Maritieme veiligheid: Europees Agentschap voor maritieme veiligheid

KERNPUNTEN

Het EMSA heeft kerntaken en ondersteunende taken.

Kerntaken

• Ondersteuning bij de voorbereidende werkzaamheden voor de bijwerking en ontwikkeling van EU-wetgeving.
• Inspectiebezoeken aan de lidstaten met het oog op de effectieve uitvoering van de relevante bindende EU-rechtshandelingen.
• Opleidingsactiviteiten en technische bijstand voor nationale overheden.
• Bijstand bij acties ter bestrijding van verontreiniging in geval van verontreiniging door schepen en olie- en gaswinninginstallaties (het EMSA biedt alleen operationele bijstand op verzoek van het getroffen land).

Daarnaast beheert het EMSA het datacentrum van de Europese Unie voor de identificatie en het volgen van schepen op lange afstand en het EU-systeem voor de uitwisseling van maritieme informatie (SafeSeaNet). Het agentschap kan ook operationele ondersteuning bieden bij onderzoek in geval van overlijden of ernstige ongevallen.

Ondersteunende taken

Het EMSA aanvaardt deze taken alleen als deze een aanzienlijke toegevoegde waarde kunnen creëren, als dubbel werk wordt vermeden en er geen inbreuk wordt gemaakt op de rechten en verplichtingen van de lidstaten. Deze taken houden verband met milieuaangelegenheden, de wereldwijde monitoring voor milieu en veiligheid (nu Copernicus), en binnenwateren.

EMSA-inspectiebezoeken

Het EMSA brengt inspectiebezoeken aan de lidstaten om de Commissie en de nationale overheden bijstand te verlenen bij:

• het controleren van de doeltreffende uitvoering van de EU-voorschriften;
• het waarborgen van een hoog en uniform niveau van veiligheid. Het agentschap voert samen met classificatiemaatschappijen ook inspecties uit in derde landen met betrekking tot opleiding en diplomering van zeevarenden.

Structuur

• Het EMSA is een EU-orgaan en heeft rechtspersoonlijkheid. Het personeel van het agentschap bestaat uit personeelsleden die door het agentschap worden aangeworven en uit ambtenaren die door de EU of de lidstaten tijdelijk worden toegewezen of gedetacheerd. Het wordt geleid door een uitvoerend directeur die volledig onafhankelijk is bij de uitoefening van zijn/haar taken.
• De raad van bestuur bestaat uit vertegenwoordigers van de Commissie en van iedere lidstaat; de vertegenwoordigers hebben allemaal een stem. Er zitten ook vertegenwoordigers uit Noorwegen en IJsland in de raad, samen met beroepsbeoefenaren uit vier maritieme sectoren; zij mogen niet stemmen. De ambtstermijn bedraagt vijf jaar en kan eenmaal worden verlengd.

Relatie tussen het EMSA en de Europese grens- en kustwacht

• Bij Verordening (EU) 2016/1624, die later is vervangen door en ingetrokken bij Verordening (EU) 2019/1896 (zie samenvatting), is een Europese grens- en kustwacht opgericht met het oog op de doeltreffende uitvoering van het geïntegreerd grensbeheer aan de buitengrenzen van de EU en die van de met Schengen geassocieerde landen (IJsland, Noorwegen en Zwitserland).
• Verordening (EU) 2016/1625 strekt tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1406/2002 om de samenwerking te intensiveren tussen het EMSA, het Europees grens- en kustwachtagentschap, het Europees Bureau voor visserijcontrole (opgericht krachtens Verordening (EU) 2019/473) en de nationale autoriteiten die kustwachttaken uitvoeren, teneinde de maritieme situatiekennis te versterken en samenhangende en kostenefficiënte maatregelen te ondersteunen. Het gaat hierbij om:
  • het delen van informatie die beschikbaar is in systemen voor de rapportage van vaartuigen en in andere informatiesystemen;
  • het verstrekken van bewakings- en communicatiediensten;
  • capaciteitsopbouw en het instellen van beste praktijken, alsook het verstrekken van opleiding en uitwisseling van personeel;
  • informatie-uitwisseling en samenwerking op het gebied van kustwachttaken, onder meer door operationele problemen en nieuwe risico’s op maritiem gebied te analyseren;
  • capaciteitsdeling door planning en uitvoering van operaties met meerdere doeleinden en door het delen van middelen en andere vermogens.