Producten met gebreken: aansprakelijkheid

KERNPUNTEN

Schade die onder deze richtlijn valt

De richtlijn is van toepassing op schade:

• veroorzaakt door dood of door lichamelijk letsel,
• veroorzaakt aan persoonlijk eigendom.

EU-lidstaten mogen een grens te stellen aan de volledige aansprakelijkheid van de producent voor dood of lichamelijk letsel veroorzaakt door identieke artikelen met hetzelfde gebrek.

Aansprakelijkheid

Met producent kan worden bedoeld:

• de producent van een grondstof of de fabrikant van een eindproduct of onderdeel,
• de importeur van het product,
• een ieder die zijn naam, zijn merk of een ander onderscheidingsteken op het product aanbrengt,
• de leverancier van een product waarvan de producent of importeur niet kan worden achterhaald.

Indien twee of meer personen aansprakelijk zijn voor dezelfde schade, worden ze gezamenlijk aansprakelijk gehouden.

Bewijs van schade

Een product is gebrekkig wanneer het niet de veiligheid biedt die men gerechtigd is te verwachten, alle omstandigheden in aanmerking genomen, met name:

• de presentatie van het product,
• het redelijkerwijs te verwachten gebruik van het product,
• het tijdstip waarop het product in het verkeer is gebracht.

De gelaedeerde of benadeelde draagt de bewijslast. Deze moet bewijs aandragen voor:

• de daadwerkelijke schade,
• het gebrek in het product,
• een oorzakelijk verband tussen het gebrek en de schade.

Hij hoeft echter geen bewijs voor de nalatigheid of fout van de producent of importeur aan te dragen.

Uitsluiting van aansprakelijkheid

Een aantal factoren kan producenten uitsluiten van aansprakelijkheid zoals wanneer:

• zij het product niet in het verkeer hebben gebracht,
• het gebrek pas aan het licht kwam nadat het product in het verkeer is gebracht,
• het product niet door hen is vervaardigd om met winst te worden verkocht of verspreid,
• het product binnen de gebruikelijke transacties en praktijken van hun bedrijf niet door hen is vervaardigd of gedistribueerd voor enig doel,
• het gebrek een gevolg is van het feit dat het product in overeenstemming is met dwingende overheidsvoorschriften,
• het gebrek van een onderdeel is veroorzaakt tijdens de vervaardiging van een eindproduct.

Wanneer de gelaedeerde of benadeelde schuld heeft, kan de aansprakelijkheid van de producent worden verminderd.

Het verstrijken van aansprakelijkheid

• De gelaedeerde of benadeelde heeft drie jaar de tijd om vergoeding te vorderen. Deze termijn loopt vanaf de datum waarop de benadeelde zich bewust werd van de schade, het gebrek en de identiteit van de producent.
• Tien jaar nadat het product in de handel is gebracht, vervalt de aansprakelijkheid voor de producent.
• Producenten mogen hun aansprakelijkheid ten opzichte van benadeelden niet beperken door middel van contractuele clausules.
• Nationale wetgeving inzake burgerlijke aansprakelijkheid blijft van toepassing.

Intrekking

Richtlijn 85/374/EEG wordt met ingang van 9 december 2026 ingetrokken en vervangen door Richtlijn (EU) 2024/2853 (zie de samenvatting).