met zijn specifieke territoriale situatie, de beginselen [opstelt] voor de selectie van stedelijke gebieden waar geïntegreerde maatregelen voor duurzame stedelijke ontwikkeling moeten worden uitgevoerd en een indicatieve toewijzing voor deze maatregelen op nationaal niveau”;

Q.

overwegende dat het Rurban-initiatief voor samenwerking tussen landelijke en stedelijke gebieden bijdraagt tot versterking van het regionale concurrentievermogen en de oprichting van ontwikkelingspartnerschappen;

R.

overwegende dat op het niveau van de Europese Unie prestatiegebaseerde begrotingen worden gevraagd, en overwegende dat aan ITI en CLLD toegewezen middelen efficiënt moeten worden gebruikt via de verwezenlijking van de politieke doelstellingen en de vastgestelde prioriteiten, zodat de hoogst mogelijke toegevoegde waarde voor de beoogde doelstelling wordt bereikt, en overwegende dat de behaalde resultaten tegen de laagst mogelijke kosten moeten worden geleverd;

1.

merkt op dat echte betrokkenheid van regionale en lokale actoren vanaf de beginfase, hun inzet en inbreng bij de strategieën voor lokale ontwikkeling en een juiste overdracht van de verantwoordelijkheden en de middelen aan lagere besluitvormingsniveaus cruciaal zijn voor het slagen van de bottom-upbenadering; is van mening dat de betrokkenheid van partners de geïntegreerde en plaatsgerichte benadering kan versterken, met name wanneer CLLD en ITI weinig worden benut; benadrukt echter dat de plaatselijke actoren technische en financiële ondersteuning van het regionale, het nationale en het EU-niveau nodig hebben, met name in de beginfase van het implementatieproces;

2.

dringt aan op de ontwikkeling van strategieën in de beginfase van het implementatieproces in samenwerking met regionale en plaatselijke actoren, die met name betrekking hebben op specifieke en gespecialiseerde opleidingen en technische en financiële ondersteuning binnen een doeltreffend partnerschap tussen de regio's, de lidstaten en de EU;

3.

is van mening dat de subdelegatie van bevoegdheden en middelen binnen de ESI-fondsen verder moet worden bevorderd en dat de terughoudendheid van administratieve instanties om dit te doen het potentieel van de twee instrumenten kan beperken; dringt er bij de lidstaten op aan de bottom-upbenadering te verdedigen en bevoegdheden aan plaatselijke groeperingen toe te vertrouwen; verzoekt de Commissie om binnen de grenzen van haar bevoegdheden aanbevelingen en alomvattende richtsnoeren te verstrekken aan de lidstaten over het ondervangen van het gebrek aan vertrouwen en het wegwerken van de administratieve obstakels tussen de verschillende bestuursniveaus die te maken hebben met de implementatie van CLLD en ITI;

4.

benadrukt dat het ontwikkelen van kwalitatief hoogstaande geïntegreerde multisectorale innovatieve strategieën op lokaal niveau een uitdaging vormt, met name wanneer dat volgens een participatieve benadering moet plaatsvinden;

5.

vestigt de aandacht op het feit dat de in het kader van deze programma's getroffen maatregelen rekening moeten houden met de prioriteiten van de lokale actoren en daarnaast ook in overeenstemming moeten zijn met de overkoepelende doelstellingen van de operationele programma's en met andere Europese, nationale, regionale en plaatselijke ontwikkelingsstrategieën en strategieën voor slimme specialisatie, en dat daarbij moet worden voorzien in flexibiliteitmarges;

6.

herinnert eraan dat niet alleen EU-programma's, maar ook het reguliere nationale en regionale beleid flexibeler moeten zijn en beter moeten worden geïntegreerd; benadrukt dat het zorgen voor een meer algemene trend van bestuurshervorming zal waarborgen dat EU-middelen niet worden verstrekt in een kader dat „parallel” loopt aan het nationale en regionale beleid, maar in plaats daarvan worden geïntegreerd in een breder streven naar duurzame economische resultaten;

7.

is van mening dat de jeugdwerkloosheid het grootste probleem is in de lidstaten, naast het gebrek aan financiering voor kmo's; benadrukt dat in plaatselijke en territoriale ontwikkelingsstrategieën deze twee kwesties tot de grootste prioriteiten moeten behoren; roept lokale en regionale overheden op om te voorzien in belastingverlichting en andere prikkels ter bevordering van de werkgelegenheid en intraregionale mobiliteit bij jongeren, en om in samenwerking met opleidingsinstellingen prioriteit geven aan beroepsopleidingen;

8.

beveelt aan dat de lokale en regionale autoriteiten bijzondere aandacht besteden aan projecten voor de aanpassing van gebieden en regio's aan de nieuwe demografische situatie en de bestrijding van de daaruit voortvloeiende ongelijkheden door: 1. de sociale en mobiliteitsinfrastructuur aan de demografische veranderingen en migratiestromen aan te passen; 2. goederen en diensten aan te bieden die specifiek op de ouder wordende bevolking zijn gericht; 3. arbeidskansen voor ouderen, vrouwen en migranten te ondersteunen en zo de sociale inclusie te bevorderen; 4. digitale verbindingen te verbeteren en platforms tot stand te brengen die de deelname van burgers in de meest afgelegen gebieden aan en hun interactie met uiteenlopende administratieve, sociale en politieke diensten mogelijk maken en bevorderen en dit op alle beleidsniveaus (lokaal, regionaal, nationaal, Europees);

9.

verzoekt de Commissie en de lidstaten om te voorzien in bijkomende steun, opleiding en begeleiding voor de kleinere en minder ontwikkelde gebieden, die beperktere middelen en capaciteiten ter beschikking hebben en die het mogelijk moeilijk hebben met de administratieve last en complexiteit van deze instrumenten op het moment van de planning en implementatie; herinnert eraan dat territoriale cohesie van onder af aan begint en dat ook kleine administratieve entiteiten erbij moeten worden betrokken, zonder dat sprake is van uitsluiting en discriminatie bij de toegang tot ITI en CLLD; roept de Commissie op om de resultaten van de toepassing van goede praktijken in alle lidstaten te communiceren, en suggereert deze te delen via een onlinenetwerk dat de entiteiten gelijke kansen op toegang tot de beleidsmaatregelen biedt; moedigt de nationale en regionale instanties aan om oplossingen voor te stellen met het oog op de groepering van kleine administratieve entiteiten, met inachtneming van de territoriale dimensie en specifieke ontwikkelingsbehoeften;

10.

moedigt de lidstaten aan om een strategie te ontwikkelen die leidt tot een verhoogd gebruik van CLLD en ITI door financiering uit verschillende fondsen in te zetten, opdat meer doeltreffende strategieën voor regionale en lokale ontwikkeling gecreëerd worden, vooral in de in artikel 174 van het Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie bedoelde gebieden; verzoekt de lidstaten waar mogelijk gebruik te maken van de flexibiliteit waarin is voorzien in artikel 33, lid 6, van de GB-verordening om beter in te spelen op de specifieke kenmerken van deze gebieden; moedigt specifieke maatregelen aan om steun en hulp bij capaciteitsopbouw te verlenen aan de administratieve organen in deze gebieden, gelet op hun isolement en hun soms nadelige concurrentiepositie;

11.

benadrukt dat de integratie van meervoudige fondsen een uitdaging blijft voor de betrokken partijen, vooral in de context van CLLD en ITI; is van mening dat meer inzet nodig is voor een vereenvoudiging van deze instrumenten om zo voorwaarden voor hun implementatie te creëren; is daarom verheugd over de oprichting van de deskundigengroep op hoog niveau voor toezicht op vereenvoudiging voor begunstigden van de Europese structuur- en investeringsfondsen, en de inspanningen van de Commissie op het vlak van betere regelgeving; benadrukt dat het noodzakelijk is een Europees kader te vinden bij het opstellen van aanbevelingen;

12.

benadrukt in het bijzonder dat het nodig is „gold-plating” tegen te gaan, waarbij bijkomende en vaak onnodige vereisten en belemmeringen worden gecreëerd op nationaal, regionaal en lokaal niveau; merkt op dat de vele lagen voor controle vaak de financiële en administratieve last voor de begunstigden verhogen; dringt erop aan dat administratieve taken elkaar niet mogen overlappen en wijst op het belang van het vastleggen van voorwaarden voor investeringen en publiek-private partnerschappen; beveelt aan dat de controle-activiteiten gestroomlijnd worden en dat het toezicht gericht is op de procedure en prestatiebeoordeling, evenwel met behoud van efficiëntie;

13.

roept de Commissie en de lidstaten op gerichte opleidingsactiviteiten over CLLD en ITI voor regionale en lokale actoren te ontwikkelen en in te voeren en verzoekt de Commissie aandacht te schenken aan opleidingsprogramma's die zich toespitsen op lokale begunstigden; acht het van cruciaal belang dat vertegenwoordigers van alle relevante maatschappelijke sectoren bij deze activiteiten worden betrokken; benadrukt het belang van een efficiënt en doeltreffend gebruik van technische bijstand bij het ondersteunen van deze instrumenten, zonder dubbele structuren;

14.

is verheugd over de nadruk die de Commissie legt op resultaten en uitkomsten, hetgeen de lokale beleidsmakers ook moet helpen om over te stappen van een overmatige aandacht voor de absorptie van fondsen en de catalogisering van uitvoeringsprocessen naar het vaststellen van echte, zinvolle doelstellingen die tastbare veranderingen zullen opleveren voor hun lokale ondernemingen en inwoners;

15.

spreekt zijn bezorgdheid uit over het gebrek aan daadwerkelijke onderlinge communicatie tussen de verschillende betrokken partijen; moedigt initiatieven ter verbetering van informatie-uitwisseling aan; verzoekt de Commissie om in samenwerking met de lidstaten de coördinatie en verspreiding van informatie over CLLD en ITI te verbeteren; dringt erop aan dat CLLD en ITI de burgerparticipatie in lokaal en regionaal bestuur vergroten door de burgers rechtstreeks te betrekken bij het besluitvormingsproces teneinde de verantwoordingsplicht bij besluitvorming uit te breiden, en verzoekt lokale en regionale overheden om geschikte maatregelen vast te stellen om burgers te betrekken bij openbare raadplegingen door een verder gevorderde cultuur van overleg en samenwerking te stimuleren;

16.

moedigt de Commissie, de lidstaten en de regio's aan om, waar mogelijk, ervoor te zorgen dat toereikende mechanismen voorhanden zijn om problemen tussen de beheersautoriteiten en de individuele partnerschappen te vermijden, en te garanderen dat mogelijke begunstigden voldoende geïnformeerd worden over en beschermd worden door deze mechanismen; wijst op de vertragingen die worden veroorzaakt door het beslechten van geschillen naar aanleiding van betwistingen en dringt aan op het vaststellen van een aantal specifieke regels om de procedure voor betwisting te bepalen en overheidsopdrachten snel af te handelen;

17.

verzoekt de Commissie, en in het bijzonder het directoraat-generaal Regionaal Beleid en Stadsontwikkeling, om een kader voor samenwerking met de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) in te stellen, zodat een beroep kan gedaan worden op haar ruime ervaring met de uitvoering van het LEED-programma („Local Economic and Employment Development”), en om synergieën tussen de instrumenten te vinden, met name betreffende het versterken van de implementatiecapaciteit van lokale actoren;

18.

onderstreept dat zowel de lidstaten als de Commissie meer inspanningen moeten leveren om het gebruik van de nieuwe instrumenten in het kader van de Europese territoriale samenwerking (ETC) uit te breiden; benadrukt dat aangrenzende gebieden die door een grens worden gescheiden vaak met dezelfde uitdagingen worden geconfronteerd, die beter gezamenlijk op lokaal niveau kunnen worden aangepakt;

19.

is bezorgd over de hoge werkloosheidscijfers in veel lidstaten en EU-regio's; moedigt de lidstaten aan om deze instrumenten te gebruiken voor projecten die gericht zijn op het creëren van hoogwaardige werkgelegenheid en kansen voor kmo's, het stimuleren van investeringen, duurzame en inclusieve groei en sociale investeringen, het bestrijden van armoede en het bevorderen van sociale inclusie, met name in die gebieden en deelgebieden waar dit het hardst nodig is; wijst in dit verband op het belang van geïntegreerde financiering, en met name de combinatie van financiering uit het ESF en uit het EFRO; wijst erop dat het opnieuw investeren van een gedeelte van de lokale belastingen in prestatiegerichte activiteiten potentieel biedt; verzoekt de Commissie een speciale investeringsstrategie te ontwikkelen, in overeenstemming met het pakket sociale-investeringsmaatregelen, omdat de regio's en subregio's met de hoogste werkloosheidsgraad hier voordeel uit kunnen halen;

20.

wijst op de mogelijkheden die een bottom-upbenadering als CLLD biedt voor het ondersteunen van lokale ontwikkelingsstrategieën, het scheppen van werkgelegenheid en het stimuleren van duurzame plattelandsontwikkeling; is van mening dat met ITI en CLLD op een doelgerichtere en geschiktere wijze rechtstreeks gereageerd kan worden op plaatselijke behoeften en uitdagingen, wijst met klem op de noodzaak om stedelijke gebieden meer te betrekken in dit mechanisme en verzoekt de Commissie deze strategie actief na te streven; merkt op dat ITI's een doeltreffend mechanisme zijn om de tenuitvoerlegging van de geïntegreerde plannen voor stadsvernieuwing en –ontwikkeling te verwezenlijken; dringt er bij de Commissie op aan de regelgeving met betrekking tot CLLD- en ITI-financiering vanuit de ESIF in haar geheel ten uitvoer te leggen om meer synergieën tot stand te brengen;

21.

verzoekt de Commissie om bij de herziening van de Europa 2020-strategie en het MFK meer rekening te houden met de regionale en lokale context en de specifieke situatie van de betrokken gebieden, zodat tastbare vooruitgang geboekt kan worden voor het behalen van de Europa 2020-doelstellingen;

22.

neemt met instemming kennis van de inwerkingtreding van het nieuwe CLLD-instrument, dat verder gaat dan het Leader-initiatief in de empowerment van lokale gemeenschappen en het verstrekken van specifieke plaatselijke oplossingen, niet enkel via het Elfpo, maar ook via de andere ESI-fondsen;

23.

wijst erop dat CLLD ook mogelijkheden voor stedelijke en voorstedelijke gebieden omvat en een integraal onderdeel is van bredere stadsontwikkelingsstrategieën, onder meer via grensoverschrijdende samenwerking; herinnert eraan dat, teneinde zo doeltreffend mogelijke territoriale ontwikkelingsstrategieën vast te stellen, de ontwikkeling van de stedelijke gebieden duurzaam en samenhangend moet zijn met die welke betrekking heeft op de omliggende perifere en plattelandsgebieden;

24.

betreurt dat in een aantal lidstaten CLLD ingevoerd zal worden op basis van financiering uit één fonds, waardoor er wellicht kansen gemist worden voor het creëren van meer doeltreffende strategieën voor lokale ontwikkeling; herinnert aan het belang van een geïntegreerde benadering en de noodzaak om hierbij zo veel mogelijk belanghebbenden van het lokale maatschappelijk middenveld te betrekken;

25.

is verheugd over de oprichting van de Horizontal Working Group on Partnership, die tot stand is gekomen dankzij DG REGIO;

26.

dringt aan op nauwgezette naleving van de Code of Conduct on Partnership, vooral wat betreft de toepassing van het partnerschapsbeginsel bij de implementatie van de instrumenten ITI en CLLD;

27.

moedigt inspanningen aan gericht op de capaciteitsopbouw, de bewustwording en de actieve deelname van de sociale en economische partners en van de actoren van het maatschappelijk middenveld, zodat zo veel mogelijk partners nog voor de deadline (31 december 2017) CLLD-strategieën kunnen voorstellen;

28.

is bezorgd dat CLLD in een aantal lidstaten soms neerkomt op een „afvinkoefening” in plaats van een echte bottom-upbenadering; staat er in dit verband op dat lokale actoren echte beslissingsbevoegdheden krijgen;

29.

verzoekt de Commissie om samen met de lidstaten het delen van beste praktijken voor LAG's, op basis van een voorlichtingsstrategie op Europees niveau met betrekking tot hun geslaagde projecten, te stimuleren, met gebruik van bestaande instrumenten en platformen zoals TAIEX REGIO PEER 2 PEER, URBACT en het netwerk voor stedelijke ontwikkeling;

30.

roept de Commissie en de lidstaten op om de CLLD-initiatieven ten volle te ondersteunen en meer flexibiliteit in de operationele programma's en in de context van de regionale, nationale en EU-beleidskaders te verlenen, zodat er meer rekening gehouden kan worden met de prioriteiten van de CLLD-strategieën; erkent het succes van LAG's op het gebied van projectbeheer en roept op om uitvoerigere financiering toe te kennen en een uitbreiding van het toepassingsgebied te overwegen; betreurt het feit dat CLLD in sommige lidstaten door de nationale overheid wordt beperkt tot slechts één specifieke beleidsdoelstelling; dringt er bij de Commissie op aan om de lidstaten te voorzien van richtsnoeren voor het financieren van CLLD vanuit meerdere fondsen en voor het aanmoedigen van het gebruik van financieringsinstrumenten;

31.

herinnert eraan dat de ESF-verordening voorziet in de mogelijkheid van een specifieke investeringsprioriteit voor „door de plaatselijke gemeenschappen geleide lokale ontwikkelingsstrategieën” onder thematische doelstelling 9, en spoort de lidstaten aan dit op te nemen in hun operationele programma's; wijst erop dat het fonds essentiële ondersteuning kan bieden aan territoriale werkgelegenheidspacten, strategieën voor stedelijke ontwikkeling en institutionele capaciteitsopbouw op lokaal en regionaal niveau, en verzoekt de Commissie aanvullende steun te verlenen aan de lidstaten bij de uitvoering van deze specifieke investeringsprioriteiten en informatie over de omvang van een dergelijke uitvoering op te nemen in haar jaarlijkse activiteitenverslagen; verzoekt de Commissie de tussentijdse herziening van het meerjarig financieel kader (MFK) aan te grijpen om de moeilijkheden die al gesignaleerd zijn bij de toepassing van de instrumenten aan te pakken en op zoek te gaan naar duurzame oplossingen;

32.

is van mening dat instrumenten zoals participatieve begrotingsplanning moeten worden opgenomen in de CLLD-strategie, omdat door deze democratische oefening aanzienlijk wordt bijgedragen tot grotere betrokkenheid van de sociale en economische partners om de sociale samenhang op lokaal niveau te versterken en de efficiëntie van de overheidsuitgaven te verhogen;

33.

benadrukt het fundamentele belang van een niet-discriminerende en transparante aanpak en van het tot een minimum beperken van mogelijke belangenconflicten in de interactie tussen publieke en particuliere actoren, teneinde een evenwicht te creëren tussen doeltreffendheid, vereenvoudiging en transparantie; neemt daarnaast met instemming kennis van de deelname van een breed scala aan partners bij LAG's; spreekt zijn steun uit voor de bepaling in het huidige wettelijk kader dat noch de overheden noch één enkele belangengroep meer dan 49 % van de stemrechten voor LAG's mogen hebben, omdat hierdoor de overstap van een administratieve benadering naar een resultaat- en innovatieve benadering mogelijk wordt; vraagt de Commissie om nauwlettend toezicht uit te oefenen op de implementatie van deze bepaling en een beoordeling ervan uit te voeren, met inbegrip van de omstandigheden waarin uitzonderingen mogelijk zijn, en te voorzien in gerichte ondersteuning voor capaciteitsopbouw en technische bijstand;

34.

merkt op dat verschillende governancebenaderingen bij de implementatie van ITI's mogelijk zijn; meent desondanks dat het cruciaal is dat lokale partners als centrale actoren gezien worden bij de voorbereiding van de strategie voor territoriale ontwikkeling van een bepaalde ITI en ten volle betrokken zijn in de beheers-, toezicht- en controlebevoegdheden, wat bijdraagt tot een authentieke plaatselijke identificatie met de tussenkomsten in het kader van de ITI;

35.

benadrukt dat ITI's niet mogen worden beperkt tot stedelijke gebieden, maar in elk geografisch gebied mogelijk moeten zijn, bijvoorbeeld stadswijken, grootstedelijke gebieden, stedelijk-landelijke, subregionale of grensoverschrijdende gebieden; benadrukt dat middels ITI's het beste rekening kan worden gehouden met specifieke territoriale behoeften door de territoriale reikwijdte op flexibeler wijze te bepalen en dus een echte plaatsgerichte benadering te volgen; is van mening dat ITI's ook een passende structuur bieden om een oplossing te vinden voor gebieden waarin diensten moeilijk toegankelijk zijn en gemeenschappen geïsoleerd of benadeeld zijn; verzoekt de Commissie en de lidstaten om de menselijke en technische middelen optimaal te benutten en meer gebruik te maken van ITI's op het gebied van grensoverschrijdende samenwerking;

36.

benadrukt dat het belangrijk is om de regionale en lokale overheden en de belanghebbenden, waaronder het maatschappelijk middenveld, in een vroege fase bij de strategie voor territoriale ontwikkeling te betrekken, om meer bevoegdheden aan hen over te dragen, en om hun vanuit de basis een leidende rol te geven, teneinde verdere identificatie met, deelname aan en welslagen van de op lokaal niveau te implementeren strategie voor territoriale ontwikkeling te bereiken; benadrukt dat de capaciteit voor benutting van het eigen ontwikkelingspotentieel in overeenstemming met de lokale eigenschappen versterkt moet worden;

37.

moedigt de lidstaten aan om te kiezen voor een benadering van ITI vanuit meerdere fondsen om synergieën tussen fondsen in eenzelfde gebied te creëren en de uitdagingen met een totaalaanpak aan te gaan; benadrukt dat gerichte capaciteitsopbouw nodig is om de middelen van verschillende bronnen gemakkelijker te kunnen bundelen;

38.

benadrukt dat de late beslissing op nationaal niveau om het ITI-instrument te gebruiken is aangemerkt als een groot probleem voor de vaststelling van een passend kader voor de territoriale strategie, de uitwerking van de coördinatiestructuur, de vaststelling van de begroting en de voorbereiding van de nationale rechtsgrondslag voor ITI's;

39.

is verheugd over de inspanningen die de Commissie in samenwerking met de deskundigengroep voor territoriale samenhang en stedelijke aangelegenheden (TCUM) geleverd heeft voor de voorbereiding van ITI-scenario's; is van mening dat dergelijke begeleiding in de beginfase van het programmeringsproces moet worden geboden; vindt het nodig de begeleiding uit te breiden met praktijkvoorbeelden en lessen uit de geïmplementeerde ITI's;

40.

verzoekt de Commissie om rekening te houden met de resultaten van de enquête van het Comité van de Regio's van 2015, efficiënter gebruik te maken van IT-instrumenten waardoor minder papierwerk vereist is, flexibelere regels in te voeren voor landen/gebieden met zeer lage toewijzingen, de mechanismen voor medefinanciering in de lidstaten te verbeteren en in meer opleidingen te voorzien voor diegenen die verantwoordelijk zijn voor het beheer en de absorptie van de middelen, met inbegrip van verkozen politici;

41.

is van mening dat de rol van CLLD en ITI in het nieuwe cohesiebeleid nog belangrijker moet worden; verzoekt de Commissie om vóór het nieuwe wetgevingsvoorstel een studie uit te voeren naar mogelijke scenario's na 2020 voor deze instrumenten en daarbij aandacht te besteden aan de sterke en zwakke punten, kansen en bedreigingen bij de tenuitvoerlegging van beide instrumenten (SWOT-analyse);

42.

vraagt dat in deze studie wordt onderzocht wat de impact van ITI en CLLD is, hoe effectief zij zijn en of het wenselijk is om in het cohesiebeleid na 2020 verplichtingen op te leggen betreffende deze instrumenten en te voorzien in toewijzingen voor deze instrumenten in operationele programma's; stelt voor dat de ontwikkeling van concrete stimulansen om lidstaten aan te moedigen CLLD en ITI te implementeren, wordt onderzocht, samen met de potentiële middelen om meer coherentie tussen de operationele programma's en CLLD en ITI te bereiken; benadrukt dat deze analyse aan de hand van duidelijke indicatoren moet gebeuren die zowel kwantitatieve als kwalitatieve elementen weerspiegelen;

43.

vraagt dat de bottom-upbenadering voor ITI formeel wordt opgenomen in het nieuwe cohesiebeleid, zowel tijdens de programmerings- als de uitvoeringsfase;

44.

moedigt de Commissie en de lidstaten aan om in samenwerking met de bevoegde lokale autoriteiten het gebruik van ITI-middelen te controleren, aangezien deze tegenwoordig kwantitatief belangrijker zijn dan vroeger vanwege hun samensmelting; benadrukt dat dit belangrijk is om de mogelijkheid tot corruptie in de lidstaten te beperken;

45.

herhaalt dat er bij de begeleiding behoefte is aan een tweevoudige aanpak: voor lidstaten die uitsluitend nationale operationele programma's hebben enerzijds, en voor lidstaten die eveneens regionale operationele programma's hebben anderzijds;

46.

dringt erop aan dat de begeleiding voor deze instrumenten beter gecoördineerd wordt tussen de Commissie, de lidstaten en de regio's; beveelt aan dat de begeleidingsdocumenten gelijktijdig met het voorstel voor nieuwe wetgeving voor het nieuwe cohesiebeleid voor de programmeringsperiode na 2020 ontwikkeld worden, en geregeld aangepast worden; benadrukt dat dit zal helpen om de begeleidingsdocumenten tijdig af te werken, voor meer rechtszekerheid voor alle partijen zal zorgen en zal verduidelijken hoe de voorgestelde bepalingen in de praktijk zullen worden geïmplementeerd;

47.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regionale en nationale parlementen.

28.2.2018   

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 76/11

—

gezien artikel 174 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

—

gezien titel III van het derde deel van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, in het bijzonder met betrekking tot de landbouw,

—

gezien Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad (1)(hierna „de GB-verordening”),

—

gezien Verordening (EU) nr. 1301/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 betreffende het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en specifieke bepalingen met betrekking tot de doelstelling „Investeren in groei en werkgelegenheid”, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1080/2006 (2),

—

gezien Verordening (EU) nr. 1304/2013 van het Europees Parlement en van de Raad van 17 december 2013 betreffende het Europees Sociaal Fonds en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1081/2006 van de Raad (3),

—

gezien Verordening (EU) nr. 1305/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (ELFPO) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1698/2005 van de Raad (4),

—

gezien Verordening (EU) nr. 1307/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 tot vaststelling van voorschriften voor rechtstreekse betalingen aan landbouwers in het kader van de steunregelingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 637/2008 van de Raad en Verordening (EG) nr. 73/2009 van de Raad (5),

—

gezien Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 tot vaststelling van een gemeenschappelijke ordening van de markten voor landbouwproducten en tot intrekking van de Verordeningen (EEG) nr. 922/72, (EEG) nr. 234/79, (EG) nr. 1037/2001 en (EG) nr. 1234/2007 van de Raad (6),

—

gezien Verordening (EU) nr. 1144/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2014 inzake voorlichtings- en afzetbevorderingsacties betreffende landbouwproducten uitgevoerd op de interne markt en in derde landen en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 3/2008 van de Raad (7),

—

gezien Verordening (EU) nr. 1299/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 betreffende specifieke bepalingen voor steun uit het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling ter verwezenlijking van de doelstelling „Europese territoriale samenwerking” (8),

—

gezien Verordening (EU) nr. 1302/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1082/2006 betreffende een Europese groepering voor territoriale samenwerking (EGTS), wat de verduidelijking, vereenvoudiging en verbetering van de oprichting en werking van dergelijke groeperingen betreft (9),

—

gezien Verordening (EU) 2015/1017 van het Europees Parlement en de Raad van 25 juni 2015 betreffende het Europees Fonds voor strategische investeringen, de Europese investeringsadvieshub en het Europese investeringsprojectenportaal en tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 1291/2013 en (EU) nr. 1316/2013 — het Europees Fonds voor strategische investeringen (10),

—

gezien zijn resolutie van 28 april 2015 over een nieuwe bosbouwstrategie van de Europese Unie: ten bate van de bossen en de houtsector (11),

—

gezien zijn resolutie van 22 september 2010 over een Europese strategie voor de economische en sociale ontwikkeling van berggebieden, eilanden en dunbevolkte gebieden (12),

—

gezien zijn resolutie van 11 december 2013 over het behoud van de melkproductie in berggebieden, minder begunstigde gebieden en ultraperifere gebieden na de beëindiging van de melkquotaregeling (13),

—

gezien zijn resolutie van 23 mei 2013 over een macroregionale strategie voor de Alpen (14),

—

gezien de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's betreffende een strategie van de Europese Unie voor het Alpengebied (COM(2015)0366) en het bijbehorende actieplan,

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's van 3 december 2014 getiteld „Een macroregionale EU-strategie voor het Alpengebied” (15),

—

gezien zijn resolutie van 17 februari 2011 over de tenuitvoerlegging van de EU-strategie voor het Donaugebied (16),

—

gezien zijn resolutie van 21 januari 2010 over een Europese strategie voor het Donaugebied (17),

—

gezien de conclusies van de Raad van 13 april 2011 over de EU-strategie voor het Donaugebied,

—

gezien het verslag van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's betreffende de strategie van de Europese Unie voor de Donauregio (COM(2013)0181),

—

gezien de mededeling van de Commissie getiteld „Strategie van de Europese Unie voor de Donau-regio” (COM(2010)0715) en het bijbehorende indicatieve actieplan (SEC(2010)1489),

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 16 juni 2011 over de „mededeling van de Commissie — Strategie van de Europese Unie voor de Donau-regio” (18),

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's van 31 maart 2011 over de „Strategie voor de Donau-regio” (19),

—

gezien het verslag van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's betreffende de toegevoegde waarde van macroregionale strategieën (COM(2013)0468) en de desbetreffende conclusies van de Raad van 22 oktober 2013,

—

gezien het zesde verslag inzake economische, sociale en territoriale cohesie (COM(2014)0473),

—

gezien de Alpenovereenkomst, met inbegrip van de Protocollen bij de Alpenovereenkomst,

—

gezien de studie van Euromontana van 28 februari 2013 getiteld „Toward Mountains 2020: Step 1 — capitalising on Euromontana work to inspire programming” (Bergen in 2020: stap 1 — de werkzaamheden van Euromontana benutten als inspiratiebron voor de programmering),

—

gezien de studie van zijn directoraat-generaal Intern Beleid van de Unie (afdeling B: Structuur- en Cohesiebeleid, Regionale Ontwikkeling) van februari 2016 getiteld „Onderzoek voor de Commissie REGI — Cohesie in de berggebieden van de EU”,

—

gezien het project Women-Alpnet binnen het Interreg-programma voor het Alpengebied 2001-2006: een netwerk van lokale instellingen en kenniscentra voor vrouwen: bevordering van de deelname van vrouwen aan de duurzame ontwikkeling van het Alpengebied,

—

gezien artikel 52 van het Reglement,

—

gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling en het advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling (A8-0074/2016),

A.

overwegende dat berggebieden een aanzienlijk deel van het grondgebied van de EU vormen (ongeveer 30 %), en overwegende dat de gehele EU afhankelijk is van de ecosysteemdiensten van deze gebieden;

B.

overwegende dat er geen expliciete definitie van berggebieden bestaat in het regionale beleid van de EU, en overwegende dat de definitie die in het kader van het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) wordt gebruikt, niet geschikt is voor het cohesiebeleid en als zodanig niet kan worden gebruikt voor het doeltreffende beheer van dit beleid;

C.

overwegende dat veel berggebieden vanwege hun extreme omstandigheden en afgelegen ligging structureel achtergesteld zijn, in dusdanige mate dat zij te maken hebben met ontvolking en vergrijzing, wat de natuurlijke cyclus van generaties kan verstoren en leidt tot lagere sociale normen en een vermindering van de levenskwaliteit; overwegende dat dit vaak leidt tot een toename van de werkloosheid, sociale uitsluiting en een trek naar de steden;

D.

overwegende dat berggebieden een aantal kansen bieden om EU-doelstellingen op het gebied van werkgelegenheid, cohesie en milieubescherming te halen, en wel door middel van het duurzame gebruik van hun natuurlijke hulpbronnen;

E.

overwegende dat berggebieden sterk van elkaar verschillen en er daarom moet worden gezorgd voor onderlinge afstemming van beleidslijnen en sectoren, zowel tussen de verschillende berggebieden (horizontaal) als binnen de afzonderlijke berggebieden (verticaal);

F.

overwegende dat de steun voor berggebieden uit verschillende EU-instrumenten zoals het Elfpo en de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESI-fondsen) complementair moet zijn om synergieën te creëren waarmee betere en inclusievere ontwikkeling mogelijk wordt;

G.

overwegende dat berggebieden een belangrijke rol spelen in de economische, sociale en duurzame ontwikkeling van de lidstaten en talrijke ecosysteemdiensten te bieden hebben; overwegende dat gendergelijkheid van grote invloed is op de economische, sociale en territoriale cohesie in Europa; overwegende dat grensoverschrijdende samenwerking in berggebieden een duurzame manier is om de economische en sociale ontwikkeling van deze gebieden te bevorderen;

H.

overwegende dat berggebieden vanwege hun specifieke kenmerken, en met name de grote hoeveelheid aan en verscheidenheid van hernieuwbare energiebronnen en hun afhankelijkheid van hulpbronnen- en energie-efficiëntie, kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe technologieën en innovatie in het algemeen;

I.

overwegende dat berggebieden in positieve zin bijdragen aan duurzame ontwikkeling, de strijd tegen klimaatverandering, de instandhouding en bescherming van regionale ecosystemen en biodiversiteit; overwegende dat grote stukken berggebied worden beschermd via het milieunetwerk Natura 2000 en andere soorten regelingen voor natuurbehoud, waardoor aan de ene kant de economische activiteit wordt beperkt, maar aan de andere kant duurzamere landbouwvormen worden gestimuleerd en de landbouw nauwer wordt gekoppeld aan andere economische activiteiten; overwegende dat landbouw en grondbeheer in berggebieden van groot belang zijn voor de hydrogeologische stabiliteit van die gebieden;

J.

overwegende dat berggebieden kampen met grote uitdagingen op het vlak van sociale en economische ontwikkeling, klimaatverandering, vervoer en demografische vraagstukken, die moeten worden aangepakt door passende verbindingen met stedelijke en laaggelegen gebieden op te zetten en de toegang tot digitale diensten te garanderen;

K.

overwegende dat berggebieden met beschermde ecosystemen en de diensten daarvan een basis kunnen vormen voor tal van economische activiteiten, waarbij de nadruk ligt op landbouw, bosbouw, toerisme en energie, en er rekening wordt gehouden met het culturele en natuurlijke erfgoed van deze gebieden en de diversificatie van boerderijen; overwegende dat deze activiteiten gestimuleerd kunnen worden door een gecoördineerd optreden en/of grensoverschrijdende samenwerking, en overwegende dat in berggebieden unieke omstandigheden en traditionele kennis in stand worden gehouden en dat ze een groot potentieel bieden voor de overstap naar kwalitatief hoogstaande landbouwsystemen;

L.

overwegende dat gletsjers kenmerkend zijn voor Europese bergen en een cruciale rol spelen in zowel de ecosystemen als in de waterhuishouding van de bergen, overwegende dat hun afname in massa en lengte sinds het midden van de 19e eeuw zorgwekkende niveaus heeft bereikt en dat talrijke gletsjers in Europa reeds zijn verdwenen of dreigen te verdwijnen vóór 2050;

M.

overwegende dat de economische, culturele en sociale ontwikkeling in berggebieden te lijden heeft onder bijkomende kosten die verband houden met klimatologische en topografische omstandigheden en met het isolement en de grote afstand van economische centra; overwegende dat het gebrek aan toereikende infrastructuur, onder meer breedbanddekking, en investeringen in berggebieden ertoe bijdraagt dat de kloof tussen deze en andere regio's steeds dieper wordt; overwegende dat de inspanningen om de economische productie in de landbouw in de berggebieden van de EU in stand te houden, ondersteund moeten worden met fysieke en digitale toegankelijkheid en infrastructuur en met de toegang voor de inwoners van dergelijke gebieden tot openbare dienstverlening en diensten van algemeen belang, zoals onderwijs, maatschappelijke dienstverlening, gezondheidszorg, vervoer en postdiensten;

N.

overwegende dat er verschillende soorten berggebieden bestaan in Europa, die met elkaar verbonden zijn omdat ze fundamentele uitdagingen gemeen hebben, zoals een slechte bereikbaarheid, weinig arbeidsmogelijkheden, een vergrijzende bevolking, een gebrek aan connectiviteit, de effecten van de klimaatverandering en intensievere menselijke productieactiviteiten; overwegende dat er actieve stappen moeten worden ondernomen om deze aspecten aan te pakken;

O.

overwegende dat het in de context van markt- en prijsschommelingen, stijgende productiekosten, grotere concurrentie, de afschaffing van de melkquota en milieuproblemen van essentieel belang is de voedselproductie en de multifunctionele rol van landbouw veilig te stellen om toegevoegde waarde in de berggebieden te behouden, duurzame werkgelegenheid te stimuleren en toegang tot andere inkomstenbronnen mogelijk te maken;

P.

overwegende dat berggebieden die deel uitmaken van de buitengrenzen van de EU extra moeilijkheden ondervinden en veel meer worden getroffen door de negatieve tendensen die alle berggebieden gemeen hebben;

Q.

overwegende dat er in Europa bergketens zijn die zich uitstrekken over meerdere lidstaten en ook tot niet-lidstaten zoals de Karpatische bergketen, die, na de laatste EU-uitbreiding, de oostelijke grens van de EU is geworden en vandaag de dag een uitermate belangrijk geopolitiek gebied is waar grote strategische politieke belangen met betrekking tot de stabiliteit van de Unie samenkomen;

R.

overwegende dat veel berggebieden een gebrek aan basisinfrastructuur, openbare dienstverlening en onafgebroken toegang tot diensten van algemeen belang hebben, met name in gebieden met seizoensgebonden activiteiten;

S.

overwegende dat berglandbouw belangrijk is voor de identiteit en cultuur van berggebieden en blijft bijdragen aan de werkgelegenheid en specifieke economische sectoren in die gebieden, zoals de bosbouw en toerisme, waarbij niet mag worden vergeten dat er een verdere diversificatie van hun economieën en werkgelegenheid gaande is en dat zij een wezenlijke rol spelen in de circulaire economie;

T.

overwegende dat bepaalde ultraperifere gebieden ook berggebieden van vulkanische oorsprong zijn (actieve of slapende vulkanen, vulkanische massieven of ketens, en vulkanische eilanden), met een gedeelte onder water en een uitstekend gedeelte, en overwegende dat zij moeilijkheden ondervinden als gevolg van de topologie van hun grondgebied;

U.

overwegende dat vrouwen die in berggebieden wonen, vooral in achtergestelde gebieden, vaak problemen hebben om door te dringen tot hogere onderwijsniveaus en fatsoenlijke banen;

V.

overwegende dat er een antwoord moet worden gevonden voor de uiteenlopende uitdagingen die voortvloeien uit ontvolking, de gevolgen van klimaatverandering, het gebrek aan beschikbare landbouwgrond, de braaklegging van landbouwgrond en de daarmee gepaard gaande verstruiking en verbossing, en de noodzaak om berggrasland in stand te houden;

W.

overwegende dat veeteelt (voor zuivelproducten en extensieve vleesproductie) een belangrijke rol speelt in berggebieden van een groot aantal EU-landen; overwegende dat problematische marktomstandigheden en aanzienlijke kostennadelen ingrijpende gevolgen hebben voor kleinschalige landbouwbedrijven in deze gebieden;

X.

overwegende dat in artikel 174, lid 3, VWEU expliciet wordt vermeld dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan onder meer berggebieden; overwegende dat een aantal beleidsmaatregelen, programma's en strategieën van de EU indirecte gevolgen voor berggebieden heeft;

1.

verzoekt de Commissie te beginnen met het proces voor het opstellen van een werkdefinitie van functionele berggebieden in het kader van het cohesiebeleid, als aanvulling op de definitie van berggebieden zoals die wordt gebruikt in de context van het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling, met het doel om de coördinatie van het beleid en de maatregelen in kwestie te verbeteren; is van mening dat een dergelijke definitie breed en inclusief moet zijn, rekening houdend met verschillende factoren zoals hoogte, bereikbaarheid en helling; verzoekt de Commissie te voorzien in een alomvattende definitie waaronder ook vulkanische gebieden op eilanden en ultraperifere gebieden vallen, alsmede gebieden die, hoewel zij geen berggebieden zijn, sterk verbonden zijn met berggebieden; merkt in dit verband op dat het idee van de EU-strategie voor het Alpengebied (EUSALP) om niet-berggebieden in de strategie op te nemen een goed initiatief is;

2.

is van mening dat het EU-beleid een specifieke benadering voor berggebieden moet omvatten, aangezien deze duidelijke structurele nadelen vertonen; wijst erop dat dergelijke gebieden aanvullende steun nodig hebben om het hoofd te kunnen bieden aan de uitdagingen van de klimaatverandering, te kunnen zorgen voor werkgelegenheid het hele jaar door in plaats van louter seizoensgebonden werk, economische ontwikkeling, de preventie en het beheer van natuurrampen en de bescherming van het milieu, en bij te dragen aan de verwezenlijking van de EU-doelstellingen voor hernieuwbare energie; is bijgevolg van mening dat berggebieden in alle aspecten van het EU-beleid, met inbegrip van het cohesiebeleid, moeten worden geïntegreerd, door de invoering van een territoriale effectbeoordeling;

3.

beseft dat de EU geen specifiek beleid voor berggebieden heeft en merkt op dat de reeds bestaande beleidsmaatregelen, programma's en strategieën die wel indirecte gevolgen hebben voor dergelijke gebieden reden zijn om een „Agenda voor berggebieden van de EU” op te stellen, die de basis moet vormen van een EU-strategie voor de langetermijnontwikkeling van berggebieden en de daarvan afhankelijke gebieden;

4.

verzoekt de Commissie te werken aan een „Agenda voor berggebieden van de EU” als kader dat bijdraagt aan transnationaal, grensoverschrijdend en interregionaal beleid; is van mening dat in de toekomstige agenda de prioriteiten voor de ontwikkeling van deze gebieden moeten worden vastgesteld, zodat sectoraal beleid hier beter op kan worden afgestemd en de mogelijkheden om dit te financieren via EU-fondsen in goede banen kunnen worden geleid, en zodat op de lange termijn duurzaam beleid voor inclusie kan worden verwezenlijkt;

5.

verzoekt de Commissie, in het kader van dit programma, een specifiek en gedetailleerd programma op te stellen ter bescherming van de Europese gletsjers die naar verwachting zullen verdwijnen vóór 2050;

6.

verzoekt om meer synergie via de coördinatie van EU-beleidsmaatregelen, -strategieën en -programma's die indirecte gevolgen hebben voor berggebieden, zoals Horizon 2020, Cosme, LIFE, Natura 2000, de EU-breedbandstrategie, de EU-strategie voor aanpassing aan de klimaatverandering, het milieuactieprogramma van de EU, de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen, de Europese territoriale samenwerking, de ESI-fondsen en het Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI), evenals initiatieven in het kader van de macroregionale strategie; verzoekt de Commissie na te denken over de specifieke toepassing en uitvoering van deze programma's in berggebieden;

7.

benadrukt dat er synergieën tot stand moeten worden gebracht tussen beleidsterreinen, instrumenten en sectoren waarvoor een geïntegreerde aanpak nodig is; benadrukt de waardevolle ervaring die is opgedaan bij de tenuitvoerlegging van de Alpenovereenkomst waarmee economische, sociale en ecologische belangen met elkaar in overeenstemming worden gebracht;

8.

wijst op de schaarste aan bruikbare grond in berggebieden, wat een mogelijke oorzaak is voor conflicten gezien de uiteenlopende of overlappende belangen met betrekking tot de classificatie en het gebruik van grond; roept de lidstaten derhalve op instrumenten voor ruimtelijke ordening te ontwikkelen en toe te passen waarmee de coördinatie van en de inspraak van het publiek bij territoriale ontwikkeling worden vergemakkelijkt; beschouwt het Protocol inzake ruimtelijke ordening en duurzame ontwikkeling van de Alpenovereenkomst als een belangrijk voorbeeld om op voort te bouwen;

9.

verzoekt de natuurparken van de lidstaten die een grens delen met een of meer andere landen om een gezamenlijke aanpak voor het beheer, de ontwikkeling en de bescherming van die natuurparken uit te werken;

10.

wijst erop dat het door de recente hervormingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) en het regionaal beleid mogelijk is geworden om de Europese financiering voor cohesie op regionaal niveau te beheren;

11.

verzoekt de beheersautoriteiten een aanzienlijke verhoging te overwegen van de toewijzingen van de ESI-fondsen op nationaal niveau om onderontwikkelde berggebieden te ondersteunen, waar mogelijk volgens een multisectorale beleidsbenadering; verzoekt de lidstaten investeringen in berggebieden aan te moedigen door middelen uit operationele programma's te benutten ten gunste van dergelijke gebieden;

12.

benadrukt dat prioriteit moet worden verleend aan de territoriale dimensie van het cohesiebeleid door middel van gerichte initiatieven voor territoriale ontwikkeling en aanvullende steun voor territoriale samenwerking op Europees niveau;

13.

benadrukt dat de lidstaten en de regio's in het kader van de verordening inzake plattelandsontwikkeling over de mogelijkheid beschikken om thematische subprogramma's in het leven te roepen die gericht zijn op de behoeften van berggebieden en die in aanmerking komen voor overheidsfinanciering met hogere steunpercentages; spoort hen aan gebruik te maken van deze mogelijkheden; merkt op dat geen enkele bevoegde autoriteit daar tot dusver voor heeft gekozen; is niettemin van mening dat een dergelijke beslissing niet hoeft te betekenen dat er geen enkele specifieke steun voor deze gebieden is voorzien;

14.

spoort de lidstaten aan gebruik te maken van instrumenten zoals geïntegreerde territoriale investeringen en vanuit de gemeenschap geleide lokale ontwikkeling om de ontwikkeling van berggebieden, te weten hun specifieke ontwikkelingsmogelijkheden en -doelstellingen, te ondersteunen; moedigt de steun van lokale actiegroepen voor vanuit de gemeenschap geleide lokale ontwikkeling aan om transnationale netwerken en coöperatieve werkmethoden te bevorderen;

15.

onderstreept het potentieel en belang van de huidige en toekomstige ontwikkeling van macroregionale strategieën voor de duurzame ontwikkeling van de berggebieden van de EU, met, indien van toepassing, een sterke dimensie voor grensoverschrijdende samenwerking; pleit ervoor om rekening te houden met ervaringen bij de tenuitvoerlegging van andere macroregionale strategieën van de EU;

16.

is verheugd over de huidige initiatieven voor de Karpaten in de EU-strategie voor het Donaugebied en de vooruitgang die is geboekt ten aanzien van de macroregionale EU-strategie voor het Alpengebied; merkt op dat de laatstgenoemde strategie een goed voorbeeld is van een geïntegreerde benadering van territoriale ontwikkeling waarin rekening wordt gehouden met berggebieden en daarmee verbonden gebieden;

17.

is van mening dat het instrument voor Europese territoriale samenwerking een uitstekende mogelijkheid biedt voor de uitwisseling van beste praktijken en kennis tussen berggebieden, die vaak op landsgrenzen liggen, en verzoekt om een specifieke dimensie voor berggebieden in het toekomstige instrument voor Europese territoriale samenwerking; juicht initiatieven zoals „Policies against depopulation in mountainous areas” (beleidsmaatregelen tegen de ontvolking van berggebieden) toe die gericht zijn op het aanpakken van specifieke problemen waarmee berggebieden kampen; onderstreept het belang van de Interreg-programma's en andere samenwerkingsinitiatieven, zoals Europese groeperingen voor territoriale samenwerking en Europese economische samenwerkingsverbanden, om gedeelde gebieden en bergketens op een gezamenlijke en gecoördineerde manier te ontwikkelen in regio's met grensoverschrijdende berggebieden;

18.

verzoekt de Commissie te komen met een mededeling over een „Agenda voor berggebieden van de EU” en vervolgens met een witboek over de ontwikkeling van berggebieden, op basis van beste praktijken, waarbij lokale, regionale en nationale autoriteiten en andere relevante spelers, waaronder de economische en sociale partners en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld, worden betrokken;

19.

dringt erop aan dat de Commissie en andere belanghebbenden een grondige en regelmatige beoordeling uitvoeren van de toestand van berggebieden in de EU, en gegevens analyseren, zoals de resultaten van de uitvoering van de operationele programma's in het kader van het cohesiebeleid en indicatoren voor veranderingen op het vlak van levenskwaliteit en demografie, om de EU-financiering en tenuitvoerlegging van het beleid op de juiste wijze af te stemmen;

20.

benadrukt de noodzaak om te kunnen vertrouwen op betrouwbare statistische uitgesplitste gegevens als basis voor beleidsinitiatieven;

21.

pleit voor samenwerking met Europese niet-lidstaten, en met regionale en lokale overheden, bij de tenuitvoerlegging van beleid voor berggebieden;

22.

verzoekt de Commissie het gebruik van financiële instrumenten in berggebieden aan te moedigen om concrete resultaten te boeken;

23.

is ingenomen met het debat dat momenteel gevoerd wordt over de vereenvoudiging van het cohesiebeleid; hoopt dat een lichter kader en de beschikbaarheid van instrumenten waarvan belanghebbenden en begunstigden gemakkelijker gebruik kunnen maken, zullen bijdragen aan de ontwikkeling van de berggebieden van de EU; wenst dat er speciale aandacht wordt besteed aan vereenvoudiging en inspanningen om investeringen in berggebieden te vergemakkelijken;

24.

verzoekt de Commissie een Europees Jaar van eilanden en bergen voor te stellen;

25.

merkt op dat kmo's in berggebieden kampen met grote moeilijkheden vanwege een gebrek aan bereikbaarheid, infrastructuur, connectiviteit en personeel; verzoekt de Commissie bijzondere aandacht te besteden aan de ontwikkeling van kmo's in berggebieden, in het bijzonder gebieden die worden geteisterd door natuurrampen en rampen als gevolg van de klimaatverandering, en dringt er derhalve bij de lidstaten op aan voorrang te geven aan investeringen in infrastructuur en diensten in berggebieden; pleit voor synergieën tussen de middelen van de ESI-fondsen en de andere door de EU gesubsidieerde programma's en initiatieven om een holistische en doeltreffende beleidsaanpak op te stellen voor een maximale ondersteuning van kmo's en ondernemerschap; onderstreept dat er geïntegreerde plaatsgebonden strategieën inzake berggebieden moeten worden ontwikkeld voor het vaststellen van specifieke ontwikkelingskansen, met daarin maatregelen voor het verhogen van de connectiviteit van lokale kmo's en voor betere betrekkingen en coördinatie zowel binnen als tussen sectoren;

26.

benadrukt hoe belangrijk het is om een meervoudige landbouwproductie te ontwikkelen, in samenhang met activiteiten op het vlak van toerismebevordering en milieubescherming, en om de voedingsketens in berggebieden te structureren, hetzij in het kader van verenigingen van producentenorganisaties waardoor landbouwers een sterkere onderhandelingspositie krijgen, hetzij door lokale markten en korte toeleveringsketens op te zetten; onderstreept dat de toegang tot grote markten moet worden gegarandeerd, en dat er kwaliteits-, promotie- en beschermingsmaatregelen voor producten moeten worden ingevoerd, waardoor landbouwproducten beter aan de man kunnen worden gebracht en worden toegevoegd aan het algemene scala van toerismeproducten in een bepaald geografisch gebied; verzoekt de Commissie en de lidstaten bovendien om de discussie aan te zwengelen over de invoering van een speciale etikettering op EU-niveau voor voedingsproducten uit berggebieden, aangezien berggebieden over een groot potentieel beschikken voor de productie van hoogwaardige voedingsmiddelen;

27.

ziet in dit verband de noodzaak in van steun uit het Elfpo voor landbouwproductie in berggebieden en voor inspanningen om toegevoegde waarde te leveren via synergieën met andere EU-fondsen en -initiatieven, evenals met private financiële instrumenten, om positieve effecten teweeg te brengen in berggebieden;

28.

is verheugd over de vooruitgang die is geboekt met de EU-bosstrategie; steunt de duurzame ontwikkeling van bossen op het niveau van de Unie, met name ten aanzien van de bijdrage van bossen aan de bescherming van het milieu en de biodiversiteit en het behalen van de doelstellingen voor hernieuwbare energie; merkt op dat de nadruk in de strategie gelegd kan worden op de economische dimensie van de bosbouw;

29.

is van mening dat bosbouw kan zorgen voor werkgelegenheid en economische ontwikkeling in berggebieden en dat daarom het bosbestand op termijn moet worden gewaarborgd door het op een duurzame manier te ontginnen; herinnert eraan dat bossen van cruciaal belang zijn voor het ecosysteem en dat ze in de bergen een belangrijke rol spelen bij de preventie van lawines, aardverschuivingen en overstromingen; verzoekt om steun aan kmo's, in het bijzonder in berggebieden gevestigde kmo's, die actief zijn in de bosbouwsector en die het beginsel van milieuduurzaamheid volledig naleven; onderstreept de bijzondere economische en sociale rol van de bosbouw in berggebieden, en het belang van investeringen die gericht zijn op een efficiënt gebruik van het bosbestand in die regio's; wijst nogmaals op de belangrijke rol van bossen als leverancier van primaire en secundaire materialen voor de geneesmiddelen-, cosmetica- en voedingsindustrie, waardoor wordt bijgedragen aan het scheppen van banen; dringt er in dit verband op aan dat in het cohesiebeleid meer aandacht wordt besteed aan duurzaam bosbeheer;

30.

roept op tot aanvullende stimulansen voor het behoud van kleinschalige verwerkingsbedrijven en kleine en middelgrote landbouwbedrijven in berggebieden, die aanzienlijke werkgelegenheid verschaffen en producten produceren met bijzondere kwalitatieve kenmerken, maar gemiddeld hogere kosten maken en een lager rendement hebben dan landbouwbedrijven met intensieve gewassen- of veeteelt; verzoekt de Commissie proefprojecten te bevorderen om traditionele economische activiteiten in ere te herstellen, waaronder de landbouw en ambachten, in berggebieden die te lijden hebben onder ontvolking; verzoekt de Commissie en de lidstaten om gestroomlijnde administratieve procedures te bevorderen voor de aanvraag en de administratie van middelen, teneinde kleine gemeenschappen een betere toegang tot financiering te bieden om langetermijnontwikkeling, de toegankelijkheid van de markten en de oprichting van producentenorganisaties in berggebieden te stimuleren;

31.

roept de begunstigden van de ESI-fondsen in berggebieden op het potentieel en de behoefte om lokale technologie- en duurzame industrieparken te vestigen, te beoordelen en na een geschikt haalbaarheidsonderzoek en een adequate kosten-batenanalyse de bouw van dergelijke parken met EU- en nationale middelen te overwegen;

32.

onderstreept de noodzaak van slimme-specialisatiestrategieën om, indien nodig, het potentieel van berggebieden een impuls te geven;

33.

benadrukt de belangrijke rol die sociale ondernemingen en alternatieve bedrijfsmodellen zoals coöperaties en onderlinge maatschappijen kunnen spelen in de inclusieve en duurzame ontwikkeling van berggebieden, waaronder het tegengaan van de uitsluiting van gemarginaliseerde groepen, en het dichten van de genderkloof;

34.

steunt het gebruik van ESI-fondsen voor economische sectoren die niet vervuilen en toekomstgericht zijn, zoals duurzaam toerisme, cultureel erfgoed, de duurzame bosbouw, de ontwikkeling van internet met hoge snelheid, ambachten en de hernieuwbare energie; wijst erop hoe belangrijk het is om nieuwe, innovatieve toerismemodellen te ontwikkelen en succesvolle bestaande modellen te bevorderen;

35.

merkt op dat binnen het cohesiebeleid meer de nadruk kan worden gelegd op het ondersteunen van de omschakeling naar een koolstofarme, klimaatbestendige, hulpbronnenefficiënte en ecologisch duurzame economie;

36.

is van mening dat het verbeteren van de kwalificaties van de beroepsbevolking en het creëren van nieuwe banen in de groene economie deel moeten uitmaken van de investeringsprioriteiten van de ESI-fondsen, en benadrukt dat met EU-beleidsmaatregelen opleidingen moeten worden ondersteund op het gebied van bijvoorbeeld berglandbouw, duurzaam toerisme, ambachten, duurzame bosbouw en technologieën voor hernieuwbare energie;

37.

juicht initiatieven om jonge mensen warm te maken voor de landbouwsector toe en verzoekt de Commissie soortgelijke programma's te ontwikkelen voor berggebieden; dringt erop aan maatregelen te nemen om jonge ondernemers te stimuleren ook actief te worden op terreinen die verband houden met cultureel erfgoed en zich niet uitsluitend te beperken tot seizoensgebonden activiteiten; benadrukt de rol van wetenschappelijke instituten en andere onderwijsinstellingen die zich bezighouden met landbouw in berggebieden; stimuleert de deelname van jonge landbouwers aan uitwisselingsprogramma's en platformen voor e-leren;

38.

benadrukt het belang van onderwijs voor vrouwen en meisjes en van de integratie van vrouwen en meisjes in vakgebieden zoals wetenschap, technologie, engineering, wiskunde en ondernemerschap, waaronder sectoren op het vlak van de groene economie; is van mening dat bijzondere aandacht moet uitgaan naar het ondersteunen en stimuleren van vrouwelijke landbouwers en vrouwen die als zelfstandige werken op het gebied van direct marketing, toerisme, ambachtelijke handel en projecten; wijst op het belang van de actieve aanwezigheid en rol van vrouwen in berggebieden, met name voor de bevordering van innovatie en samenwerkingsprocessen en voor het goed blijven functioneren van deze gebieden; verzoekt de Commissie en de lidstaten dan ook gebruik te maken van bestaande middelen en procedures voor initiatieven op het gebied van microfinanciering en microkrediet voor vrouwen, en voor carrièremogelijkheden voor vrouwen, in het kader van het Europees Sociaal Fonds en transnationale projecten;

39.

benadrukt dat het belang van berggebieden en van doeltreffende maatregelen in de EU is opgenomen in de laatste hervorming van het GLB; is van oordeel dat het GLB tot doel moet hebben de natuurlijke en economische nadelen waarmee landbouwers geconfronteerd worden te compenseren, maar hun ook de middelen moet bieden om hun pluspunten te kunnen benutten;

40.

onderstreept het belang van de steun uit de eerste pijler van het GLB voor de instandhouding van de landbouwproductie en een inkomen voor landbouwers in de berggebieden; herinnert eraan dat de lidstaten gebruik kunnen maken van specifieke rechtstreekse steun en gekoppelde betalingen als hulpmiddel om deze doelstellingen te bereiken; wijst er nogmaals op dat in vele lidstaten, als gevolg van onvoldoende interne convergentie, een deel van de ontkoppelde steun uit de eerste pijler aanzienlijk lager is dan in gebieden die in agrarisch opzicht bevoordeeld zijn, hetgeen het concurrentievermogen van landbouwbedrijven nog verder beperkt;

41.

is van mening dat de maatregelen uit de tweede pijler van het GLB de duurzaamheid, het concurrentievermogen en de diversificatie van de landbouwproductie en van verwerkingsbedrijven in berggebieden moeten garanderen; is eveneens van mening dat dergelijke maatregelen kunnen bijdragen aan een „plattelandsrenaissance” door steun te verlenen aan de opkomst van projecten voor de ontwikkeling van multifunctionele landbouwbedrijven die toegevoegde waarde en innovatie opleveren, en door landbouwinvesteringen (in gebouwen, specifieke apparatuur, modernisering, enz.) en de instandhouding van lokale rassen te bevorderen;

42.

is van mening dat een sectorspecifieke aanpak voor de zuivelsector gericht moet zijn op het waarborgen van duurzame melkproductie in berggebieden, en verzoekt de Commissie, de lidstaten en de regionale overheden om met name met behulp van de tweede pijler van het GLB te voorzien in begeleidende compenserende maatregelen voor achtergestelde melkproductie met het oog op de instandhouding en versterking van de landbouw en de doeltreffende werking van landbouwbedrijven, met name kleinschalige bedrijven, in deze regio's;

43.

benadrukt het potentieel van duaal onderwijs in berggebieden; wijst op de bemoedigende resultaten die in sommige lidstaten zijn behaald; is verheugd over bestaande projecten voor duaal onderwijs in de hele Unie;

44.

is van mening dat geschikte fysieke en ICT-infrastructuur kansen creëert voor economische, sociale, culturele en onderwijsactiviteiten en dat isolement en een perifere ligging hierdoor minder van invloed zijn; verzoekt de Commissie met specifieke aanbevelingen te komen om het tekort aan opgeleid personeel in het toerisme aan te pakken, vooral door het hoofd te bieden aan de uitdagingen van onaantrekkelijke banen en onvoldoende beloning, alsmede door mogelijkheden voor professionele loopbaanontwikkeling te stimuleren; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan om via de ESI-fondsen investeringen in de infrastructuur in berggebieden toe te wijzen, met als doel ze aantrekkelijker te maken voor het uitoefenen van economische activiteiten;

45.

steunt innovatieve oplossingen, onder andere op basis van IT, voor de toegang tot kwalitatief basisonderwijs, evenals formeel en informeel onderwijs en mogelijkheden voor levenslang leren, in afgelegen berggebieden, bijvoorbeeld via samenwerking tussen berggebieden, steden en universiteiten; benadrukt de behoefte aan kwalitatief hoogwaardig hoger onderwijs en wijst op het potentieel van systemen voor afstandsonderwijs die toegang bieden tot lesgeven en leren vanuit afgelegen gebieden; benadrukt dat gelijke toegang tot onderwijs en kinderopvangvoorzieningen en de bij- en omscholing van ouderen om hun actieve integratie op de arbeidsmarkt te vergemakkelijken belangrijke punten van zorg zijn die moeten worden aangepakt om het hoofd te bieden aan negatieve demografische trends in deze gebieden;

46.

verzoekt om de ontwikkeling en verbetering van gezondheidsinstellingen en -diensten in berggebieden, onder andere door middel van initiatieven voor grensoverschrijdende samenwerking, waaronder de ontwikkeling van instellingen voor grensoverschrijdende gezondheidszorg, waar nodig; pleit voor de ontwikkeling van vrijwilligerswerk voor de verlening van openbare diensten, waarbij rekening wordt gehouden met de beste praktijken in bepaalde lidstaten;

47.

herinnert aan het beginsel van universele toegang tot openbare diensten dat moet worden gegarandeerd in alle gebieden van de EU, terwijl de nadruk wordt gelegd op de behoefte voor lidstaten en gebieden om alternatieve en innovatieve oplossingen voor berggebieden aan te moedigen, met inbegrip van pasklare oplossingen die zijn aangepast aan lokale en regionale behoeften, indien nodig;

48.

benadrukt het belang van het jongerenwerkgelegenheidsinitiatief, en van een doeltreffendere tenuitvoerlegging van de jongerengarantie, als goede mogelijkheid om het wegtrekken van jongeren uit berggebieden een halt toe te roepen, als antwoord op de demografische crisis en het probleem van vergrijzing; wenst dat jongerenwerkgelegenheidsinitiatieven speciaal worden gericht op de behoeften van onderontwikkelde berggebieden;

49.

benadrukt dat er een genderkloof blijft bestaan in berggebieden, vooral in het geval van gemarginaliseerde gemeenschappen en kwetsbare groepen; verzoekt de Commissie op horizontaal en verticaal niveau maatregelen voor genderintegratie te nemen voor alle beleidsterreinen, en met name om het connectiviteitsbeleid in deze gebieden te financieren; verzoekt om een vergelijkende analyse van de bijzondere omstandigheden van vrouwen in berggebieden, in het bijzonder in achtergestelde berggebieden;

50.

roept actief op tot steun, onder andere via het gebruik van ESI-fondsen, voor initiatieven die de sociale en culturele cohesie van en de inclusie in berggemeenschappen verbeteren, en het fysieke isolement en het gebrek aan culturele diversiteit opheffen, in het bijzonder via toegang tot en directe deelname aan kunst en het culturele leven;

51.

onderstreept het belang van geïntegreerde territoriale initiatieven die gericht zijn op de integratie van migranten in het kader van processen in verband met demografische en sociaaleconomische vernieuwing en herstel in de berggebieden, zo ook de gebieden die kampen met ontvolking; verzoekt de Commissie de verspreiding van dergelijke initiatieven te ondersteunen en te bevorderen;

52.

herinnert aan de rijkdom, zowel wat betreft hun omvang als verscheidenheid, aan hernieuwbare energiebronnen in berggebieden; is van mening dat deze gebieden het voortouw moeten nemen bij het behalen van de EU-doelstellingen voor hernieuwbare energie; verzoekt de Commissie zich te richten op beleid waarmee het gebruik van hernieuwbare energiebronnen in berggebieden wordt aangemoedigd en vergemakkelijkt;

53.

benadrukt dat de emblematische diersoorten van het hooggebergte die kunnen leven op grensoverschrijdende bergketens, zoals berggeiten, steenbokken, grote roofvogels, beren, wolven en lynxen, op Europees niveau moeten worden beschermd; verzoekt de Commissie en de lidstaten een plan op te stellen voor de bescherming en herinvoering van emblematische soorten van het hooggebergte;

54.

onderstreept eveneens het potentieel van vulkanische berggebieden en vulkanen, en dan vooral de bijdrage van de vulkanologie aan de verwezenlijking van de doelstellingen inzake hernieuwbare energie en de bijdrage van die gebieden aan de preventie en het beheer van natuurrampen, zoals vulkaanuitbarstingen;

55.

verzoekt de lidstaten en de Commissie alle vakantiegebieden in het hooggebergte in kaart te brengen waarvoor een autoverbod een positieve invloed zou hebben in de lokale strijd tegen het smelten van de gletsjers;

56.

blijft erbij dat er bij het verwezenlijken van de EU-doelstellingen voor hernieuwbare energie en de winning van hernieuwbare energie rekening moet worden gehouden met het evenwicht tussen de natuur en milieubescherming, zo ook in berggebieden; herinnert eraan dat het gebruik van waterkracht en biomassa in sommige gevallen ecosystemen kan aantasten, en dat wind- en zonne-energiecentrales het landschap zouden kunnen schaden maar tegelijkertijd een bron van lokale ontwikkeling zijn;

57.

merkt op dat berggebieden, waaronder vulkanische berggebieden en hun ecosystemen, bijzonder kwetsbaar zijn voor klimaatverandering en hydrogeologische risico's, met uiterst belangrijke gevolgen in die gebieden, mede door het stijgende aantal natuurrampen, met mogelijke milieugevolgen voor de omliggende gebieden en een negatieve weerslag op de economische ontwikkeling en het toerisme; is in dit verband van mening dat de bescherming van het milieu, het tegengaan van klimaatverandering en het nemen van passende maatregelen voor de aanpassing aan de klimaatverandering centraal moeten staan in een toekomstige „Agenda voor berggebieden van de EU”, met onder andere een actieplan inzake klimaatverandering; benadrukt daarnaast dat er een netwerk moet worden ontwikkeld voor de analyse en uitwisseling van beste praktijken in deze gebieden;

58.

benadrukt dat de unieke habitat van berggebieden behouden en beschermd en op duurzame wijze ontwikkeld moet worden, mede door het herstel van de biodiversiteit en de bodem, de bevordering van het natuurlijk erfgoed en ecosysteemdiensten en de verstrekking van groene infrastructuur, hetgeen de werkgelegenheid in deze sectoren ten goede komt; wijst nogmaals op het cruciale belang van landbouw en duurzaam grond- en bosbeheer in berggebieden om de biodiversiteit in stand te houden en te waken voor ingrijpende gevolgen voor het milieu en het landschap;

59.

benadrukt dat berggebieden een belangrijke bron van watervoorraden zijn die moeten worden beschermd en op duurzame wijze moeten worden beheerd; merkt op dat bepaalde stedelijke gebieden afhankelijk zijn van ecosysteemdiensten uit de berggebieden, en dat deze gebieden hiervoor vaak geen fatsoenlijke vergoeding krijgen; verzoekt lokale instanties na te denken over partnerschappen in de vorm van samenwerkingsprojecten om watervoorraden voor stedelijke gemeenschappen in de buurt van berggebieden aan te leggen en te beschermen; is voorstander van de financiering van maatregelen voor de opslag van water om een duurzame en efficiënte irrigatie van landbouwgebieden en een minimale stroming in rivieren te kunnen garanderen;

60.

steunt de ontwikkeling van duurzaam toerisme als kans om werkgelegenheid te scheppen en de duurzame ontwikkeling van deze gebieden te bevorderen; onderstreept dat breedbandinternet moet worden ontwikkeld als basis voor duurzaam toerisme;

61.

benadrukt de behoefte aan een actieve en synergetische samenwerking tussen de landbouw en andere economische activiteiten in Natura 2000-zones en andere beschermde gebieden (nationale parken, landschapsparken enz.) die zich in berggebieden bevinden;

62.

is van mening dat internet, en met name toegangstechnologieën van de volgende generatie, een cruciale rol spelen in het overwinnen van de uitdagingen waarmee berggebieden worden geconfronteerd; herinnert eraan dat internet gekoppeld is aan diensten van algemeen belang en dat een gebrekkige toegang tot dergelijke diensten tot ontvolking kan leiden;

63.

verzoekt de lidstaten stimulansen te creëren voor de actievere ontwikkeling van publiek-private partnerschappen in berggebieden, op het gebied van vervoers-, telecommunicatie- en energie-infrastructuur, aangezien de verlening van deze diensten commercieel onaantrekkelijk is wegens het gebrek aan schaaleconomieën; benadrukt dat economische groei en nieuwe banen in berggebieden enkel kunnen worden verwezenlijkt via beter vervoer en andere infrastructuur van toereikende kwaliteit;

64.

merkt op dat het toerisme sterk wordt beïnvloed door de aanwezigheid van infrastructuur en de toegang tot diensten van algemeen belang; verzoekt de Commissie de mogelijkheden te bekijken voor de aanleg van infrastructuur ter ondersteuning van toerisme in berggebieden;

65.

merkt op dat de nieuwe informatie- en communicatietechnologieën een rijk scala aan kansen bieden voor werkgelegenheid, sociale inclusie en zelfredzaamheid in de opkomende digitale economie; is daarom van mening dat specifieke steun uit de ESI-fondsen nodig is ter bevordering van dergelijke kansen; verzoekt de lidstaten om telewerk, e-handel en het gebruik van digitale marketingkanalen in deze gebieden te bevorderen met het oog op een beter kostenbeheer van bedrijven; is van mening dat een betere toegang tot nieuwe informatietechnologieën kan leiden tot de ontwikkeling van programma's voor afstandsonderwijs in gebieden met een lerarentekort, evenals elektronische gezondheidsdiensten, hetgeen ontvolking van berggebieden kan helpen voorkomen; pleit ervoor om voorbeelden van goede praktijken voor te stellen en te delen en zo bij te dragen tot de economische diversificatie van berggebieden;

66.

is verheugd over de EU-satellietvoucherregeling, op basis waarvan satellietverbindingen een bruikbaar alternatief bieden voor gebieden met ontoereikende infrastructuur of een gebrek aan belangstelling van investeerders;

67.

verzoekt de Commissie bij het opstellen van beleid voor breedbandtoegang rekening te houden met het gebrek aan infrastructuur en belangstelling van investeerders als gevolg van de geringe bevolkingsdichtheid en afgelegen ligging van berggebieden; verzoekt de Commissie specifiek beleid op te stellen voor het opheffen van de digitale kloof in deze gebieden, onder andere door de noodzakelijke overheidsinvesteringen;

68.

herinnert eraan dat de sociale en economische ontwikkeling van berggebieden, die in sommige lidstaten ook afgelegen gebieden zijn, afhangt van verkeersverbindingen tussen deze en de andere gebieden in een bepaalde lidstaat of grensoverschrijdende regio's; verzoekt de nationale autoriteiten om in samenwerking met de Commissie de tenuitvoerlegging van projecten voor vervoersconnectiviteit van berggebieden met nationale en trans-Europese hoofdverkeerswegen en vervoerscorridors, met name de vervoersinfrastructuur van TEN-T, te vergemakkelijken door gebruik te maken van verschillende EU-fondsen en financiële instrumenten, waaronder EIB-investeringen;

69.

verzoekt de Europese berggebieden om middels de EFRO-fondsen te investeren in de ontwikkeling van efficiëntere en beter verbonden spoorweg- en tramnetten;

70.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het Comité van de Regio's en de regeringen en nationale en regionale parlementen van de lidstaten.

28.2.2018   

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 76/23

—

gezien artikel 4, artikel 162, de artikelen 174 tot en met 178 en artikel 349 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

—

gezien Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad (1) (hierna de „verordening gemeenschappelijke bepalingen” (VGB)),

—

gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad van 2 december 2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (2),

—

gezien het zesde verslag van de Commissie over economische, sociale en territoriale cohesie, getiteld „Investeren in groei en werkgelegenheid: bevorderen van ontwikkeling en goed bestuur in de regio's en steden van de EU” van 23 juli 2014,

—

gezien de mededeling van de Commissie van 14 december 2015 getiteld „Investeren in banen en groei — naar een optimale inzet van de Europese structuur- en investeringsfondsen” (COM(2015)0639),

—

gezien zijn resolutie van 14 januari 2014 over de gereedheid van de EU-lidstaten voor een doeltreffende en tijdige aanvang van de nieuwe programmeringsperiode van het cohesiebeleid (3),

—

gezien de mededeling van de Commissie van 22 februari 2016 getiteld „Investeringsplan voor Europa: nieuwe richtsnoeren over de combinatie van de Europese structuur- en investeringsfondsen met het EFSI”,

—

gezien zijn resolutie van 27 november 2014 over vertragingen bij de aanvang van het cohesiebeleid 2014-2020 (4),

—

gezien zijn resolutie van 28 oktober 2015 over het cohesiebeleid en de evaluatie van de Europa 2020-strategie (5),

—

gezien zijn resolutie van 26 november 2015 over „Naar vereenvoudiging en prestatiegerichtheid van het cohesiebeleid 2014-2020” (6),

—

gezien de vraag aan de Commissie over een versnelde tenuitvoerlegging van het cohesiebeleid (O-000070/2016 — B8-0364/2016),

—

gezien artikel 128, lid 5, en artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,

A.

overwegende dat het cohesiebeleid, met een begroting van meer dan 350 miljard EUR tot 2020, het instrument is dat de EU dichter bij de burger brengt en het belangrijkste investerings- en ontwikkelingsbeleid van de EU vormt dat betrekking heeft op alle EU-regio's; overwegende dat financiering in het kader van het cohesiebeleid voor een aantal lidstaten de belangrijkste bron van overheidsinvesteringen vormt;

B.

overwegende dat de Europa 2020-doelstellingen kunnen worden verwezenlijkt door een samenhangende wisselwerking tussen de beleidsmaatregelen voor ontwikkeling en groei en, indien nodig, structurele hervormingen, alsook door regio's en steden actief te betrekken bij de tenuitvoerlegging van de doelstellingen; overwegende dat het cohesiebeleid wat dit betreft van cruciaal belang is;

C.

overwegende dat met de verordeningen voor 2014-2020 een aantal belangrijke hervormingen in het cohesiebeleid zijn ingevoerd, zoals een thematische concentratie met ruimte voor de nodige flexibiliteit om beter in te spelen op de lokale behoeften, een grotere resultaatgerichtheid, een betere coördinatie met het economisch en sociaal beleid, een grotere samenhang tussen de EU-prioriteiten en de regionale behoeften, en een beter gecoördineerd gebruik van financiering uit de ESI-fondsen via het gemeenschappelijk strategisch kader;

D.

overwegende dat investeringen in het kader van het cohesiebeleid moeten worden gecoördineerd en geharmoniseerd met andere beleidsdomeinen van de EU, zoals de digitale interne markt, de energie-unie, sociaal beleid, macroregionale strategieën, de stedelijke agenda, onderzoek en innovatie en vervoersbeleid, om beter te kunnen bijdragen aan de verwezenlijking van de doelstellingen van de Europa 2020-strategie;

E.

overwegende dat de Commissie overeenkomstig artikel 136, lid 1, van de VGB het deel van het bedrag van een operationeel programma moet vrijmaken dat op 31 december van het derde begrotingsjaar na het jaar van vastlegging voor het operationele programma niet is gebruikt voor betalingen van initiële en jaarlijkse voorfinanciering en voor tussentijdse betalingen;

F.

overwegende dat er sinds het begin van de nieuwe programmeringsperiode twee jaar zijn verstreken en dat de tenuitvoerlegging van het cohesiebeleid vertraging heeft opgelopen; overwegende dat de meeste operationele programma's eind 2014 en in 2015 zijn goedgekeurd en dat een groot aantal ex-antevoorwaarden nog niet is vervuld;

G.

overwegende dat de Commissie overeenkomstig artikel 53 van de VGB met ingang van 2016 jaarlijks een samenvattend verslag moet toezenden aan het Europees Parlement over de programma's van de ESI-fondsen, op basis van de door de lidstaten op grond van artikel 50 ingediende jaarverslagen over de uitvoering, en dat de Commissie in 2017 en 2019 een strategisch verslag met een samenvatting van de voortgangsverslagen van de lidstaten moet opstellen;

1.

vraagt de Commissie de stand van de tenuitvoerlegging van de ESI-fondsen in de periode 2014-2020 te beoordelen en een gedetailleerde analyse van de risico's van vrijmaking te maken, met vermelding van de bedragen per lidstaat evenals een analyse van de door de lidstaten ingediende betalingsramingen, zo snel mogelijk na 31 januari en 31 juli, de in de VGB vastgelegde uiterste termijnen; verzoekt de Commissie tevens aan te geven welke maatregelen worden gepland om vrijmaking van de ESI-fondsen zo veel mogelijk te voorkomen;

2.

verzoekt de Commissie en de lidstaten om het potentieel van de ESI-fondsen ten volle te benutten, in overeenstemming met de Europa 2020-strategie, teneinde de sociale en economische cohesie te versterken en de territoriale verschillen te verkleinen door alle regio's in staat te stellen hun concurrentievermogen te ontwikkelen en investeringen te bevorderen, ook uit particuliere bronnen;

3.

stelt, terugblikkend op de programmeringsperiode 2007-2013, vast dat de tenuitvoerlegging van het cohesiebeleid in verscheidene lidstaten en regio's voornamelijk door de volgende obstakels en problemen werd bemoeilijkt: ontoereikende informatie voor potentiële begunstigden, hetgeen een gebrek aan in aanmerking komende projecten tot gevolg had, trage en langdurige goedkeuringsprocedures voor grote projecten in combinatie met een gebrek aan administratieve structuren om investeringen voor grote projecten te beheren, complexe staatssteunregels, ingewikkelde vergunningsprocedures, onopgeloste vermogensrechtelijke betrekkingen, de buitensporige lengte van de goedkeuringsprocedure en de moeilijke toegang tot financiering; stelt bovendien vast dat de lidstaten en lokale overheden soms met moeilijkheden werden geconfronteerd bij het naleven van de vereisten met betrekking tot de interne en externe tenuitvoerlegging van het stabiliteits- en groeipact; vraagt de Commissie om voor de programmeringsperiode 2014-2020 enerzijds informatie te verstrekken over de obstakels die de lidstaten bij de tenuitvoerlegging van het cohesiebeleid ervaren, en anderzijds te beoordelen welk effect het uitvoeren van de opgave om te voldoen aan de ex-antevoorwaarden heeft op de effectieve tenuitvoerlegging van het beleid;

4.

is ingenomen met de oprichting van de taskforce voor een betere tenuitvoerlegging van de programma's van 2007-2013 in acht lidstaten, en verzoekt de Commissie het Parlement in kennis te stellen van de bereikte resultaten; vraagt de Commissie deze taskforce verder te zetten om de tenuitvoerlegging van de programma's voor 2014-2020 in alle lidstaten te ondersteunen en te bespoedigen, en het Parlement een actieplan voor de werkzaamheden van de taskforce te presenteren; vraagt de Commissie om de ESI-fondsen volledig in de EU-strategie voor betere regelgeving op te nemen;

5.

onderstreept dat administratieve capaciteit zowel op nationaal als op regionaal en lokaal niveau een belangrijke voorwaarde is voor een tijdige en geslaagde tenuitvoerlegging van het cohesiebeleid; wijst er in dit verband op dat een gebrek aan in aanmerking komende projecten vaak samenhangt met het gebrek aan middelen die lokale en regionale overheden nodig hebben om projectdocumentatie op te stellen; vraagt de Commissie daarom steun te verlenen voor de versterking van de administratieve capaciteit in de stadia van de tenuitvoerlegging en de evaluatie van het beleid, en aan het Parlement verslag uit te brengen over de maatregelen die daartoe zijn gepland; spoort tevens de beheersautoriteiten aan ten volle en op doeltreffende wijze gebruik te maken van de bepalingen van thematische doelstelling 11 inzake „vergroting van de institutionele capaciteit van overheidsinstanties en belanghebbenden” en van de beschikbare richtsnoeren van de Commissie;

6.

benadrukt, met de gedachte in het hoofd dat goed bestuur kan bijdragen tot een beter absorptievermogen, dat moet worden aangespoord tot de nodige structurele hervormingen, in overeenstemming met de doelstellingen voor territoriale samenhang en voor duurzame groei en werkgelegenheid, alsook tot investeringsvriendelijke beleidsmaatregelen en de strijd tegen fraude; kijkt uit naar de conclusies van het verslag van de Commissie betreffende de achterstandsgebieden en naar meer informatie over de manier waarop deze conclusies kunnen worden gebruikt om de uitdagingen aan te pakken die al jaar en dag de tijdige tenuitvoerlegging en absorptie van de ESI-fondsen bemoeilijken; verzoekt de Commissie tevens duidelijkheid te scheppen over het concept van een op prestaties gebaseerd begrotingsmodel met het oog op een efficiëntere besteding van middelen;

7.

is verheugd over de oprichting door de Commissie van een groep van onafhankelijke deskundigen op hoog niveau voor toezicht op de vereenvoudiging van de ESI-fondsen voor begunstigden; benadrukt dat vereenvoudiging een van de voorwaarden is voor een snellere tenuitvoerlegging; dringt er daarom bij de Commissie op aan om nog tijdens de huidige programmeringsperiode vaart te zetten achter maatregelen ter invoering van vereenvoudigde procedures en om in het cohesiebeleid een hoge graad van transparantie te handhaven; is in dit verband van oordeel dat de aanbevelingen van de groep op hoog niveau onverwijld in aanmerking moeten worden genomen;

8.

verzoekt de Commissie en de lidstaten de bestaande flexibiliteit in het kader van het stabiliteits- en groeipact ten volle aan te wenden en te benutten, rekening houdend met het feit dat de economische crisis in vele lidstaten tot liquiditeitstekorten en een gebrek aan beschikbare overheidsmiddelen voor openbare investeringen heeft geleid en dat middelen voor cohesiebeleid de belangrijkste bron van openbare investering aan het worden zijn; verzoekt de Commissie bovendien een permanente dialoog in stand te houden met de lidstaten die om toepassing van de huidige investeringsclausule hebben gevraagd, teneinde de flexibiliteit met betrekking tot investeringen voor groei en banen tot het uiterste te benutten; verzoekt de Commissie daarnaast aan te sporen tot inbreng van de EIB in de vorm van verhoogde technische en financiële steun voor de voorbereiding en tenuitvoerlegging van projecten voor de lidstaten die erom vragen; is van oordeel dat financieringsinstrumenten, mits zij op doeltreffende wijze worden gebruikt op basis van een behoorlijke voorafgaande beoordeling en strategisch worden gecombineerd met subsidies, het effect van financiering aanzienlijk kunnen vergroten en op die manier de negatieve gevolgen van krimpende overheidsbegrotingen kunnen helpen ondervangen en kunnen bijdragen tot de ontwikkeling van inkomstengenererende projecten; benadrukt dat deze ambitie werkelijkheid kan worden met behulp van duidelijke, samenhangende en doelgerichte regels inzake financieringsinstrumenten om het proces van voorbereiding en tenuitvoerlegging gemakkelijker te maken voor fondsbeheerders en begunstigden en waarin rekening wordt gehouden met de verschillende niveaus van ontwikkeling van de financiële markten van de EU-lidstaten; is van oordeel dat het in dit proces ook nuttig zou zijn dat alle relevante voorschriften over financieringsinstrumenten in één gemakkelijk toegankelijk en begrijpelijk document worden samengebracht en dat onnodige herzieningen van de bijbehorende richtsnoeren middenin de financieringsperiodes worden vermeden, tenzij dit wettelijk vereist is;

9.

is zich bewust van de complementaire aard van EFSI-investeringen ten opzichte van het cohesiebeleid en neemt kennis van de mededeling van de Commissie van 22 februari 2016 getiteld „Investeringsplan voor Europa: nieuwe richtsnoeren over de combinatie van de Europese structuur- en investeringsfondsen met het EFSI”; verzoekt de Commissie en de lokale en regionale overheden naar behoren rekening te houden met de mogelijkheden om financiering uit de ESI- en EFSI-fondsen te combineren, aangezien beide instrumenten weliswaar verschillend zijn maar elkaar niettemin kunnen aanvullen, waardoor het hefboomeffect van investeringen wordt vergroot;

10.

maakt zich zorgen over de vertragingen die de lidstaten ondervinden bij de aanduiding van programmerings- en certificerende instanties, waardoor het indienen van betalingsaanvragen door de lidstaten op zijn beurt vertraging oploopt en de vlotte tenuitvoerlegging van de programma's wordt verhinderd;

11.

is van mening dat een te sterke centralisatie en een gebrek aan vertrouwen ook een rol kunnen spelen bij de vertraging van de tenuitvoerlegging van ESI-fondsen, waarbij een aantal lidstaten en beheersautoriteiten weinig animo aan de dag leggen om lokale en regionale overheden meer verantwoordelijkheden toe te kennen voor het beheer van EU-middelen, onder meer via nieuwe ontwikkelingsinstrumenten als geïntegreerde territoriale investering (ITI) en vanuit de gemeenschap geleide plaatselijke ontwikkeling (CLLD); vraagt de Commissie, zonder echter uit het oog te verliezen dat het regelgevend kader van de EU deze houding in de hand heeft gewerkt, te blijven zorgen voor een betere uitwisseling van optimale werkwijzen tussen lidstaten en regio's op het gebied van geslaagde subdelegatie;

12.

benadrukt hoe belangrijk tijdige betalingen zijn voor de behoorlijke en doeltreffende tenuitvoerlegging en de geloofwaardigheid van het cohesiebeleid; verzoekt de Commissie daarom het Parlement te laten weten welke maatregelen worden overwogen om ervoor te zorgen dat het betalingsplan in het kader van de begroting 2016 en ook de volgende jaren volledig wordt uitgevoerd;

13.

benadrukt dat als de (versnelde) tenuitvoerlegging van het cohesiebeleid nu wordt beoordeeld de Commissie belangrijke werkpunten op het spoor kan komen met het oog op de bespreking van het toekomstige cohesiebeleid voor de periode na 2020; vraagt de Commissie zo snel mogelijk met het Parlement, de lidstaten en andere belanghebbenden samen te zitten om de toekomst van de ESI-fondsen na 2020 te bespreken, teneinde hun doelgerichte gebruik en tijdige tenuitvoerlegging te verbeteren;

14.

wijst erop hoe belangrijk het is dat de lidstaten de maatregelen op het gebied van ex-antevoorwaarden tegen eind 2016 vervullen om een vlotte tenuitvoerlegging van de programma's te waarborgen en de eventuele opschorting van tussentijdse betalingen te voorkomen; dringt er bij de Commissie op aan uitgebreide richtsnoeren inzake openbare aanbestedingen en maatregelen ter voorkoming van fouten en onregelmatigheden bij aanbestedingen op te stellen, en standaardaanbestedingsprocedures voor begunstigden te publiceren om financiële correcties en de eventuele intrekking van EU-bijdragen te voorkomen;

15.

verzoekt de Commissie, de lidstaten en alle belanghebbenden doeltreffende initiatieven op het gebied van communicatiebeleid beter te coördineren en op touw te zetten, om de tenuitvoerlegging van het cohesiebeleid meer bekendheid en een grotere zichtbaarheid te geven bij het grote publiek en er op die manier voor te zorgen dat het grote publiek de resultaten en de effecten van het cohesiebeleid beter kan inschatten;

16.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie, de Raad, het Comité van de Regio's alsmede de lidstaten en hun nationale en regionale parlementen.

28.2.2018   

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 76/27

—

gezien zijn vorige resoluties over het oostelijke partnerschap, Oekraïne en de Russische Federatie,

—

gezien het rapport van de Human Rights Assessment Mission naar de Krim van het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten (ODIHR) van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), en het rapport van de hoge commissaris voor de nationale minderheden (HCNM) van de OVSE,

—

gezien het Europees Verdrag ter bescherming van de rechten van de mens, het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten, het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, en de verklaring van de VN over de rechten van inheemse volkeren (UNDRIP),

—

gezien de besluiten van de Europese Raad van 21 maart, 27 juni en 16 juli 2014 betreffende het opleggen van sancties aan de Russische Federatie naar aanleiding van de illegale annexatie van de Krim,

—

gezien resolutie 68/262 van de Algemene Vergadering van de VN van 27 maart 2014 getiteld „Territorial integrity of Ukraine”,

—

gezien het rapport „Freedom in the World in 2016” van Freedom House, waarin de situatie van de politieke en burgerlijke vrijheden in de illegaal geannexeerde Krim als „niet vrij” wordt beoordeeld,

—

gezien de uitspraak van het zogeheten Hooggerechtshof van de Krim van 26 april 2016, op grond waarvan de Mejlis van de Krim-Tataren als extremistische organisatie wordt aangemerkt die niet langer actief mag zijn op het schiereiland de Krim,

—

gezien de verklaringen van de woordvoerder van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) van 14 april 2016 over de schorsing van de activiteiten van de Mejlis van de Krim-Tataren en van 26 april 2016 over het besluit van het „Hooggerechtshof” van de Krim om een verbod uit te vaardigen op de activiteiten van de Mejlis,

—

gezien de verklaring van de commissaris voor mensenrechten van de Raad van Europa van 26 april 2016, waarin hij oproept tot intrekking van het verbod op de Mejlis, en gezien de verklaring van de secretaris-generaal van de Raad van Europa van 26 april 2016, waarin hij stelt dat het verbod op de Mejlis mogelijk de gehele Krim-Tataarse gemeenschap raakt,

—

gezien het protocol van Minsk van 5 september 2014 en het memorandum van Minsk van 19 september 2014 over de tenuitvoerlegging van een 12 punten tellend vredesplan,

—

gezien artikel 135, lid 5, en artikel 123, lid 4, van zijn Reglement,

A.

overwegende dat de Russische Federatie de Krim en Sevastopol illegaal heeft geannexeerd en daarmee een bezettende staat is die het internationaal recht heeft geschonden, met inbegrip van het VN-Handvest, de Slotakte van Helsinki, het Memorandum van Boedapest van 1994 en het Verdrag inzake vriendschap, samenwerking en partnerschap tussen de Russische Federatie en Oekraïne van 1997;

B.

overwegende dat de Europese Unie en de internationale gemeenschap herhaaldelijk hun bezorgdheid hebben geuit over de mensenrechtensituatie in de bezette gebieden en over de systematische vervolging van degenen die de nieuwe autoriteiten niet erkennen; overwegende dat deze zogeheten autoriteiten de inheemse gemeenschap van Krim-Tataren tot hun doelwit hebben gemaakt, waarvan een meerderheid gekant is tegen de Russische machtsovername en het zogenoemde referendum van 16 maart 2014 heeft geboycot; overwegende dat Krim-Tataarse instellingen en organisaties in toenemende mate als „extremistisch” worden aangemerkt en dat prominente leden van de Krim-Tataarse gemeenschap als „terroristen” worden bestempeld en gearresteerd worden, of het risico op arrestatie lopen; overwegende dat misdrijven jegens de Tataren worden gepleegd, onder meer ontvoering, gedwongen verdwijning, geweld, marteling en buitengerechtelijke executies die de dienstdoende autoriteiten weigeren te onderzoeken en te vervolgen, en dat de Tataren stelselmatige juridische problemen over eigendomsrechten en registratie ondervinden;

C.

overwegende dat leiders van de Krim-Tataren, waaronder Mustafa Dzhemilev en Rafat Chubarov, al eerder de toegang tot de Krim is ontzegd, en dat zij thans toestemming hebben de Krim binnen te gaan, maar bedreigd worden met arrestatie, waarmee zij het lot delen van verscheidene andere leden van de Mejlis, Krim-Tataarse activisten en ontheemden; overwegende dat meer dan 20 000 Krim-Tataren de bezette Krim hebben moeten verlaten en zich naar het vasteland van Oekraïne hebben begeven, zoals blijkt uit door de Oekraïense regering verstrekte gegevens;

D.

overwegende dat de leider van de Krim-Tataren, Mustafa Dzhemilev, die voorheen 15 jaar in Sovjetgevangenschap heeft gezeten, een lijst van 14 Krim-Tataren openbaar heeft gemaakt die politieke gevangenen zijn van de zogeheten Russische autoriteiten van de Krim, waaronder Ahtem Çiygoz, de eerste vicevoorzitter van de Mejlis, die in afwachting van zijn proces gedetineerd is in Simferopol; verlangt dat bijzondere aandacht aan diens gezondheid wordt besteed en onderstreept hoe belangrijk het is dat hij een openbaar proces krijgt waarop de Raad van Europa en andere internationale organisaties nauwlettend toezicht houden;

E.

overwegende dat de Russische Federatie de Krim beperkt toegankelijk heeft gemaakt voor de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), de VN en de Raad van Europa, om niet te spreken van ngo's voor de mensenrechten en onafhankelijke journalisten; overwegende dat dit het erg moeilijk maakt om de mensenrechtensituatie op de Krim in kaart te brengen en er verslag over uit te brengen;

F.

overwegende dat de totale bevolking van Krim-Tataren, een inheemse bevolkingsgroep op de Krim, in 1944 naar andere delen van de USSR is gedeporteerd en pas in 1989 werd toegestaan terug te keren; overwegende dat de Verkhovna Rada van Oekraïne op 12 november 2015 een resolutie heeft aangenomen waarin de deportatie van de Krim-Tataren in 1944 als genocide wordt erkend en 18 mei tot een dag van herinnering wordt uitgeroepen;

G.

overwegende dat het zogeheten Hooggerechtshof van de Krim zich op 26 april 2016 heeft uitgesproken vóór een verzoek van de zogenoemde procureur-generaal van de Krim, Natalia Poklonskaja, waarin zij de Mejlis beschuldigt van extremisme, schendingen van de mensenrechten, illegale handelingen en sabotage gericht tegen de autoriteiten, ook al fungeert de Mejlis sinds zijn oprichting in 1991 als het representatieve orgaan van de Krim-Tataren en geniet de raad sinds mei 1999 een volwaardige juridische status;

H.

overwegende dat de Mejlis inmiddels is bestempeld als extremistische organisatie en toegevoegd is aan de door het Russische Ministerie van Justitie opgestelde lijst van ngo's wier activiteiten gestaakt moeten worden; overwegende dat de activiteiten van de Mejlis daarom verboden zijn op de Krim en in Rusland; overwegende dat dit verbod kan gelden voor meer dan 2 500 leden van 250 mejlises in dorpen en steden op de Krim;

I.

overwegende dat het besluit van de „procureur-generaal” en het „Hooggerechtshof” van de Krim intrinsiek deel uitmaken van een door de Russische Federatie gevoerd beleid van repressie en intimidatie, waarmee deze minderheid wordt gestraft voor zijn loyaliteit aan de Oekraïense staat tijdens de illegale annexatie van het schiereiland twee jaar geleden;

J.

overwegende dat sprake is van een evidente schending van het internationaal humanitair recht (waaronder het Vierde Haagse Verdrag van 1907, het Vierde Verdrag van Genève van 1949 en aanvullend Protocol nr. I daarbij van 1977), uit hoofde waarvan een bezettingsmacht burgers niet kan vervolgen voor misdrijven die zij begingen voor de bezetting, en dat bepaalt dat het strafrecht van het bezette gebied van kracht blijft;

1.

veroordeelt ten stelligste het besluit van het zogeheten Hooggerechtshof van de Krim om de Mejlis van de Krim-Tataren te verbieden, en verlangt dat dit verbod onmiddellijk wordt ingetrokken; beschouwt dit besluit als een systematische en doelgerichte vervolging van de Krim-Tataren en als een politiek gemotiveerde maatregel waarmee verdere intimidatie van de wettige vertegenwoordigers van de Tataarse gemeenschap wordt beoogd; benadrukt hoe belangrijk dit democratisch gekozen besluitvormingsorgaan van de Krim-Tataren is;

2.

herinnert eraan dat het verbod op de Mejlis van de Krim-Tataren — het wettige en erkende representatieve orgaan van de inheemse bevolking van de Krim — een voedingsbodem zal bieden voor stigmatisering en verdere discriminatie van de Krim-Tataren, alsmede voor schending van hun mensenrechten en fundamentele burgerlijke vrijheden, en een poging is hen van de Krim te verdrijven, terwijl de Krim hun historische thuisland is; vreest dat het bestempelen van de Mejlis als extremistische organisatie aanleiding kan geven tot nieuwe aanklachten overeenkomstig de bepalingen in het Wetboek van Strafrecht van de Russische Federatie;

3.

herinnert eraan dat het verbod op de Medjlis impliceert dat de raad niet langer bijeen mag komen, zijn standpunten niet kenbaar mag maken in de massamedia, geen openbare manifestaties mag organiseren en evenmin bankrekeningen mag houden; verzoekt de EU de activiteiten van de Mejlis in ballingschap financieel te ondersteunen; verzoekt om meer financiële ondersteuning van mensenrechtenorganisaties die zich inzetten voor de Krim;

4.

herinnert aan het tragische feit dat de illegale annexatie van het schiereiland de Krim door de Russische Federatie van 20 februari 2014 twee jaar geleden is; wijst nogmaals op zijn stellige veroordeling van deze schending van het internationaal recht; benadrukt groot belang te hechten aan het beleid van niet-erkenning van de illegale annexatie van de Krim en de sancties die nadien zijn opgelegd, en vraagt, naar aanleiding van het verbod op de Mejlis, te overwegen of de lijst met personen waarop de EU-sancties gericht zijn uitgebreid kan worden; verzoekt alle lidstaten zich strikt aan deze lijst te houden; betreurt het dat bepaalde politici uit EU-lidstaten, waaronder leden van hun nationale parlementen en van het Europees Parlement, de Krim hebben bezocht, waarbij deze bezoeken zonder instemming van de Oekraïense autoriteiten werden georganiseerd, en verzoekt parlementsleden dergelijke bezoeken in de toekomst achterwege te laten;

5.

bevestigt nogmaals dat het de soevereiniteit, politieke onafhankelijkheid, eenheid en territoriale integriteit van Oekraïne binnen zijn internationaal erkende grenzen krachtig steunt, alsook het recht van Oekraïne om vrij en soeverein een Europese weg in te slaan; verzoekt alle partijen om zich per direct in te zetten voor de vreedzame reïntegratie van het bezette schiereiland de Krim in de Oekaïense rechtsorde door middel van politieke dialoog en in volledige overeenstemming met het internationaal recht; is van mening dat herstel van de controle van Oekraïne over het schiereiland cruciaal is voor het opnieuw aangaan van coöperatieve betrekkingen met de Russische Federatie, en voor het opheffen van de sancties die naar aanleiding van de Krim zijn opgelegd;

6.

veroordeelt de ernstige inperking van de vrijheid van meningsuiting, van vereniging en van vreedzame vergadering, waaronder in het kader van traditionele herinneringsmanifestaties zoals de herdenking van de deportatie van de Krim-Tataren door het totalitaire Sovjet-regime van Stalin, en van culturele bijeenkomsten van de Krim-Tataren;

7.

veroordeelt de beperkingen van de vrije media op de Krim, in het bijzonder de intrekking van de licentie van de grootste Krim-Tataarse televisiezender ATR; verlangt dat de zender weer in gebruik wordt genomen, alsook de kindertelevisiezender Lale en de radiozender Meydan; is van mening dat deze maatregelen de Krim-Tataren beroven van een cruciaal instrument voor het behoud van hun culturele en taalkundige identiteit; neemt kennis van de lancering van de nieuwe zender TV Millet en verlangt dat de volledige redactionele onafhankelijkheid van deze zender wordt gewaarborgd;

8.

betreurt ten zeerste dat de vrijheid van meningsuiting systematisch wordt ingeperkt onder voorwendsel van extremisme en dat nauwlettend toezicht wordt gehouden op de sociale media met het doel de opsporing van activisten die de nieuwe orde niet erkennen en de geldigheid van het „referendum” van 16 maart 2014 in twijfel trekken; herinnert eraan dat honderd leden van de Algemene Vergadering van de VN hetzelfde standpunt innamen bij het aannemen van resolutie 68/262;

9.

herinnert eraan dat de inheemse bevolkingsgroep van de Krim-Tataren historisch onrecht is aangedaan, waarbij zij op grote schaal gedeporteerd zijn door de Sovjetautoriteiten en hun land en hulpbronnen zijn onteigend; betreurt het feit dat het discriminerende beleid van de zogeheten autoriteiten de teruggave van deze bezittingen en hulpbronnen in de weg staat, of ingezet wordt als instrument om steun te kopen;

10.

dringt erop aan dat de Russische Federatie, die op grond van internationaal humanitair recht de uiteindelijke verantwoordelijkheid heeft als bezettende staat op de Krim, de rechtsorde op de Krim handhaaft en burgers beschermt tegen willekeurige juridische of bestuurlijke maatregelen en regelingen, en daarmee haar toezeggingen als lid van de Raad van Europa gestand doet, en leiding geeft aan onafhankelijk internationaal onderzoek naar eventuele schendingen van het internationaal recht of de mensenrechten door de bezettende troepen en de zogeheten lokale autoriteiten; verlangt dat de contactgroep voor familie van vermiste personen nieuw leven wordt ingeblazen;

11.

verlangt dat de desbetreffende internationale organen voor de mensenrechten permanent en ongehinderd toegang tot de Krim krijgen, zodat zij toezicht kunnen houden op de mensenrechtensituatie;

12.

is ingenomen met het Oekraïense initiatief voor een internationaal mechanisme in „Genève plus-formaat” voor onderhandelingen over herstel van de soevereiniteit van Oekraïne over de Krim, waarbij ook is voorzien in rechtstreekse betrokkenheid van de EU; roept de Russische Federatie op met Oekraïne en andere partijen onderhandelingen te starten over beëindiging van de bezetting van de Krim en opheffing van de handels- en energie-embargo's, en een eind te maken aan de staat van beleg op de Krim;

13.

dringt erop aan het historische en traditionele multiculturele karakter van de Krim te handhaven en het Oekraïens, Tataars en andere minderheidstalen en culturen volledig te respecteren; veroordeelt de uitoefening van juridische druk op culturele en educatieve organisaties van de Krim-Tataren, met inbegrip van organisaties die zijn gericht op Krim-Tataarse kinderen;

14.

vraagt de Russische Federatie een onderzoek in te stellen naar alle gevallen van foltering van personen die illegaal op de Krim zijn gearresteerd, waaronder Ahtem Çiygoz, ondervoorzitter van de Mejlis, Mustafa Degermendzhi en Ali Asanov, die op de Krim zijn gearresteerd door de zogeheten lokale autoriteiten vanwege hun vreedzame protest tegen de bezetting, en hun een veilige terugkeer naar Oekraïne te garanderen; verzoekt andermaal om vrijlating van Oleg Sentsov en Oleksandr Kolchenko; verzoekt de Russische Federatie met klem een eind te maken aan de politiek gemotiveerde vervolging van dissidenten en burgerrechtenactivisten; veroordeelt het dat zij in dat kader naar de Russische Federatie worden overgebracht en het feit dat zij worden gedwongen het Russische staatsburgerschap aan te nemen; verzoekt de Russische Federatie in voornoemde zaken nauw samen te werken met de Raad van Europa en de OVSE;

15.

verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden en de Raad om de druk op de Russische Federatie op te voeren om internationale organisaties toegang te verschaffen tot de Krim, zodat zij toezicht kunnen houden op de mensenrechtensituatie in het licht van de flagrante schendingen van de fundamentele vrijheden en de mensenrechten op het schiereiland, en om permanente, internationale en op verdragen gebaseerde mechanismen voor het houden van toezicht in te stellen; benadrukt dat elke vorm van internationale aanwezigheid ter plaatse goed gecoördineerd en afgestemd moet worden met Oekraïne en de steun moet hebben van de grote internationale organisaties voor de mensenrechten;

16.

benadrukt eens te meer ernstig bezorgd te zijn over de situatie van LGBTI op de Krim, die aanzienlijk verslechterd is na de Russische annexatie;

17.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de president, regering en het parlement van Oekraïne, de Raad van Europa, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, de president, regering en het parlement van de Russische Federatie, alsmede aan de Mejlis van de Krim-Tataarse bevolkingsgroep.

28.2.2018   

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 76/31

—

gezien zijn eerdere resoluties over Gambia,

—

gezien zijn resolutie van 12 maart 2015 over de prioriteiten van de EU voor de VN-Mensenrechtenraad in 2015 (1),

—

gezien diverse parlementaire vragen over de situatie in Gambia,

—

gezien de verklaring van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) van 17 april 2016 over de mensenrechtensituatie in Gambia,

—

gezien diverse verklaringen van de EU-delegatie in Gambia,

—

gezien de resolutie van de Commissie van de Afrikaanse Unie van 28 februari 2015 over de mensenrechtensituatie in de Republiek Gambia,

—

gezien de verklaring van de secretaris-generaal van de VN Ban Ki-moon van 17 april 2016,

—

gezien het addendum „Mission to the Gambia” bij het verslag van de speciale rapporteur voor foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing van de VN-Raad voor de mensenrechten van 2 maart 2015,

—

gezien het verslag van de speciale rapporteur van de VN voor buitengerechtelijke, standrechtelijke en willekeurige executies over Gambia van 11 mei 2015,

—

gezien het verslag van de werkgroep universele periodieke doorlichting van de Verenigde Naties over Gambia van 24 december 2014,

—

gezien de in juni 2000 ondertekende Partnerschapsovereenkomst van Cotonou,

—

gezien de grondwet van Gambia,

—

gezien het Afrikaans Handvest voor democratie, verkiezingen en bestuur,

—

gezien het Afrikaans Handvest van de rechten van de mens en de volkeren,

—

gezien de VN-Verklaring inzake de uitbanning van alle vormen van intolerantie en discriminatie op grond van religie of overtuiging van 1981,

—

gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948,

—

gezien artikel 135, lid 5, en artikel 123, lid 4, van zijn Reglement,

A.

overwegende dat Yahya Jammeh na een staatsgreep in 1994 aan de macht is gekomen; overwegende dat hij in 1996 tot president werd verkozen en sindsdien, onder omstreden omstandigheden, drie keer is herkozen;

B.

overwegende dat er volgens planning op 1 december 2016 presidentsverkiezingen zullen plaatsvinden en op 6 april 2017 parlementsverkiezingen; overwegende dat de laatste presidentsverkiezingen, die in 2011 plaatsvonden, volgens de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten (ECOWAS), legitimiteit misten en gepaard gingen met onderdrukking en intimidatie van oppositiepartijen en hun aanhangers;

C.

overwegende dat een vreedzame demonstratie voor electorale hervormingen, die op 14 april 2016 in Serekunda, een buitenwijk van de hoofdstad Banjul, plaatsvond, werd verstoord door gewelddadigheden door Gambiaanse veiligheidstroepen en willekeurige opsluiting van demonstranten, waaronder een aantal leden van de United Democratic Party (UDP); overwegende dat Solo Sandeng, leider van de oppositie en lid van de UDP, kort na zijn arrestatie onder verdachte omstandigheden in gevangenschap overleed;

D.

overwegende dat leden van de UDP op 16 april 2016 wederom samenkwamen om gerechtigheid voor de dood van Sandeng en de vrijlating van de andere leden van hun partij te eisen; overwegende dat de politie de demonstranten bij die gelegenheid met traangas heeft beschoten en een aantal mensen heeft gearresteerd;

E.

overwegende dat een andere oppositieleider, Ousainou Darboe, en andere gezaghebbende partijleden werden gearresteerd en nog altijd gevangen worden gehouden, naar verluidt terwijl zij ernstige verwondingen hebben;

F.

overwegende dat een verzoek om vrijlating op borgtocht van Alagie Abdoulie Ceesay, directeur van het onafhankelijke radiostation Teranga FM, die op 2 juli 2015 door de nationale veiligheidsdienst (National Intelligence Agency — NIA) werd gearresteerd, tot drie maal toe werd afgewezen, ondanks het feit dat zijn gezondheidssituatie zorgwekkend is;

G.

overwegende dat de VN-werkgroep inzake willekeurige detentie in maart 2016 een advies heeft uitgebracht, dat was goedgekeurd op haar laatste vergadering van december 2015, waarin zij benadrukte dat de heer Ceesay willekeurig van zijn vrijheid was beroofd en waarin zij Gambia verzocht deze gevangene vrij te laten en alle aanklachten tegen hem in te trekken;

H.

overwegende dat mensenrechtenactivisten en journalisten in Gambia het slachtoffer zijn van misbruikpraktijken en repressieve wetgeving, onophoudelijk te maken hebben met pesterijen en intimidatie, arrestatie en opsluiting en het slachtoffer zijn van onvrijwillige verdwijning of gedwongen ballingschap;

I.

overwegende dat marteling en andere vormen van mishandeling in Gambia regelmatig voorkomen overwegende dat volgens berichten mensen routinematig wreed worden gemarteld of op andere wijze worden mishandeld om ze tot „bekentenissen” te dwingen die vervolgens in de rechtbank worden gebruikt, hetgeen ook blijkt uit het verslag naar aanleiding van het bezoek van de speciale rapporteur van de VN voor foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing aan Gambia in 2014;

J.

overwegende dat de NIA en de politie stelselmatig mensen willekeurig gevangennemen, zoals de voormalige onderminister van Landbouw, Ousman Jammeh, en de islamitische geleerden Sjeik Omar Colley, Imam Ousman Sawaneh en Imam Cherno Gassama en dat het regelmatig gebeurt dat mensen zonder aanklacht en langer dan de periode van 72 uur waarbinnen een verdachte moet worden voorgeleid worden vastgehouden, hetgeen in strijd is met de grondwet;

K.

overwegende dat de huidige wetgeving tegen homoseksualiteit in Gambia op „zware homoseksualiteit” langdurige gevangenisstraffen en forse geldboetes stelt; overwegende dat LGBTI vaak het slachtoffer zijn van aanvallen, bedreiging en willekeurige arrestatie door veiligheidsdiensten en dat sommigen het land hebben moeten verlaten met het oog op hun eigen veiligheid;

L.

overwegende dat Gambia één van de vijftien armste landen in de wereld is en dat ongeveer een kwart van de Gambiaanse bevolking te maken heeft met chronische voedselonzekerheid; overwegende dat het land in hoge mate afhankelijk is van internationale steun; overwegende dat sinds 2015 14 475 Gambianen in de EU asiel hebben aangevraagd;

M.

overwegende dat de situatie op het gebied van de mensenrechten, democratie en rechtsstaat in Gambia reden geeft tot ernstige bezorgdheid; overwegende dat de EU deze onderwerpen in het kader van de dialoog krachtens artikel 8 van de Overeenkomst van Cotonou sinds eind 2009 aan de orde stelt, maar dat er weinig concrete vooruitgang wordt geboekt;

N.

overwegende dat de EU naar aanleiding van de zorgelijke mensenrechtensituatie haar steun aan Gambia drastisch heeft verlaagd, hoewel de EU de grootste steunverlener aan het land blijft met een bedrag van in totaal 33 miljoen EUR voor de periode 2015-2016 van het nationaal indicatief programma; overwegende dat president Jammeh na deze verlaging van de steun de zaakgelastigde van de EU in Gambia, Agnes Guillard, in juni 2015 plotseling uitwees;

O.

overwegende dat het nationaal indicatief programma voor Gambia voor de periode 2015-2016 voorziet in investeringen in landbouw en voedselveiligheid, alsmede in de vervoerssector, en dat er geen middelen zijn toegewezen aan de ontwikkeling van het maatschappelijk middenveld, democratisch bestuur of de bescherming van de mensenrechten en de rechtsstaat;

P.

overwegende dat Gambia lid is van ECOWAS; overwegende dat in juli 2014 een economische partnerschapsovereenkomst is gesloten tussen de Europese Unie en ECOWAS, die zal worden geratificeerd in 2016; overwegende dat economische partnerschapsovereenkomsten niet alleen dienen ter ondersteuning van eerlijke handel, maar ook van de mensenrechten en de verwezenlijking van de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen;

Q.

overwegende dat Gambia lid is van de Afrikaanse Unie (AU), partij is bij het Afrikaanse Handvest en het Afrikaanse Handvest voor democratie, verkiezingen en bestuur heeft ondertekend;

R.

overwegende dat de wet van 2015 tot wijziging van het kiesstelsel ertoe leidt dat verkiezingen onbetaalbaar worden voor oppositiepartijen, en Gambia een van de duurste landen maakt voor kandidaten die zich verkiesbaar willen stellen, hetgeen een aantasting van de burgerrechten inhoudt;

1.

spreekt zijn zeer ernstige bezorgdheid uit over de snel verslechterende situatie in Gambia op het gebied van de veiligheid en de mensenrechten; betreurt de aanvallen van 14 en 16 april 2016 op vreedzame demonstranten;

2.

roept op tot de onmiddellijke vrijlating van alle demonstranten die zijn gearresteerd in verband met de demonstraties van 14 en 16 april 2016; verzoekt de regering van de Republiek Gambia een eerlijke rechtsgang te waarborgen voor alle verdachten die vastzitten wegens vermeende deelname aan een poging tot ongrondwettelijke regeringswijziging; roept de autoriteiten van Gambia op hun fysieke en psychologische integriteit onder alle omstandigheden te garanderen en toe te zien op medische behandeling van de gewonden; spreekt zijn bezorgdheid uit over de berichten van marteling en slechte behandeling van andere gedetineerden;

3.

dringt er bij de Gambiaanse autoriteiten op aan zo spoedig mogelijk een onafhankelijk onderzoek uit te voeren naar deze gebeurtenissen; is met name ernstig bezorgd over berichten over de dood in gevangenschap van de activist van de oppositie Solo Sandeng;

4.

spreekt zijn krachtige veroordeling uit over de gedwongen verdwijningen, willekeurige opsluiting, marteling en andere mensenrechtenschendingen gericht tegen dissidenten, waaronder journalisten, mensenrechtenactivisten, politieke tegenstanders en critici, alsmede tegen lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen en transgenders, onder het bewind van president Yahja Jammeh; vraagt om gedetineerden die afgesloten van de buitenwereld gevangen zitten ofwel voor de rechter te brengen ofwel vrij te laten;

5.

roept de EU en de AU op met Gambia samen te werken om waarborgen in te voeren tegen marteling, de onafhankelijke toegang tot gedetineerden te garanderen, en alle wetgeving te herzien die leidt tot aantasting van de vrijheid van meningsuiting, vereniging en vreedzame vergadering, onder meer door het schrappen van de strafbare feiten van opruiing, smaad en het verspreiden van onjuiste informatie uit het strafrecht en het wijzigen van de informatie- en communicatiewet van 2013, die voorziet in censuur van online informatie;

6.

roept Gambia op het VN-Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing te ratificeren;

7.

roept de regering van Gambia op onderzoek te doen naar bewijzen van mensenrechtenschendingen door de NIA, en wetgeving in te voeren voor gelijke rechten voor burgers, waarin ook ongelijkheidskwesties aan de orde komen; roept de regering van Gambia op door te gaan met de uitvoering van plannen voor de oprichting van een nationale mensenrechtencommissie, overeenkomstig de beginselen van Parijs inzake instellingen voor de mensenrechten, en vermeende mensenrechtenschendingen te onderzoeken en te volgen;

8.

dringt bij de regering van Gambia en de regionale autoriteiten aan op het nemen van alle nodige maatregelen om een einde te maken aan de discriminatie en criminalisering van en aanvallen op LGBTI, en om hun vrijheid van meningsuiting te waarborgen; dringt er onder meer op aan om uit het Gambiaanse strafrecht bepalingen te schrappen die criminalisering van LGBTI inhouden;

9.

roept de Gambiaanse autoriteiten op religieuze discriminatie te voorkomen en een vreedzame dialoog tussen alle gemeenschappen te stimuleren en mogelijk te maken;

10.

roept ECOWAS en de AU op zich te blijven afzetten tegen de aanhoudende mensenrechtenschendingen door het Gambiaanse regime; herinnert eraan dat de veiligheid en de stabiliteit in de West-Afrikaanse regio nog altijd grote uitdagingen vormen en dringt er bij de AU en ECOWAS op aan de situatie in Gambia nauwlettend in het oog te houden en een permanente politieke dialoog te voeren met de Gambiaanse autoriteiten over de versterking van de democratie en de rechtsstaat;

11.

dringt er bij de regering van de Republiek Gambia op aan om in de aanloop naar de presidentsverkiezingen van december 2016 het Afrikaanse Handvest voor democratie, verkiezingen en bestuur te ratificeren;

12.

roept de regering van Gambia op met alle oppositiepartijen in werkelijke dialoog te treden over wetgevings- en politieke hervormingen ter waarborging van eerlijke en vrije verkiezingen en eerbiediging van de vrijheid van vereniging en vergadering, overeenkomstig de internationale verplichtingen van Gambia; herinnert eraan dat het voor het welslagen van onafhankelijke en vrije verkiezingen van groot belang is dat de oppositie en onafhankelijke maatschappelijke organisaties hieraan ten volle kunnen deelnemen;

13.

moedigt de internationale gemeenschap, waaronder plaatselijke mensenrechtenorganisaties en ngo's, alsmede de delegatie van de EU in Gambia en andere relevante internationale instellingen, aan om het verkiezingsproces actief in het oog te houden, en daarbij met name te letten op het eerbiedigen door de overheid van de vrijheid van vereniging en vergadering;

14.

roept de regering op alle nodige maatregelen te nemen om onder alle omstandigheden de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid onverkort te waarborgen; roept in dit verband op tot een herziening van de bepalingen van de informatie- en communicatiewet, om de nationale wetgeving in overeenstemming te brengen met de internationale normen op dit gebied;

15.

is bezorgd over het feit dat het nationaal indicatief programma 2015-2016 voor Gambia niet voorziet in steun of financiering voor maatschappelijke organisaties, noch voor democratisch bestuur, de bevordering van de rechtsstaat en de bescherming van de mensenrechten; roept de Commissie op te waarborgen dat democratisch bestuur, de rechtsstaat en de bescherming van de mensenrechten prioriteit krijgen bij mogelijke toekomstige overeenkomsten inzake ontwikkelingssamenwerking tussen de EU en Gambia;

16.

roept de delegatie van de EU in Gambia op alle mogelijke instrumenten in te zetten, waaronder het Europees instrument voor de democratie en de mensenrechten, om de omstandigheden in gevangenissen in Gambia actief in het oog te houden, en mee te werken aan en toezicht te houden op onderzoeken naar het neerslaan door de regering van de demonstraties van 14 en 16 april 2016 en de behandeling van de gevangen gezette demonstranten, en meer inspanningen te verrichten om in contact te treden met leden van de politieke oppositie, studentenleiders, journalisten, mensenrechtenactivisten, vakbondsvertegenwoordigers en leiders van de LGBTI-beweging;

17.

dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan een open raadpleging te starten uit hoofde van artikel 96 van de Overeenkomst van Cotonou, en te overwegen om alle niet-humanitaire steun aan de regering van Gambia stop te zetten en reisverboden en andere gerichte sancties op te leggen aan functionarissen die verantwoordelijk zijn voor ernstige mensenrechtenschendingen;

18.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Europese Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Afrikaanse Unie, de regeringen van de lidstaten van de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten, de regering en het parlement van Gambia, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de VN-Mensenrechtenraad en de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU.

28.2.2018   

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 76/35

—

gezien zijn voorgaande resoluties over Djibouti, waaronder die van 4 juli 2013 over de situatie in Djibouti (1) en die van 15 januari 2009 over de situatie in de Hoorn van Afrika (2),

—

gezien het nationaal indicatief programma voor Djibouti in het kader van het elfde Europees Ontwikkelingsfonds van 19 juni 2014,

—

gezien de verklaringen van 12 april 2016 en van 23 december 2015 van de woordvoerder van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO),

—

gezien de verklaring van hoge vertegenwoordiger Federica Mogherini, namens de EU, ter gelegenheid van de Werelddag van de Persvrijheid op 3 mei 2016,

—

gezien het regionaal politiek EU-partnerschap voor vrede, veiligheid en ontwikkeling in de Hoorn van Afrika,

—

gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten,

—

gezien het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing,

—

gezien het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen,

—

gezien het Afrikaanse Handvest van de rechten van de mens en de volkeren, dat door Djibouti is geratificeerd,

—

gezien de acties en mededelingen van de Organisatie voor voedsel en landbouw (FAO) van de Verenigde Naties betreffende Djibouti,

—

gezien de voorlopige conclusies van 10 april 2016 van de verkiezingswaarnemingsmissie van de Afrikaanse Unie, die toezicht hield op de presidentsverkiezingen,

—

gezien het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof, waarbij Djibouti sinds 2003 als staat partij is,

—

gezien de op 30 december 2014 getekende kaderovereenkomst tussen de UMP (Unie voor de Presidentiële Meerderheid), de heersende coalitie, en de USN (Unie voor nationale redding), de coalitie van oppositiepartijen, die ten doel heeft „vreedzame en democratische nationale politiek” te bevorderen,

—

gezien het door de Djiboutiaanse Raad van Ministers aangenomen Besluit nr. 2015-3016 PR/PM van 24 november 2015 tot vaststelling van buitengewone veiligheidsmaatregelen naar aanleiding van de aanslagen in Parijs van 13 november 2015,

—

gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948,

—

gezien het protocol bij het Afrikaanse handvest inzake de mensenrechten en de rechten van volkeren met betrekking tot de rechten van vrouwen in Afrika,

—

gezien de Overeenkomst van Cotonou van 23 juni 2000, die op 22 juni 2010 is herzien,

—

gezien de grondwet van de Republiek Djibouti van 1992, waarin de fundamentele vrijheden en de grondbeginselen van goed bestuur worden erkend,

—

gezien de richtsnoeren voor verkiezingswaarnemingsmissies van de Afrikaanse Unie,

—

gezien artikel 135, lid 5, en artikel 123, lid 4, van zijn Reglement,

A.

overwegende dat Ismail Omar Guelleh sinds 1999 president van Djibouti is, en dat hij tijdens de verkiezingen van april 2016 met 87,1 % van de stemmen weliswaar een monsterzege heeft behaald, maar dat deze uitslag volgens oppositiepartijen en mensenrechtenorganisaties is behaald door middel van politieke onderdrukking; overwegende dat de verkiezingen van 2005, 2011 en 2016 door sommige oppositiekandidaten werden geboycot; overwegende dat president Guelleh het parlement er in 2010 toe had overgehaald de grondwet te wijzigen, na te hebben verklaard dat hij zich in 2016 niet opnieuw bij de verkiezingen kandidaat zou stellen, zodat hij in 2011 een derde termijn kon dienen; overwegende dat de hierdoor veroorzaakte protesten van het maatschappelijk middenveld werden onderdrukt;

B.

overwegende dat Djibouti vanwege zijn gunstige ligging in de Golf van Aden van strategisch belang is voor buitenlandse militaire bases en beschouwd wordt als een uitvalsbasis voor de bestrijding van piraterij en terrorisme;

C.

overwegende dat tien Djiboutiaanse vrouwen in Parijs in hongerstaking zijn gegaan met het oog op een internationaal onderzoek naar de verkrachting van Djiboutiaanse vrouwen, waarbij vier van de hongerstakers verklaarden zelf te zijn verkracht, terwijl een andere, Fatou Ambassa (30), vastte ter nagedachtenis aan haar nichtje, Halima, dat in 2003 op zestienjarige leeftijd is overleden aan de gevolgen van een groepsverkrachting; overwegende dat acht van deze vrouwen hun protesten 19 dagen volhielden, van 25 maart tot 12 april 2016, en dat hun voorbeeld door tien andere vrouwen in Brussel werd gevolgd; overwegende dat de Djiboutiaanse autoriteiten hun beweringen tegenspreken; overwegende dat tijdens het conflict tussen het Djiboutiaanse leger en FRUD-armé vrouwen zijn gegijzeld; overwegende dat het in 1993 opgerichte Djiboutiaanse vrouwencomité (Comité des Femmes Djiboutiennes Contre le Viol et l'Impunité (COFEDVI)) op grond van circa twintig ingediende klachten 246 gevallen van verkrachting door soldaten heeft geregistreerd;

D.

overwegende dat er geen EU-verkiezingswaarnemingsmissie was uitgenodigd om de verkiezingen te volgen en dat het aanbod van de EU om een missie van verkiezingsdeskundigen te sturen door de Djiboutiaanse autoriteiten werd afgeslagen; overwegende dat de verkiezingswaarnemingsmissie van de Afrikaanse Unie aanbeveelt een onafhankelijke verkiezingscommissie op te richten die belast is met het aansturen van het verkiezingsproces, met inbegrip van het bekendmaken van de voorlopige resultaten;

E.

overwegende dat drie oppositiekandidaten, Omar Elmi Khaireh, Mohamed Moussa Ali en Djama Abdourahman Djama, de verkiezingsresultaten van april 2016 betwistten omdat deze niet transparant waren en niet overeenkwamen met de wil van het Djiboutiaanse volk; overwegende dat de resultaten niet door lokale mensenrechtenorganisaties werden erkend; overwegende dat de oppositie zeer weinig politieke ruimte heeft, met beperkte vrijheid van meningsuiting; overwegende dat de politiemacht en veiligheidsdiensten het land onder strakke controle houden, en dat de rechterlijke macht zwak is en nauwe banden met de regering heeft; overwegende dat oppositieleiders voortdurend worden opgesloten en lastiggevallen en dat er melding is gemaakt van foltering; overwegende dat het leger de opdracht zou hebben gekregen vertegenwoordigers van de oppositie van sommige stembureaus te verwijderen zodat de stembussen konden worden gevuld, terwijl andere regio's zoals Ali-Sabieh onder militaire controle werden geplaatst; overwegende dat president Guelleh al voordat de officiële resultaten bekend werden gemaakt een feest heeft gegeven, naar verluidt om het leger te belonen voor zijn bijdrage aan de verkiezingen; overwegende dat de Afrikaanse Unie een aantal onregelmatigheden heeft vastgesteld (het ontbreken van gegevens, het verzuimen de resultaten bekend te maken en het feit dat de stemmen niet in het openbaar werden geteld);

F.

overwegende dat op 31 december 2015, nadat enkele oppositieleden uit het parlement werden gezet, beroep werd gedaan op een in november 2015 ingevoerde wet tot instelling van de noodtoestand om individuele vrijheden te beperken en oppositieactivisten, mensenrechtenbeschermers, vakbondsleden en journalisten te onderdrukken;

G.

overwegende dat de heersende coalitie, de UMP, op 30 december 2014 haar handtekening heeft gezet onder een kaderovereenkomst met de oppositiecoalitie, de USN, die voorzag in de hervorming van de onafhankelijke nationale verkiezingscommissie (Commission Électorale Nationale Indépendante), de oprichting van een gezamenlijke parlementaire commissie en hervormingen op korte en middellange termijn; overwegende dat de gezamenlijke parlementaire commissie in februari 2015 is opgericht, maar dat geen van de belangrijkste ontwerpwetten (zoals de wet inzake de oprichting van een onafhankelijke verkiezingscommissie en de wet inzake de rechten en plichten van politieke partijen) zijn ingediend; overwegende dat de Djiboutiaanse autoriteiten op 26 augustus 2015 hebben aangekondigd dat de verkiezingscommissie niet zou worden hervormd;

H.

overwegende dat er in Djibouti geen commerciële televisie- of radiozenders zijn, en dat de autoriteiten nauwlettend toezicht houden op oppositiewebsites en de websites en socialemedia-accounts van mensenrechtenorganisaties regelmatig blokkeren; overwegende dat de regering eigenaar is van de grootste krant, La Nation, en van de nationale omroep, Radiodiffusion-Télévision de Djibouti, die zelfcensuur toepassen; overwegende dat Freedom House in 2015 heeft verklaard dat Djibouti niet vrij is; overwegende dat Djibouti de 170e plaats bekleedt (op 180 landen) in de wereldwijde persvrijheidranglijst 2015 die door Verslaggevers zonder grenzen is opgesteld; overwegende dat oppositiepartijen en -activisten tijdens het bewind van de UMP-coalitie voortdurend zijn onderdrukt en dat veel partijactivisten en journalisten, onder wie een BBC-verslaggever tijdens de campagne voor de presidentsverkiezingen van 2016, gerechtelijk zijn vervolgd; overwegende dat de belangrijkste oppositiekrant, L'Aurore, op 19 januari 2016 op bevel van de rechter werd gesloten; overwegende dat de Nationale Communicatiecommissie nog altijd niet is opgericht, hoewel dit in 1993 had moeten gebeuren;

I.

overwegende dat in de regio Mablas met name in 2012 een golf van willekeurige aanhoudingen van vermeende leden van FRUD-armé heeft plaatsgevonden;

J.

overwegende dat de autoriteiten ten minste 27 mensen om het leven zouden hebben gebracht en meer dan 150 mensen zouden hebben verwond tijdens een cultureel evenement in Buldugo op 21 december 2015, hoewel de Djiboutiaanse regering volhoudt dat er slechts zeven doden zouden zijn gevallen; overwegende dat de politie later ook is binnengedrongen in de gebouwen waar de oppositieleiders vergadering hielden, een aantal van hen heeft verwond en twee vooraanstaande oppositieleiders (Abdourahman Mohammed Guelleh, secretaris-generaal van de USN, en Hamoud Abdi Souldan) zonder tenlastelegging heeft opgesloten; overwegende dat beide leiders enkele dagen voor de presidentsverkiezingen zijn vrijgelaten, en dat eerstgenoemde is aangeklaagd; overwegende dat een vakbondsleider en mensenrechtenbeschermer, Omar Ali Ewado, van 29 december 2015 tot 14 februari 2016 afgesloten van de buitenwereld gevangen heeft gezeten voor het publiceren van een lijst van de slachtoffers van het bloedbad en van vermisten; overwegende dat zijn advocaat ook is aangehouden op het vliegveld; overwegende dat Said Houssein Robleh, oppositieleider en secretaris-generaal van de LDDH, door de Djiboutiaanse politie is beschoten en momenteel in Europa in ballingschap is;

K.

overwegende dat de detentievoorzieningen in de Djiboutiaanse gevangenissen bijzonder zorgwekkend zijn;

L.

overwegende dat de Raad van Ministers van Djibouti naar aanleiding van de terroristische aanslagen van 13 november 2015 in Parijs op 24 november 2015 Besluit nr. 2015-3016 PR/PM heeft aangenomen, op grond waarvan verzameling en bijeenkomsten in openbare ruimtes bij wijze van antiterrorismemaatregel is verboden;

M.

overwegende dat er in Djibouti geen wetgeving is tegen huiselijk geweld en verkrachting binnen het huwelijk; overwegende dat de autoriteiten het VN-comité voor de uitbanning van discriminatie van vrouwen (CEDAW) hebben geïnformeerd dat zij zich bewust zijn van de tekortkomingen in hun pogingen om gendergerelateerd geweld aan te pakken; overwegende dat in Djibouti bij 98 % van de vrouwen verschillende vormen van genitale verminking zijn toegepast, hoewel dit sinds 2005 illegaal is;

N.

overwegende dat volgens de Wereldbank meer dan 23 % van de Djiboutianen in extreme armoede leeft, en dat 74 % rondkomt van meer dan 3 USD per dag; overwegende dat de voedselonzekerheid in Djibouti is verergerd door hoge voedselprijzen, waterschaarste, klimaatverandering en de afname van weidegrond; overwegende dat Djibouti begunstigde is van het EU-steunpakket van 79 miljoen EUR voor de landen van de Grote Hoorn van Afrika die getroffen zijn door El Niño;

O.

overwegende dat de eerbiediging van de mensenrechten, de democratische beginselen en de rechtsstaat de hoeksteen van het ACS-EU-partnerschap vormt en een essentieel onderdeel van de Overeenkomst van Cotonou is; overwegende dat de EU de regelmatige politieke dialoog met Djibouti krachtens artikel 8 van de Overeenkomst van Cotonou onverwijld moet intensiveren;

P.

overwegende dat Djibouti momenteel 105 miljoen EUR ontvangt uit bilaterale EU-fondsen, met name voor water en sanitaire voorzieningen en voedsel- en voedingszekerheid, als onderdeel van het nationaal indicatief programma van de EU in het kader van het elfde Europees Ontwikkelingsfonds; overwegende dat Djibouti tussen 2013 en 2017 14 miljoen EUR zal hebben ontvangen in het kader van het EU-initiatief Ondersteuning van de weerbaarheid in de Hoorn van Afrika, dat erop gericht is gemeenschappen te helpen het hoofd te bieden aan terugkerende droogte;

Q.

overwegende dat Djibouti momenteel meer dan 15 000 vluchtelingen uit Somalië en Eritrea herbergt, en nog circa 8 000 uit Jemen; overwegende dat vrouwen en meisjes in vluchtelingenkampen het risico lopen op gendergerelateerd geweld; overwegende dat de Commissie bijstand, zoals levensreddende diensten, en financiële steun verleent aan de gemeenschappen met vluchtelingenkampen;

1.

geeft uiting aan zijn zorgen over de stagnatie van het democratiseringsproces in Djibouti — die wordt verergerd door de wijziging door het parlement van de bepalingen van de Djiboutiaanse grondwet betreffende de beperking van presidentiële ambtstermijnen — en over de berichten dat oppositieleden zouden zijn geïntimideerd en bij veel stembureaus zouden zijn weggehouden; benadrukt het belang van vrije verkiezingen, zonder intimidatie;

2.

dringt aan op een grondig onderzoek naar de transparantie van het verkiezingsproces en de verkiezingen van 2016 in Djibouti; herhaalt het verzoek van de EU de resultaten van ieder stembureau voor de verkiezingen van zowel 2013 als 2016 openbaar te maken;

3.

spreekt zijn sterke afkeuring uit over de door verschillende ngo's gemelde vermeende verkrachtingen van burgers door Djiboutiaanse soldaten, zoals onderstreept door de hongerstakingen, en verzoekt de Djiboutiaanse autoriteiten een grondig onderzoek in te stellen naar de handelingen van met name het leger en een einde te maken aan straffeloosheid; verzoekt de VN onderzoek te doen naar de mensenrechtensituatie in Djibouti, en met name naar de situatie van vrouwen in het land; verklaart zich solidair met de Djiboutiaanse vrouwen die momenteel in Frankrijk en in België in hongerstaking zijn;

4.

keurt militaire en politionele inmenging in democratische processen af en herhaalt dat een grondig en transparant onderzoek naar het verkiezingsproces van essentieel belang is; maakt zich zorgen over de klaarblijkelijke bereidheid van de president zijn overwinning tijdens de verkiezingen van april 2016 vroegtijdig te vieren; herinnert Djibouti eraan dat het partij is bij het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing en dat er in artikel 16 van de Djiboutiaanse grondwet is vastgelegd dat niemand mag worden gefolterd of mishandeld of een wrede, onmenselijke, onterende of vernederende behandeling mag ondergaan; verzoekt Djibouti grondig onderzoek te doen naar de meldingen van foltering en mishandeling en ervoor te zorgen dat daders worden vervolgd en, indien zij schuldig worden bevonden, passende straffen krijgen opgelegd, en dat de slachtoffers adequaat worden gecompenseerd, en een onafhankelijk mechanisme op te zetten voor het onderzoeken van meldingen van wangedrag;

5.

betreurt het besluit van de Djiboutiaanse autoriteiten om de nationale verkiezingscommissie niet te hervormen zoals voorzien in de op 30 december 2014 ondertekende kaderovereenkomst en vraagt hun nauw samen te werken met de oppositie met het oog op een eerlijker en transparanter verkiezingsproces;

6.

herinnert de Djiboutiaanse autoriteiten aan hun toezegging, overeenkomstig de richtsnoeren voor verkiezingswaarnemingsmissies van de Afrikaanse Unie, om journalisten te beschermen, veroordeelt de manier waarop journalisten zijn behandeld en wijst de Djiboutiaanse autoriteiten op het belang van persvrijheid en het recht op een eerlijk proces; vraagt de Djiboutiaanse autoriteiten een met redenen omklede verklaring te verschaffen voor de behandeling van journalisten; veroordeelt de intimidatie en opsluiting zonder aanklacht van oppositieleiders, journalisten en onafhankelijke mensenrechtenactivisten tijdens de aanloop naar de presidentsverkiezingen ten zeerste; roept de Djiboutiaanse autoriteiten ertoe op een eind te maken aan de onderdrukking van politieke tegenstanders en journalisten en iedereen die op politieke gronden of wegens het uitoefenen van mediavrijheid wordt vastgehouden, vrij te laten; verzoekt de Djiboutiaanse autoriteiten de wetgeving inzake de noodtoestand van het land te herzien en deze volledig in overeenstemming te brengen met het internationaal recht;

7.

veroordeelt het gebrek aan onafhankelijke pers in Djibouti, evenals het feit dat websites die kritisch tegenover de regering staan worden gemonitord en gecensureerd; betreurt dat staatsmedia zelfcensuur toepassen; verzoekt de Djiboutiaanse regering FM-omroepvergunningen toe te kennen aan alle onafhankelijke mediaorganen die hierom verzoeken; vraagt de regering buitenlandse journalisten vrije toegang te bieden tot het land zodat zij hun werk veilig en objectief kunnen uitvoeren; vraagt de Djiboutiaanse regering de nationale communicatiecommissie op te richten en onafhankelijke en commerciële omroepen toe te staan;

8.

betreurt de moorden die tijdens de culturele viering van 21 december 2015 hebben plaatsgevonden, evenals de daaropvolgende aanhoudingen en intimidatie van mensenrechtenactivisten en oppositieleden; betuigt zijn deelneming aan de families van de slachtoffers en eist een volledig en onafhankelijk onderzoek teneinde de verantwoordelijken op te sporen en te berechten; herhaalt zijn krachtige veroordeling van willekeurige detentie en stelt dat de rechten van de verdediging moeten worden geëerbiedigd;

9.

verzoekt de Djiboutiaanse autoriteiten de eerbiediging te waarborgen van de mensenrechten die erkend zijn in de nationale en internationale overeenkomsten die Djibouti heeft ondertekend, en de burgerlijke en politieke rechten en vrijheden, waaronder het recht om vreedzaam te demonstreren en de mediavrijheid, te vrijwaren;

10.

verzoekt de regering met klem politieagenten en andere ambtenaren te blijven opleiden op het vlak van de toepassing van de wet ter voorkoming van mensenhandel, zich sterker in te zetten voor de berechting van mensenhandelaren en om gerechtelijke, wetgevende en administratieve autoriteiten, het maatschappelijk middenveld, niet-gouvernementele organisaties die in het land actief zijn en het publiek bewust te maken van mensenhandel;

11.

staat erop dat mannen en vrouwen in Djibouti voor de wet gelijk worden behandeld en herinnert de autoriteiten eraan dat zij partij zijn bij het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen;

12.

is ingenomen met het optreden van de regering van Djibouti tegen het wijdverbreide gebruik van genitale mutilatie bij vrouwen, maar zou graag zien dat er meer vorderingen worden geboekt;

13.

verzoekt de autoriteiten ngo's toegang te verlenen tot de regio's Obock, Tadjoural en Dikhil;

14.

verzoekt de civiele en militaire autoriteiten om de allergrootste terughoudendheid te betrachten tijdens politionele en legeroperaties in het noorden van het land, en met name om zich te weerhouden van iedere vorm van geweld tegen burgers en om hen niet te gebruiken als menselijk schild rondom militaire kampen;

15.

is bereid de situatie in Djibouti op de voet te volgen en restrictieve maatregelen voor te stellen indien de Overeenkomst van Cotonou (2000), en met name de artikelen 8 en 9, niet worden geëerbiedigd; verzoekt de Commissie eveneens de situatie nauwgezet te volgen;

16.

verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden, de Commissie en hun partners met klem samen met Djibouti aan politieke hervormingen op de lange termijn te werken, wat met name zou moeten worden bevorderd door de reeds bestaande goede betrekkingen, gezien het feit dat Djibouti een cruciale rol vervult bij de bestrijding van terrorisme en piraterij in de regio, militaire basissen op zijn grondgebied toelaat en bijdraagt aan stabiliteit in de regio;

17.

verzoekt de Commissie verdere steun te verlenen aan onafhankelijke organisaties en het maatschappelijk middenveld, met name door zo spoedig mogelijk een oproep tot inschrijvingen uit te schrijven in het kader van het Europees Instrument voor democratie en de mensenrechten;

18.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de regering van Djibouti, de instellingen van de Afrikaanse Unie, de Intergouvernementele Ontwikkelingsautoriteit, de Arabische Liga, de Organisatie van Islamitische Samenwerking, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de EU-lidstaten en de covoorzitters van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU.

28.2.2018   

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 76/40

—

gezien Verordening (EU) nr. 1379/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 houdende een gemeenschappelijke marktordening voor visserijproducten en aquacultuurproducten, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 1184/2006 en (EG) nr. 1224/2009 van de Raad en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 104/2000 van de Raad (1),

—

gezien Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voor voedselveiligheid en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden (2),

—

gezien Verordening (EU) nr. 1169/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2011 betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 1924/2006 en (EG) nr. 1925/2006 van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Richtlijn 87/250/EEG van de Commissie, Richtlijn 90/496/EEG van de Raad, Richtlijn 1999/10/EG van de Commissie, Richtlijn 2000/13/EG van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2002/67/EG en 2008/5/EG van de Commissie, en Verordening (EG) nr. 608/2004 van de Commissie (3),

—

gezien Verordening (EG) nr. 882/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 inzake officiële controles op de naleving van de wetgeving inzake diervoeders en levensmiddelen en de voorschriften inzake diergezondheid en dierenwelzijn (4),

—

gezien Verordening (EG) nr. 1224/2009 van de Raad van 20 november 2009 tot vaststelling van een communautaire controleregeling die de naleving van de regels van het gemeenschappelijk visserijbeleid moet garanderen, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 847/96, (EG) nr. 2371/2002, (EG) nr. 811/2004, (EG) nr. 768/2005, (EG) nr. 2115/2005, (EG) nr. 2166/2005, (EG) nr. 388/2006, (EG) nr. 509/2007, (EG) nr. 676/2007, (EG) nr. 1098/2007, (EG) nr. 1300/2008, (EG) nr. 1342/2008 en tot intrekking van Verordeningen (EEG) nr. 2847/93, (EG) nr. 1627/94 en (EG) nr. 1966/2006 (5),

—

gezien zijn resolutie van 14 januari 2014 over de voedselcrisis, fraude in de voedselketen en de controle daarop (6),

—

gezien de ontwerpresolutie van de Commissie visserij,

—

gezien de vraag aan de Commissie over de traceerbaarheid van visserij- en aquacultuurproducten in restaurants en de detailhandel (O-000052/2016 — B8-0365/2016),

—

gezien artikel 128, lid 5, en artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,

A.

overwegende dat de EU de grootste markt voor vis, schaal- en schelpdieren ter wereld is, die zowel door de EU-visserijsector als door invoer uit derde landen wordt bevoorraad;

B.

overwegende dat consumenten recht hebben op informatie in een begrijpelijke taal, met inbegrip van kust- en geografische informatie over de vangstgebieden, en hun volle vertrouwen moeten kunnen stellen in de volledige keten die visserijproducten levert voor de EU-markt; overwegende dat de EU en de lidstaten de plicht hebben de EU-burger te beschermen tegen frauduleuze handelingen; overwegende dat alle ingevoerde producten aan de regels en normen van de EU moeten voldoen;

C.

overwegende dat de Commissie bezig is met de voorbereiding van een volledige en gedetailleerde inventaris van vrijwillige beweringen met betrekking tot visserij- en aquacultuurproducten die in de EU op de markt worden gebracht; overwegende dat de bevindingen van de Commissie kunnen leiden tot de oprichting van een externe structuur voor het certificeren van vrijwillige beweringen met betrekking tot visserij- en aquacultuurproducten op de EU-markt;

D.

overwegende dat de Commissie in 2015 in een controleplan (7) ter beoordeling van de aanwezigheid op de markt van wat de opgegeven soort betreft verkeerd geëtiketteerde magere vissen heeft vastgesteld dat de opgegeven soort bij 94 % van de monsters werd bevestigd; overwegende dat de non-conformiteit bij bepaalde soorten evenwel zeer groot was en dat het cijfer van 6 % als vrij laag wordt beschouwd in vergelijking met andere, beperktere studies in de lidstaten;

E.

overwegende dat de Commissie uit hoofde van artikel 36 van Verordening (EU) nr. 1379/2013 werd verplicht uiterlijk op 1 januari 2015 een haalbaarheidsverslag betreffende de opties voor een systeem van milieukeurmerken voor visserij- en aquacultuurproducten voor te leggen aan het Parlement en de Raad;

F.

overwegende dat de gemeenschappelijke marktordening (GMO) eerlijke concurrentie en een inkomen voor producenten van in de EU verkochte of gekochte visserijproducten moet garanderen;

1.

spreekt zijn ernstige verontrusting en onvrede uit over het feit dat uit verschillende studies blijkt dat visproducten die op de EU-markt worden verkocht — onder meer in de restaurants van de EU-instellingen — in een aanzienlijk aantal gevallen verkeerd geëtiketteerd zijn; wijst er nogmaals op dat het met frauduleuze bedoelingen verkeerd etiketteren van vissoorten een schending vormt van de EU-regelgeving, waaronder het gemeenschappelijk visserijbeleid, en een strafbaar feit kan vormen volgens de nationale wetgeving;

2.

roept de lidstaten op de nationale controles aan te scherpen, onder meer de controles op niet-verwerkte vis bedoeld voor restaurants en de cateringsector, in een poging fraude te bestrijden en na te gaan in welk stadium van de toeleveringsketen de vis verkeerd wordt geëtiketteerd; is bezorgd over de vervanging van kwalitatief betere soorten door tegenhangers van mindere kwaliteit; verzoekt de Commissie en de lidstaten na te gaan welke maatregelen er kunnen worden getroffen om de traceerbaarheid van visserij- en aquacultuurproducten te verbeteren; is voorstander van de oprichting van een werkgroep om de tenuitvoerlegging van de traceerbaarheid in alle lidstaten te harmoniseren en van de oprichting van een externe structuur voor het certificeren van vrijwillige beweringen met betrekking tot visserij- en aquacultuurproducten op de EU-markt;

3.

is voorstander van een krachtig traceerbaarheidssysteem, vanaf de aanlanding tot de consumptie, waarmee het vertrouwen van de consument kan worden teruggewonnen en vervolgens ook de commerciële afhankelijkheid van geïmporteerde visserij- en aquacultuurproducten kan worden verminderd, met een sterkere EU-markt als gevolg; verzoekt de Commissie gebruik te maken van de mogelijkheden van DNA-barcodering, met behulp waarvan soorten geïdentificeerd kunnen worden aan de hand van DNA-sequencing, met het oog op een betere traceerbaarheid;

4.

is ingenomen met het nieuwe kader van de GMO en dringt er bij de Commissie op aan om overeenkomstig artikel 36 van Verordening (EU) nr. 1379/2013 een haalbaarheidsverslag in te dienen betreffende de opties voor een systeem van milieukeurmerken voor visserij- en aquacultuurproducten; wijst erop dat voor het toekennen van een milieukeurmerk minimumnormen moeten worden vastgesteld; is van mening dat de belangrijkste onderdelen van het keurmerksysteem transparantie, onafhankelijkheid en geloofwaardigheid van het certificeringsproces moeten garanderen; vraagt om een diepgaande analyse van de voordelen van een keurmerksysteem voor de gehele EU;

5.

verzoekt de Commissie regelmatig na te gaan in hoeverre de vereiste informatie op etiketten verschijnt; benadrukt dat etikettering begrijpelijke, controleerbare en juiste informatie moet weergeven; spoort de lidstaten aan om in het kader van vrijwillige etikettering alle beschikbare informatie te vermelden die de consument in staat stelt met kennis van zaken een keuze te maken; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan meer bewustmakingscampagnes inzake etiketteringseisen voor visserij- en aquacultuurproducten te voeren;

6.

onderstreept dat een degelijk Europees etiketteringsbeleid in de visserijsector een belangrijke factor kan zijn om de economische ontwikkeling van kustgemeenschappen te stimuleren, om de optimale methoden van vissers aan te wijzen en om de nadruk te leggen op de kwaliteit van de producten die ze de consument leveren;

7.

verzoekt de Commissie om, met het oog op het waarborgen van het recht van de consument op juiste, betrouwbare en begrijpelijke informatie, maatregelen te treffen om de verwarring tegen te gaan die veroorzaakt wordt door de huidige etiketteringseisen op basis van door de Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO) bepaalde gebieden en deelgebieden, waardoor vooral de visvangst in een aantal deelgebieden van gebied 27 enorm verwarrend wordt weergegeven, met onder meer een etikettering van Galicië en de Golf van Cádiz als „Portugese wateren”, Wales als „Ierse Zee”, en Bretagne als „Golf van Biskaje”;

8.

vestigt er de aandacht op dat informatie met betrekking tot de oorsprong van visserijproducten op een transparante en duidelijke manier moet worden weergeven;

9.

wijst erop dat moet worden gewaarborgd dat een toekomstig, voor de hele Unie geldend milieukeurmerk, alsook een milieukeurmerkregeling voor visserijproducten uit derde landen en certificeringsregelingen aansluiten bij de richtsnoeren van de FAO met betrekking tot het toekennen van een milieukeurmerk voor uit de zeevisserij afkomstige vis en visserijproducten;

10.

is van mening dat een milieukeurmerk voor visserij- en aquacultuurproducten voor de hele EU, waarvan de criteria verder moeten worden besproken op EU-niveau, kan bijdragen aan een betere traceerbaarheid en aan de beschikbaarheid van transparante informatie voor de consument; is van oordeel dat een dergelijk keurmerk gefinancierd kan worden door het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij (EFMZV);

11.

stelt vast dat bepaalde in de lidstaten geldende handelsbenamingen van vis verschillen van lidstaat tot lidstaat als gevolg van nationale gewoonten, hetgeen tot een zekere verwarring kan leiden; is ingenomen met de werkzaamheden van de Commissie voor het opstarten van een proefproject, zoals goedgekeurd door het Parlement, om een openbare databank op te richten met informatie over handelsbenamingen in alle officiële talen van de EU;

12.

spoort de Commissie aan haar inspanningen voor de bescherming van mariene hulpbronnen en de bestrijding van illegale visserij beter bekend te maken bij het publiek;

13.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie.

28.2.2018   

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 76/43

—

gezien de antidumpingwetgeving van de EU (Verordening (EG) nr. 1225/2009 van de Raad van 30 november 2009 betreffende beschermende maatregelen tegen invoer met dumping uit landen die geen lid zijn van de Europese Gemeenschap) (1),

—

gezien het Protocol inzake de toetreding van China tot de Wereldhandelsorganisatie (WTO),

—

gezien zijn eerdere resoluties over de handelsbetrekkingen tussen de EU en China,

—

gezien artikel 123, leden 2 en 4, van zijn Reglement,

A.

overwegende dat de Europese Unie en China twee van de grootste handelsblokken ter wereld zijn, dat China de op één na belangrijkste handelspartner van de EU en de EU de belangrijkste handelspartner van China is, met een dagelijkse onderling handelsverkeer ter waarde van ruim een miljard EUR;

B.

overwegende dat de investeringen van China in de EU in 2015 voor het eerst hoger lagen dan de investeringen van de EU in China; overwegende dat de Chinese markt voor een aantal EU-sectoren en -merken de belangrijkste rendabiliteitsmotor was;

C.

overwegende dat toen China tot de WTO toetrad, een regeling voor zijn toetreding voorzag in een specifieke methode voor dumpingberekening, die in afdeling 15 van het toetredingsprotocol werd vastgelegd en als basis dient voor een andere behandeling van Chinese invoer;

D.

overwegende dat bij elk besluit over de wijze waarop moet worden omgegaan met invoer uit China na december 2016 moet worden gewaarborgd dat de EU-wetgeving in overeenstemming is met de WTO-regels;

E.

overwegende dat de bepalingen van afdeling 15 van het Protocol inzake de toetreding van China tot de WTO die na 2016 van kracht blijven, een rechtsgrondslag vormen voor de toepassing van een niet-standaardmethode op invoer uit China na 2016;

F.

overwegende dat, gezien de huidige mate van invloed van de staat op de Chinese economie, de besluiten van bedrijven inzake prijzen, kosten, productie en productiemiddelen niet inspelen op marktsignalen van vraag en aanbod;

G.

overwegende dat China in het toetredingsprotocol zich onder meer ertoe heeft verbonden om al zijn prijzen door de marktwerking te laten bepalen en dat de EU moet waarborgen dat China zijn WTO-verplichtingen volledig nakomt;

H.

overwegende dat de overcapaciteit van China al aanzienlijke sociale, economische en milieugevolgen heeft voor de EU, zoals onlangs duidelijk is geworden door het schadelijke effect ervan op de EU-staalsector, met name in het Verenigd Koninkrijk, en dat de toekenning van de markteconomiestatus aan China een aanmerkelijke impact kan hebben op de werkgelegenheid in de EU;

I.

overwegende dat 56 van de 73 vigerende antidumpingmaatregelen van toepassing zijn op Chinese invoer;

J.

overwegende dat de onlangs afgesloten openbare raadpleging over de mogelijke toekenning van de markteconomiestatus aan China aanvullende informatie kan opleveren die wellicht van pas komt bij de aanpak van de kwestie;

K.

overwegende dat in de mededeling van de Commissie van 10 oktober 2012 getiteld „Een sterkere Europese industrie om bij te dragen tot groei en economisch herstel” (COM(2012)0582) als doel wordt gesteld het aandeel van de industrie in het bbp van de EU te verhogen naar 20 % in 2020;

1.

wijst nogmaals op het belang van het partnerschap van de EU met China, waarin vrije en eerlijke handel en investeringen een belangrijke rol spelen;

2.

benadrukt dat China geen markteconomie is en dat aan de door de EU opgestelde vijf criteria voor markteconomieën nog niet is voldaan;

3.

dringt er bij de Commissie op aan met de belangrijkste handelspartners van de EU te overleggen, ook in de context van de komende G7- en G20-toppen, op welke wijze het best kan worden gewaarborgd dat alle bepalingen van afdeling 15 van het protocol inzake de toetreding van China tot de WTO die na 2016 van kracht blijven, volledige juridische betekenis krijgen in de nationale procedures, en tegen elke unilaterale toekenning van markteconomiestatus aan China bezwaar gemaakt wordt;

4.

benadrukt dat tijdens de komende top tussen de EU en China de kwestie omtrent de markteconomiestatus van China moet worden besproken;

5.

verzoekt de Commissie naar behoren rekening te houden met de door de industrie, vakbonden en andere belanghebbenden van de EU geuite zorgen over de gevolgen voor de werkgelegenheid in de EU, het milieu, normen en de duurzame economische groei in alle getroffen be- en verwerkende industrie en voor de EU-industrie in haar geheel, en er in dit verband voor te zorgen dat banen in de EU worden beschermd;

6.

is ervan overtuigd dat de EU, totdat China voldoet aan alle vijf EU-criteria om als markteconomie te worden aangemerkt, bij haar antidumping- en antisubsidieonderzoeken naar Chinese invoer gebruik moet maken van een niet-standaardmethode om de vergelijkbaarheid van de prijzen te bepalen, overeenkomstig en met volledige uitvoering van de onderdelen van afdeling 15 van het toetredingsprotocol van China die de rechtsgrondslag vormen voor de toepassing van een niet-standaardmethode; verzoekt de Commissie met een voorstel te komen dat in overeenstemming is met dit beginsel;

7.

benadrukt daarnaast dat een algemene hervorming van de handelsbeschermingsinstrumenten dringend is om te waarborgen dat de EU-industrie dezelfde concurrentievoorwaarden geniet als China en andere handelspartners, met volledige inachtneming van de WTO-regels; verzoekt de Raad snel een akkoord te bereiken met het Parlement over de modernisering van de handelsbeschermingsinstrumenten van de Unie;

8.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten.

28.2.2018   

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 76/45

—

gezin het document getiteld „Onze wereld transformeren: Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling” dat op 25 september 2015 werd goedgekeurd op de VN-wereldtop inzake duurzame ontwikkeling te New York,

—

gezien de derde internationale conferentie over financiering voor ontwikkeling die van 13 tot 16 juli 2015 in Addis Abeba plaatsvond,

—

gezien het verslag van de deskundigengroep van VN-organisaties voor indicatoren voor duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen (Inter-Agency Expert Group on Sustainable Development Goal Indicators (IAEG-SDG)), dat op 17 december 2015 werd gepubliceerd en op de 47e zitting van de Statistische Commissie van de VN in maart 2016 werd goedgekeurd,

—

gezien de bijeenkomst op hoog niveau van de Economische en Sociale Raad van de VN (ECOSOC), die van 18 tot 22 juli 2016 zal worden gehouden met als thema „Tenuitvoerlegging van de ontwikkelingsagenda voor de periode na 2015: van beloften naar resultaten”,

—

gezien zijn resolutie van 19 mei 2015 over financiële middelen voor ontwikkeling (1),

—

gezien zijn resolutie van 25 november 2014 over de EU en het mondiaal ontwikkelingskader voor de periode na 2015 (2),

—

gezien de Overeenkomst van Parijs, goedgekeurd op de 21e Conferentie van de Partijen (COP21) te Parijs op 12 december 2015,

—

gezien artikel 7 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), waarin is vastgelegd dat de EU toeziet „op de samenhang tussen haar verschillende beleidsmaatregelen en optredens, rekening houdend met het geheel van haar doelstellingen”,

—

gezien de in voorbereiding zijnde globale EU-strategie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid, die als leidraad zal dienen voor het wereldwijde optreden van de Europese Unie,

—

gezien zijn resolutie van 24 november 2015 over de rol van de EU binnen de VN — hoe kunnen de doelstellingen van het buitenlands beleid van de EU beter worden verwezenlijkt? (3),

—

gezien de conclusies van de Raad van 26 oktober 2015 over beleidscoherentie voor ontwikkeling,

—

gezien de herziening van de Europa 2020-strategie — „De nieuwe aanpak na 2020”,

—

gezien de Verklaring van Parijs over de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp, de Actieagenda van Accra en de verklaring en het actieplan van het forum op hoog niveau inzake de doeltreffendheid van steun, dat in december 2011 in Busan plaatsvond,

—

gezien de Europese consensus inzake ontwikkeling en de aanstaande herziening daarvan,

—

gezien artikel 208 van het VWEU, waarin wordt bepaald dat het beginsel van beleidscoherentie voor ontwikkeling in aanmerking moet worden genomen bij alle externe beleidsmaatregelen van de EU,

—

gezien de resultaten van de wereldtop over humanitaire hulp die op 23 en 24 mei 2016 te Istanbul (Turkije) zal worden gehouden,

—

gezien het schrijven van 29 maart 2016 van zijn Commissie ontwikkelingssamenwerking aan de commissaris voor Internationale Samenwerking en Ontwikkeling over de follow-up en de toetsing van de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling,

—

gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,

A.

overwegende dat in Resolutie 70/1 van de Algemene Vergadering van de VN wordt opgeroepen tot follow-up en toetsing van de doelstellingen en streefcijfers aan de hand van een reeks mondiale indicatoren; overwegende dat de secretaris-generaal van de VN de opdracht heeft gekregen een jaarlijks voortgangsverslag over de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling (SDG's) op te stellen ter ondersteuning van de follow-up en toetsing op het politiek forum op hoog niveau (HLPF) inzake duurzame ontwikkeling; overwegende dat het SDG-voortgangsverslag gebaseerd moet worden op door nationale statistische systemen geproduceerde gegevens en op diverse niveaus verzamelde informatie;

B.

overwegende dat de Statistische Commissie op haar 46e vergadering (3-6 maart 2015) haar goedkeuring heeft gehecht aan de routekaart voor de ontwikkeling en tenuitvoerlegging van een mondiaal indicatorenkader;

C.

overwegende dat de Inter-Agency and Expert Group on Sustainable Development Goal Indicators (IAEG-SDG), die belast is met de volledige ontwikkeling van een voorstel voor het indicatorenkader voor de monitoring van de doelstellingen en streefcijfers voor de Ontwikkelingsagenda voor de periode na 2015, indicatoren heeft voorgesteld voor de toetsing van de Agenda voor 2030 waarover op de 47e vergadering van de Statistische Commissie in maart 2016 overeenstemming werd bereikt;

D.

overwegende dat de voorgestelde reeks van 230 indicatoren voor doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling een goed uitgangspunt en een robuust kader vormt voor de follow-up en de toetsing van de vooruitgang die is geboekt met de verwezenlijking van de 17 duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen;

E.

overwegende dat meerdere indicatoren nog niet af zijn en dat de ondertekenende lidstaten tegelijkertijd hun eigen nationale indicatoren zullen moeten vaststellen, die afgestemd moeten zijn op de globale indicatoren en toegesneden op hun nationale omstandigheden;

F.

overwegende dat over het mondiaal indicatorenkader in juli 2016 overeenstemming moet worden bereikt door de Economische en Sociale Raad (ECOSOC) en in september 2016 door de Algemene Vergadering;

G.

overwegende dat de Raad Buitenlandse Zaken, onderdeel Ontwikkelingssamenwerking, op 12 mei 2016 bijeen zal komen en dan het standpunt van de EU voor de HLPF-vergadering van juli 2016 zal moeten voorbereiden en zal moeten bepalen in welke context een thematische discussie over handel en ontwikkeling zal worden gehouden die toegespitst is op de EU-bijdrage aan de private sector bij de tenuitvoerlegging van de Agenda 2030;

H.

overwegende dat systeembrede strategische planning, tenuitvoerlegging en verslaglegging noodzakelijk zijn om een samenhangende en geïntegreerde ondersteuning van de tenuitvoerlegging van de nieuwe Agenda door het VN-ontwikkelingssysteem te waarborgen;

I.

overwegende dat het nieuwe universele kader voor duurzame ontwikkeling meer samenhang vereist tussen beleidsdomeinen en EU-spelers, wat betekent dat er meer coördinatie, dialoog en gezamenlijk werk op alle niveaus en binnen en tussen EU-instellingen nodig is om de integratie van de drie pijlers van duurzame ontwikkeling (milieu, economie en maatschappij) in het interne en externe EU-beleid zeker te stellen;

J.

overwegende dat er op de HLPF-bijeenkomst in juli 2016 onder meer vrijwillige toetsingen van 22 landen, waaronder vier Europese landen (Estland, Finland, Frankrijk en Duitsland) zullen worden gehouden, alsook thematische toetsingen van de vooruitgang die ten aanzien van de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen is geboekt, met inbegrip van horizontale kwesties, ondersteund door toetsingen van de functionele commissies van ECOSOC en andere intergouvernementele organen en fora;

1.

verzoekt de afdeling Ontwikkelingssamenwerking van de Raad Buitenlandse Zaken om voorafgaand aan de HLPF-bijeenkomst in juli 2016 een coherent en gemeenschappelijk EU-standpunt te bepalen, met inachtneming van het standpunt van het Parlement zoals dat in deze resolutie is verwoord; is van mening dat het voor de geloofwaardigheid en de leidende positie van de EU cruciaal is dat er een gemeenschappelijk standpunt wordt gepresenteerd; vindt het jammer dat de Commissie niet de door de leden van de commissie Ontwikkelingssamenwerking gevraagde mededeling over de follow-up en de toetsing van de Agenda 2030 heeft gepubliceerd met het oog op de HLPF-bijeenkomst, die als uitgangspunt zou dienen voor het gemeenschappelijke EU-standpunt;

2.

is ingenomen met het verslag van de IAEG over de indicatoren voor duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen; is van mening dat dit een opmerkelijk resultaat is en een goed uitgangspunt vormt voor onderhandelingen, aangezien de voorgestelde indicatoren de aandacht vestigen op een veel breder scala aan structurele zorgpunten;

3.

is ingenomen met het aparte hoofdstuk over gegevensuitsplitsing en over het belang dat gehecht wordt aan de versterking van de nationale statistische capaciteit;

4.

beseft dat het HLPF een doorslaggevende rol speelt bij de toetsing van de tenuitvoerlegging van de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen; benadrukt dat dit orgaan moet zorgen voor een gecoördineerde en efficiënte beoordeling van behoeften en voor de vaststelling van de benodigde routekaarten voor de doeltreffende tenuitvoerlegging van de Agenda 2030;

5.

benadrukt dat de Agenda 2030 en de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen een hernieuwd internationaal engagement betekenen voor het uitbannen van armoede, het herdefiniëren en moderniseren van onze ontwikkelingsstrategieën voor de komende vijftien jaar en voor het waarborgen van resultaten;

6.

verzoekt de Commissie een voorstel in te dienen voor een overkoepelende strategie inzake duurzame ontwikkeling die alle relevante interne en externe beleidsterreinen beslaat, met een gedetailleerd tijdspad voor de periode tot 2030, een tussentijdse herziening en een specifieke procedure die ervoor zorgt dat het Parlement volledig erbij betrokken wordt, met inbegrip van een concreet implementatieplan waarin de verwezenlijking van de 17 doelstellingen, 169 streefcijfers en 230 mondiale indicatoren gecoördineerd wordt en waarin consistentie met en verwezenlijking van de doelstellingen van het Akkoord van Parijs gewaarborgd wordt; benadrukt het belang van het universele karakter van de doelstellingen en het feit dat de EU en haar lidstaten hebben toegezegd alle doelstellingen en streefcijfers volledig ten uitvoer te zullen leggen, naar de letter en de geest;

7.

wijst er nadrukkelijk op dat over de nieuwe EU-strategie inzake duurzame ontwikkeling en het bijbehorende implementatiebeleid breed overleg moet plaatsvinden met alle belanghebbenden, waaronder de nationale parlementen, de plaatselijke autoriteiten en het maatschappelijk middenveld, via een inclusief proces;

8.

verzoekt om een mededeling van de Commissie over de follow-up en de toetsing van de Agenda 2030, met duidelijke informatie over de implementatiestructuur van de Agenda op EU- en lidstaatniveau; benadrukt dat alle betrokken directoraten-generaal van de Commissie en de Europese Dienst voor Extern Optreden (EDEO) volledig betrokken moeten worden bij de integratie van de Agenda 2030 in de aanstaande toetsing van de Europa 2020-strategie en de op handen zijnde globale EU-strategie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid, zodat er gezorgd wordt voor sterke beleidscoherentie voor duurzame ontwikkeling;

9.

benadrukt dat de toetsing van de Europese consensus inzake ontwikkeling de nieuwe Agenda 2030 volledig moet weerspiegelen, wat onder meer betekent dat er een paradigmaverschuiving moet plaatsvinden en dat het EU-ontwikkelingsbeleid volledig op de schop moet; herinnert eraan dat een passende en doelgerichte programmering van ontwikkelingshulp binnen de ontwikkelingssamenwerking, met inachtneming van de beginselen van doeltreffende ontwikkelingshulp, essentieel is voor de verwezenlijking van de doelstellingen en de daaraan verbonden streefcijfers;

10.

benadrukt dat de EU de aanstaande tussentijdse herziening van het meerjarig financieel kader (MFK) met beide handen moet aangrijpen om te waarborgen dat de financieringsmechanismen en begrotingslijnen alle verplichtingen uit hoofde van de Agenda 2030 weerspiegelen waarmee de EU heeft ingestemd; verzoekt de EU en haar lidstaten zich onverwijld opnieuw ertoe te verbinden dat zij 0,7 % van het bni voor officiële ontwikkelingshulp (ODA) zullen bestemmen en een tijdschema in te dienen voor de wijze waarop zij de ODA geleidelijk zullen opvoeren om dat streefcijfer van 0,7 % te halen;

11.

dringt aan op een regelmatige dialoog tussen het HLPF en de Commissie over de geboekte vooruitgang, met regelmatige verslagen aan het Parlement, in overeenstemming met de beginselen van transparantie en wederzijdse verantwoordingsplicht; wijst nadrukkelijk op de noodzaak van meer dialoog tussen de Commissie en het Parlement over de tenuitvoerlegging van de Agenda 2030, met name op het stuk van ontwikkelingsbeleid en beleidscoherentie voor ontwikkeling;

12.

verzoekt de Commissie en de EDEO om, in nauw overleg met andere partners, concrete voorstellen te doen over hoe beleidscoherentie voor ontwikkeling beter kan worden geïntegreerd in de aanpak die de EU volgt voor de uitvoering van de Agenda 2030 en roept ertoe op deze nieuwe aanpak in alle instellingen van de EU over te nemen, teneinde doeltreffende samenwerking te waarborgen en een einde te maken aan de „silo”-benadering;

13.

wijst erop dat het van belang is het concept beleidscoherentie voor ontwikkeling gestalte te geven; verzoekt de Commissie en de EDEO om, in nauw overleg met andere partners, concrete voorstellen te doen over hoe beleidscoherentie voor ontwikkeling beter kan worden geïntegreerd in de aanpak die de EU volgt voor de uitvoering van de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, en roept ertoe op deze nieuwe aanpak in alle instellingen van de EU over te nemen;

14.

verzoekt de Commissie doeltreffende mechanismen voor toezicht, toetsing en verantwoording te ontwikkelen voor de tenuitvoerlegging van de Agenda 2030 en daarover regelmatig verslag uit te brengen aan het Parlement; herinnert er in dit verband aan dat de democratische controle door het Parlement moet worden versterkt, mogelijk via een interinstitutioneel akkoord met een bindend karakter krachtens artikel 295 van het VWEU;

15.

verzoekt de Commissie en de gespecialiseerde agentschappen, fondsen en programma's van de VN een dialoog op hoog niveau op gang te brengen over de verwezenlijking van de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling, om het beleid, de programma's en de activiteiten van de EU en de VN en andere donoren op elkaar af te stemmen; benadrukt het belang van uitgesplitste en toegankelijke gegevens voor het monitoren van vorderingen en het beoordelen van resultaten;

16.

verzoekt de VN-agentschappen en -organen om grotere beleidscoherentie voor ontwikkeling binnen de werkingsstructuren van de VN, zodat alle dimensies van duurzame ontwikkeling effectief worden geïntegreerd;

17.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Europese Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid, en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties.

28.2.2018   

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 76/49

—

gezien Verordening (EU) nr. 1169/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2011 betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 1924/2006 en (EG) nr. 1925/2006 van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Richtlijn 87/250/EEG van de Commissie, Richtlijn 90/496/EEG van de Raad, Richtlijn 1999/10/EG van de Commissie, Richtlijn 2000/13/EG van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2002/67/EG en 2008/5/EG van de Commissie, en Verordening (EG) nr. 608/2004 van de Commissie (1) (de „verordening betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan de consumenten”) en met name artikel 26, leden 5 en 7,

—

gezien de verslagen van 20 mei 2015 van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad betreffende de verplichte aanduiding van het land van oorsprong of de plaats van herkomst voor melk, melk als ingrediënt in zuivelproducten en andere soorten vlees dan rund-, varkens-, schapen-, geiten- en pluimveevlees (COM(2015)0205) en betreffende de verplichte aanduiding van het land van oorsprong of de plaats van herkomst voor onverwerkte levensmiddelen, producten met maar één ingrediënt en ingrediënten die meer dan 50 % van een levensmiddel uitmaken (COM(2015)0204),

—

gezien het verslag van 17 december 2013 van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad betreffende verplichte vermelding van het land van oorsprong of de plaats van herkomst van vlees dat als ingrediënt wordt gebruikt (COM(2013)0755) en het begeleidende werkdocument van de diensten van de Commissie van 17 december 2013 over de vermelding van herkomst van vlees dat als ingrediënt wordt gebruikt: consumentengedrag, haalbaarheid van mogelijke scenario's en effecten (SWD(2013)0437),

—

gezien zijn resolutie van 11 februari 2015 over oorsprongsetikettering voor vlees in verwerkte levensmiddelen (2) en het formele antwoord van de Commissie van 6 mei 2015,

—

gezien Uitvoeringsverordening (EU) nr. 1337/2013 van de Commissie van 13 december 2013 tot vaststelling van de regels voor de toepassing van Verordening (EU) nr. 1169/2011 van het Europees Parlement en de Raad, wat betreft het vermelden van het land van oorsprong of de plaats van herkomst voor vers, gekoeld of bevroren vlees van varkens, schapen, geiten en pluimvee (3),

—

gezien zijn resolutie van 6 februari 2014 (4) over de hierboven vermelde Uitvoeringsverordening (EU) nr. 1337/2013 van de Commissie van 13 december 2013,

—

gezien zijn resolutie van 14 januari 2014 over de voedselcrisis, fraude in de voedselketen en de controle daarop (5),

—

gezien de vraag aan de Commissie over de verplichte vermelding van het land van oorsprong of de plaats van herkomst van bepaalde levensmiddelen (O-000031/2016 — B8-0363/2016),

—

gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid,

—

gezien artikel 128, lid 5, en artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,

A.

overwegende dat in artikel 26, lid 5, van de Verordening betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten is bepaald dat de Commissie voor 13 december 2014 verslagen moet voorleggen aan het Europees Parlement en de Raad betreffende de verplichte vermelding van het land van oorsprong of de plaats van herkomst voor andere soorten vlees dan rund-, varkens-, schapen-, geiten- en pluimveevlees, voor melk, melk als ingrediënt in zuivelproducten, en voor onverwerkte levensmiddelen, producten met maar één ingrediënt en ingrediënten die meer dan 50 % van een levensmiddel uitmaken;

B.

overwegende dat de Commissie krachtens artikel 26, lid 8, van de Verordening betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten verplicht was om uiterlijk op 13 december 2013 uitvoeringshandelingen vast te stellen voor de toepassing van lid 3 van dit artikel;

C.

overwegende dat voorschriften betreffende oorsprongsetikettering reeds zijn ingevoerd en doeltreffend werken voor veel andere levensmiddelenproducten, waaronder onverwerkt vlees, eieren, fruit en groenten, vis, honing, extra vergine olijfolie, wijn en spiritualiën;

D.

overwegende dat in artikel 26, lid 7, van de Verordening betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten wordt bepaald dat in de verslagen onder andere rekening moet worden gehouden met de noodzaak om de consument te informeren en met de haalbaarheid van het aanbrengen van de verplichte vermelding van het land van oorsprong of de plaats van herkomst, alsook dat zij een analyse moeten bevatten van de kosten en baten van dergelijke maatregelen; overwegende dat verder wordt bepaald dat de verslagen vergezeld kunnen gaan van voorstellen tot wijziging van relevante bepalingen van de EU-wetgeving;

E.

overwegende dat in artikel 26, lid 2, van de Verordening betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten wordt bepaald dat het vermelden van het land van oorsprong of de plaats van herkomst verplicht is indien het weglaten daarvan de consument zou kunnen misleiden aangaande het werkelijke land van oorsprong of de werkelijke plaats van herkomst van het levensmiddel, met name als de bij het levensmiddel gevoegde informatie of het etiket in zijn geheel anders zou impliceren dat het levensmiddel een ander land van oorsprong of een andere plaats van herkomst heeft;

F.

overwegende dat de Commissie op 20 mei 2015 haar verslag betreffende de verplichte aanduiding van het land van oorsprong of de plaats van herkomst voor melk, melk als ingrediënt in zuivelproducten en andere soorten vlees dan rund-, varkens-, schapen-, geiten- en pluimveevlees („verslag betreffende melk en andere soorten vlees”) en haar verslag betreffende de verplichte aanduiding van het land van oorsprong of de plaats van herkomst voor onverwerkte levensmiddelen, producten met maar één ingrediënt en ingrediënten die meer dan 50 % van een levensmiddel uitmaken, heeft gepubliceerd;

G.

overwegende dat, volgens verslag COM(2013)0755 van de Commissie, naarmate de snij- en verwerkingsfasen in de vleessector ingewikkelder worden en de graad van verwerking toeneemt, de traceerbaarheid met het oog op oorsprongsetikettering steeds moeilijker wordt;

H.

overwegende dat de voedselketen vaak lang en complex is en dat vele exploitanten van levensmiddelenbedrijven en andere partijen erbij betrokken zijn; overwegende dat consumenten steeds minder goed weten hoe levensmiddelen worden geproduceerd en afzonderlijke exploitanten van levensmiddelenbedrijven niet altijd een volledig overzicht hebben van de gehele productketen;

I.

overwegende dat de algemene bereidheid van consumenten om te betalen voor de informatie over de oorsprong gering lijkt te zijn, maar dat consumentenonderzoeken (6) naar die bereidheid laten zien dat het merendeel van de consumenten wel bereid is om meer voor deze informatie te betalen;

J.

overwegende dat het Parlement er in zijn resolutie van 11 februari 2015 bij de Commissie op aan heeft gedrongen opvolging te geven aan haar verslag van 17 december 2013 door middel van wetgevingsvoorstellen die het vermelden van de oorsprong van vlees in verwerkte levensmiddelen verplicht stellen, teneinde voor meer transparantie in de gehele voedselketen te zorgen en de Europese consument van betere informatie te voorzien, waarbij de regels inzake effectbeoordelingen in acht worden genomen en buitensporige kosten en administratieve rompslomp worden vermeden; overwegende dat de Commissie deze follow up-wetgevingsvoorstellen nog niet heeft ingediend;

K.

overwegende dat er alleen strikte specificaties bestaan voor vrijwillige kwaliteitsregelingen, zoals de beschermde oorsprongsbenaming (BOB), de beschermde geografische aanduiding (BGA) of de gegarandeerde traditionele specialiteiten (GTS), aan strikte regels zijn gebonden, terwijl de criteria van de vrijwillige etiketteringsregelingen voor de in Verordening (EU) nr. 1169/2011 genoemde levensmiddelen onderling sterk kunnen verschillen;

1.

wijst erop dat in overweging 32 van de verordening betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten wordt gesteld dat melk een van de producten is waarvoor een oorsprongsetikettering van bijzonder belang wordt geacht;

2.

onderstreept dat volgens de Eurobarometer-enquête van 2013 84 % van de consumenten een oorsprongsaanduiding voor melk noodzakelijk acht, ongeacht of deze als zodanig wordt verkocht of als ingrediënt in zuivelproducten wordt gebruikt; merkt op dat dit een van de vele factoren is die van invloed kunnen zijn op consumentengedrag;

3.

beklemtoont dat de verplichte oorsprongsaanduiding voor melk, ongeacht of deze als zodanig wordt verkocht of als ingrediënt in zuivelproducten wordt gebruikt, een nuttige maatregel is om de kwaliteit van zuivelproducten te beschermen en de werkgelegenheid in een sector in zware crisis te beschermen;

4.

wijst erop dat volgens de enquête bij het verslag betreffende melk en andere soorten vlees de kosten van verplichte oorsprongsaanduiding voor melk en melk als ingrediënt toenemen naarmate het productieproces complexer wordt; merkt op dat in dezelfde enquête wordt gesuggereerd dat ondernemingen in bepaalde lidstaten het effect van verplichte oorsprongsetikettering op hun concurrentiepositie hebben overdreven, aangezien in de enquête geen duidelijke verklaring kon worden gevonden voor de hoge kostenramingen door deze ondernemingen, terwijl werd gesteld dat deze een teken kunnen zijn van sterke weerstand tegen oorsprongsetikettering als zodanig;

5.

dringt aan op de oprichting van een werkgroep van de Commissie om het verslag van de Commissie, gepubliceerd op 20 mei 2015, nader te evalueren, om vast te stellen welke kosten tot een aanvaardbaar niveau kunnen worden teruggebracht als verdere voorstellen voor verplichte aanduiding van het land van oorsprong worden beperkt tot zuivel- en minder intensief verwerkte zuivelproducten;

6.

is ingenomen met de in de enquête opgenomen analyse van de kosten en baten van de invoering van verplichte oorsprongsetikettering voor melk en melk als ingrediënt, maar is van mening dat de Commissie in haar conclusie niet voldoende rekening houdt met de positieve aspecten van de verplichte aanduiding van het land van oorsprong op dergelijke producten, zoals meer informatie voor consumenten; merkt op dat consumenten zich misleid kunnen voelen wanneer informatie over verplichte oorsprongsetikettering niet beschikbaar is en andere levensmiddelenetiketten, zoals nationale vlaggen, worden gebruikt;

7.

benadrukt het belang van kleine en middelgrote ondernemingen in de verwerkingsketen;

8.

is van mening dat de Commissie rekening moet houden met de economische gevolgen van verplichte oorsprongsetikettering voor kmo's in de betrokken landbouw- en levensmiddelensectoren en deze moet analyseren;

9.

is van oordeel dat in de conclusie van de Commissie betreffende melk en melk als ingrediënt de kosten van de aanduiding van het land van oorsprong voor bedrijven worden overschat, aangezien alle zuivelproducten samen in aanmerking worden genomen;

10.

wijst erop dat de Commissie tot de conclusie komt dat de kosten van de aanduiding van het land van oorsprong voor melk gering zouden zijn;

11.

onderstreept dat volgens de Eurobarometer-enquête van 2013 88 % van de consumenten een oorsprongsaanduiding voor andere soorten vlees dan rund-, varkens-, schapen-, geiten- en pluimveevlees noodzakelijk acht;

12.

merkt op dat het paardenvleesschandaal de noodzaak aantoonde van betere transparantie in de toeleveringsketen van paardenvlees;

13.

wijst erop dat uit het verslag van de Commissie is gebleken dat de exploitatiekosten van verplichte aanduiding van het land van oorsprong voor het onder haar bevoegdheid vallende vlees relatief laag zijn;

14.

wijst erop dat in het verslag van de Commissie van 17 december 2013 betreffende de verplichte vermelding van het land van oorsprong of de plaats van herkomst voor vlees als ingrediënt wordt erkend dat meer dan 90 % van de consumenten-respondenten aangeeft het belangrijk te vinden dat op het etiket van verwerkte levensmiddelen de oorsprong van het vlees wordt vermeld;

15.

is van oordeel dat consumenten, net als tal van beroepsbeoefenaars, voorstander zijn van een verplichte etikettering van vlees in bereide gerechten; meent dat het vertrouwen van de consumenten in levensmiddelen via deze maatregel kan worden behouden omdat de voedselketen transparanter wordt gemaakt;

16.

onderstreept dat Europese consumenten belang hebben bij een verplichte etikettering van alle levensmiddelen met de aanduiding van het land van oorsprong;

17.

wijst erop dat etikettering op zich geen bescherming vormt tegen fraude en benadrukt de behoefte aan een kostenefficiënt controlesysteem om het consumentenvertrouwen te verzekeren;

18.

wijst erop dat vrijwillige etiketteringsregelingen, indien op passende wijze ingevoerd in verschillende lidstaten, een succes zijn geweest voor zowel de informatie aan consumenten als voor producenten;

19.

is van oordeel dat vanwege het feit dat de in artikel 26, lid 3, van Verordening (EU) nr. 1169/2011 bedoelde uitvoeringshandelingen nog niet zijn vastgesteld, dat artikel nog niet naar behoren kan worden gehandhaafd;

20.

merkt op dat beschermde oorsprongsaanduiding reeds bestaat voor veel verwerkte vlees- en zuivelproducten (bijv. ham en kaas), op grond waarvan de oorsprong van het gebruikte vlees is vastgesteld in de productiecriteria en er sprake is van verhoogde traceerbaarheid; roept de Commissie derhalve op de ontwikkeling van producten met een „beschermde oorsprongsbenaming” (BOB), „beschermde geografische aanduiding” (BGA) of „gegarandeerde traditionele specialiteit” (GTS) op grond van Verordening (EU) nr. 1151/2012 (7) te stimuleren, zodat wordt verzekerd dat consumenten toegang hebben tot producten van hoge kwaliteit en veilige herkomst;

21.

dringt er bij de Commissie op aan te verzekeren dat de huidige voorschriften met betrekking tot de aanduiding van het land van herkomst niet worden afgezwakt bij de lopende handelsonderhandelingen, zoals het TTIP, en dat het recht om in de toekomst nadere voorschriften met betrekking tot de aanduiding van het land van herkomst voor te stellen voor andere levensmiddelenproducten niet wordt belemmerd;

22.

dringt er bij de Commissie op aan uitvoering te geven aan de verplichte aanduiding van het land van oorsprong of de plaats van herkomst voor alle soorten consumptiemelk en melk voor zuivelproducten en vleesproducten, en de mogelijkheid te onderzoeken om de verplichte aanduiding van het land van oorsprong of de plaats van herkomst uit te breiden tot de andere producten met maar één ingrediënt of een hoofdingrediënt, en met wetgevingsvoorstellen op deze terreinen te komen;

23.

spoort de Commissie aan wetgevingsvoorstellen te doen die de oorsprongsaanduiding voor vlees in verwerkte levensmiddelen verplicht maken om de transparantie in de hele voedselketen te waarborgen en het vertrouwen van de consumenten te herstellen na het paardenvleesschandaal en andere gevallen van levensmiddelenfraude; beklemtoont ook dat de etiketteringsverplichtingen rekening moeten houden met het evenredigheidsbeginsel en met de administratieve belasting voor de exploitanten van levensmiddelenbedrijven en de instanties die de wetgeving moeten doen naleven;

24.

is van oordeel dat er met de verplichte oorsprongsaanduiding van voedingsmiddelen naar wordt gestreefd om het vertrouwen van de consument in levensmiddelen te herstellen, vraagt de Commissie om in dit verband met een voorstel te komen en daarbij rekening te houden met de transparantie van de informatie en de begrijpelijkheid van de gegevens voor de consument, evenals met de economische levensvatbaarheid van de Europese ondernemingen en de koopkracht van de consument;

25.

benadrukt het belang van een gelijk speelveld op de interne markt en verzoekt de Commissie met klem hiermee rekening te houden bij de bespreking van voorschriften over verplichte oorsprongsetikettering;

26.

verzoekt de Commissie etiketteringsregelingen voor dierenwelzijn tijdens het fokken, het vervoer en de slacht te ondersteunen;

27.

betreurt dat de Commissie nog niets heeft gedaan om eieren en eierproducten ook op de lijst te zetten voor levensmiddelen met verplichte oorsprongsetikettering, hoewel vooral goedkope eierproducten van vloeibaar ei of eierpoeder, die hoofdzakelijk in verwerkte producten worden gebruikt, via de import uit derde landen op de Europese markt terechtkomen en zo het EU-verbod op kooi-eieren overduidelijk omzeilen; is daarom van mening dat een verplichte etikettering van eierproducten en levensmiddelen waarin eieren zijn verwerkt met betrekking tot oorsprong en houderijsysteem hier transparantie en bescherming zou kunnen bieden en vraagt de Commissie daarom een analyse van de marktsituatie voor te leggen en indien nodig wetsvoorstellen op te stellen;

28.

is van mening dat aanduiding van het land van oorsprong voor consumptiemelk, minder intensief verwerkte zuivelproducten (zoals kaas en room) en bepaalde minder intensief verwerkte vleesproducten (zoals bacon en worstjes), aanzienlijk minder kosten met zich mee zou brengen, en dat deze etikettering met prioriteit moet worden onderzocht;

29.

is van mening dat oorsprongsetikettering als zodanig fraude niet voorkomt; pleit er in dit verband voor resoluut verder in te zetten op een striktere controle, een betere handhaving van bestaande wetgeving en zwaardere sancties;

30.

verzoekt de Commissie de noodzakelijke actie te ondernemen ter bestrijding van fraude in verband met de voorschriften voor oorsprongsaanduiding op vrijwillige basis voor levensmiddelen;

31.

nodigt de Commissie uit de bestaande kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen die vallen onder Verordening (EU) nr. 1151/2012 te ondersteunen en vraagt om uitbreiding van de Europese promotiecampagnes voor deze producten;

32.

verzoekt de Commissie nogmaals te voldoen aan de wettelijke verplichting om tegen 13 december 2013 de uitvoeringshandelingen vast te stellen die nodig zijn voor de correcte handhaving van lid 3 van Verordening (EU) nr. 1169/2011, zodat de nationale instanties de overeenkomstige sancties kunnen opleggen;

33.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en parlementen van de lidstaten.

28.2.2018   

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 76/54

—

gezien artikel 2, artikel 3, lid 3, en artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie,

—

gezien de artikelen 8, 10, 153, lid 1, onder i) en 157 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

—

gezien de artikelen 7, 9, 23, 24 en 33 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie,

—

gezien Richtlijn 2010/18/EU van de Raad van 8 maart 2010 tot uitvoering van de door BUSINESSEUROPE, UEAPME, het CEEP en het EVV gesloten herziene raamovereenkomst en tot intrekking van Richtlijn 96/34/EG,

—

gezien Richtlijn 2013/62/EU van de Raad van 17 december 2013 tot wijziging van Richtlijn 2010/18/EU tot uitvoering van de door BUSINESSEUROPE, UEAPME, het CEEP en het EVV gesloten herziene raamovereenkomst inzake ouderschapsverlof, in verband met de wijziging van de status van Mayotte ten aanzien van de Europese Unie,

—

gezien de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van 23 en 24 maart 2006 (777751/1/06 REV 1),

—

gezien de mededeling van de Commissie getiteld „Meer steun voor het combineren van beroep, privéleven en gezinsleven” (COM(2008)0635),

—

gezien de aanbeveling van de Commissie van 20 februari 2013 getiteld „Investeren in kinderen: de vicieuze cirkel van achterstand doorbreken” (C(2013)0778),

—

gezien zijn resolutie van 11 maart 2015 over het Europees semester voor economische beleidscoördinatie: sociale en werkgelegenheidsaspecten in de jaarlijkse groeianalyse 2015 (1),

—

gezien zijn resolutie van 9 juni 2015 over de EU-strategie voor de gelijkheid van vrouwen en mannen na 2015, (2),

—

gezien zijn resolutie van woensdag 20 mei 2015 over moederschapsverlof (3),

—

gezien zijn resolutie van 8 oktober 2015 over de toepassing van Richtlijn 2006/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2006 betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen in arbeid en beroep (4),

—

gezien de studie van de onderzoeksdienst van het Europees Parlement van mei 2015 getiteld „Gender equality in employment and occupation — Directive 2006/54/EC, European Implementation Assessment” (Gendergelijkheid in arbeid en beroep — Richtlijn 2006/54/EG, Europese uitvoeringsbeoordeling),

—

gezien de studie van het directoraat-generaal Intern Beleid van de Unie van het Europees Parlement van februari 2015 getiteld: „Maternity, Paternity and Parental Leave: Data Related to Duration and Compensation Rates in the European Union” (Moederschaps- vaderschaps- en ouderschapsverlof: gegevens over de duur en de compensatiepercentages in de Unie),

—

gezien de studie van de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (Eurofond) van maart 2015 getiteld „"Promoting parental and paternity leave among fathers” (Het bevorderen van ouderschaps- en vaderschapsverlof onder vaders),

—

gezien het Eurofound-verslag getiteld „Maternity leave provisions in the EU Member States: Duration and allowances” (Eurofound, 2015),

—

gezien het verslag van Eurofound van 2015 met als titel „Promoting uptake of parental and paternity leave among fathers in the European Union”,

—

gezien de studie van de Europese Commissie van februari 2015 getiteld „The Implementation of Parental Leave Directive 2010/18 in 33 European Countries” (De tenuitvoerlegging van de Richtlijn 2010/18 betreffende ouderschapsverlof in 33 Europese landen),

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement,

—

gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en het advies van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (A8-0076/2016),

A.

overwegende dat het niet waarschijnlijk is dat de in de Europa 2020-strategie opgenomen doelstelling van een arbeidsparticipatie van 75 % tegen 2020 (momenteel 63,5 %) gehaald zal worden; overwegende dat er voorts proactieve maatregelen nodig zijn om de duurzame participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt te bevorderen en om moeders op de arbeidsmarkt te houden en hun terugkeer op de arbeidsmarkt te ondersteunen, teneinde de doelstelling van stabiel en fatsoenlijk werk onder gelijke voorwaarden als mannen, te verwezenlijken, met name door beleid dat erop is gericht een beter evenwicht tussen werk en privéleven tot stand te brengen voor alle ouders;

B.

overwegende dat door de ouders verrichte gezins- en opvoedingstaken een meetbare economische bijdrage van groot belang vormen, mede in het licht van de demografische ontwikkelingen in Europa;

C.

overwegende dat in Richtlijn 96/34/EG de combinatie van beroeps- en gezinsleven als apart onderwerp wordt erkend, terwijl in Richtlijn 2010/18/EU wordt voorgeschreven dat alle werknemers het recht hebben op vier maanden onbetaald ouderschapsverlof, waarbij één van de maanden op niet-overdraagbare basis moet worden verleend; overwegende dat het beginsel van gendergelijkheid op het gebied van arbeid nu is vastgelegd in EU-wetgeving; overwegende dat gelijke carrièremogelijkheden voor mannen en vrouwen, onder meer door middel van het ouderschapsverlof, zou helpen om het in de Europa 2020-strategie opgenomen arbeidsparticipatiepercentage van 75 % te halen, en om het probleem aan te pakken dat vrouwen veel kwetsbaarder zijn voor armoede, maar dat zij tevens een meetbare economische bijdrage van groot belang vormen, mede in het licht van de demografische ontwikkelingen in Europa;

D.

overwegende dat uit de beschikbare gegevens blijkt dat onbetaald of slecht betaald verlof om gezinsredenen leidt tot geringe participatiepercentages en dat vaders slechts in geringe mate gebruik maken van hun recht op ouderschapsverlof; overwegende dat volledig of deels niet-overdraagbaar en behoorlijk betaald ouderschapsverlof op een evenwichtigere manier door beide ouders wordt benut en helpt om discriminatie tegen vrouwen op de arbeidsmarkt te verminderen;

E.

overwegende dat een gemengd model, bestaande uit zowel een moederschaps-, als een vaderschaps- en een gemeenschappelijk verlof, d.w.z. een ouderschapsverlof waarbij beide ouders op correcte wijze samen kunnen besluiten hoe zij hun verlofrechten inrichten, in het belang is van de kinderen terwijl tevens rekening kan worden gehouden met de specifieke kenmerken van hun baan;

F.

overwegende dat het ouderschapsverlof leidt tot levenslange voordelen voor de ontwikkeling van kinderen; overwegende dat in het kader van het huidige overheidsbeleid op dit gebied het percentage vaders dat ouderschapsverlof neemt in de lidstaten van de Unie toeneemt, maar desalniettemin laag blijft, waarbij slechts 10 % van de vaders ten minste een dag ouderschapsverlof neemt, overwegende dat het daarentegen voor 97 % vrouwen zijn die gebruikmaken van het ouderschapsverlof dat voor beide ouders bestemd is;

G.

overwegende dat in studies van Eurofound wordt geïllustreerd dat er aspecten van invloed zijn op de mate waarin vaders gebruikmaken van ouderschapsverlof, waaronder het vergoedingsniveau, de flexibiliteit van het verlofsysteem, de beschikbaarheid van informatie, de beschikbaarheid en flexibiliteit van kinderopvangfaciliteiten en de mate waarin werknemers bang zijn voor uitsluiting van de arbeidsmarkt wanneer zij verlof opnemen; overwegende dat tal van onderzoekers (5) evenwel suggereren dat vaders die ouderschapsverlof opnemen een betere band opbouwen met hun kinderen en waarschijnlijk een actieve rol op zich zullen nemen bij toekomstige opvoedkundige taken; overwegende dat deze kwesties daarom moeten worden aangepakt;

H.

overwegende dat de Europese Unie in haar geheel voor ernstige demografische uitdagingen staat gezien de dalende geboortecijfers in de meeste lidstaten, en overwegende dat een rechtvaardig gezinsbeleid voor mannen en vrouwen de kansen van vrouwen op de arbeidsmarkt zou moeten verbeteren, het evenwicht tussen beroeps- en gezinsleven zou moeten verbeteren, genderkloven zou moeten verminderen met betrekking tot beloning, pensioenen en de inkomsten gedurende het hele leven, en een positief effect zou moeten hebben op de demografische ontwikkelingen;

I.

overwegende dat volgens Eurostat in 2010 3 518 600 personen ouderschapsverlof opnam, waarvan slechts 94 800 (2,7 %) mannen; overwegende dat volgens onderzoek van Eurofound (6) de genderkloof in de arbeidsparticipatie tot ernstige verliezen leidt voor de Europese economieën, die in 2013 neerkwamen op ongeveer 370 miljard euro;

J.

overwegende dat de Commissie, samen met de lidstaten, concrete maatregelen zou moeten nemen om een nieuw soort arbeidsorganisatie te stimuleren via flexibelere arbeidsmodellen die het mogelijk maken het recht op ouderschap daadwerkelijk uit te oefenen met behulp van instrumenten om privéleven en werk beter te combineren; overwegende dat deze maatregelen zouden kunnen helpen om discriminatie tegen vrouwen tegen te gaan en hun te helpen toe te treden tot, actief te blijven op of terug te keren naar de arbeidsmarkt zonder enige vorm van economische of sociale druk;

K.

overwegende dat ouderschapsverlof niet alleen gendergelijkheid en de toegang van vrouwen tot de arbeidsmarkt moet waarborgen, maar ouders ook in staat moet stellen om hun verantwoordelijkheden ten aanzien van hun kinderen te vervullen;

L.

overwegende dat het van cruciaal belang is te waarborgen dat vrouwen arbeid met rechten kunnen combineren met het recht op moederschap zonder dat zij daardoor worden benadeeld, aangezien vrouwen nog altijd het zwaarst worden getroffen en het meest worden gediscrimineerd; overwegende dat vrouwen deze discriminatie bijvoorbeeld ondervinden tijdens sollicitatiegesprekken, wanneer werkgevers vragen of zij kinderen hebben en hoe oud die zijn, om vrouwen te beïnvloeden in hun keuzen en te kunnen kiezen voor kinderloze werknemers met een „grotere beschikbaarheid”, of in de vorm van de toenemende economische en werkgerelateerde druk op vrouwelijke werknemers om geen moederschapsverlof op te nemen;

M.

overwegende dat de toetreding van vrouwen tot de arbeidsmarkt en hun blijvende arbeidsparticipatie onder andere worden beperkt door de zorg voor gehandicapte, hulpbehoevende en afhankelijke kinderen en/of kinderen die tot achtergestelde categorieën of groepen behoren;

N.

overwegende dat wanneer er geen bepalingen voor verlof bestaan of wanneer de bestaande bepalingen als onvoldoende worden beschouwd, de sociale partners, door middel van collectieve overeenkomsten, een belangrijke rol kunnen spelen bij het vaststellen van nieuwe bepalingen of het actualiseren van bestaande bepalingen voor moederschaps-, vaderschaps- en ouderschapsverlof;

O.

overwegende dat een evenwicht tussen gezinsleven en beroepsleven een grondrecht is dat ten volle moet worden gewaarborgd in alle teksten van de Europese Unie die op dit domein enige invloed kunnen hebben; overwegende dat, meer in het algemeen, moet worden gewezen op het belang van een gezinsvriendelijke werkomgeving;

P.

overwegende dat de meeste lidstaten van de EU reeds voldoen aan de minimumeisen in Richtlijn 2010/18/EU inzake ouderschapsverlof en de nationale bepalingen in veel lidstaten verder gaan dan deze eisen;

Q.

overwegende dat de lidstaten zowel in de publieke als in de private sector bedrijfswelzijnsmodellen zouden moeten promoten die het recht om privéleven en werk te combineren opeisbaar maken;

R.

overwegende dat de verschillen in opname van moederschaps-, vaderschaps- en ouderschapsverlof door mannen en vrouwen genderdiscriminatie laten zien wat de zorg voor kinderen en de arbeidsmarktparticipatie van vrouwen betreft; overwegende dat de maatregelen om mannen ertoe aan te sporen een gelijk aandeel in de gezinstaken op zich te nemen in veel lidstaten geen bevredigende resultaten hebben opgeleverd;

S.

overwegende dat passend, individueel, gecompenseerd ouderschapsverlof van essentieel belang is voor ouders van hetzelfde geslacht om een goede balans tussen werk en privéleven te vinden;

T.

overwegende dat vrouwen die gebruikmaken van hun recht op een goede balans tussen werk en privéleven door ouderschapsverlof op te nemen bij terugkeer op de arbeidsmarkt een stempel krijgen opgedrukt, met minder gunstige arbeidsvoorwaarden en onzekere contracten tot gevolg;

1.

onderstreept dat de bepalingen die nodig zijn voor de omzetting van Richtlijn 2010/18/EU resulteren in verschillende beleidsvormen in de lidstaten; is derhalve van mening dat de omzetting in volledige overeenstemming dient te zijn met de geldende wetten op het gebied van collectieve onderhandelingen tussen de sociale partners;

2.

is van mening dat, aangezien niet alle lidstaten de afzonderlijke of opeenvolgende benadering van de EU ten aanzien van moederschaps- en ouderschapsverlof hebben gevolgd, het indelen van de verschillende soorten verloven op EU-niveau moeilijk is;

3.

herinnert eraan dat het geven van een rooskleuriger beeld door de lidstaten de regelgeving ingewikkelder kan maken en in feite de naleving ervan kan beperken; roept de lidstaten op te voorkomen dat er administratieve lasten bijkomen wanneer zij de EU-wetgeving omzetten;

4.

spoort de lidstaten die nog geen concordantietabellen aan de Commissie hebben verstrekt met het verband tussen de bepalingen van de richtlijn en de omzettingsmaatregelen, dit binnen een redelijk tijdsbestek te doen; acht het van cruciaal belang voor de lidstaten om te verzekeren dat de noodzakelijke inspectiemiddelen zijn ingesteld om te controleren dat de wetgeving ter bescherming van de rechten van ouders wordt nageleefd; spoort de Commissie aan een passende studie te verrichten over de tenuitvoerlegging van de Europese richtlijn in de lidstaten om te garanderen dat de mogelijkheid om aanpassingen aan te brengen niet tot het uiterste wordt opgerekt; beschouwt het beginsel van uitwisseling van beste praktijken als een belangrijk instrument om deze doelstellingen te bereiken;

5.

betreurt dat er discrepanties bestaan tussen de omzettingsmaatregelen wat betreft het toepassingsgebied van de richtlijn, hetgeen situaties creëert waarin sprake is van meer of minder gunstige regelingen voor werknemers, bijvoorbeeld afhankelijk van de sector waarin zij werkzaam zijn (in de hele EU wordt in de publieke sector meer bescherming geboden dan in de private sector, dus de publieke sector heeft op dit vlak een voortrekkersrol) en afhankelijk van de duur van hun contract; beveelt daarom aan om elke mogelijke actie te ondernemen om de correcte, uniforme toepassing van de richtlijn in zowel de publieke als de private sector mogelijk te maken; benadrukt dat iedereen, ongeacht geslacht en zonder onderscheid, verzekerd moet zijn van het recht op ouderschapsverlof, ongeacht de sector waarin werkende vaders en moeders werkzaam zijn of het type arbeidscontract dat zij hebben;

6.

is verheugd over het feit dat bepaalde lidstaten de bepalingen van de richtlijn ruimer hebben omgezet dan het minimale toepassingsgebied vereist, zodat zelfstandigen, personeel in opleiding, koppels van hetzelfde geslacht en ouders van geadopteerde kinderen eveneens baat bij deze bepalingen hebben;

7.

is ervan overtuigd dat het verlenen van sociale zekerheid tot de bevoegdheden van de lidstaten behoort;

8.

dringt er bij de lidstaten op aan sociaal beleid op gezinsgebied aan te nemen waardoor alle in de richtlijn opgenomen voordelen van toepassing zijn wanneer ouders langere tijd in het buitenland verblijven om een internationale adoptieprocedure af te ronden;

9.

wijst erop dat er, meer dan tien jaar na de omzetting van Richtlijn 96/34/EG door de lidstaten, nog steeds sprake is van verschillen tussen mannen en vrouwen bij het opnemen van ouderschapsverlof; wijst eveneens op de grote verschillen tussen de lidstaten wat betreft de maximale duur en de wettelijke status van ouderschapsverlof en de regelingen betreffende de betaling tijdens de verlofperiode; is van mening dat de kwestie van betaling tijdens het verlof van cruciaal belang is om te waarborgen dat ouders met een laag inkomen en alleenstaande ouders er evenveel gebruik van kunnen maken als andere ouders; is ingenomen met de verschillende regelingen om vaders aan te moedigen gebruik te maken van ouderschapsverlof; erkent de waarde van de EU als middel om de aandacht van de lidstaten te richten op de noodzaak om actie te ondernemen en om uitwisselingen te bewerkstelligen op het gebied van advies en bijstand voor die lidstaten die dat nodig hebben, met name op het gebied van socialezekerheidsrechten; is van mening dat de Commissie maatregelen moet voorstellen om vaders aan te moedigen meer ouderschapsverlof te nemen en dat de lidstaten het effectiever delen van de beste praktijken op dit gebied moeten stimuleren;

10.

merkt op dat sommige lidstaten ervoor hebben gekozen slechts gedurende een korte periode van de maximale duur van het ouderschapsverlof toegang tot de socialezekerheidsrechten te geven, waardoor het feitelijke gebruik van deze maximale duur door de ouders wordt gereduceerd;

11.

verzoekt de lidstaten om samen met de Commissie te waarborgen dat dat de rechten die voortvloeien uit het overheidsbeleid op gezinsgebied, zoals het ouderschapsverlof, gelijk zijn wat individuele rechten betreft en gelijkelijk toegankelijk zijn voor beide ouders, teneinde hen aan te sporen een beter evenwicht tussen gezins- en beroepsleven te bewerkstelligen in het belang van hun kinderen; benadrukt dat deze rechten zo veel mogelijk geïndividualiseerd moeten worden, teneinde het in de Europa 2020-strategie vastgelegde arbeidsparticipatiepercentage van 75 % voor vrouwen en mannen te verwezenlijken en gendergelijkheid te bevorderen; is van mening dat ouders een bepaalde mate van flexibiliteit moeten krijgen bij het gebruik van ouderschapsverlof, en dat het in geen geval een belemmering mag vormen voor de verwezenlijking van het in de Europa 2020-strategie vastgelegde arbeidsparticipatiepercentage van 75 % voor vrouwen en mannen; is van mening dat het door de sociale partners goedgekeurde systeem een oplossing moet bevorderen waarbij een aanzienlijk deel van het verlof niet-overdraagbaar blijft; onderstreept dat beide ouders een gelijke behandeling moeten krijgen wat betreft de rechten op inkomsten en de duur van het ouderschapsverlof;

12.

benadrukt dat gezinnen met kinderen en ouders die ouderschapsverlof opnemen niet alleen een inkomensterugval ondervinden, maar nog extra belast worden door bijkomende kosten en door de onderwaardering van de ouderlijke taken;

13.

wijst op de flexibiliteit die de richtlijn de lidstaten biedt bij de vaststelling van de vormen van ouderschapsverlof, zoals voltijd- en deeltijdverlof, of met betrekking tot de arbeidstijden of voorafgaande kennisgevingen als voorwaarde voor de toekenning van ouderschapsverlof; merkt op dat werknemers met atypische arbeidsovereenkomsten, zoals arbeidsovereenkomsten voor bepaalde duur (7) en nulurencontracten (8) niet altijd deel uitmaken van deze maatregelen en is bezorgd over misbruik van deze typen arbeidsovereenkomsten; neemt kennis van de initiatieven van de lidstaten om werkgevers in dit verband maximale flexibiliteit te bieden, zodat het ouderschapsverlof in overeenstemming is met hun beroeps- en privéomstandigheden; is evenwel van mening dat alle maatregelen erop gericht moeten zijn de opname van ouderschapsverlof te bevorderen;

14.

merkt op dat de terugkeer naar het werk na het ouderschapsverlof een moeilijke en stressvolle situatie kan opleveren voor zowel de ouder als het kind; dringt er bij de lidstaten op aan een gezinsbeleid vast te stellen dat een soepele en geleidelijke terugkeer naar het werk en een optimaal evenwicht tussen gezins- en beroepsleven bevordert, waarbij tevens moet worden overwogen telewerk, thuiswerk en vormen van „smart working” te bevorderen, zonder dat dergelijk beleid werknemers extra lasten bezorgt;

15.

verzoekt de lidstaten om bij de invulling hiervan ook de planningszekerheid voor ondernemingen te waarborgen, in het bijzonder rekening houdend met de belangen van zeer kleine, kleine en middelgrote ondernemingen;

16.

dringt bij de Commissie aan op een verbetering en versterking van de bepalingen van Richtlijn 2010/18/EU voor wat betreft de toegangsvoorwaarden en toepassingsvormen van ouderschapsverlof voor ouders van gehandicapte, ernstig of langdurig zieke kinderen, rekening houdend met de beste voorbeelden uit de lidstaten (verhoging van de leeftijdsgrens van het kind voor toegang tot ouderschaps- of zorgverlof, gemakkelijkere toegang tot deeltijds werk bij werkhervatting, verlenging van de verlofduur, enz.);

17.

benadrukt dat het noodzakelijk is te zorgen voor gunstige voorwaarden voor de terugkeer naar het werk van degenen die ouderschapsverlof hebben opgenomen, met name wat betreft de terugkeer in dezelfde functie, in een gelijkwaardige of vergelijkbare functie die in overeenstemming is met de arbeidsovereenkomst of -voorwaarden, wijzigingen van werkroosters en/of van de organisatie van het beroepsleven bij de herintreding (met inbegrip van de verplichting voor de werkgever om eventuele weigeringen te rechtvaardigen), deelname aan opleidingen, bescherming tegen ontslag of minder gunstige behandeling wegens het aanvragen of opnemen van ouderschapsverlof;

18.

neemt kennis van het feit dat de Commissie de ontwerprichtlijn betreffende moederschapsverlof heeft ingetrokken, en van het feit dat zij in het kader van het stappenplan getiteld „Nieuwe start om de uitdagingen van de combinatie werk en gezin bij werkende gezinnen aan te pakken” in deze fase niet voornemens is een eindverslag over de tenuitvoerlegging van de richtlijn betreffende ouderschapsverlof te publiceren; dringt er bij de Commissie op aan om, rekening houdend met het subsidiariteitsbeginsel, met een ambitieus voorstel te komen dat een beter evenwicht tussen gezins- en beroepsleven daadwerkelijk mogelijk maakt;

19.

is van oordeel dat de politieke discussie zich ook zou moeten concentreren op een aantal niet-wetgevende initiatieven om samen met de lidstaten en het maatschappelijk middenveld meer de nadruk te leggen op de taken van ouders en om de verenigbaarheid van gezin en beroep te bevorderen;

20.

meent dat een breed niet-wetgevend initiatief moet worden overwogen om het combineren van werk en gezinsleven in de lidstaten te bevorderen;

21.

gelooft, gezien de overlappingen tussen verschillende soorten gezinsverloven, dat op EU-niveau met behulp van de sociale partners moet worden gezorgd voor samenhang tussen de verschillende teksten, teneinde gezinnen verlofmogelijkheden gedurende de hele levenscyclus te bieden met als doel een eerlijkere verdeling van de zorgverantwoordelijkheden te bewerkstelligen tussen vrouwen en mannen; dringt er bij de Commissie op aan hiertoe de herzieningsclausule in EU-wetgeving inzake ouderschapsverlof in werking te stellen; meent dat behoefte is aan duidelijker geformuleerde wetgeving waarmee onduidelijkheden worden weggenomen, de naleving wordt verbeterd en werknemers worden beschermd;

22.

dringt er bij de sociale partners op aan om op basis van het in februari 2015 gepubliceerde Commissieverslag, de tekortkomingen van de richtlijn inzake ouderschapsverlof aan te pakken teneinde haar doelstellingen volledig te bereiken wat betreft de combinatie van werk en gezin, de arbeidsmarktparticipatie van vrouwen, demografische uitdagingen en het aandeel van mannen in gezinstaken, waaronder de zorg voor kinderen en andere hulpbehoevenden, en is van oordeel dat er doeltreffendere maatregelen genomen moeten worden om aan te sporen tot een gelijkwaardigere verdeling van de gezinstaken tussen mannen en vrouwen;

23.

benadrukt dat bevredigende ouderschapsverlofregelingen nauw verband houden met toereikende betaling; merkt op dat wanneer er geen bepalingen voor verlof bestaan of wanneer de bestaande bepalingen als onvoldoende worden beschouwd, de sociale partners, door middel van collectieve overeenkomsten, een belangrijke rol kunnen spelen bij het vaststellen van nieuwe bepalingen of het actualiseren van bestaande bepalingen voor moederschaps-, vaderschaps- en ouderschapsverlof; dringt er bij de lidstaten op aan om, in samenspraak met de sociale partners, hun systeem van financiële vergoeding voor ouderschapsverlof te herzien om ervoor te zorgen dat deze vergoeding als volwaardig vervangend inkomen kan dienen, hetgeen mannen eveneens zou kunnen aanmoedigen om langer verlof op te nemen dan de in de Richtlijn vastgelegde minimumduur van het ouderschapsverlof;

24.

is van mening dat de bevordering van de individualisering van het recht op verlof en van positieve actie die is gericht op het bevorderen van de rol van de vader van essentieel belang is om een uit genderoogpunt evenwichtige combinatie van werk en privéleven te bewerkstelligen;

25.

verzoekt de Commissie en de sociale partners om de mogelijkheid te onderzoeken om de minimumduur van ouderschapsverlof te verlengen van vier naar ten minste zes maanden teneinde het mogelijk te maken het beroeps- en gezinsleven beter te combineren;

26.

wijst erop dat een betere coördinatie, samenhang en toegankelijkheid van de verlofstelsels in de lidstaten (moederschaps-, vaderschaps- en ouderschapsverlof) tot gevolg hebben dat er meer gebruik van wordt gemaakt en zorgen voor een hogere algemene efficiëntie; onderstreept dat een Europese richtlijn betreffende een vaderschapsverlof van minimaal twee weken in dit verband hoogst noodzakelijk en urgent is;

27.

benadrukt dat de periode waarbinnen de twee ouders hun recht op ouderschapsverlof kunnen uitoefenen, moet worden verlengd; dringt er bij de Commissie en de sociale partners op aan de leeftijd van het kind waarvoor ouderschapsverlof kan worden opgenomen te verhogen, en daarbij tevens in overweging te nemen dat de mogelijkheid om ouderschapsverlof op te nemen voor ouders van kinderen met een handicap of langdurige ziekte moet worden verlengd tot na de wettelijke leeftijd van het kind zoals voorzien in de richtlijn;