Glossarium van samenvattingen

SCHENGEN (AKKOORD EN UITVOERINGSOVEREENKOMST)

Het Akkoord van Schengen is op 14 juni 1985 ondertekend door België, Duitsland, Frankrijk, Luxemburg en Nederland. Deze landen verbonden zich ertoe de controles aan de binnengrenzen geleidelijk af te schaffen en een regeling voor vrij verkeer voor alle burgers van de ondertekenende landen, de andere lidstaten van de Europese Unie (EU) en bepaalde niet-EU-landen in te stellen.

De Schengenuitvoeringsovereenkomst vult dit akkoord aan en legt de uitvoeringsvoorwaarden en de garanties voor de totstandbrenging van een ruimte zonder controles aan de binnengrenzen vast. Deze overeenkomst werd op 19 juni 1990 door dezelfde vijf landen ondertekend en is in werking getreden in 1995. Het Akkoord en de Uitvoeringsovereenkomst van Schengen vormen samen met de aanverwante overeenkomsten en voorschriften het “Schengenacquis”, dat werd opgenomen in het EU-kader in 1999 en is uitgegroeid tot EU-wetgeving. Met het Verdrag van Lissabon is de “ruimte zonder binnengrenzen waarin het vrije verkeer van personen is gewaarborgd” een doelstelling van de EU geworden.

Tegenwoordig maken 26 Europese landen, waaronder 22 van de 27 EU-lidstaten, deel uit van het Schengengebied.

Bulgarije, Kroatië, Cyprus en Roemenië maken, overeenkomstig hun respectieve toetredingsakten, ook deel uit van het Schengengebied, maar de controles aan hun binnengrenzen zijn nog niet opgeheven.

Ierland is de enige lidstaat die geen deel uitmaakt van het Schengengebied. Hoewel Ierland deelneemt aan de politiële samenwerking en justitiële samenwerking in strafzaken in het kader van Schengen, maakt het land geen deel uit van de ruimte zonder controles aan de binnengrenzen en handhaaft het de controles aan de grenzen met de Schengenlanden.

Vier andere landen, IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland, zijn ook betrokken bij het Schengenacquis door hun respectieve Schengenassociatieovereenkomsten met de EU en maken derhalve ook deel uit van het Schengengebied.

Kandidaatlanden voor toetreding tot de EU moeten het Schengenacquis op het moment van de toetreding volledig aanvaarden. De grenscontroles aan de binnengrenzen worden echter alleen opgeheven (bij eenparig besluit van de Raad) na een evaluatie:

ZIE OOK